Interpelacja w sprawie rozliczenia wydatków na wyroby chłonne poniesionych przez chorych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 521
do ministra finansów
w sprawie rozliczenia wydatków na wyroby chłonne poniesionych przez chorych
Zgłaszający: Monika Wielichowska
Data wpływu: 03-01-2024
Szanowny Panie Ministrze,
do mojego biura poselskiego z prośbą o interwencję zwrócił się pacjent - w imieniu swoim i innych pacjentów, którzy przeszli operacje onkologiczne i przewlekle chorują na choroby urologiczne.
Przebyte operacje i zabiegi w wielu przypadkach powodują całkowite nietrzymanie moczu. Do końca 2021 roku wydatki na wyroby chłonne można było rozliczać przy składaniu PIT – całość wydatków na zakup tych środków.
Od 2022 roku weszły ograniczenia, zgodnie z którymi istnieje możliwość rozliczenia środków medycznych w ramach PIT maksymalnie do kwoty 2280 zł. Jest to kwota nieadekwatna do kosztów, jakie ponoszą chorzy.
Kwartalny przydział w przypadku osoby z całkowitym nietrzymaniem moczu nie wystarcza na jeden miesiąc, bo zgodnie z rozporządzeniem pacjentowi przysługuje do 90 sztuk wyrobów chłonnych miesięcznie – czyli 3 sztuki dziennie. Resztę chorzy muszą dokupić pełnopłatnie. Są to bardzo duże koszty. W wielu przypadkach pacjenci muszą dodatkowo wykupić leki, czy korzystać z prywatnych wizyt lekarskich, co generuje bardzo duże wydatki.
Panie Ministrze!
Czy resort przewiduje powrót do poprzednich przepisów, zgodnie z którymi pacjenci mogli rozliczyć całość wydatków poniesionych na wyroby chłonne przy składaniu PIT?
Z wyrazami szacunku MONIKA WIELICHOWSKA
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (14)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
13133 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/6
Warszawa, 5 lutego 2024 roku
Sprawa: Odpowiedź na interpelację nr 521
Znak sprawy: DD3.054.2.2024
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 521
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi interpelację nr 5211 Pani Poseł Moniki Wielichowskiej, w sprawie
rozliczenia w ramach ulgi rehabilitacyjnej wydatków na wyroby chłonne
poniesionych przez chorych, proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Ustawa PIT2 zawiera rozwiązania, które stanowią formę pomocy państwa dla osób
z niepełnosprawnościami oraz podatników, na których utrzymaniu pozostają takie
osoby.
Jedną z form pomocy państwa jest ulga rehabilitacyjna, o której mowa w art. 26 ust.
1 pkt 6 ustawy PIT. Na podstawie tej regulacji oraz na zasadach określonych w
kolejnych przepisach3, podatnik będący osobą z niepełnosprawnościami lub
podatnik, na którego utrzymaniu pozostaje bliska osoba z niepełnosprawnościami,
może odliczyć poniesione w roku podatkowym wydatki na cele rehabilitacyjne oraz
wydatki związane z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych.
1 Interpelacja przekazana przez Ministerstwo Zdrowia przy piśmie nr PLR2.050.2.2024.AK
z 17 stycznia 2024 roku.
2 Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2022 r.
poz. 2647, z późn. zm.), dalej jako „ustawa PIT”.
3 Art. 26 ust. 7 pkt 4, ust. 7a–7g ustawy PIT.
-- 1 of 6 --
2/6
Wydatki te odliczane są od dochodu, przy obliczaniu podatku według skali
podatkowej, albo od przychodu, przy obliczaniu ryczałtu od przychodów
ewidencjonowanych4.
Odliczeniu podlegają, między innymi, wydatki poniesione na:
1. adaptację i wyposażenie mieszkań oraz budynków mieszkalnych stosownie
do potrzeb wynikających z niepełnosprawności,
2. przystosowanie pojazdów mechanicznych do potrzeb wynikających
z niepełnosprawności,
3. zakup, naprawę lub najem:
wyrobów medycznych wymienionych w wykazie określonym
rozporządzeniem5,
indywidualnego sprzętu, urządzeń i narzędzi niezbędnych
w rehabilitacji oraz ułatwiających wykonywanie czynności
życiowych stosownie do potrzeb wynikających
z niepełnosprawności, które nie są wymienione w wykazie
określonym rozporządzeniem4,
wyposażenia: wyrobów medycznych, indywidualnego sprzętu,
urządzeń i narzędzi niezbędnych w rehabilitacji oraz ułatwiających
wykonywanie czynności życiowych stosownie do potrzeb
wynikających z niepełnosprawności, bez którego nie jest możliwe ich
użytkowanie zgodnie z przeznaczeniem (np. zakup baterii do aparatu
słuchowego),
4. zakup wydawnictw i materiałów (pomocy) szkoleniowych, stosownie
do potrzeb wynikających z niepełnosprawności,
5. odpłatność za pobyt na turnusie rehabilitacyjnym,
6. odpłatność za pobyt w zakładzie lecznictwa uzdrowiskowego, zakładzie
rehabilitacji leczniczej, zakładzie opiekuńczo-leczniczym, zakładzie
pielęgnacyjno-opiekuńczym,
7. odpłatność za pobyt opiekuna osoby z niepełnosprawnością zaliczonej do I
grupy inwalidztwa6 lub dzieci z niepełnosprawnością do lat 16,
przebywającego z osobą z niepełnosprawnością na turnusie
rehabilitacyjnym, w zakładzie lecznictwa uzdrowiskowego lub zakładzie
rehabilitacji leczniczej,
4 Odliczeń od przychodu podatnik dokonuje na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 20 listopada
1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez
osoby fizyczne (Dz. U. z 2022 r. poz. 2540, z późn. zm.).
5 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 29 maja 2017 roku w sprawie wykazu wyrobów
medycznych wydawanych na zlecenie (Dz. U. z 2023 r. poz. 823, z późn. zm.).
6 Osoby zaliczone do I grupy inwalidztwa to osoby, w stosunku do których, na podstawie odrębnych
przepisów, orzeczono: całkowitą niezdolność do pracy oraz niezdolność do samodzielnej
egzystencji (1) albo niezdolność do samodzielnej egzystencji (2), albo znaczny stopień
niepełnosprawności (3).
-- 2 of 6 --
3/6
8. odpłatność za zabiegi rehabilitacyjne lub leczniczo-rehabilitacyjne,
9. opiekę pielęgniarską w domu nad osobą z niepełnosprawnością w okresie
przewlekłej choroby uniemożliwiającej poruszanie się oraz usługi
opiekuńcze świadczone dla osób z niepełnosprawnością zaliczonych do I
grupy inwalidztwa,
10. opłacenie tłumacza języka migowego,
11. kolonie i obozy dla dzieci i młodzieży z niepełnosprawnością oraz dzieci osób
z niepełnosprawnością, które nie ukończyły 25. roku życia,
12. leki, o których mowa w ustawie z dnia 6 września 2001 roku – Prawo
farmaceutyczne, jeśli lekarz specjalista stwierdził, że osoba z
niepełnosprawnością powinna stosować określone leki stale lub czasowo,
13. odpłatny przewóz: osoby z niepełnosprawnością karetką transportu
sanitarnego, osoby z niepełnosprawnością zaliczonej do I lub II grupy
inwalidztwa7 oraz dzieci z niepełnosprawnością do lat 16 – również innymi
środkami transportu,
14. odpłatne przejazdy środkami transportu publicznego związane z pobytem:
na turnusie rehabilitacyjnym,
w zakładzie lecznictwa uzdrowiskowego, zakładzie rehabilitacji
leczniczej, zakładzie opiekuńczo-leczniczym, zakładzie
pielęgnacyjno-opiekuńczym,
na koloniach i obozach dla dzieci i młodzieży z niepełnosprawnością
oraz dzieci osób z niepełnosprawnością, które nie ukończyły 25. roku
życia,
opiekuna osoby z niepełnosprawnością zaliczonej do I grupy
inwalidztwa lub dzieci z niepełnosprawnością do lat 16,
przebywającego z osobą z niepełnosprawnością na turnusie
rehabilitacyjnym lub w zakładzie lecznictwa uzdrowiskowego lub
zakładzie rehabilitacji leczniczej.
Co istotne, dla wyżej wymienionych wydatków, przepisy ustawy PIT nie przewidują
maksymalnego limitu odliczenia. W konsekwencji, wydatki te mogą być odliczone
w pełnej wysokości.
Górny limit odliczenia ustawodawca przewidział tylko w odniesieniu do wydatków
poniesionych na:
1. wyroby medyczne takie jak pieluchomajtki, pieluchy anatomiczne, chłonne
majtki, podkłady, wkłady anatomiczne,
7 Osoby zaliczone do II grupy inwalidztwa, to osoby, w stosunku do których, na podstawie
odrębnych przepisów, orzeczono: całkowitą niezdolność do pracy (1) albo umiarkowany stopień
niepełnosprawności (2).
-- 3 of 6 --
4/6
2. opłacenie przewodników osób niewidomych I lub II grupy inwalidztwa oraz
osób z niepełnosprawnością narządu ruchu zaliczonych do I grupy
inwalidztwa,
3. utrzymanie psa asystującego, o którym mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia
1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób
niepełnosprawnych,
4. używanie samochodu osobowego, stanowiącego własność (współwłasność)
osoby z niepełnosprawnością lub podatnika mającego na utrzymaniu osobę
z niepełnosprawnością albo dziecko z niepełnosprawnością, które nie
ukończyło 16. roku życia.
Dla każdego rodzaju wymienionego wydatku kwota odliczenia nie może
przekroczyć w roku podatkowym kwoty 2280 zł.
Przy czym możliwość odliczenia wydatków, o których mowa w interpelacji
(wymienionych w powyższym zestawieniu w pkt 1), wprowadziła ustawa z dnia 29
października 2021 roku o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób
fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych
innych ustaw8.
Odliczenie obowiązuje od 1 stycznia 2022 roku i miało zastosowanie do dochodów
(przychodów) uzyskanych począwszy od dnia 1 stycznia 2021 roku. Oznacza to, że
można je było zastosować po raz pierwszy w rozliczeniu podatkowym za 2021 rok,
którego dokonywaliśmy w 2022 roku.
Do tego czasu wyroby chłonne nie były elementem ulgi rehabilitacyjnej. Zatem
wydatki na tego rodzaju produkty nie były w żaden sposób uwzględniane w rocznym
rozliczeniu podatkowym.
Limit odliczenia został ustalony na poziomie umożliwiającym odliczenie faktycznie
ponoszonych wydatków wyłącznie na potrzeby osoby z niepełnosprawnościami.
Uwzględniono również fakt, że takie wyroby podlegają refundacji.
Poniżej przedstawiam uzasadnienie do projektu ustawy (druk sejmowy nr 1532)9,
w którym zawarto następujące wyjaśnienie:
Na podstawie dodawanego punktu odliczeniu w ramach ulgi rehabilitacyjnej będą
podlegały wydatki poniesione na pieluchomajtki, pieluchy anatomiczne, chłonne
majtki podkłady i wkłady anatomiczne. Odliczenie to będzie limitowe kwotą 2 280 zł,
analogicznie, jak przewidują to inne tytuły odliczeń określone w art. 26 ust. 7a ustawy
PIT, tj. pkt 7 (opłacenie przewodników), 8 (utrzymanie psa asystującego) i pkt 14
(używanie samochodu osobowego).
Wprowadzenie limitu odliczenia wynika z faktu, że środki wymienione w tym przepisie
mogą być również stosowane przez osoby niemające statusu osoby niepełnosprawnej.
Wskazany limit wykluczy zatem możliwość wykorzystania odliczenia na wydatki
ponoszone na ten cel w celu wykorzystania zakupionych środków przez inne osoby (np.
członków rodziny).
8 Dz. U. z 2021 r. poz. 2105, z późn. zm.
9 Link do strony Sejmu RP: https://www.sejm.gov.pl/Sejm9.nsf/druk.xsp?nr=1532
-- 4 of 6 --
5/6
Należy także mieć na uwadze, że osoby ponoszące wydatki na ten cel mogą skorzystać
z ich refundacji. Podstawę prawną do jej uzyskania stanowi ustawa z dnia 12 maja 2011
r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego
oraz wyrobów medycznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 357, z późn. zm.).
Ulga podatkowa będzie stanowiła dodatkowe finansowe zabezpieczenie „na
wypadek”, gdyby nie wszystkie wydatki na ten cel zostały osobie niepełnosprawnej
zrefundowane.
Jako uzupełnienie powyższych wyjaśnień, pozwolę sobie również przedstawić
informacje dotyczące innego rodzaju wsparcia dla osób z niepełnosprawnościami.
Otrzymałem je od Ministra Zdrowia10, i wynika z nich, że zapewnienie pacjentom
wyrobów chłonnych reguluje rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 13
października 2023 roku zmieniające rozporządzenie w sprawie wykazu wyrobów
medycznych wydawanych na zlecenie11.
W ramach kodu Y.06.01 załącznika do tego rozporządzenia pacjentom przysługuje
zaopatrzenie w pieluchomajtki lub pieluchy anatomiczne, lub majtki chłonne, lub
podkłady, lub wkłady anatomiczne, lub wkładki urologiczne - zamiennie do 90 sztuk
miesięcznie; chłonność zgodna z normą ISO 11948. Limit finansowania ze środków
publicznych wynosi:
– 1,00 zł za sztukę – minimalna chłonność 350 g,
– 1,70 zł za sztukę – minimalna chłonność 1.000 g w przypadku majtek
chłonnych, 1.400 g w przypadku pieluch anatomicznych i pieluchomajtek,
– 2,30 zł za sztukę – minimalna chłonność 1.400 g w przypadku majtek
chłonnych, 2.500 g w przypadku pieluchomajtek.
Udział własny pacjenta w limicie finansowania wynosi 10% w przypadku dzieci
do ukończenia 18. roku życia oraz 20% dla osób dorosłych.
W tym miejscu należy zaznaczyć, że na podstawie art. 47 ust. 1a i 1b ustawy z dnia
27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych
ze środków publicznych12, świadczeniobiorcom:
– do 18 roku życia, u których stwierdzono ciężkie i nieodwracalne
upośledzenie albo nieuleczalną chorobę zagrażającą życiu, które powstały w
prenatalnym okresie rozwoju dziecka lub w czasie porodu, na podstawie
zaświadczenia lekarza podstawowej opieki zdrowotnej lub lekarza
ubezpieczenia zdrowotnego, posiadającego specjalizację II stopnia lub tytuł
specjalisty w dziedzinie: położnictwa i ginekologii, perinatologii,
neonatologii, pediatrii, neurologii dziecięcej, kardiologii dziecięcej lub
chirurgii dziecięcej,
– posiadającym orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności,
10 Pismo z 17 stycznia 2024 roku nr PLR2.050.2.2024.AK).
11 Dz. U. z 2023 r. poz. 2461, z późn. zm.
12 Dz. U. z 2023 r. poz. 2730.
-- 5 of 6 --
6/6
– posiadającym orzeczenie o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami:
konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby
w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji
oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka
w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji,
przysługuje prawo do wyrobów medycznych określonych w rozporządzeniu,
na zlecenie osoby uprawnionej, do wysokości limitu finansowania ze środków
publicznych określonego w tych przepisach, według wskazań medycznych bez
uwzględnienia okresów użytkowania. Ponadto wskazano w przepisach, że o ilości
miesięcznego zaopatrzenia w te wyroby decyduje każdorazowo osoba
uprawniona do wystawienia zlecenia, co umożliwia zaopatrzenie ww. pacjentów
w ponadstandardową ilość wyrobów medycznych wydawanych comiesięcznie.
Mając powyższe na uwadze, w podsumowaniu moich i Ministra Zdrowia wyjaśnień,
uprzejmie informuję, że wydatki na wyroby chłonne do końca 2021 r. w ogóle nie
stanowiły tytułu kwalifikowanego do ulgi rehabilitacyjnej. Stąd nieuzasadnione jest
twierdzenie, iż „do końca 2021 roku wydatki na wyroby chłonne można było
rozliczać przy składaniu PIT”.
Ponadto ulga podatkowa stanowi uzupełnienie innych rozwiązań dla osób
z niepełnosprawnościami przewidzianych w przepisach leżących w gestii resortu
zdrowia. Z wyjaśnień Ministra Zdrowia wynika natomiast, że umożliwiają one
ponadstandardowe zaopatrzenie w omawiane środki z uwzględnieniem
indywidualnej sytuacji danego pacjenta.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
-- 6 of 6 --