Interpelacja nr 5188
Interpelacja w sprawie możliwości wspólnego rozliczania się osób niepełnosprawnych ze współmałżonkiem, w przypadku gdy chcą skorzystać z uprawnienia do obniżenia składek na ubezpieczenie zdrowotne
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie możliwości wspólnego rozliczania sią osób niepełnosprawnych ze współmałżonkiem, w przypadku gdy chcą skorzystać z uprawnienia do obniżenia składek na ubezpieczenie zdrowotne
Interpelacja nr 5188
do ministra zdrowia
w sprawie możliwości wspólnego rozliczania sią osób niepełnosprawnych ze współmałżonkiem, w przypadku gdy chcą skorzystać z uprawnienia do obniżenia składek na ubezpieczenie zdrowotne
Zgłaszający: Marzena Okła-Drewnowicz
Data wpływu: 30-09-2024
Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. 2024 poz. 146 ze zm.), w przypadku wspólnego rozliczania się podatkowego przez małżonków, z których jeden jest niepełnosprawny i prowadzi działalność gospodarczą, konieczna jest zapłata składki zdrowotnej od dochodów współmałżonka w części przypadającej na osobę niepełnosprawną przewyższającej zwolnienie składkowe.
Zdaniem doradców podatkowych w takiej sytuacji wykładnia celowościowa zwolnienia powinna być zastosowana rozszerzająco, z wyliczeniem podatku indywidualnego tylko dla osoby niepełnosprawnej, następnie powinien być wyliczony podatek do rozliczenia wspólnego i ten drugi nie powinien być uwzględniany w rozliczeniu rocznym składki zdrowotnej osoby z niepełnosprawnościami.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź, czy ww. problem jest znany ministerstwu i czy trwają prace mające na celu umożliwienie osobom z niepełnosprawnościami prowadzącym działalność gospodarczą rozliczanie się podatkowe wspólnie z małżonkiem bez utraty uprawnień do zwolnień podatkowych?
Interpelacja nr 5188
do ministra zdrowia
w sprawie możliwości wspólnego rozliczania sią osób niepełnosprawnych ze współmałżonkiem, w przypadku gdy chcą skorzystać z uprawnienia do obniżenia składek na ubezpieczenie zdrowotne
Zgłaszający: Marzena Okła-Drewnowicz
Data wpływu: 30-09-2024
Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. 2024 poz. 146 ze zm.), w przypadku wspólnego rozliczania się podatkowego przez małżonków, z których jeden jest niepełnosprawny i prowadzi działalność gospodarczą, konieczna jest zapłata składki zdrowotnej od dochodów współmałżonka w części przypadającej na osobę niepełnosprawną przewyższającej zwolnienie składkowe.
Zdaniem doradców podatkowych w takiej sytuacji wykładnia celowościowa zwolnienia powinna być zastosowana rozszerzająco, z wyliczeniem podatku indywidualnego tylko dla osoby niepełnosprawnej, następnie powinien być wyliczony podatek do rozliczenia wspólnego i ten drugi nie powinien być uwzględniany w rozliczeniu rocznym składki zdrowotnej osoby z niepełnosprawnościami.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź, czy ww. problem jest znany ministerstwu i czy trwają prace mające na celu umożliwienie osobom z niepełnosprawnościami prowadzącym działalność gospodarczą rozliczanie się podatkowe wspólnie z małżonkiem bez utraty uprawnień do zwolnień podatkowych?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Jerzy Szafranowicz
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
13%
Konkretność
87%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 1 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
5.6 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5374 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLU.704.894.2024.AŻ
Warszawa, 18 października 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na przesłaną do Ministerstwa Zdrowia interpelację poselską nr 5188 z dnia 9
października 2024 r. Pani Poseł Marzeny Okły-Drewnowicz w sprawie możliwości
wspólnego rozliczania sią osób niepełnosprawnych ze współmałżonkiem, w przypadku gdy
chcą skorzystać z uprawnienia do obniżenia składek na ubezpieczenie zdrowotne,
uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień, stanowiących odpowiedź na pytanie
postawione przez Panią Poseł:
Czy ww. problem jest znany ministerstwu i czy trwają prace mające na celu umożliwienie
osobom z niepełnosprawnościami prowadzącymi działalność gospodarczą, rozliczanie się
podatkowe wspólnie z małżonkiem bez utraty uprawnień do zwolnień podatkowych?
Zgodnie z art. 82 ust. 10 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki
zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 146.; dalej jako
„ustawa zdrowotna”), w przypadku gdy osoba zaliczona do umiarkowanego lub znacznego
stopnia niepełnosprawności objęta jedynie tytułem do obowiązkowego ubezpieczenia
zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c albo pkt 1a ww. ustawy, uzyskuje
przychód rozliczany na zasadach określonych w art. 27 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o
podatku dochodowym od osób fizycznych:
1) miesięczna składka na ubezpieczenie zdrowotne jest opłacana w wysokości
nieprzekraczającej kwoty zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych należnej za
miesiąc, za który opłacana jest składka, począwszy od miesiąca przypadającego po
miesiącu, w którym ubezpieczony został zaliczony do umiarkowanego lub znacznego
stopnia niepełnosprawności;
2) roczna składka na ubezpieczenie zdrowotne jest opłacana w wysokości
nieprzekraczającej kwoty należnego podatku dochodowego od osób fizycznych (dalej jako
„PIT”) za dany rok kalendarzowy, jeżeli ubezpieczony był w tym okresie zaliczony do
umiarkowanego lub znacznego stopnia niepełnosprawności przez co najmniej jeden
miesiąc.
Możliwość zastosowania obniżenia rocznej składki na ubezpieczenie zdrowotne do
wysokości podatku należnego, o którym mowa w art. 82 ust. 10 pkt 2 ustawy zdrowotnej
zachodzi, o ile ubezpieczony spełniał warunki do zastosowania niniejszej ulgi w ujęciu
miesięcznym.
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Należy wskazać, że warunkiem skorzystania z ww. ulgi w składce zdrowotnej jest
jednoczesne zaliczenie ubezpieczonego do umiarkowanego lub znacznego stopnia
niepełnosprawności (przez co najmniej jeden miesiąc w zakresie rozliczenia rocznego) oraz
podleganie wyłącznie pod tytuł ubezpieczeniowy, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c
albo pkt 1a ustawy zdrowotnej, co w poszczególnych stanach faktycznych nie wyklucza
sytuacji uzyskiwania obok dochodu z działalności pozarolniczej także innych dochodów,
które nie uruchamiają odrębnego tytułu ubezpieczeniowego (np. dochodu z odpłatnego
najmu lokalu). Wówczas wysokość składki zdrowotnej, ustalana z zastosowaniem art. 82
ust. 10 ustawy zdrowotnej, będzie odnosiła się do wysokości kwoty należnego podatku
dochodowego (lub zaliczki na ten podatek) ustalonej od wszystkich dochodów wykazanych
do opodatkowania we właściwym zeznaniu podatkowym (lub wyliczeniu należnej zaliczki
na PIT).
Wynika to z okoliczności prawnej, że ustawa zdrowotna nie definiuje odrębnie pojęcia
„kwoty należnego podatku dochodowego”. Tym samym, w tym zakresie należy przyjmować
rozumienie tego pojęcia, które występuje w przepisach prawa podatkowego. Zgodnie z tymi
przepisami kwota należnego podatku za dany rok wykazywana jest przez podatników w
rocznym zeznaniu podatkowym.
Biorąc jednakże pod uwagę szczególne rozwiązania występujące w ustawie o PIT, które
dopuszczają możliwości wspólnego rozliczenia (w odniesieniu do małżonków, wdów i
wdowców oraz osób samotnie wychowujących dzieci), w którym podatek należny ustalany
jest na obydwoje małżonków należy przyjąć, że przedsiębiorca spełniający warunki, o
których mowa art. 82 ust. 10 ustawy zdrowotnej, korzystający z preferencyjnego
opodatkowania wspólnych dochodów, ustala kwotę należnego podatku dochodowego, do
której jest odnoszona składka zdrowotna jako 50% kwoty należnego podatku wykazanego
we wspólnym rocznym zeznaniu podatkowym PIT-36. Z uwagi na to, że przepisy prawa
podatkowego nie posługują się pojęciem „należnego podatku” w odniesieniu do
poszczególnych źródeł dochodów, a jedynie do łącznego zobowiązania podatkowego z
tytułu uzyskiwania dochodów objętych podatkiem PIT, składka zdrowotna powinna być
odnoszona do wysokości należnego podatku wykazanego w rocznym zeznaniu
podatkowym bez względu na to, że dana osoba oprócz dochodów z działalności
gospodarczej uzyskiwała dochody z innych źródeł.
Reasumując, chęć skorzystania przez małżonków ze wspólnego rozliczenia PIT nie
pozbawia małżonka zaliczonego do umiarkowanego lub znacznego stopnia
niepełnosprawności z możliwości skorzystania z ulgi w składce zdrowotnej uregulowanej w
art. 82 ust. 10 ustawy zdrowotnej.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLU.704.894.2024.AŻ
Warszawa, 18 października 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na przesłaną do Ministerstwa Zdrowia interpelację poselską nr 5188 z dnia 9
października 2024 r. Pani Poseł Marzeny Okły-Drewnowicz w sprawie możliwości
wspólnego rozliczania sią osób niepełnosprawnych ze współmałżonkiem, w przypadku gdy
chcą skorzystać z uprawnienia do obniżenia składek na ubezpieczenie zdrowotne,
uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień, stanowiących odpowiedź na pytanie
postawione przez Panią Poseł:
Czy ww. problem jest znany ministerstwu i czy trwają prace mające na celu umożliwienie
osobom z niepełnosprawnościami prowadzącymi działalność gospodarczą, rozliczanie się
podatkowe wspólnie z małżonkiem bez utraty uprawnień do zwolnień podatkowych?
Zgodnie z art. 82 ust. 10 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki
zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 146.; dalej jako
„ustawa zdrowotna”), w przypadku gdy osoba zaliczona do umiarkowanego lub znacznego
stopnia niepełnosprawności objęta jedynie tytułem do obowiązkowego ubezpieczenia
zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c albo pkt 1a ww. ustawy, uzyskuje
przychód rozliczany na zasadach określonych w art. 27 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o
podatku dochodowym od osób fizycznych:
1) miesięczna składka na ubezpieczenie zdrowotne jest opłacana w wysokości
nieprzekraczającej kwoty zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych należnej za
miesiąc, za który opłacana jest składka, począwszy od miesiąca przypadającego po
miesiącu, w którym ubezpieczony został zaliczony do umiarkowanego lub znacznego
stopnia niepełnosprawności;
2) roczna składka na ubezpieczenie zdrowotne jest opłacana w wysokości
nieprzekraczającej kwoty należnego podatku dochodowego od osób fizycznych (dalej jako
„PIT”) za dany rok kalendarzowy, jeżeli ubezpieczony był w tym okresie zaliczony do
umiarkowanego lub znacznego stopnia niepełnosprawności przez co najmniej jeden
miesiąc.
Możliwość zastosowania obniżenia rocznej składki na ubezpieczenie zdrowotne do
wysokości podatku należnego, o którym mowa w art. 82 ust. 10 pkt 2 ustawy zdrowotnej
zachodzi, o ile ubezpieczony spełniał warunki do zastosowania niniejszej ulgi w ujęciu
miesięcznym.
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Należy wskazać, że warunkiem skorzystania z ww. ulgi w składce zdrowotnej jest
jednoczesne zaliczenie ubezpieczonego do umiarkowanego lub znacznego stopnia
niepełnosprawności (przez co najmniej jeden miesiąc w zakresie rozliczenia rocznego) oraz
podleganie wyłącznie pod tytuł ubezpieczeniowy, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c
albo pkt 1a ustawy zdrowotnej, co w poszczególnych stanach faktycznych nie wyklucza
sytuacji uzyskiwania obok dochodu z działalności pozarolniczej także innych dochodów,
które nie uruchamiają odrębnego tytułu ubezpieczeniowego (np. dochodu z odpłatnego
najmu lokalu). Wówczas wysokość składki zdrowotnej, ustalana z zastosowaniem art. 82
ust. 10 ustawy zdrowotnej, będzie odnosiła się do wysokości kwoty należnego podatku
dochodowego (lub zaliczki na ten podatek) ustalonej od wszystkich dochodów wykazanych
do opodatkowania we właściwym zeznaniu podatkowym (lub wyliczeniu należnej zaliczki
na PIT).
Wynika to z okoliczności prawnej, że ustawa zdrowotna nie definiuje odrębnie pojęcia
„kwoty należnego podatku dochodowego”. Tym samym, w tym zakresie należy przyjmować
rozumienie tego pojęcia, które występuje w przepisach prawa podatkowego. Zgodnie z tymi
przepisami kwota należnego podatku za dany rok wykazywana jest przez podatników w
rocznym zeznaniu podatkowym.
Biorąc jednakże pod uwagę szczególne rozwiązania występujące w ustawie o PIT, które
dopuszczają możliwości wspólnego rozliczenia (w odniesieniu do małżonków, wdów i
wdowców oraz osób samotnie wychowujących dzieci), w którym podatek należny ustalany
jest na obydwoje małżonków należy przyjąć, że przedsiębiorca spełniający warunki, o
których mowa art. 82 ust. 10 ustawy zdrowotnej, korzystający z preferencyjnego
opodatkowania wspólnych dochodów, ustala kwotę należnego podatku dochodowego, do
której jest odnoszona składka zdrowotna jako 50% kwoty należnego podatku wykazanego
we wspólnym rocznym zeznaniu podatkowym PIT-36. Z uwagi na to, że przepisy prawa
podatkowego nie posługują się pojęciem „należnego podatku” w odniesieniu do
poszczególnych źródeł dochodów, a jedynie do łącznego zobowiązania podatkowego z
tytułu uzyskiwania dochodów objętych podatkiem PIT, składka zdrowotna powinna być
odnoszona do wysokości należnego podatku wykazanego w rocznym zeznaniu
podatkowym bez względu na to, że dana osoba oprócz dochodów z działalności
gospodarczej uzyskiwała dochody z innych źródeł.
Reasumując, chęć skorzystania przez małżonków ze wspólnego rozliczenia PIT nie
pozbawia małżonka zaliczonego do umiarkowanego lub znacznego stopnia
niepełnosprawności z możliwości skorzystania z ulgi w składce zdrowotnej uregulowanej w
art. 82 ust. 10 ustawy zdrowotnej.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --