Interpelacja w sprawie pilnego przekazania samorządom w 2024 r. dodatkowych środków finansowych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 5180
do ministra finansów
w sprawie pilnego przekazania samorządom w 2024 r. dodatkowych środków finansowych
Zgłaszający: Rafał Weber
Data wpływu: 30-09-2024
Samorządowcy z całej Polski, niezależnie od rodzaju i wielkości samorządu, stanowczo zwracają uwagę rządu na bardzo trudną sytuację finansową. Stale rosnące koszty utrzymania bieżącego samorządowej struktury, wyższe i niepokryte przez subwencję oświatową wydatki na edukację, a także zniesienie od drugiej połowy br. przyjętej przez rząd Prawa i Sprawiedliwości tarczy energetycznej powodują duże trudności w finansowaniu zadań własnych j.s.t.
Pod znakiem zapytania stoją inwestycje, które mają być realizowane w najbliższej przyszłości. Pomimo że zdecydowana większości samorządów tegoroczne budżety inwestycyjne uchwaliła na rekordowym poziomie, a to dzięki przekazanym jeszcze w poprzedniej kadencji rządu dofinansowaniom, to sytuacja po kilku miesiącach zmieniła się i szybko rosnące koszty wyraźnie ograniczyły możliwości wykonania założonych planów.
Środowiska samorządowe zrzeszone we wszystkich organizacjach, starając się w szczegółach przedstawić finansową sytuację, wnoszą o reakcję obecnego rządu i przeznaczenie – wzorem lat ubiegłych – dodatkowej subwencji. Od 2021 roku rząd premiera Mateusza Morawieckiego w ramach wsparcia samorządów przekazywał w II połowie roku dodatkowe środki finansowe na wydatki bieżące i inwestycyjne – co roku kilkanaście miliardów złotych do podziału na gminy, powiaty i województwa. Taki zastrzyk pozwalał na spokojną realizację zadań.
Dodatkowe środki miały duże znaczenie, szczególnie dla małych, niemających zbyt wysokich wpływów z podatku CIT gmin.
Obecnie postulowane jest zastosowanie identycznego rozwiązania. Rząd PiS w poprzednim roku zmianą ustawy okołobudżetowej przeznaczył w ramach dodatkowej subwencji ogólnej aż 14 mld.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na pytania:
Czy w dalszej części br. Ministerstwo Finansów planuje przekazanie dodatkowych środków finansowych z budżetu państwa 2024 roku samorządom?
Jeżeli tak, to jak będzie wyglądał algorytm, który zostanie zastosowany, aby naliczyć kwotę poszczególnym j.s.t.?
W razie pozytywnej odpowiedzi na pytanie nr 1 proszę o informację, w ilu transzach i w jakich miesiącach zostaną wypłacone dodatkowe środki.
Podsekretarz stanu Hanna Majszczyk
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 6 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
3580 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/2
Warszawa, 25 października 2024 roku
Sprawa: Interpelacja nr 5180 posła Pana Rafała Webera w sprawie pilnego
przekazania samorządom dodatkowych środków finansowych
Znak sprawy: ST1.054.18.2024
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na interpelację nr 5180 posła Pana Rafała Webera w sprawie
pilnego przekazania samorządom dodatkowych środków finansowych, proszę
przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Minister Finansów przygotował projekt ustawy o dochodach jednostek samorządu
terytorialnego, który ma na celu wprowadzenie do porządku prawnego regulacji
zapewniających stabilny system finansowania jednostek samorządu terytorialnego
(JST) oraz zwiększenie dochodów JST w sposób systemowy.
Ustawa została przyjęta przez Sejm RP w dniu 1 października 2024 r. i podpisana
przez Prezydenta RP 21 października 2024 r.
Założeniem przyjętym w tej ustawie jest, aby dochody samorządów zwiększały się
w sposób przewidywalny, a nie opierały się na doraźnym wsparciu finansowym.
Każdy samorząd będzie miał zagwarantowane wyższe dochody niż obecnie. Należy
zauważyć, że łączny skutek finansowy wynikający z ustawy jest dla JST pozytywny i
oznacza zwiększenie ich dochodów o 24,8 mld zł w roku 2025 w stosunku do
obowiązującego systemu.
Warto dodać, iż w tym roku jednostki samorządu terytorialnego - po raz pierwszy -
otrzymały środki z tytułu części rozwojowej subwencji ogólnej. W budżecie
państwa na ten cel przeznaczono środki w kwocie 3,2 mld zł.
W kwestii dodatkowych środków dla samorządów w 2024 r. Minister Finansów już
w sierpniu br. zadeklarował, iż jednostki samorządu terytorialnego – jeszcze w tym
roku - otrzymają dodatkowe wsparcie finansowe w wysokości 10 mld zł.
-- 1 of 2 --
2/2
W Ministerstwie Finansów wypracowane zostały zasady podziału tych środków na
poszczególne JST, zgodnie z którymi w 2024 r. jednostki te otrzymują dodatkowe
dochody, w łącznej wysokości 10 mld zł, w celu wsparcia realizacji zadań.
Dodatkowe dochody, w wysokości 8,2 mld zł, jednostki samorządu terytorialnego
otrzymują z tytułu udziału we wpływach z podatku dochodowego od osób
fizycznych. Kwota ta rozdzielona zostanie między gminy, powiaty i województwa
proporcjonalnie do wysokości udziału kwoty dochodów na rok 2024 z tytułu
udziału we wpływach z podatku PIT gmin, powiatów i województw w łącznej
kwocie dochodów wszystkich jednostek samorządu terytorialnego z tego tytułu w
roku 2024 (ustalonych z uwzględnieniem kwot wynikających z korekty PIT za 2022
r.).
W przypadku, gdy kwota z tytułu udziału w PIT, o którym mowa powyżej będzie
niższa niż określony ustawowo poziom, to jednostka samorządu terytorialnego
otrzyma środki z rezerwy subwencji ogólnej w celu zapewnienia dodatkowych
dochodów do wskazanej wysokości. Aby zabezpieczyć niezbędne środki dla JST na
uzupełnienie dochodów do minimalnego poziomu - w roku 2024 rezerwa
subwencji ogólnej zostanie zwiększona o kwotę 1,8 mld zł.
Zakładany sposób podziału środków na uzupełnienie dochodów jednostek
samorządu terytorialnego, na realizację ich statutowych zadań, Minister Finansów
przedstawił Stronie Samorządowej 8 października 2024 r.
Obecnie przygotowywane są rozwiązania prawne umożliwiające jak najszybsze
przekazanie ww. środków jednostkom samorządu terytorialnego..
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Hanna Majszczyk
podsekretarz stanu
-- 2 of 2 --