tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/7
Warszawa, 29 października 2024 roku
Sprawa: Odpowiedź na interpelację poselską nr 5173
w sprawie opodatkowania największych
zagranicznych firm operujących w Polsce
oraz walki z wyprowadzaniem zysków
poza granice kraju
Znak sprawy: DD5.054.2.2024
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku
W odpowiedzi na interpelację nr 5173 w sprawie opodatkowania największych
zagranicznych firm operujących w Polsce oraz walki z wyprowadzaniem zysków
poza granice kraju, złożoną przez Panów Posłów Dariusza Mateckiego, Michała
Wosia, Jana Kanthaka, Piotra Uruskiego, Marcin Warchoła, Dariusza Stefaniuka,
Sebastiana Łukaszewicza oraz Panie Posłanki Anitę Czerwińską, Iwonę Ewę Arent,
uprzejmie przedstawiam poniże wyjaśnienia.
1. Czy Ministerstwo Finansów dysponuje listą 200 największych zagranicznych firm
operujących w Polsce, uszeregowanych według wysokości ich przychodów? Proszę
o udostępnienie takiej listy, w tym szczegółowych informacji na temat kwot
podatków dochodowych CIT zapłaconych przez te firmy w Polsce w ostatnich
latach.
Zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób prawnych1 minister właściwy do
spraw finansów publicznych podaje do publicznej wiadomości w Biuletynie
Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego tego ministra
corocznie, w terminie do dnia 30 września, indywidualne dane podatników zawarte
w zeznaniu, o którym mowa w art. 27 ust. 1, złożonym za rok podatkowy, który
1 Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób
prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 2805 z późn. zm.), dalej określana mianem ustawy CIT.

-- 1 of 7 --

2/7
zakończył się w roku kalendarzowym poprzedzającym rok podania indywidualnych
danych podatników do publicznej wiadomości, według stanu na pierwszy dzień
miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym indywidualne dane podatników mają
zostać podane do publicznej wiadomości.
Do publicznej wiadomości podawane są m.in. dane podatników u których wartość
przychodu uzyskana w roku podatkowym przekroczyła równowartość 50 mln euro
przeliczonych na złote według średniego kursu euro ogłoszonego przez Narodowy
Bank Polski w ostatnim dniu roboczym roku kalendarzowego poprzedzającego rok
podania indywidualnych danych podatników do publicznej wiadomości. Dane te są
dostępne na stronie https://www.gov.pl/web/finanse/indywidualne-
danepodatnikow-cit. Zestawienie podatników uszeregowane jest od najwyższego
przychodu oraz zawiera m.in. informacje o podatku należnym wykazanym przez
podatników podatku dochodowego od osób prawnych. Zestawienie to nie zawiera
jednakże informacji o państwie pochodzenia ich udziałowców (akcjonariuszy,
wspólników). Tego rodzaju dane nie są elementem składanych zeznań podatkowych.
2. Jakie kroki podejmuje Ministerstwo Finansów, aby przeciwdziałać wyprowadzaniu
zysków zagranicznych firm poza Polskę, w szczególności w zakresie cen
transferowych? Ceny transferowe są jednym z mechanizmów, które pozwalają
zagranicznym firmom przenosić zyski do krajów o niższym opodatkowaniu. Jakie
konkretne działania zostały już podjęte lub są planowane, aby zagwarantować, że
zagraniczne firmy operujące w Polsce płacą podatki adekwatne do swoich zysków
osiąganych na terytorium naszego kraju?
Polskie przepisy w zakresie cen transferowych odpowiadają standardom
międzynarodowym - w szczególności Wytycznym OECD w sprawie cen
transferowych dla przedsiębiorstw wielonarodowych i administracji podatkowych
(OECD Transfer Pricing Guidelines for Multinational Enterprises and Tax
Administrations). Należy zaznaczyć, iż polskie przepisy dotyczące raportowania i
dokumentacji cen transferowych odzwierciedlają zasady wypracowane w ramach
projektu BEPS (Base Erosion and Profit Shifting) prowadzonym przez OECD, który
miał na celu uszczelnienie systemów podatkowych i zapobieganie zjawisku
przerzucania dochodów i erozji bazy podatkowej. W tym zakresie w polskich
przepisach funkcjonuje obowiązek sporządzania trzystopniowej dokumentacji
transakcji z podmiotami powiązanymi, tj. dokumentacji lokalnej, grupowej oraz
raportowania wg krajów (Country by Country Reporting). Ponadto, polskie
regulacje przewidują obowiązek raportowania i dokumentowania transakcji
z podmiotami z krajów stosujących szkodliwą konkurencję podatkową (tzw. rajów
podatkowych).
Lokalna dokumentacja cen transferowych (ang. local file) ma na celu wykazanie, że
ceny transferowe ustalone zostały na warunkach rynkowych. W dokumentacji tej
podatnicy są obowiązani do przedstawienia transakcji zawieranych z podmiotami
powiązanymi, w szczególności ich przedmiot i przebieg, rolę stron transakcji oraz
sposobu kalkulacji i weryfikacji cen transferowych.

-- 2 of 7 --

3/7
W ślad za Wytycznymi OECD, oprócz dokumentacji lokalnej, podatnicy należący do
grup kapitałowych zobowiązani są do dołączenia do takiej dokumentacji również
grupowej dokumentacji cen transferowych (ang. master file). Dokumentacja taka
zawiera informacje o grupie kapitałowej, w tym o jej strukturze, działalności oraz
najistotniejszych przepływach w ramach grupy.
Podatnicy należący do dużych grup kapitałowych zobowiązani są także do
raportowania według krajów (ang. country- by-country reporting), tj. składania:
1) informacji o jednostkach wchodzących w skład grupy podmiotów (CBC-R),
dotyczącej m.in. wysokości zrealizowanych dochodów i zapłaconego podatku
oraz miejscach prowadzenia działalności podmiotów należących do grupy (dane
te podlegają wymianie międzynarodowej) oraz
2) stosownego powiadomienia (CBC-P).
Ponadto, jako rozwiązanie krajowe Polska zaimplementowała do systemu prawnego
od 2019 roku obowiązek raportowania informacji nt. zawieranych transakcji
kontrolowanych oraz transakcji niekontrolowanych zawieranych z rajami
podatkowymi, poprzez składanie informacji o cenach transferowych (TPR-P,
TPR-C). Celem powyższego jest pozyskanie przez administrację podatkową
informacji dla potrzeb analizy ryzyka w zakresie cen transferowych, w szczególności
w celu zwiększenia efektywności typowania podatników do kontroli.
Jednocześnie podkreślenia wymaga, że skuteczne przeciwdziałanie praktykom
optymalizacyjnym wymaga nie tylko istnienia ram prawnych zapewniających środki
do zwalczenia tego typu niepożądanych zjawisk. Zwalczanie optymalizacji w takim
samym stopniu uzależnione jest również od skuteczności reakcji ze strony organów
państwa w zakresie weryfikacji rozliczeń podatników oraz możliwości
egzekwowania rzetelnego wypełnienia obowiązków podatkowych. W tym
kontekście wskazuję, że zjawisko przerzucania dochodów za granicę, także
w obszarze cen transferowych, jest stale monitorowane przez organy Krajowej
Administracji Skarbowej. Obszar ten podlega weryfikacji w ramach bieżącego
i stałego realizowania zadań ustawowych, a działania wobec konkretnych
indywidualnych podmiotów podejmowane są w oparciu o wyniki analizy ryzyka,
Temat ten stanowi istotny przedmiot analizy ryzyka z uwagi na częstotliwość
rozliczeń finansowych dokonywanych w obrocie międzynarodowym. Prowadzone
przez ponadnarodowe koncerny strategie optymalizacji podatkowej nie zawsze są
zgodne z obowiązującymi przepisami. Są to obszary na tyle złożone, że wymagają
wysoce specjalistycznych działań organów KAS, przy wykorzystaniu posiadanych
uprawnień i w oparciu o dotychczasowe doświadczenie.
Badanie cen transferowych przeprowadzane jest w ramach kontroli dotyczącej
prawidłowości rozliczeń podatkowych w zakresie podatku dochodowego od osób
prawych oraz podatku dochodowego od osób fizycznych. Zgodnie z przepisami
o cenach transferowych, podmioty powiązane są obowiązane ustalać ceny
transferowe na warunkach, które ustaliłyby między sobą podmioty niepowiązane,
a jeżeli w wyniku istniejących powiązań zostaną ustalone lub narzucone warunki
różniące się od warunków, które ustaliłyby między sobą podmioty niepowiązane

-- 3 of 7 --

4/7
i w wyniku tego podatnik wykazuje dochód niższy (stratę wyższą) od tego, jakiego
należałoby oczekiwać, gdyby powiązania nie istniały, organ podatkowy określa
dochód (stratę) podatnika bez uwzględnienia warunków wynikających z tych
powiązań.
Działania kontrolne organów KAS w zakresie cen transferowych skupiają się
w szczególności na:
 badaniu rentowności podmiotów,
 zasadności ponoszonych strat,
 finansowaniu w grupie,
 zasadności ponoszenia opłat licencyjnych na rzecz podmiotów powiązanych,
 badaniu działań restrukturyzacyjnych,
 innych transakcjach realizowanych w ramach istniejących powiązań.
W odniesieniu do zjawiska wyprowadzania zysków zagranicznych firm poza Polskę,
należy ponadto nadmienić, że obowiązujące przepisy ustawy o podatku
dochodowym od osób prawnych nie różnicują zasad opodatkowania w zależności od
pochodzenia kapitału, tj. z wyłącznym kapitałem polskim, mieszanym lub
z wyłącznym kapitałem zagranicznym. Natomiast im wyższe ryzyko wystąpienia
nieprawidłowości rozliczeń w podatku dochodowym od osób prawnych tym większe
obowiązujące wymogi np. dokumentacyjne.
3. Czy Ministerstwo planuje wprowadzenie dodatkowych regulacji, które ograniczą
możliwość wyprowadzania zysków przez zagraniczne firmy poprzez sztuczne
obniżanie dochodów wykazywanych w Polsce?
Należy jednak zauważyć, że w ciągu ostatnich lat do polskiego systemu
podatkowego wprowadzono szereg instytucji opracowanych z intencją ograniczenia
możliwości stosowania praktyk godzących w interesy fiskusa i stan wpływów
podatkowych, miedzy innymi za sprawą transferowania zysków za granicę. Jedynie
na przestrzeni ostatnich 3 lat (tj. biorąc za punkt wyjścia początek 2021 r.) efekty
działań resortu przyjęły postać następujących regulacji, ukierunkowanych
bezpośrednio na uszczelnienie systemu podatkowego:
1) podatku od przerzuconych dochodów stanowiącego nową koncepcję
zryczałtowanej daniny podatkowej, opracowanej z zamiarem
wyeliminowania praktyk transferowania dochodów do jurysdykcji o niższej
lub znikomej stawce podatku dochodowego i unikania w ten sposób
opodatkowania;
2) zdefiniowania nowych kryteriów zarządu w celu ograniczenia rejestrowania
przez polskich rezydentów podmiotów w zagranicznych jurysdykcjach
podatkowych wyłącznie w celu skorzystania z oferowanych przez nie
korzyści podatkowych, mimo posiadania centrum decyzyjnego na
terytorium Rzeczpospolitej Polskiej;
3) uszczelnienia systemu podatkowego w ramach reżimu opodatkowania
zagranicznych jednostek kontrolowanych, poprzez m.in. zdefiniowanie
dwóch nowych kategorii tego typu jednostek. Pozwoliło to zminimalizować
wpływ szkodliwej konkurencji podatkowej stosowanej przez niektóre
państwa, zwłaszcza zaliczane do grona tzw. rajów podatkowych;

-- 4 of 7 --

5/7
4) wyeliminowania struktur agresywnego planowania podatkowego
z wykorzystaniem spółek komandytowych i spółek jawnych poprzez
poszerzenie zakresu podmiotowego ustawy o CIT;
5) zmian w zakresie regulacji dotyczących reorganizacji podmiotów służących
neutralizacji działań abuzywnych podejmowanych w ramach transakcji
restrukturyzacyjnych;
6) wyróżnienie na potrzeby podatków dochodowych nowego typu spółki –
spółki nieruchomościowej, w celu ułatwienia egzekucji obowiązku
podatkowego wynikającego ze zbycia udziałów w podmiocie, którego
aktywa składają się w przeważającej mierze z nieruchomości.
Należy wskazać również, że rok 2025 przyniesie dalsze rezultaty realizowanych
w Ministerstwie Finansów prac służących ograniczeniu możliwości stosowania
niedozwolonych działań optymalizacyjnych w zakresie podatków dochodowych.
W przyszłym roku po raz pierwszy widoczne będą skutki wdrożenia przepisów
o tzw. minimalnym CIT (art. 24ca ustawy CIT), który zostanie rozliczony przez
podatników za 2024 r.
Od początku 2025 r. rozpocznie się również wdrażanie obowiązku corocznego
raportowania Jednolitego Pliku Kontrolnego dla podatku dochodowego od osób
prawnych (JPK_CIT). W ramach realizacji powyższego wymogu podatnicy będą
zobowiązani do przesyłania organom podatkowym ustrukturyzowanych informacji
z ksiąg rachunkowych wraz komponentem podatkowym. Nowe rozwiązanie
zapewni organom podatkowym łatwiejszy dostęp do informacji na temat
prowadzonej przez podatnika działalności, w tym także sposobu wywiązywania się
z obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego. W rezultacie
wprowadzenie nowego raportowania powinno również wywrzeć pozytywny wpływ
na skuteczność walki z procederami unikania opodatkowania, ponieważ pozwoli na
szybsze i bardziej efektywne wykrywanie ewentualnych nieprawidłowości.
Jednocześnie zakłada się, że wprowadzenie kolejnej struktury raportowania
przyczyni się długofalowo do ułatwienia prowadzenia działalności przez jednostki
gospodarcze. Wynika to z faktu, że organy podatkowe uzyskają dostęp do większej
ilości niezbędnych dla weryfikacji rozliczeń podatkowych danych bez ingerencji
w bieżącą działalność podatnika.
4. Niskie podatki płacone przez zagraniczne koncerny, są dowodem na
konieczność wzmocnienia regulacji w tym zakresie. Czy Ministerstwo pracuje
nad bardziej restrykcyjnymi przepisami, które wymusiłyby na
międzynarodowych firmach wyższe wpłaty podatkowe w Polsce?
Na wstępie należy podkreślić, że przedstawione w interpelacji okoliczności nie
wydają się stanowić samodzielnej podstawy do zakwalifikowania obowiązujących
regulacji jako nieadekwatnych. Sam fakt ponoszenia przez jeden podmiot
z określonej branży wyższych obciążeń podatkowych nie świadczy sam w sobie
o wadzie polskich regulacji w zakresie przeciwdziałania unikaniu opodatkowania.
Przede wszystkim należy zauważyć, że podmioty, które rodzajowo, czy też ze
względu na przeważający profil prowadzonej działalności, zaliczane są do jednej

-- 5 of 7 --

6/7
branży, mogą realizować różne modele biznesowe. Przedsiębiorstwa, które dla osób
będących wyłącznie odbiorcami świadczonych przez nie usług lub wytwarzanych
dóbr wydają się funkcjonować w podobny sposób, w rzeczywistości mogą prowadzić
działalność na odmiennych zasadach. W konsekwencji działalność porównywalnych
przedsiębiorców może generować odmienne przychody i koszty, co wpływa na
wysokość ostatecznego zobowiązania podatkowego. W dalszej mierze na wysokość
opodatkowania wpływają takie czynniki jak struktura działalności, funkcje
realizowane w ramach grupy kapitałowej czy też prowadzone inwestycje, które
często pociągają za sobą konieczność zaciągnięcia znacznych zobowiązań dłużnych,
pomniejszających podlegający opodatkowaniu w danym roku podatkowym dochód.
Z tego względu na bazie tego rodzaju informacji (bez szczegółowej analizy rozliczeń
podatkowych konkretnych podmiotów), nie można przesądzić, że relatywnie niskie
wpływy budżetowe od wybranych przedsiębiorstw posiadających swe centralne za
granicą - nawet rozpatrując tę okoliczność przez pryzmat faktu zapłaty wyższego
podatku przez podmiot z tej samej branży - automatycznie świadczą o wystąpieniu
zjawiska unikania opodatkowania.
Niezależnie jednak od powyższego, Ministerstwo Finansów podziela oraz realizuje
przedstawione w interpelacji stanowisko wyrażające potrzebę zwalczania wszelkich
przejawów działalności godzących w interesy fiskalne Rzeczpospolitej Polskiej
poprzez stosowanie praktyk niedozwolonej optymalizacji podatkowej.
Wyeliminowanie lub istotne ograniczenie działań ukierunkowanych na
niedozwolone uniknięcie czy też zniwelowanie opodatkowania stanowi nieodzowną
konieczność dla zapewnienia obywatelom sprawiedliwych zasad redystrybucji
rezultatów wzrostu gospodarczego.
Jedną z realizowanych aktualnie przez Ministerstwo Finansów inicjatyw, mających
zniwelować efekty międzynarodowego planowania podatkowego jest procedowany
obecnie w Sejmie projekt ustawy o opodatkowaniu wyrównawczym jednostek
składowych grup międzynarodowych i krajowych (druk sejmowy nr 674). Projekt
ten implementuje do polskiego porządku prawnego przepisy dyrektywy Rady (UE)
2022/2523 z dnia 14 grudnia 2022 r. w sprawie zapewnienia globalnego
minimalnego poziomu opodatkowania międzynarodowych grup przedsiębiorstw
oraz dużych grup krajowych w Unii Europejskiej2. Z kolei model opodatkowania
zaprezentowany w niniejszej dyrektywie stanowi odzwierciedlenie oraz realizacje
zasad opodatkowania wyrównawczego wypracowanych w ramach projektu BEPS
2.0. Zasadniczym elementem tego przedsięwzięcia są założenia tzw. Filara II,
będącego mechanizmem wprowadzającym globalny minimalny podatek
korporacyjny. Istotą omawianego rozwiązania jest dążenie do zapewniania, aby
duże międzynarodowe przedsiębiorstwa (tj. grupy podmiotów, których
skonsolidowany przychód w co najmniej dwóch z czterech lat podatkowych był
równy lub wyższy niż 750 mln euro) podlegały określonemu, minimalnemu stopniu
opodatkowania od wypracowanych globalnie zysków. Jeżeli przedsiębiorstwo nie
osiąga zakładanego poziomu opodatkowania w danym państwie, tj. 15%,
wyliczanego według wynikającej z projektu metodologii, grupa ta będzie
2 Dz.Urz.UE.L Nr 328, str. 1.

-- 6 of 7 --

7/7
zobowiązania do uiszczenia dodatkowej kwoty podatku, celem wyrównania
poziomu opodatkowania podmiotów tworzących tę grupę. Przewiduje się, że
włączenie Polski po uchwaleniu ww. projektu ustawy w krąg państw dążących do
zapewnienia minimalnego poziomu opodatkowania przyczyni się znacząco do
zniwelowania efektu praktyk optymalizacji podatkowej prowadzących do erozji
polskiej bazy podatkowej.
Równolegle do finalizacji prac nad wdrożeniem opisanego wyżej projektu
Ministerstwo Finansów prowadzi sukcesywną ocenę funkcjonowania aktualnie
obowiązujących regulacji pod kątem ich efektywności w zapobieganiu praktykom
uchylania się od opodatkowania. W razie zidentyfikowania ryzyka związanego z
podejmowaniem niedozwolonych działań optymalizacyjnych, Ministerstwo
Finansów podejmie adekwatne działania w celu uszczelnienia systemu
podatkowego.
Przedstawiając powyższe informacje wyrażam nadzieję, że zostaną one uznane za
wyczerpujące.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu

-- 7 of 7 --