Interpelacja w sprawie przyszłości bezpłatnych usług stomatologicznych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 5151
do ministra zdrowia
w sprawie przyszłości bezpłatnych usług stomatologicznych
Zgłaszający: Anna Pieczarka
Data wpływu: 30-09-2024
Środowiska medyczne i samorządy branżowe alarmują, że w najbliższej przyszłości stomatologia refundowana przez Narodowy Fundusz Zdrowia zniknie zupełnie. Coraz więcej lekarzy dentystów odchodzi od publicznego płatnika. Wpływ na to mają przede wszystkim niskie stawki kontraktów i nieopłacalność usług, a przy tym nadmierne biurokratyczne obciążenia przy realizacji umów z NFZ. Dla osób, których nie stać na prywatną opiekę dentystyczną oznacza to bardzo poważne kłopoty.
Na finansowanie przez NFZ usług dentystycznych w Polsce przeznacza się obecnie niewiele ponad 2 procent ogólnego budżetu, co wprost przekłada się na niskie stawki kontraktów i kurczącą się liczbę gabinetów stomatologicznych chętnych do ich zawierania z publicznym płatnikiem.
Z informacji przekazywanych przez samych lekarzy dentystów wynika, że kolejki do uzyskania protez ruchomych są coraz dłuższe, w coraz gorszej kondycji jest także opieka stomatologiczna najmłodszych pacjentów – dzieci i młodzieży, a nawet, jak podaje "Gazeta Lekarska", nasilają się choroby współistniejące: układu sercowo-naczyniowego czy cukrzyca typu 2. Co bardzo ważne, w naszym kraju notuje się jeden z najwyższych w Europie wskaźników próchnicy u dzieci. Konieczne jest zatem podjęcie pilnych działań, które mogłyby zapobiec tej sytuacji.
W związku z powyższym, proszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:
Czy planowany jest wzrost w zakresie finansowania przez NFZ usług dentystycznych? Jeśli tak, to w jakiej wysokości?
W jaki sposób resort zdrowia zamierza zapobiec opisanemu w interpelacji zagrożeniu i zapewnić obywatelom konstytucyjny dostęp do bezpłatnych usług stomatologicznych?
Czy postulat środowisk medycznych i samorządów branżowych dotyczący powołania w szkołach gabinetów dentystycznych ma szansę się spełnić? W jakim czasie?
Podsekretarz stanu Jerzy Szafranowicz
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 5 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (12)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11586 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLF.050.54.2024.KK
Warszawa, 20 listopada 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 5151 z dnia 9 października 2024 r. Pani Anny Pieczarki, Poseł
na Sejm RP, w sprawie przyszłości bezpłatnych usług stomatologicznych, uprzejmie proszę
o przyjęcie następujących informacji.
1. Czy planowany jest wzrost w zakresie finansowania przez NFZ usług dentystycznych?
Jeśli tak, to w jakiej wysokości?
Na wstępie należy wskazać, że wartość finansowanych w danym roku przez Narodowy
Fundusz Zdrowia świadczeń opieki zdrowotnej zdeterminowana jest poziomem środków
zapisanych na ten cel w planie finansowym NFZ, zatwierdzonym przez Ministra Zdrowia
w porozumieniu z Ministrem Finansów, sporządzonym zgodnie z uregulowaniami art. 120
i 121 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych
ze środków publicznych.
Finansowanie przez oddziały wojewódzkie NFZ udzielonych przez świadczeniodawców
świadczeń opieki zdrowotnej odbywa się zgodnie z postanowieniami umów o udzielanie
świadczeń opieki zdrowotnej i przepisami:
art. 132 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej
finansowanych ze środków publicznych, zgodnie z którymi wysokość łącznych zobowiązań
Funduszu wynikających z zawartych ze świadczeniodawcami umów nie może przekroczyć
wysokości kosztów przewidzianych na ten cel w planie finansowym NFZ;
-- 1 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
§ 14 załącznika do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 września 2015 r.
w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zgodnie
z którym NFZ zobowiązany jest do finansowania świadczeń udzielonych w okresie
rozliczeniowym, do kwoty zobowiązania NFZ wobec świadczeniodawcy określonej
w umowie dla danego zakresu świadczeń.
Ponadto, zgodnie z treścią przepisu art. 132 ust. 1 ww. ustawy o świadczeniach, podstawą
udzielania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przez NFZ
jest umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawarta pomiędzy świadczeniodawcą
a NFZ, określająca w szczególności kwotę zobowiązania NFZ wobec świadczeniodawcy.
Powyższe oznacza, że zrealizowane w danym okresie sprawozdawczym świadczenia opieki
zdrowotnej, finansowane są do poziomu określonego w planie rzeczowo-finansowym
stanowiącym załącznik do umowy zawartej dobrowolnie przez świadczeniodawcę.
Jednocześnie informuję, że w zakresie posiadanych kompetencji oraz środków finansowych
oddziały wojewódzkie NFZ prowadzą działania zmierzające do zmiany warunków
finansowych umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zarówno na wniosek
świadczeniodawców jak i z inicjatywy własnej oddziału wojewódzkiego NFZ, uwzględniające
m.in. wyniki analizy stopnia wykorzystania przez świadczeniodawców środków
zaangażowanych w umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Działania
te ukierunkowane są na optymalne wykorzystanie środków finansowych przeznaczonych
na finansowanie świadczeń opieki zdrowotnej określonych w planie oddziału
wojewódzkiego NFZ i wzrostu wartości umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej –
w kontekście poprawy dostępności do świadczeń zdrowotnych, zakontraktowania większej
liczby świadczeń i opłacenia nadwykonań.
Mając na względzie powyższe informuję, że w pierwotnym planie finansowym NFZ na rok
2024 zatwierdzonym przez Ministra Zdrowia w porozumieniu z Ministrem Finansów w dniu
29 września 2023 r. w porównaniu do pierwotnego planu finansowego NFZ na rok 2023
zatwierdzonego przez Ministra Zdrowia w porozumieniu z Ministrem Finansów w dniu
26 lipca 2022 r., wysokość środków zapisana na koszty świadczeń opieki zdrowotnej NFZ
w rodzaju leczenie stomatologiczne wynosi 3,34 mld zł i jest wyższa o 23,66%,
tj. o 638,27 mln zł.
Ponadto, mając na względzie konieczność poprawy sytuacji finansowej świadczeniodawców
oraz zwiększenie dostępności do świadczeń, decyzją Minister Zdrowia, Narodowy Fundusz
Zdrowia zapłacił w 2024 r. za tzw. nadwykonania z 2023 r. Zgodnie z powyższym,
zarządzeniem Nr 24/2024/DEF Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 4 marca
2024 r. w sprawie zmiany planu finansowego Narodowego Funduszu Zdrowia na 2024 rok,
zabezpieczone zostały środki finansowe w kwocie 2 237 597 tys. zł niezbędne na
sfinansowanie kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych w 2023 r. ponad limit
-- 2 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
wynikający z umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w limitowanych
i nielimitowanych zakresach świadczeń, w tym w rodzaju leczenie stomatologiczne:
83 mln zł.
Jednocześnie pragnę wskazać, że w wyniku zmian planu finansowego NFZ na 2024 r.
nastąpiło zwiększenie środków przeznaczonych na świadczenia w rodzaju leczenie
stomatologiczne o kwotę 402 mln zł (wg stanu na dzień 08.11.2024 r.), natomiast planowane
nakłady NFZ na ww. koszty świadczeń w 2025 r. są o 487,4 mln zł, tj. o 14,6% wyższe od
planowanych w planie pierwotnym 2024 r.
Ponadto należy zaznaczyć, że świadczenia dla dzieci i młodzieży finansowane są ze środków
publicznych w ramach czterech zakresów świadczeń:
świadczenia ogólnostomatologiczne,
świadczenia ogólnostomatologiczne dla dzieci i młodzieży do ukończenia 18. roku życia,
świadczenia ogólnostomatologiczne dla dzieci i młodzieży do ukończenia 18. roku życia
udzielane w dentobusie,
świadczenia ogólnostomatologiczne udzielane w gabinecie dentystycznym
zlokalizowanym w szkole.
Zgodnie analizą struktury udzielanych świadczeń przeprowadzoną przez NFZ wynika,
że w gabinetach zlokalizowanych w szkole oraz dentobusach realizowane są w większości
świadczenia stomatologiczne o charakterze higienizacyjno-profilaktycznym, natomiast
w gabinetach zlokalizowanych poza szkołami dzieci i młodzież otrzymują świadczenia
związane z leczeniem zębów (np. wypełnienia, leczenie kanałowe). Wynika to z konieczności
obecności przy zabiegach udzielanych dzieciom opiekuna lub wydania przez niego zgody
na konkretny zabieg stomatologiczny, z czym problemy mają gabinety szkolne. Aby zachęcić
świadczeniodawców do leczenia dzieci, Fundusz wprowadził współczynnik korygujący cenę
świadczeń stomatologicznych udzielanych dzieciom 1,5. Należy również wspomnieć,
że świadczenia stomatologiczne udzielane dzieciom finansowane są bezlimitowe, czyli
zapłacone są wszystkie nadwykonania.
Pragnę również zaznaczyć, że celem zwiększenia zainteresowania lekarzy stomatologów
podpisywaniem i realizacją umów z Narodowym Funduszem Zdrowia, w Ministerstwie
Zdrowia i Narodowym Funduszu Zdrowia podejmowane były działania , które miały na celu
wzrost rentowności kontraktów stomatologicznych:
wprowadzenie współczynnika 1,5 przy rozliczaniu leczenia stomatologicznego dzieci
w ramach kilku zakresów świadczeń,
zmiana wyceny świadczeń gwarantowanych z zakresu endodoncji,
wprowadzenie materiałów glassjonomerowych jako wypełnień w zębach (na miejsce
amalgamatu rtęci),
-- 3 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
wprowadzenie finansowania świadczeń chirurgii stomatologicznej, periodontologii
i innych wybranych świadczeń pakietami,
zmiana wyceny świadczeń protetyki stomatologicznej,
zmiana ceny jednostek rozliczeniowych oraz wielkości etatów przeliczeniowych.
2. W jaki sposób resort zdrowia zamierza zapobiec opisanemu w interpelacji zagrożeniu
i zapewnić obywatelom konstytucyjny dostęp do bezpłatnych usług stomatologicznych?
W zakresie świadczeń gwarantowanych realizowane jest poszerzenie dostępu do świadczeń
w stomatologii poprzez nowelizacje rozporządzenia koszykowego w stomatologii
o świadczenia, które uzyskały pozytywną rekomendację Prezesa Agencji Oceny Technolohii
Medycznych i Taryfikacji:
1) rentgenodiagnostyka - zdjęcie pantomograficzne z opisem raz na pięć lat,
2) świadczenia ogólnostomatologiczne wykonywane w znieczuleniu ogólnym,
3) profilaktyczne zabezpieczenie bruzd innymi materiałami PRR typu 1,
4) lakierowanie zębów 1/4 łuku zębowego,
5) proteza całkowita oparta na zabezpieczonych korzeniach,
6) profilaktyczne świadczenia stomatologiczne dla dziecka w 3. roku życia,
7) repozycja i unieruchomienie zwichniętego zęba lub grupy zębów oraz zdjęcie szyny
nazębnej przy wymianie lub zakończeniu leczenia.
Wejście w życie nowelizacji rozporządzenia stomatologicznego w zakresie ww. świadczeń
stomatologicznych planowane jest na rok 2025 r. z wyjątkiem świadczeń
ogólnostomatologicznych wykonywanych w znieczuleniu ogólnym, planowanym na 2026 r.
3. Czy postulat środowisk medycznych i samorządów branżowych dotyczący powołania
w szkołach gabinetów dentystycznych ma szansę się spełnić? W jakim czasie?
Zgodnie z ustawą z dnia 12 kwietnia 2019 roku o opiece zdrowotnej nad uczniami, organ
prowadzący szkołę zapewnia uczniom możliwość korzystania z gabinetu dentystycznego
spełniającego wymagania, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 22 ust.
3 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej. W przypadku braku gabinetu
dentystycznego w szkole, organ prowadzący szkołę zawiera porozumienie z podmiotem
wykonującym działalność leczniczą udzielającym świadczeń zdrowotnych z zakresu leczenia
stomatologicznego dla dzieci i młodzieży finansowanych ze środków publicznych, w którym
określa się sposób organizacji udzielania świadczeń. Opiekę stomatologiczną nad uczniami
sprawuje lekarz dentysta, w miejscu określonym w umowie o udzielanie świadczeń opieki
zdrowotnej. W takim gabinecie uczniowie szkoły korzystają ze świadczeń w zakresie
leczenia stomatologicznego poza kolejnością.
Uzupełniającym sposobem zapewnienia dostępności świadczeń stomatologicznych
są dentobusy, których jest ich 16, po jednym w każdym województwie. Udzielane są w nich
świadczenia profilaktyczne i ogólnostomatologiczne dla dzieci i młodzieży udzielane
-- 4 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
w dentobusie, zgodnie z wykazem określonym w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia
6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia
stomatologicznego. W każdym województwie wybrany świadczeniodawca ustala i zgłasza
do Narodowego Funduszu Zdrowia plan i harmonogram realizacji świadczeń w ujęciu
miesięcznym, przy uwzględnieniu potrzeb zdrowotnych świadczeniobiorców w danym
województwie. Harmonogram postojów dentobusu jest publikowany na stronie
internetowej właściwego oddziału wojewódzkiego NFZ.
Świadczeniodawca udziela świadczeń gwarantowanych zgodnie z potrzebami zdrowotnymi
i z uwzględnieniem możliwości ich realizacji w dentobusie. W przypadku konieczności
kontynuacji leczenia stomatologicznego poza dentobusem lekarz udzielający świadczenia
przedstawia pacjentowi plan dalszego leczenia oraz informuje go o możliwościach
kontynuowania leczenia stomatologicznego w ramach świadczeń gwarantowanych najbliżej
miejsca zamieszkania lub edukacji pacjenta.
Niezależnie od tego rodzice oraz pełnoletni uczniowie mają prawo wyboru innego lekarza
dentysty. W ramach środków publicznych uczeń może korzystać ze świadczeń
stomatologicznych w każdym gabinecie realizującym umowę z Narodowym Funduszem
Zdrowia, na zasadach ogólnych.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 5 of 5 --