Interpelacja nr 5134
Interpelacja w sprawie rozszerzania Parków Narodowych: Babiogórskiego, Borów Tucholskich, Karkonoskiego, Magurskiego, Pienińskiego, Poleskiego, Roztoczańskiego, Świętokrzyskiego, Tatrzańskiego oraz Wolińskiego
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (100%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie rozszerzania Parków Narodowych: Babiogórskiego, Borów Tucholskich, Karkonoskiego, Magurskiego, Pienińskiego, Poleskiego, Roztoczańskiego, Świętokrzyskiego, Tatrzańskiego oraz Wolińskiego
Interpelacja nr 5134
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie rozszerzania Parków Narodowych: Babiogórskiego, Borów Tucholskich, Karkonoskiego, Magurskiego, Pienińskiego, Poleskiego, Roztoczańskiego, Świętokrzyskiego, Tatrzańskiego oraz Wolińskiego
Zgłaszający: Paweł Sałek
Data wpływu: 29-09-2024
Szanowna Pani Minister!
Zastępca dyrektora generalnego Lasów Państwowych pismem z dnia 18 września 2024 roku, znak sprawy: OP.7212.18.2024, polecił dyrektorom regionalnym Lasów Państwowych w Katowicach, Krakowie, Krośnie, Lublinie, Radomiu, Szczecinie, Toruniu, Wrocławiu uczestnictwo w procesie poszerzania Parków Narodowych: Babiogórskiego, Borów Tucholskich, Karkonoskiego, Magurskiego, Pienińskiego, Poleskiego, Roztoczańskiego, Świętokrzyskiego, Tatrzańskiego, Wolińskiego.
Z przytoczonego powyżej pisma wynika, że ministerstwo prowadziło akcję typowania powierzchni do poszerzenia parków narodowych na zasadzie zapytań kierowanych tylko i wyłącznie do kierownictwa parków narodowych, dopiero po przygotowaniu projektów konkretnych powierzchni o zdanie pytani są leśnicy. Przypominam Pani, że ochroną przyrody czy leśnictwem jest zainteresowanych wiele środowisk i wszyscy interesariusze mają prawo, żeby uwzględnić ich racje. Poszerzenie parków narodowych będzie miało wpływ na gospodarkę leśną, podaż drewna, sposób ochrony przyrody i co najważniejsze na lokalne społeczności poprzez zmniejszenie liczby miejsc pracy, wyłączenie terenów z użytkowania, zakazy wstępu itp.
Wpływ na życie lokalnych mieszkańców będzie bardzo znaczący i w związku z tym proszę o:
Przekazanie pism Ministerstwa Klimatu i Środowiska kierowanych do dyrektora generalnego Lasów Państwowych w powyższej sprawie.
Przekazanie pism poszczególnych parków narodowych wskazujących konkretne obszary poszerzające ich zakres.
Informację, jakie konkretnie obszary zostały zakwalifikowane jako przewidziane do włączenia do parków narodowych z terenów Lasów Państwowych. Proszę podać adresy leśne, powierzchnie i skrócony opis taksacyjny, z terenów pozostałych adres administracyjny, nr działki, powierzchnię. Proszę o załączenie map poglądowych.
Informację, na czyj wniosek poszczególne powierzchnie mają zostać włączone do parków narodowych wraz z uzasadnieniem i kompletem korespondencji w tej sprawie.
Przedstawienie szczegółowych analiz, na podstawie których zakwalifikowano powyższe obszary.
Informację, czy w poszczególnych obszarach wypowiadały się rady naukowe poszczególnych parków. Jeżeli tak, proszę o załączenie odpowiednich dokumentów.
Informację, czy o planach poszerzenia zostały powiadomione i w jakikolwiek sposób wypowiedziały się zainteresowane samorządy. Proszę o załączenie kompletu dokumentów.
Informację, czy przeprowadzono analizy społeczno-ekonomiczne skutków poszerzenia powyższych parków narodowych.
Informację o celach i przedmiotach ochrony, jakie miałyby zostać realizowane poprzez poszerzenie poszczególnych parków.
Informację, które z założonych celów czy przedmiotów ochrony nie mogłyby być chronione przez leśników w ramach ich kompetencji.
Informację wraz z wykazem, jacy inni właściciele gruntów poza Lasami Państwowymi zostali włączeni do procesu poszerzania parków.
Interpelacja nr 5134
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie rozszerzania Parków Narodowych: Babiogórskiego, Borów Tucholskich, Karkonoskiego, Magurskiego, Pienińskiego, Poleskiego, Roztoczańskiego, Świętokrzyskiego, Tatrzańskiego oraz Wolińskiego
Zgłaszający: Paweł Sałek
Data wpływu: 29-09-2024
Szanowna Pani Minister!
Zastępca dyrektora generalnego Lasów Państwowych pismem z dnia 18 września 2024 roku, znak sprawy: OP.7212.18.2024, polecił dyrektorom regionalnym Lasów Państwowych w Katowicach, Krakowie, Krośnie, Lublinie, Radomiu, Szczecinie, Toruniu, Wrocławiu uczestnictwo w procesie poszerzania Parków Narodowych: Babiogórskiego, Borów Tucholskich, Karkonoskiego, Magurskiego, Pienińskiego, Poleskiego, Roztoczańskiego, Świętokrzyskiego, Tatrzańskiego, Wolińskiego.
Z przytoczonego powyżej pisma wynika, że ministerstwo prowadziło akcję typowania powierzchni do poszerzenia parków narodowych na zasadzie zapytań kierowanych tylko i wyłącznie do kierownictwa parków narodowych, dopiero po przygotowaniu projektów konkretnych powierzchni o zdanie pytani są leśnicy. Przypominam Pani, że ochroną przyrody czy leśnictwem jest zainteresowanych wiele środowisk i wszyscy interesariusze mają prawo, żeby uwzględnić ich racje. Poszerzenie parków narodowych będzie miało wpływ na gospodarkę leśną, podaż drewna, sposób ochrony przyrody i co najważniejsze na lokalne społeczności poprzez zmniejszenie liczby miejsc pracy, wyłączenie terenów z użytkowania, zakazy wstępu itp.
Wpływ na życie lokalnych mieszkańców będzie bardzo znaczący i w związku z tym proszę o:
Przekazanie pism Ministerstwa Klimatu i Środowiska kierowanych do dyrektora generalnego Lasów Państwowych w powyższej sprawie.
Przekazanie pism poszczególnych parków narodowych wskazujących konkretne obszary poszerzające ich zakres.
Informację, jakie konkretnie obszary zostały zakwalifikowane jako przewidziane do włączenia do parków narodowych z terenów Lasów Państwowych. Proszę podać adresy leśne, powierzchnie i skrócony opis taksacyjny, z terenów pozostałych adres administracyjny, nr działki, powierzchnię. Proszę o załączenie map poglądowych.
Informację, na czyj wniosek poszczególne powierzchnie mają zostać włączone do parków narodowych wraz z uzasadnieniem i kompletem korespondencji w tej sprawie.
Przedstawienie szczegółowych analiz, na podstawie których zakwalifikowano powyższe obszary.
Informację, czy w poszczególnych obszarach wypowiadały się rady naukowe poszczególnych parków. Jeżeli tak, proszę o załączenie odpowiednich dokumentów.
Informację, czy o planach poszerzenia zostały powiadomione i w jakikolwiek sposób wypowiedziały się zainteresowane samorządy. Proszę o załączenie kompletu dokumentów.
Informację, czy przeprowadzono analizy społeczno-ekonomiczne skutków poszerzenia powyższych parków narodowych.
Informację o celach i przedmiotach ochrony, jakie miałyby zostać realizowane poprzez poszerzenie poszczególnych parków.
Informację, które z założonych celów czy przedmiotów ochrony nie mogłyby być chronione przez leśników w ramach ich kompetencji.
Informację wraz z wykazem, jacy inni właściciele gruntów poza Lasami Państwowymi zostali włączeni do procesu poszerzania parków.
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Mikołaj Dorożała
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
10%
Konkretność
90%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 1 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
5.6 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5908 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DOP-WPN.050.12.2024.AD
3430990.13764359.11146637
Warszawa, 28-11-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację Pana Posła Pawła Sałka w sprawie powiększenia obszarów
wybranych parków narodowych (K10INT5134) wyjaśniam co następuje.
Powiększanie parków narodowych jest niezbędne dla ochrony różnorodności biologicznej,
zapewnienia korzyści ekologicznych, edukacyjnych i rekreacyjnych, wsparcia lokalnych
społeczności oraz zapobiegania degradacji środowiska. Działania te są inwestycją
w przyszłość i dobrobytem dla przyszłych pokoleń, zapewniając tym samym zrównoważony
rozwój i harmonijną koegzystencję człowieka z przyrodą. Dodatkowo pragnę podkreślić, że
utworzenie lub powiększenie parku narodowego jest procesem wieloetapowym,
wymagającym m.in. określenia granic parku narodowego i jego otuliny, własności działek
wchodzących w obszar projektowanego parku narodowego, rodzajów użytków gruntowych
oraz wartości przyrodniczych i rodzajów działań ochronnych, które są niezbędne do ich
zachowania. W procesie powiększania parków narodowych niezwykle ważna jest także
współpraca jednostek samorządu terytorialnego z administracją rządową, bowiem decyzje
o powiększeniu parku narodowego muszą uwzględniać zarówno potrzeby ochrony przyrody,
jak i potrzeby lokalnych społeczności. Zarówno tworzenie parków narodowych jak
i powiększanie musi być realizowane we współpracy i przy zaangażowaniu lokalnych
społeczności. Chroniąc przyrodę, w tym tworząc lub powiększając parki narodowe niezwykle
ważne jest aby budować wzajemne porozumienie i zwiększać akceptację dla idei ochrony
przyrody i idei parków narodowych w społeczeństwie. Nie ma bowiem skutecznej ochrony
przyrody bez akceptacji społecznej.
Ponadto pragnę zapewnić, że wszelkie rozwiązania dotyczące powiększenia parków
narodowych będą wypracowywane w procesie partycypacyjnym przez zainteresowane
strony, w tym przez przedstawicieli lokalnych samorządów i podmioty prowadzące na tym
obszarze działalność. Warto także zauważyć, że od 2025 roku samorządy, na których terenie
zlokalizowane są obszary chronione, po raz pierwszy w historii otrzymają dodatkowe środki
finansowe z tytułu występowania na obszarze jednostki obszarów objętych ochroną
prawną. Będzie to możliwe dzięki przepisom ujętym w nowej Ustawie z dnia 1 października
2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 1572). Przepisy
ustawy wejdą w życie w dniu 1 stycznia 2025 roku.
Od 2025 r. algorytm wyliczania subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego
będzie uwzględniał ich potrzeby ekologiczne. Potrzeby ekologiczne będą wyliczane na
-- 1 of 3 --
podstawie powierzchni obszarów chronionych (parki narodowe, rezerwaty przyrody, parki
krajobrazowe, obszary chronionego krajobrazu oraz obszary Natura 2000) zlokalizowanych
na terenie jednostek samorządu terytorialnego, wg. poniższych stawek:
Ustawa przewiduje możliwość zwiększenia wysokości subwencji ogólnej w przypadku
zwiększenia potrzeb ekologicznych. Utworzenie nowego oraz zmiana granic parku
narodowego (powiększenie), będzie wiązało się ze zwiększeniem wartości subwencji ogólnej
wypłacanej jednostkom samorządu terytorialnego w kolejnych latach. Głównym
beneficjentem zmian będą gminy i ich mieszkańcy, w szczególności gminy mniej zamożne,
często zagrożone marginalizacją ze względu na peryferyjne położenie. Gminy mogą
wykorzystać dodatkowe środki m.in. na stymulowanie rozwoju turystyki i zielonych miejsc
pracy, ale również na realizację innych potrzeb. W ustawie została ustanowiona rezerwa
w wysokości 40 mln PLN, która zostanie w roku 2025 rozdysponowana pomiędzy gminy,
w których powierzchnia parku narodowego, znajdująca się na terenie gminy, jest większa niż
20% powierzchni tej gminy lub powierzchnia parku narodowego na obszarze gminy jest
większa niż 2000 ha (art.91 Ustawy). Podziału kwoty rezerwy dokonuje minister właściwy
do spraw finansów publicznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw
środowiska, biorąc pod uwagę obszar parku narodowego znajdującego się na terenie gminy,
przy czym kwota dla gminy, na obszarze której w roku 2025 utworzono nowy park narodowy
lub powiększona została powierzchnia dotychczas istniejącego parku narodowego, może być
odpowiednio zwiększona. Oznacza to, że gminy na terenie których zostaną powiększone lub
rozszerzone parki narodowe mogą otrzymać rekompensatę finansową już w roku 2025.
Dodatkowo informuję, że w chwili obecnej nie podjęto prac legislacyjnych związanych
z powiększaniem parków narodowych wskazanych w interpelacji. Póki co Minister oczekuje
na opinię Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych na temat walorów przyrodniczych
ekosystemów leśnych zarządzanych przez Lasy Państwowe wskazanych przez Babiogórski
PN, PN „Bory Tucholskie”, Karkonoski PN, Magurski PN, Pieniński PN, Poleski PN,
Roztoczański PN, Świętokrzyski PN, Tatrzański PN oraz Woliński PN jako obszary, o które
miałoby nastąpić ewentualne powiększenie. Grunty, o które miałoby nastąpić powiększenie
parków narodowych należą do Skarbu Państwa. Z uwagi na trwające ustalenia wstępne
z jednostkami lasów państwowych trudno jest obecnie wskazać rzeczywiste obszary, które
będą przeznaczone do powiększenia. Po uzyskaniu opinii LP zostaną podjęte dalsze kroki, w
tym konsultacje z jednostkami samorządu terytorialnego czy konsultacje ze społecznościami
-- 2 of 3 --
lokalnymi. Ostateczne projekty dotyczące powiększenia poszczególnych parków
narodowych zostaną poddane konsultacjom publicznym w ramach procedury legislacyjnej.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
-- 3 of 3 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DOP-WPN.050.12.2024.AD
3430990.13764359.11146637
Warszawa, 28-11-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację Pana Posła Pawła Sałka w sprawie powiększenia obszarów
wybranych parków narodowych (K10INT5134) wyjaśniam co następuje.
Powiększanie parków narodowych jest niezbędne dla ochrony różnorodności biologicznej,
zapewnienia korzyści ekologicznych, edukacyjnych i rekreacyjnych, wsparcia lokalnych
społeczności oraz zapobiegania degradacji środowiska. Działania te są inwestycją
w przyszłość i dobrobytem dla przyszłych pokoleń, zapewniając tym samym zrównoważony
rozwój i harmonijną koegzystencję człowieka z przyrodą. Dodatkowo pragnę podkreślić, że
utworzenie lub powiększenie parku narodowego jest procesem wieloetapowym,
wymagającym m.in. określenia granic parku narodowego i jego otuliny, własności działek
wchodzących w obszar projektowanego parku narodowego, rodzajów użytków gruntowych
oraz wartości przyrodniczych i rodzajów działań ochronnych, które są niezbędne do ich
zachowania. W procesie powiększania parków narodowych niezwykle ważna jest także
współpraca jednostek samorządu terytorialnego z administracją rządową, bowiem decyzje
o powiększeniu parku narodowego muszą uwzględniać zarówno potrzeby ochrony przyrody,
jak i potrzeby lokalnych społeczności. Zarówno tworzenie parków narodowych jak
i powiększanie musi być realizowane we współpracy i przy zaangażowaniu lokalnych
społeczności. Chroniąc przyrodę, w tym tworząc lub powiększając parki narodowe niezwykle
ważne jest aby budować wzajemne porozumienie i zwiększać akceptację dla idei ochrony
przyrody i idei parków narodowych w społeczeństwie. Nie ma bowiem skutecznej ochrony
przyrody bez akceptacji społecznej.
Ponadto pragnę zapewnić, że wszelkie rozwiązania dotyczące powiększenia parków
narodowych będą wypracowywane w procesie partycypacyjnym przez zainteresowane
strony, w tym przez przedstawicieli lokalnych samorządów i podmioty prowadzące na tym
obszarze działalność. Warto także zauważyć, że od 2025 roku samorządy, na których terenie
zlokalizowane są obszary chronione, po raz pierwszy w historii otrzymają dodatkowe środki
finansowe z tytułu występowania na obszarze jednostki obszarów objętych ochroną
prawną. Będzie to możliwe dzięki przepisom ujętym w nowej Ustawie z dnia 1 października
2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 1572). Przepisy
ustawy wejdą w życie w dniu 1 stycznia 2025 roku.
Od 2025 r. algorytm wyliczania subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego
będzie uwzględniał ich potrzeby ekologiczne. Potrzeby ekologiczne będą wyliczane na
-- 1 of 3 --
podstawie powierzchni obszarów chronionych (parki narodowe, rezerwaty przyrody, parki
krajobrazowe, obszary chronionego krajobrazu oraz obszary Natura 2000) zlokalizowanych
na terenie jednostek samorządu terytorialnego, wg. poniższych stawek:
Ustawa przewiduje możliwość zwiększenia wysokości subwencji ogólnej w przypadku
zwiększenia potrzeb ekologicznych. Utworzenie nowego oraz zmiana granic parku
narodowego (powiększenie), będzie wiązało się ze zwiększeniem wartości subwencji ogólnej
wypłacanej jednostkom samorządu terytorialnego w kolejnych latach. Głównym
beneficjentem zmian będą gminy i ich mieszkańcy, w szczególności gminy mniej zamożne,
często zagrożone marginalizacją ze względu na peryferyjne położenie. Gminy mogą
wykorzystać dodatkowe środki m.in. na stymulowanie rozwoju turystyki i zielonych miejsc
pracy, ale również na realizację innych potrzeb. W ustawie została ustanowiona rezerwa
w wysokości 40 mln PLN, która zostanie w roku 2025 rozdysponowana pomiędzy gminy,
w których powierzchnia parku narodowego, znajdująca się na terenie gminy, jest większa niż
20% powierzchni tej gminy lub powierzchnia parku narodowego na obszarze gminy jest
większa niż 2000 ha (art.91 Ustawy). Podziału kwoty rezerwy dokonuje minister właściwy
do spraw finansów publicznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw
środowiska, biorąc pod uwagę obszar parku narodowego znajdującego się na terenie gminy,
przy czym kwota dla gminy, na obszarze której w roku 2025 utworzono nowy park narodowy
lub powiększona została powierzchnia dotychczas istniejącego parku narodowego, może być
odpowiednio zwiększona. Oznacza to, że gminy na terenie których zostaną powiększone lub
rozszerzone parki narodowe mogą otrzymać rekompensatę finansową już w roku 2025.
Dodatkowo informuję, że w chwili obecnej nie podjęto prac legislacyjnych związanych
z powiększaniem parków narodowych wskazanych w interpelacji. Póki co Minister oczekuje
na opinię Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych na temat walorów przyrodniczych
ekosystemów leśnych zarządzanych przez Lasy Państwowe wskazanych przez Babiogórski
PN, PN „Bory Tucholskie”, Karkonoski PN, Magurski PN, Pieniński PN, Poleski PN,
Roztoczański PN, Świętokrzyski PN, Tatrzański PN oraz Woliński PN jako obszary, o które
miałoby nastąpić ewentualne powiększenie. Grunty, o które miałoby nastąpić powiększenie
parków narodowych należą do Skarbu Państwa. Z uwagi na trwające ustalenia wstępne
z jednostkami lasów państwowych trudno jest obecnie wskazać rzeczywiste obszary, które
będą przeznaczone do powiększenia. Po uzyskaniu opinii LP zostaną podjęte dalsze kroki, w
tym konsultacje z jednostkami samorządu terytorialnego czy konsultacje ze społecznościami
-- 2 of 3 --
lokalnymi. Ostateczne projekty dotyczące powiększenia poszczególnych parków
narodowych zostaną poddane konsultacjom publicznym w ramach procedury legislacyjnej.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
-- 3 of 3 --