Interpelacja w sprawie awarii oczyszczalni ścieków w Jeleniej Górze
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 5131
do ministra infrastruktury
w sprawie awarii oczyszczalni ścieków w Jeleniej Górze
Zgłaszający: Szymon Pogoda, Marcin Gwóźdź
Data wpływu: 28-09-2024
Szanowna Pani Minister,
zwracam się do Pani Minister z prośbą o pilne zajęcie stanowiska w sprawie awarii, która miała miejsce w oczyszczalni ścieków w Jeleniej Górze, zalanej podczas ostatniej powodzi. Skutkiem tego zdarzenia jest niekontrolowany zrzut ścieków do rzeki Bóbr, co stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia mieszkańców powiatów karkonoskiego, lwóweckiego, bolesławieckiego oraz dla środowiska naturalnego.
W związku z powyższym uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Jakie działania zostały podjęte przez ministerstwo oraz odpowiednie służby, aby zlikwidować awarię oczyszczalni i przywrócić jej pełną funkcjonalność?
2. Kiedy można spodziewać się całkowitego zatrzymania zrzutu ścieków do rzeki Bóbr? Czy przewidziano konkretne terminy zakończenia prac naprawczych?
3. Ile nieczystości dziennie jest obecnie zrzucanych do rzeki Bóbr na skutek awarii? Czy istnieją dokładne dane na temat ilości zanieczyszczeń, które przedostają się do rzeki?
4. Czy zarządca oczyszczalni ścieków w Jeleniej Górze przesłał do ministerstwa raport zawierający szczegółową chronologię zdarzeń poprzedzających awarię oraz informacje o decyzjach podejmowanych w trakcie powodzi? Jeżeli tak, proszę o przekazanie kopii raportu.
5. Kiedy ministerstwo zostało poinformowane o awarii oraz jej skali? Jakie kroki podjęto bezpośrednio po otrzymaniu tych informacji?
6. Czy jakość wody w rzece Bóbr jest obecnie monitorowana? Jeśli tak, jakie są wyniki tych badań oraz jakie kroki podejmowane są, aby zminimalizować ryzyko dla mieszkańców korzystających z wody w regionie?
Podsekretarz stanu Anita Sowińska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (21)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
15520 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
BM-WP.050.161.2024.MN
3430989.13641560.11003689
Warszawa, 04-11-2024
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji Panów Posłów Szymona Pogody i Marcina Gwóździa,
w sprawie awarii oczyszczalni ścieków w Jeleniej Górze, (znak K10INT5131), przekazanej
zgodnie z właściwością do Ministra Infrastruktury, poniżej przedstawiam informacje
z zakresu posiadanych kompetencji z racji nadzoru nad działalnością Głównego Inspektora
Ochrony Środowiska (dalej: „GIOŚ”).
1. Jakie działania zostały podjęte przez Ministerstwo oraz odpowiednie służby, aby
zlikwidować awarię oczyszczalni i przywrócić jej pełną funkcjonalność?
Inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska we Wrocławiu Delegatury
w Jeleniej Górze (dalej: „WIOŚ”) przeprowadzili trzykrotne działania terenowe dotyczące
Miejskiej Oczyszczalni Ścieków przy ul. Lwóweckiej w Jeleniej Górze, zarządzanej przez
PWiK „Wodnik” Sp. z o. o. Ponadto od dnia 16 września 2024 r. regularnie utrzymują kontakt
telefoniczny i pisemny z zarządzającym obiektem, celem bieżącego monitorowania sytuacji
na oczyszczalni.
Bezpośrednio po powodzi inspektorzy WIOŚ przeprowadzili czynności rozpoznawcze
w obrębie ww. obiektu, jednak z uwagi na zastany stan faktyczny nie było możliwości
technicznych wejścia na teren oczyszczalni i podjęcia innych działań.
Następnie w dniu 4 października 2024 r. inspektorzy WIOŚ przeprowadzili wizję terenową
na terenie miejskiej oczyszczalni ścieków i w obrębie eksploatowanych wylotów, z której
sporządzili dokumentację fotograficzną.
W dniu 7 października 2024 r. pracownicy Centralnego Laboratorium Badawczego
Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska na zlecenie WIOŚ pobrali do badań
laboratoryjnych chwilowe próbki: dwie próbki wody z rzeki Bóbr (powyżej i poniżej zrzutu
ścieków z oczyszczalni ścieków w Jeleniej Górze) oraz próbkę ścieków z wylotu W3, którym
w warunkach awaryjnych odprowadzane są ścieki surowe do środowiska. Wyniki
przeprowadzonych badań zostały przekazane do WIOŚ.
2. Kiedy można spodziewać się całkowitego zatrzymania zrzutu ścieków do rzeki Bóbr?
Czy przewidziano konkretne terminy na zakończenie prac naprawczych?
Miejska Oczyszczalnia Ścieków w Jeleniej Górze funkcjonuje w części mechanicznej i części
biologicznej (informacje na dzień 21.10.2024). Ścieki poddane procesowi oczyszczania są
odprowadzane do odbiornika tj. rzeki Bóbr.
-- 1 of 3 --
3. Ile nieczystości dziennie jest obecnie zrzucanych do rzeki Bóbr na skutek awarii? Czy
istnieją dokładne dane na temat ilości zanieczyszczeń, które przedostają się do rzeki?
W trakcie powodzi zniszczeniu uległy urządzenia do wykonywania pomiarów ilości
zrzucanych ścieków. Ścieki były kierowane na wylot burzowy W3. Nie było możliwości
technicznych opomiarowania ilości zrzucanych ścieków, w związku z czym brak jest
dokładnych danych na temat ilości odprowadzonych zanieczyszczeń.
4. Czy Zarządca oczyszczalni ścieków w Jeleniej Górze przesłał do ministerstwa raport
zawierający szczegółową chronologię zdarzeń poprzedzających awarię oraz informacje
o decyzjach podejmowanych w trakcie powodzi? Jeżeli tak proszę o przekazanie kopii
raportu.
Od dnia 16 września 2024 r. PWiK „Wodnik” Sp. z o. o. zarządzająca Miejską Oczyszczalnią
Ścieków w Jeleniej Górze informowała Dolnośląskiego WIOŚ na bieżąco o zakresie
zidentyfikowanych szkód i zrealizowanych oraz zaplanowanych pracach związanych
z przywróceniem zakładu do ruchu.
5. Kiedy Ministerstwo zostało poinformowane o awarii oraz jej skali? Jakie kroki podjęto
bezpośrednio po otrzymaniu tych informacji?
Nadzorowany przez Ministra Klimatu i Środowiska GIOŚ, podejmował działania w zakresie
swoich kompetencji, o których na bieżąco informował Ministerstwo Klimatu i Środowiska.
Z uwagi na zaistniałą sytuację powodziową na terenie kraju GIOŚ, zwrócił się
do Wojewódzkich Inspektorów Ochrony Środowiska o przekazywanie do GIOŚ informacji,
m.in. o liczbie oczyszczalni ścieków na terenie danego województwa, zagrożonych
podtopieniem, podtopionych, pracujących w trybie awaryjnym lub wyłączonych
z eksploatacji oraz zakładów, które mogą negatywnie oddziaływać na środowisko
z powodów wyżej wymienionych.
W związku z sytuacją powodziową zaistniałą na terenie województwa dolnośląskiego w dniu
16 września 2024 r., inspektorzy WIOŚ przeprowadzili rozpoznanie oraz skontaktowali się
telefoniczne z przedstawicielami wszystkich podmiotów eksploatujących komunalne
oczyszczalnie ścieków na obszarze działania Delegatury w Jeleniej Górze, w tym także
z PWiK „Wodnik” Sp. z o. o. w Jeleniej Górze.
W dniu 17 września 2024 r. WIOŚ pisemnie zwrócił się do podmiotów eksploatujących
komunalne oczyszczalnie ścieków o bieżące informowanie:
WIOŚ,
Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie,
Wojewódzkiego Centrum Zarządzania Kryzysowego
o wystąpieniu awarii i zdarzeń mających wpływ na prawidłową pracę urządzeń do
oczyszczania ścieków.
W dniu 19 września 2024 r. WIOŚ skierował wystąpienie do Państwowego Gospodarstwa
Wodnego Wody Polskie przekazując listę instalacji na terenie województwa dolnośląskiego,
które uległy uszkodzeniu lub zniszczeniu w wyniku powodzi, m.in. miejskiej oczyszczalni
ścieków w Jeleniej Górze. W treści pisma wskazano, że powódź spowodowała przejściowe,
ale również nieodwracalne uszkodzenia infrastruktury technicznej związanej z przesyłem
i oczyszczaniem ścieków, co w konsekwencji doprowadziło do konieczności odprowadzania
surowych ścieków do wód powierzchniowych i do ziemi. Zwrócono uwagę, iż powyższa
sytuacja, powodująca pogorszenie jakości wód powierzchniowych, może w konsekwencji
-- 2 of 3 --
skutkować koniecznością wyłączenia zlokalizowanych poniżej zrzutu ścieków ujęć wód,
a także wystąpieniem szkody w środowisku. Przedmiotowe pismo zostało również
skierowane do wiadomości:
Wojewody Dolnośląskiego, Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska
we Wrocławiu,
Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej we Wrocławiu.
6. Czy jakość wody w rzece Bóbr jest obecnie monitorowana? Jeśli tak, jakie są wyniki tych
badań oraz jakie kroki podejmowane są, aby zminimalizować ryzyko dla mieszkańców
korzystających z wody w regionie?
Zgodnie z art. 4a ust. 1a pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska
(Dz. U. z 2024 r. poz. 425), wykonywanie zadań Inspekcji Ochrony Środowiska w zakresie
prowadzenia państwowego monitoringu środowiska oraz prowadzenia działalności
laboratoryjnej, należy do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska.
W 2024 roku, zgodnie z programem wykonawczym monitoringu wód powierzchniowych na
2025 r., badania rzeki Bóbr są realizowane w 4 punktach pomiarowo-kontrolnych (ppk),
z czego ppk PL02S1401_0603 Bóbr - m. Siedlęcin zlokalizowany jest ok. 4,5 km poniżej
zrzutu z miejskiej oczyszczalni ścieków w Jeleniej Górze. Badania w tym punkcie prowadzone
są z częstotliwością 12 razy w roku w ramach monitoringu diagnostycznego. Ostatnie
badania były zrealizowane w dniu 16 października 2024 r. i na chwilę obecną nie są dostępne
wyniki badań (analizy w trakcie wykonywania). Wyniki badań terenowych, uzyskanych
bezpośrednio w trakcie poboru (tlen rozpuszczony, przewodność elektrolityczna właściwa,
odczyn), nie wykazały różnic w stosunku do wartości występujących od początku roku.
Również porównanie do wyników badań terenowych z punktu zlokalizowanego ok. 460 m
powyżej zrzutu (PL02S1401_0603 Bóbr - powyżej ujścia Kamiennej (Jelenia Góra,
ul. Zielona)) nie wykazało negatywnych zmian w jakości wód rzeki Bóbr.
W przypadku odbiegających od normy wyników badań GIOŚ informuje odpowiednie służby,
w tym WIOŚ, o stwierdzonych przekroczeniach. W przypadku analizowanych punktów nie
było takich zgłoszeń w 2024 roku.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
1. Departament Spraw Parlamentarnych KPRM
2. Ministerstwo Infrastruktury
-- 3 of 3 --
Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGW-5.054.3.2024
Warszawa, 21 listopada 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 5131 Posłów na Sejm RP, Panów Szymona Pogody
i Marcina Gwóździa z dnia 9 października br., w sprawie awarii oczyszczalni ścieków
w Jeleniej Górze, przedstawiam poniższe stanowisko na poszczególne pytania.
Odpowiedź w zakresie monitorowania jakości wód rzeki Bóbr zostanie udzielona przez
Ministerstwo Klimatu i Środowiska.
Pytanie nr 1. Jakie działania zostały podjęte przez Ministerstwo oraz odpowiednie
służby, aby zlikwidować awarię oczyszczalni i przywrócić jej pełną funkcjonalność?
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę
i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2024 r. poz. 757), zbiorowe zaopatrzenie
w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków jest zadaniem własnym gminy. Także art. 7
ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r. poz.
609 z późn. zm.) wskazuje, iż zadania własne gminy w szczególności obejmują sprawy
wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków
komunalnych. Tym samym na jednostce samorządu terytorialnego spoczywa obowiązek
właściwej realizacji tego zadania, również w sytuacji jego powierzenia przedsiębiorstwu
wodociągowo-kanalizacyjnemu.
Władze samorządowe posiadają zatem niezbędne narzędzia prawne i planistyczne
umożliwiające prawidłowe prowadzenie gospodarki ściekowej na swoich obszarach,
w tym jak najszybsze przywrócenie poprawnego funkcjonowania oczyszczalni ścieków.
Zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym (Dz. U.
z 2024 r. poz. 834 z późn. zm.) przez infrastrukturę krytyczną należy rozumieć systemy
oraz wchodzące w ich skład powiązane ze sobą funkcjonalnie obiekty, w tym obiekty
budowlane, urządzenia i instalacje, w tym oczyszczalnie ścieków. W przypadku
wystąpienia sytuacji kryzysowej związanej z awarią systemu oczyszczalni ścieków, organ
właściwy w sprawach zarządzania kryzysowego, który pierwszy otrzymał informację
o wystąpieniu zagrożenia jest zobowiązany do podjęcia działań w zakresie zarządzania
kryzysowego. Zgodnie bowiem z art. 21b ust. 1 i 2 ww. ustawy na potrzeby zapewnienia
ochrony lokalnej społeczności w sytuacji kryzysowej lub możliwości wystąpienia sytuacji
kryzysowej wójt (burmistrz, prezydent miasta) sporządza wykaz szczególnych form
udzielania pomocy dla lokalnej społeczności oraz informuje mieszkańców o warunkach
korzystania z pomocy.
W przypadku wystąpienia zagrożenia powodziowego podejmowane są przede wszystkim
kroki mające na celu zminimalizowanie ryzyka zdrowotnego a także bezpieczeństwa życia
-- 1 of 3 --
2
dla mieszkańców. Zakład zarządzający oczyszczalnią, czyli Przedsiębiorstwo Wodociągów
i Kanalizacji „WODNIK” Sp. z o.o. informuje odpowiednie instytucje i władze, które z kolei
informują lokalną społeczność. W razie potrzeby, władze lokalne i służby organizują
działania ochronne mające na celu ograniczenie zrzutu ścieków do których doszło wskutek
awarii oczyszczalni ścieków.
Pytanie nr 2. Kiedy można spodziewać się całkowitego zatrzymania zrzutu ścieków do
rzeki Bóbr? Czy przewidziano konkretne terminy na zakończenie prac naprawczych?
Pismem z dnia 15 października 2024 r. Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji
„WODNIK” Sp. z o.o. w Jeleniej Górze poinformowało o ograniczeniu zrzutu ścieków do
rzeki Bóbr w związku z uruchomieniem pompowni, a także o pracy oczyszczalni w trybie
próbno-awaryjnym. W ostatnim otrzymanym piśmie z dnia 25 października 2024 r. Spółka
WODNIK poinformowała o zaprzestaniu zrzutu nieoczyszczonych ścieków do rzeki Bóbr
(ścieki dopływające do oczyszczalni są oczyszczane w ramach ograniczonego ciągu
technologicznego), przywróceniu krat wstępnych do eksploatacji w pełnym zakresie
sprzed powodzi wraz ze sterowaniem automatycznym oraz zamontowaniu szlabanu
i uzupełnieniu ogrodzenia na terenie obiektu. W dalszym ciągu trwają prace związane
z przywróceniem zasilania dla poszczególnych obiektów oraz remont biokomposterów.
Zgodnie z informacjami przekazanymi przez Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji
„WODNIK” Sp. z o.o. w Jeleniej Górze, wyniki badań ścieku oczyszczonego wskazują, że
parametry substancji wprowadzanych do rzeki Bóbr mieszczą się w normie określonej
pozwoleniem wodnoprawnym. Prawidłowość procesu oczyszczania ścieków jest
potwierdzona wynikami badań chemicznych niezależnego akredytowanego laboratorium
GBA w Warszawie.1
Pytanie nr 3. Ile nieczystości dziennie jest obecnie zrzucanych do rzeki Bóbr na skutek
awarii? Czy istnieją dokładne dane na temat ilości zanieczyszczeń, które przedostają się
do rzeki?
Zgodnie z przekazanymi informacjami przez Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji
„WODNIK” Sp. z o.o. w Jeleniej Górze, wyniki badań ścieku oczyszczonego wskazują,
że parametry substancji wprowadzanych do rzeki Bóbr mieszczą się w normie określonej
pozwoleniem wodnoprawnym. Od 11 października br. działający w trybie awaryjnym
układ technologiczny oczyszczalni pracuje bez przerwy prawidłowo a ścieki surowe nie są
zrzucane do rzeki Bóbr i podlegają oczyszczaniu.
Pytanie nr 4. Czy Zarządca oczyszczalni ścieków w Jeleniej Górze przesłał do
ministerstwa raport zawierający szczegółową chronologię zdarzeń poprzedzających
awarię oraz informacje o decyzjach podejmowanych w trakcie powodzi? Jeżeli tak
proszę o przekazanie kopii raportu.
Począwszy od dnia 16 września 2024 r. Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji
„WODNIK” Sp. z o.o. w Jeleniej Górze informuje na bieżąco Dolnośląskiego WIOŚ i PGW
Wody Polskie Zarząd Zlewni w Lwówku Śląskim o zakresie zidentyfikowanych szkód
1 Informacja udostępniona przez Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji „WODNIK” Sp. z o.o.
w Jeleniej Górze w dniu 4 listopada 2024 r., dostępna pod adresem:
https://www.wodnik.net.pl/aktualnosc/informacja-dot-miejskiej-oczyszczalni-sciekow-165
-- 2 of 3 --
3
i zrealizowanych oraz zaplanowanych pracach związanych z przywróceniem zakładu do
ruchu.
Pytanie nr 5. Kiedy Ministerstwo zostało poinformowane o awarii oraz jej skali? Jakie
kroki podjęto bezpośrednio po otrzymaniu tych informacji?
W związku z sytuacją powodziową zaistniałą na terenie województwa dolnośląskiego
w dniu 16 września 2024 r., inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony
Środowiska skontaktowali się z Przedsiębiorstwem Wodociągów i Kanalizacji „WODNIK”
Sp. z o.o. w Jeleniej Górze celem określenia możliwości wystąpienia awarii oczyszczalni
ścieków. Przedsiębiorstwo komunalne zostało również zobligowane do każdorazowego
informowania w razie wystąpienia jakichkolwiek zdarzeń mających wpływ na prawidłową
pracę urządzeń służących oczyszczaniu ścieków.
W dniu 19 września 2024 r. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie zostało
poinformowane o skali uszkodzeń miejskiej oczyszczalni ścieków w Jeleniej Górze
w wyniku powodzi. Skutkiem przejściowej powodzi były uszkodzenia infrastruktury
technicznej oczyszczalni związanej z przesyłem i oczyszczaniem ścieków,
co w konsekwencji doprowadziło do konieczności odprowadzania surowych ścieków do
wód powierzchniowych i do ziemi.
Z poważaniem,
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Przemysław Koperski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --