Interpelacja w sprawie katastrofy ekologicznej w zbiorniku Dzierżno Duże
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 5130
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie katastrofy ekologicznej w zbiorniku Dzierżno Duże
Zgłaszający: Jarosław Wiesław Wieczorek
Data wpływu: 27-09-2024
Szanowna Pani Minister,
ponad miesiąc temu wystąpiła ogromna katastrofa ekologiczna w zbiorniku Dzierżno Duże w powiecie gliwickim, w którym wyłowiono ok. 140 ton śniętych ryb. Zapewne po tym czasie MKiŚ posiada już ustalenia dotyczące przyczyny tego zdarzenia oraz opracowało plan zapobiegania im w przyszłości. Ogromnym wysiłkiem służb, wędkarzy i wolontariuszy wyczyszczono zbiornik ze śniętych ryb, co było niezbędne do tego, by ew. planować przywrócenie rybostanu w tym akwenie.
W związku z powyższym proszę o udzielenie mi odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy ministerstwo ustaliło przyczyny śnięcia ryb w zbiorniku Dzierżno Duże?
2. Proszę o podanie wszystkich wyników badań wody od 1 sierpnia 2024 r. do 10 września 2024 r. w zbiorniku Dzierżno Duże, wszystkich sekcjach Kanału Gliwickiego oraz w rzece Kłodnica.
3. Proszę o podanie wszystkich wyników badań ryb (śniętych oraz żywych) od 1 sierpnia 2024 do 10 września 2024 w zbiorniku Dzierżno Duże, wszystkich sekcjach kanału Gliwickiego oraz w rzece Kłodnica.
4. Jakie wsparcie w trakcie działań przy wyławianiu ryb otrzymały z ministerstwa koła wędkarskie zaangażowane w akcję?
5. Jakie są plany przywrócenia rybostanu w tym zbiorniku?
6. Czy w związku z licznymi informacjami o konieczności budowy instalacji odsalania przy zakładach górniczych MKiŚ podjęło w tej sprawie jakieś działania? Czy znane jest źródło finansowania tych inwestycji?
Z wyrazami szacunku
Jarosław Wieczorek
Sekretarz stanu Krzysztof Bolesta
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (12)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6129 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DSA-WBE.050.1.2024.NP
3430988.13597508.10985873
Warszawa, 30-10-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację pana posła Jarosława Wieczorka w sprawie katastrofy
ekologicznej w zbiorniku Dzierżno Duże, K10INT5130, poniżej przedstawiam odpowiedzi na
zadane pytania.
Ad. 1. Czy ministerstwo ustaliło przyczyny śnięcia ryb na zbiorniku Dzierżno Duże?
W ramach Państwowego Monitoringu Środowiska, GIOŚ dokonuje oceny stanu
ekologicznego wód powierzchniowych. W przypadku rzeki Kłodnicy oraz Kanału
Gliwickiego, ocena ta wskazuje na wielokrotne przekroczenie wartości progowej dla
parametru opisującego poziom zasolenia wód (przewodność w 20 °C) w efekcie działalności
zakładów górniczych, jak również na szeroki dostęp biogenów spływających
m.in. z pól uprawnych oraz z procesów hodowli zwierząt. Dodatkowo, modyfikacje
hydromorfologiczne, które prowadzą do stagnacji wody, w połączeniu z wyżej wymienionymi
parametrami fizykochemicznymi, tworzą warunki sprzyjające powstawaniu zakwitów
fitoplanktonowych, w tym szczególnie z uwagi na podwyższone zasolenie, zakwitów
Prymnesium parvum („złota alga”). W związku z powyższym, źródłowe przyczyny katastrofy
ekologicznej na jeziorze Dzierżno Duże można przypisać ogólnemu stanowi ekologicznemu
rzeki Kłodnicy oraz Kanału Gliwickiego.
W odniesieniu do bezpośrednich przyczyn masowego śnięcia ryb, które odnotowano
w sierpniu bieżącego roku w sekcji IV Kanału Gliwickiego oraz w zbiorniku Dzierżno Duże,
cechy fizjologiczne ryb oraz badania przeprowadzone przez Zakład Ichtiopatologii
i Ochrony Zdrowia Ryb IRŚ-PIB w Żabieńcu wskazały na efekt działania toksyn
wyprodukowanych przez Prymnesium parvum. Tę tezę potwierdza również obserwowana
liczebność „złotej algi” w tych akwenach, gdzie przekroczony został próg II stopnia
zagrożenia.
Ad. 2. Proszę o podanie wszystkich wyników badań wody od 1 sierpnia 2024 do 10
września 2024 w zbiorniku Dzierżno Duże, wszystkich sekcjach kanału Gliwickiego oraz
w rzece Kłodnica.
Wyniki badań prób wody pobranych ze zbiornika Dzierżno Duże, Kanału Gliwickiego oraz
rzeki Kłodnicy od dnia 1 sierpnia 2024 r. do dnia 10 września 2024 r., przekazane przez
Główny Inspektorat Ochrony Środowiska, zawarte zostały w załączniku nr 1 do niniejszego
pisma.
-- 1 of 3 --
Ad. 3. Proszę o podanie wszystkich wyników badań ryb ( śniętych oraz żywych ) od 1
sierpnia 2024 do 10 września 2024 w zbiorniku Dzierżno Duże, wszystkich sekcjach
kanału Gliwickiego oraz w rzece Kłodnica.
Wyniki badań ryb przeprowadzonych od 1 sierpnia 2024 r. do 10 września 2024 r., w tym
badań sekcyjnych śniętych ryb oraz badania ichtiopatologicznego żywych ryb odłowionych
ze zbiornika Dzierżno Duże, wykonane przez Wojewódzki Inspektorat Weterynarii
w Katowicach oraz Zakład Ichtiopatologii i Ochrony Zdrowia Ryb w Żabieńcu, Instytut
Rybactwa Śródlądowego im. Stanisława Sakowicza – Państwowy Instytut Badawczy,
zawarte zostały w Załącznikach nr 2 – 5 do niniejszego pisma.
Ad. 4. Jakie wsparcie w trakcie działań przy wyławianiu ryb otrzymało z Ministerstwa koła
wędkarskie zaangażowane w akcje?
Podczas śnięcia ryb w rejonie zbiornika Dzierżno Duże, na miejscu pracowały ekipy Wód
Polskich ze Strażą Pożarną, Państwową Strażą Rybacką oraz Wojskami Obrony Terytorialnej
(około 60 żołnierzy). Ww. służby współpracowały z Polskim Związkiem Wędkarskim (PZW)
w trakcie działań przy wyławianiu ryb.
Ad. 5. Jakie są plany przywrócenia rybostanu w tym zbiorniku?
Zgodnie z informacją uzyskaną od PGW WP Wody Polskie, zbiornik Dzierżno Duże jest
częścią obwodu rybackiego PZW rzeki Kłodnica nr 1. Dla przedmiotowego obwodu
rybackiego w czerwcu 2024 r. został sporządzony operat rybacki, który określa zasady
prowadzenia racjonalnej gospodarki rybackiej, w tym w szczególności limity połowów
gospodarczych i amatorskich, wymiary gospodarcze ryb oraz sposoby odtwarzania zasobów
ryb, w tym zarybienia. W dniu 26 września 2024 r. ww. operat został pozytywnie
zaopiniowany przez uprawnioną jednostkę, tj. Instytut Rybactwa Śródlądowego im.
Stanisława Sakowicza – Państwowy Instytut Badawczy. Jednocześnie w związku z
wystąpieniem w sierpniu 2024 r. w zbiorniku Dzierżno Duże masowych śnięć ryb, wskazano
na konieczność sporządzenia aktualizacji przedmiotowego operatu rybackiego.
W konsekwencji, podmiot uprawniony do rybactwa przygotował aneks do operatu
rybackiego obwodu rybackiego rzeki Kłodnica nr 1.
Pozytywnie zaopiniowany operat rybacki będzie stanowić podstawę prowadzenia
racjonalnej gospodarki rybackiej, w tym także służyć odbudowie zasobów ryb w zbiorniku
Dzierżno Duże.
Ad. 6. Czy w związku z licznymi informacjami o konieczności budowy instalacji odsalania
przy zakładach górniczych MKiŚ podjęło w tej sprawie jakieś działania? Czy znane jest
źródło finansowania tych inwestycji?
W II kwartale 2024 roku Międzyresortowy Zespół ds. Odry pod przewodnictwem MKiŚ
zobowiązał Ministerstwo Aktywów Państwowych, Ministerstwo Przemysłu i spółki górnicze
do zidentyfikowania potencjalnych inwestycji do końca br., w tym m.in. weryfikacji wcześniej
zlecanych wstępnych ekspertyz i koncepcji. Do końca br. będą trwały analizy dotyczące
najbardziej efektywnych kosztowo i technologicznie działań zmierzających do odsalania wód
kopalnianych przez zakłady wydobywcze oraz zwiększenia możliwości retencyjnych.
Zostaną również wskazane potencjalne źródła finansowania. Jednakże należy podkreślić, że
-- 2 of 3 --
przy finansowaniu wspomnianych działań należy uwzględnić zasadę „zanieczyszczający
płaci”, o której mowa w preambule oraz w art. 9 Ramowej Dyrektywy Wodnej1.
Z wyrazami szacunku
W zastępstwie
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
Zał. wym.
1 Dyrektywa 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r.
ustanawiająca ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej
-- 3 of 3 --