Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Odpowiedź na interpelację
DPN-WJP.050.8.2024.AR
3430987.13509501.10998322
Warszawa, 04-11-2024
Dotyczy: interpelacji Pana Posła Piotra Krzysztofa Piątkowskiego znak: K10INT5121
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej przedstawiam odpowiedzi na poszczególne pytania.
Ad. 1) jakie środki finansowe Ministerstwo przewiduje w nadchodzącym sezonie grzewczym
oraz w przyszłorocznym budżecie na wsparcie samorządów w zakresie wymiany starych pieców
węglowych?
Ad. 2) Jakie programy dofinansowania i środki są przeznaczone do wymiany systemów
grzewczych, który umożliwi mieszkańcom łatwiejszy dostęp do środków na instalację
nowoczesnych, niskoemisyjnych systemów, takich jak kotły gazowe, pompy ciepła czy instalacje
oparte na odnawialnych źródłach energii oraz zakup i montaż nowoczesnych pieców na węgiel,
które spełniają aktualne normy emisyjne, dla gospodarstw domowych, które nie mają dostępu
do innych źródeł ogrzewania?
W ramach oferty Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
(NFOŚiGW), dla mieszkańców oraz samorządów na dofinansowanie przedsięwzięć w tym
zakresie skierowane są programy „Czyste Powietrze” i „Ciepłe Mieszkanie”.
Programy te nie przewidują już możliwości finansowania kotłów węglowych. Natomiast
zgodnie z dyrektywą w sprawie efektywności energetycznej budynków (EPBD), konieczne
będzie również zakończenie wsparcia ze środków publicznych dla kotłów na gaz.
Implementacja przepisów dyrektywy EPBD jest realizowana przez Ministerstwo Rozwoju i
Technologii.
Program „Czyste Powietrze”
Celem Programu jest poprawa jakości powietrza oraz podnoszenie efektywności
energetycznej budynków jednorodzinnych, a tym samym zmniejszenie zapotrzebowania na
ciepło. Program Priorytetowy „Czyste Powietrze” to największy program dopłat do
wymiany starych pieców oraz docieplenia domów jednorodzinnych.
Program został uruchomiony we wrześniu 2018 r. i podlega stałemu monitoringowi,
analizie i ewaluacji. Efektem są systematyczne zmiany i ulepszenia oferty dla beneficjentów.
Program oferuje dofinansowanie nawet do 135 tys. zł w przypadku najwyższego poziomu
dofinansowania z kompleksową termomodernizacją, do 99 tys. zł w podwyższonym i do 66
tys. zł w podstawowym poziomie dofinansowania.
W 2024 roku zapewniono ciągłość finansowania Programu dzięki uruchomieniu środków
KPO i FEnIKS na jego realizację. Wprowadzone zostały również zmiany chroniące
beneficjentów przed wysokimi rachunkami za ogrzewanie pompami ciepła. Pompy ciepła w

-- 1 of 4 --

ramach PP CP są kosztem kwalifikowanym tylko, jeśli ich parametry techniczne zostaną
potwierdzone wpisem na listę ZUM (Zielonych Urządzeń i Materiałów). Wprowadzony
został również obowiązek wykonania audytu energetycznego przy wyborze pompy ciepła.
Dotychczas w Programie złożonych zostało ponad 992 tys. wniosków na kwotę 35,8 mld zł.
W 2024 roku znacznie wzrosło zainteresowanie beneficjentów skorzystaniem z Programu
Czyste Powietrze. W 2023 roku składanych było około 4 tys. wniosków tygodniowo,
natomiast w 2024 już około 6 tys. wniosków tygodniowo.
Aktualnie prowadzone są spotkania konsultacyjne z różnymi grupami interesariuszy w celu
przygotowania zmian w Programie Czyste Powietrze, aby usprawnić jego realizację.
Program „Ciepłe Mieszkanie”
Celem Programu „Ciepłe Mieszkanie” jest wsparcie wymiany źródeł ciepła na paliwo stałe i
poprawa efektywności energetycznej w lokalach mieszkalnych znajdujących się w
budynkach mieszkalnych wielorodzinnych.
Program realizowany jest w modelu, w którym NFOŚiGW udostępnia środki na realizację
wojewódzkim funduszom ochrony środowiska i gospodarki wodnej (wfośigw), a one z kolei
podpisują stosowne umowy z zainteresowanymi gminami. Następnie gminy ogłaszają na
swoim terenie nabór wniosków wśród mieszkańców – beneficjentów końcowych. Są to
osoby fizyczne, właściciele lokali mieszkalnych w budynkach wielorodzinnych, osoby
posiadające ograniczone prawa rzeczowe do lokali mieszkalnych, najemcy lokali
mieszkalnych stanowiących własność gminy, a także wspólnoty mieszkaniowe posiadające
3-7 lokali.
W ramach kosztów kwalifikowanych, dla osób fizycznych przewiduje się dofinansowanie
demontażu nieefektywnych źródeł ciepła na paliwa stałe (tzw. „kopciuchów”) oraz zakupu
i montażu źródła ciepła albo podłączenie lokalu mieszkalnego do efektywnego źródła ciepła
w budynku. Jeśli to zadanie zostanie wykonane, to dopuszcza się także sfinansowanie:
zakupu i montażu wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła, wykonania stolarki okiennej
i drzwiowej, a także przygotowanie niezbędnej dokumentacji projektowej.
W przypadku wspólnot mieszkaniowych dotacja obejmuje: demontaż wszystkich
nieefektywnych źródeł ciepła na paliwo stałe w budynku oraz zakup i montaż wspólnego
źródła ciepła do celów ogrzewania lub ogrzewania i c.w.u, zakup i montaż: nowej instalacji
centralnego ogrzewania i/lub cwu, wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła, ocieplenia
przegród budowlanych, okien, drzwi, drzwi/bram garażowych, mikroinstalacji
fotowoltaicznej, a także na przygotowanie dokumentacji (audyt energetyczny,
dokumentacja projektowa, ekspertyzy).
Program „Ciepłe Mieszkanie” składa się z czterech części, pierwsze trzy dedykowane są
osobom fizycznym, dla których obowiązują trzy poziomy dofinansowania uzależnione od
dochodów oraz ostatnia, czwarta część, dla wspólnot. W drugim naborze kwoty dotacji
zwiększono o ok. 10% w stosunku do pierwszej edycji programu. Preferencyjne warunki
(dodatkowe 5% intensywności dofinansowania, co przekłada się także na wyższe
dofinansowanie) przewidziano dla mieszkańców najbardziej zanieczyszczonych gmin
w Polsce (lista ta jest załącznikiem do ogłoszenia o naborze).
Podstawowy poziom dofinansowania – przy dochodach do 135 tys. zł rocznie – to szansa na
dotację do 16,5 tys. zł, nie więcej niż 30%. kosztów kwalifikowanych na jeden lokal
mieszkalny oraz do 35% w przypadku lokali z gmin najbardziej zanieczyszczonych
(do 19 tys. zł). Podwyższone dotacje przewidziano przy dochodach do 1894 zł
w gospodarstwie wieloosobowym i do 2651 zł w jednoosobowym (chodzi o przeciętny
miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego). Wówczas można starać
się o 27,5 tys. zł, do 60% kosztów kwalifikowanych lub 29,5 tys. zł (do 65% kosztów) jeśli to

-- 2 of 4 --

lokal z listy gmin najbardziej zanieczyszczonych. Najwyższe wsparcie otrzymają ci, których
przeciętny miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego nie przekracza
1090 zł w gospodarstwie wieloosobowym i 1526 zł w jednoosobowym lub jest ustalone
prawo do jednej z czterech form zasiłku. Wówczas na przedsięwzięcie przewidziano aż do
41 tys. zł wsparcia (do 90% kosztów kwalifikowanych) lub do 43,9 tys. zł (do 95% kosztów)
dla budynków w miejscowości ujętej na liście najbardziej zanieczyszczonych gmin.
Czwarta część programu, adresowana do wspólnot mieszkaniowych, obejmuje różne opcje
dotacji, każda maksymalnie do 60% kosztów kwalifikowanych. Do 350 tys. zł wsparcia
można uzyskać w przypadku kompleksowej termomodernizacji z wymianą źródła ciepła, do
360 tys. zł jeśli przedsięwzięcie obejmuje dodatkowo zakup i montaż mikroinstalacji
fotowoltaicznej (lub 375 tys. zł dla zadania uwzględniającego pompy ciepła) oraz
do 150 tys. zł jeśli projekt zakłada tylko termomodernizację bez wymiany źródeł ciepła.
Program „Ciepłe Mieszkanie” realizowany będzie w latach 2022-2026 i przewidziano
jedynie dwa nabory wniosków dla gmin. Oba nabory dla gmin zostały zakończone (I nabór
od 21.07.2022 – 31.12.2022 r. drugi – 29.09.2023 – 31.01.2024 r.). Budżet programu
wynosi: 1 750 000 000 zł.
Obecnie trwają nabory dla beneficjentów końcowych w gminach, które skorzystały
z naborów wfośigw. W obu naborach podpisano 868 umów z gminami na kwotę:
1 538 403 179,32 zł. Złożono dotychczas 1117 wniosków o płatność dla 4139 lokali na
kwotę dotacji: 52 928 606,57 zł.
Ad. 3) Czy Ministerstwo planuje zwiększyć liczbę stacji monitorowania jakości powietrza
w regionach, gdzie problem smogu jest najbardziej dotkliwy, zwłaszcza w mniejszych
miejscowościach, gdzie zanieczyszczenie powietrza często nie jest regularnie monitorowane?
Ze względu na ograniczone środki finansowe i kadrowe w roku 2025 nie planuje się
zwiększenia liczby stacji monitoringu jakości powietrza. Stacje monitoringu jakości
powietrza lokalizowane są w wybranych miejscowościach o potencjalnie najwyższych
stężeniach zanieczyszczeń. Jednocześnie do oceny jakości powietrza wspomagająco
wykorzystuje się matematyczne modelowanie transportu i przemian substancji w
powietrzu. Modelowanie to, poprzez oszacowanie rozkładu przestrzennego stężeń
zanieczyszczeń, pozwala na wyznaczenie obszarów przekroczeń wartości kryterialnych
oraz określenie poziomów stężeń na terenie całego kraju, w tym również na obszarach
nieobjętych pomiarami jakości powietrza.
W celu sprawdzania jakości powietrza metodą pomiarową w mniejszych miejscowościach,
w tym miejscowościach uzdrowiskowych, w ramach Państwowego Monitoringu
Środowiska, prowadzi się pomiary za pomocą mobilnych stacji pomiarowych. Stacje takie
lokalizowane są w danej miejscowości na okres niezbędny do uzyskania rocznej serii
pomiarowej na potrzeby wykonywania rocznych ocen jakości powietrza, a następnie są
przenoszone do nowych lokalizacji. Taka optymalizacja zasobów pozwala na wykonywanie
pomiarów w różnych lokalizacjach, w tym w mniejszych miejscowościach. W roku 2025
planowane jest przeniesienie do nowych lokalizacji 10 stacji mobilnych celem prowadzenia
pomiarów jakości powietrza w miejscowościach: Duszniki-Zdrój, Lubań, Tomaszów
Lubelski, Sulechów, Ciechanów, Wysokie Mazowieckie, Kolbuszowa, Giżycko, Krotoszyn,
Świnoujście.
Należy mieć na uwadze, że nadrzędnym celem prowadzenia pomiarów stężeń
zanieczyszczeń powietrza w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska jest ocena
narażenia zdrowia ludzi i narażenia roślin, w celu podjęcia odpowiednich działań na rzecz
poprawy jakości powietrza tam, gdzie jest ona niezadowalająca, lub na rzecz utrzymania
dobrej jakości powietrza. Cele te wynikają z dyrektyw UE, zapisów ustawy - Prawo ochrony

-- 3 of 4 --

środowiska i odpowiednich aktów wykonawczych tej ustawy. Wymienione akty prawne
nakładają obowiązek prowadzenia pomiarów na określonej minimalnej liczbie stanowisk
określonego typu - zależnej przede wszystkim od poziomu zanieczyszczenia powietrza w
strefie i liczby ludności ją zamieszkującej, a także od powierzchni strefy. Obowiązek ten jest
dotrzymany, a w odniesieniu do pyłu zawieszonego PM10 i PM2,5 w wielu strefach liczba
punktów pomiarowych znacznie przewyższa minimalne wymagania. Jednocześnie, punkty
pomiarowe spełniają określone wymogi dotyczące ich umiejscowienia tak, by uzyskiwane w
danej lokalizacji wyniki pomiarów były reprezentatywne dla danego obszaru i umożliwiały
wykonanie rocznych ocen jakości powietrza.
Ponadto, co pięć lat Główny Inspektorat Ochrony Środowiska wykonuje tzw. Pięcioletnią
ocenę jakości powietrza, której celem jest zweryfikowanie potrzeb w zakresie monitoringu
(m.in. sprawdzenie czy liczba stacji pomiarowych i ich lokalizacja jest odpowiednia dla
potrzeb prawidłowego wykonywania rocznych ocen jakości powietrza) i zaprojektowanie
systemu oceny jakości powietrza na kolejne lata. Opracowany na jej podstawie
szczegółowy zakres pomiarów wykonywanych w ramach monitoringu jakości powietrza na
dany rok, określany jest w wykonawczych programach Państwowego Monitoringu
Środowiska.
W związku z przyjęciem nowej dyrektywy w sprawie jakości powietrza i czystszego
powietrza dla Europy, w latach 2026-2027 wprowadzane będą zmiany w sieci pomiarów
jakości powietrza w Polsce związane ze zwiększeniem liczby stacji monitorujących
oddziaływanie transportu na jakość powietrza.
Ad. 4) Jakie działania edukacyjne oraz promocyjne Ministerstwo podejmuje w zakresie
zwiększenia świadomości społecznej na temat zagrożeń wynikających ze stosowania
przestarzałych systemów grzewczych oraz korzyści płynących z wykorzystania odnawialnych
źródeł energii?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska prowadzi na bieżąco działania informacyjne
i edukacyjne związane z problematyką jakości powietrza, głównie poprzez stronę
internetową, media społecznościowe, a także poprzez udział kierownictwa resortu
w konferencjach prasowych dotyczących tego obszaru.
W latach 2025-2026 planowane są również działania edukacyjne związane z problematyką
jakości powietrza w Polsce. Ich głównym celem będzie edukowanie społeczeństwa w
zakresie indywidualnych działań, jakie można podjąć w celu poprawy jego stanu.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM

-- 4 of 4 --