Interpelacja w sprawie reformy planowania przestrzennego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 512
do ministra rozwoju i technologii
w sprawie reformy planowania przestrzennego
Zgłaszający: Aleksandra Gajewska
Data wpływu: 02-01-2024
Szanowny Panie Ministrze,
24 września 2023 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (dalej „ustawa”). Zdaniem wielu ekspertów w obliczu dynamicznie zmieniających się warunków społeczno-gospodarczych, rosnącej urbanizacji oraz wyzwań związanych ze zmianami klimatycznymi istnieje potrzeba dalszej modernizacji i usprawnienia obecnie obowiązujących procesów planowania przestrzennego.
Obecny system, oparty na istniejących od wielu lat przepisach i procedurach, może nie zawsze odpowiadać na współczesne potrzeby społeczeństwa oraz gospodarki, co może prowadzić do problemów takich jak:
– Brak spójności i koordynacji – brak odpowiedniej koordynacji między różnymi szczeblami administracji oraz niejednolite podejście do planowania przestrzennego na różnych poziomach administracyjnych może prowadzić do nieefektywnego wykorzystania przestrzeni.
– Niewystarczające uwzględnienie aspektów środowiskowych i społecznych – obecne planowanie zdaniem wielu mieszkańców nie zawsze uwzględnia w wystarczającym stopniu zasady zrównoważonego rozwoju, ochrony środowiska oraz potrzeb lokalnych społeczności.
– Długotrwałe i skomplikowane procedury – proces przygotowania i uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego jest często czasochłonny, co może w niektórych przypadkach hamować rozwój inwestycji i infrastruktury.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Jakie dalsze kroki zamierza podjąć ministerstwo w celu przyspieszenia i uproszczenia procesów planowania przestrzennego?
2. Jakie dalsze działania są planowane w celu zwiększenia koordynacji między różnymi szczeblami administracji w zakresie planowania przestrzennego?
3. Nad jakimi dalszymi zmianami w prawie pracuje obecnie ministerstwo, aby lepiej uwzględniać aspekty środowiskowe i społeczne w procesie planowania przestrzennego?
4. Jakie inne kroki mające na celu wsparcie lokalnych planów zagospodarowania przestrzennego planuje podjąć ministerstwo?
Z wyrazami szacunku Aleksandra Gajewska
Posłanka na Sejm RP
Sekretarz stanu Krzysztof Kukucki
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
13470 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DPR-I.054.1.2024
Warszawa, 25 stycznia 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji w sprawie reformy planowania przestrzennego
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 512 z dnia 10 stycznia 2024 r. w sprawie reformy
planowania przestrzennego, przesyłam odpowiedzi na zadane pytania.
1. Jakie dalsze kroki zamierza podjąć ministerstwo w celu przyspieszenia i uproszczenia
procesów planowania przestrzennego?
Reforma planowania przestrzennego uchwalona przez sejm 7 lipca 2023 r. (Dz. U. z 2023
r. poz. 1688) wprowadziła znaczące zmiany w procedurze tworzenia aktów planowania
przestrzennego. Wprowadzone zmiany miały na celu m.in. przyspieszenie i uproszczenie
procesu stanowienia prawa.
W ramach przyspieszenia procesów zrezygnowano z obowiązku wielokrotnego
organizowania konsultacji społecznych gotowych dokumentów. Zmieniono także sposoby
informowania mieszkańców o zbieraniu wniosków i konsultacjach społecznych. Możliwe
jest także publikowanie ogłoszeń w mediach elektronicznych. Ponadto zrezygnowano
z siedmiodniowego okresu między publikacją ogłoszenia o zbieraniu wniosków
i konsultacjach społecznych a ich rozpoczęciem. Szacujemy, że te wszystkie zmiany
pozwolą skrócić czas opracowania dokumentów ze średnio 2,5 lat do 1,5 roku.
W ramach uproszczenia procesów wprowadzono do ustawy o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym postępowanie uproszczone sporządzania planów
miejscowych (art. 27b ustawy). W określonych w tym artykule przypadkach gminy będą
mogły dokonać korekt błędnych lub nietrafionych zapisów planów miejscowych.
Szacujemy, że postępowania uproszczone będą trwały średnio 6 miesięcy.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii pracuje także nad przyszłymi rozwiązaniami, mającymi
na celu m.in. przyspieszenie oraz uproszczenie procedur w zakresie planowania
i zagospodarowania przestrzennego:
1) Rejestr Urbanistyczny
Rozdział 5b przyjętej reformy planowania przestrzennego wprowadza od 1 stycznia 2026
r. Rejestr Urbanistyczny. Rejestr będzie stanowił wiarygodne i aktualne źródło informacji i
danych z zakresu planowania i zagospodarowania przestrzennego, w tym zbiorów danych
przestrzennych, zachowując zarówno interoperacyjność systemu, jak i interoperacyjność
gromadzonych w nim zbiorów. Utworzenie jednego, centralnego źródła danych i
informacji ma na celu ułatwienie partycypacji społecznej, podniesienie efektywności
zarządzania przestrzenią oraz zapewnienie transparentności procedur planistycznych.
Ogólnodostępność danych gromadzonych w Rejestrze będzie zapewniona m.in. poprzez
-- 1 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
udostępnianie ich bezpłatnie za pomocą usług sieciowych, dostępnych dla każdego
obywatela.
Aktualnie trwają prace nad pilotażem Rejestru Urbanistycznego. Pilotaż ma na celu
eliminację ewentualnych błędów oraz dostosowanie systemu do potrzeb przyszłych
użytkowników. Podstawę do realizacji pilotażu stanowi Porozumienie z dnia 7 września
2022 r. w sprawie wspólnej realizacji projektu w zakresie przeprowadzenia Pilotażu
Systemu Rejestru Urbanistycznego pomiędzy Ministerstwem Rozwoju i Technologii,
a Ministerstwem Cyfryzacji.
2) Rozszerzenie zakresu danych przestrzennych dla miejscowych planów
zagospodarowania przestrzennego
W celu uspójnienia danych przestrzennych w skali całego kraju obowiązujące regulacje
zakładają kontynuację porządkowania procesu cyfryzacji, m.in. poprzez rozszerzenie
zakresu danych przestrzennych tworzonych dla miejscowych planów (z aktualnego
zakresu obejmującego wektorową granicę aktu do wektorowych wydzieleń planistycznych
oraz linii zabudowy, wraz z atrybutami opisującymi te obiekty). Poszerzenie zakresu
danych przestrzennych dla miejscowych planów, zgodnie z zapisami ustawowymi
obowiązywać będzie od 1 stycznia 2025 r.
3) Cyfryzacja procedur – wzór formularza pisma dotyczącego aktu planowania
przestrzennego
Obowiązujące od listopada 2023 r. rozporządzenie w sprawie wzoru formularza pisma
dotyczącego aktu planowania przestrzennego (Dz.U. 2023 poz. 2509) wprowadza
jednolity formularz, który znajduje zastosowanie na różnych etapach przygotowywania lub
obowiązywania aktów planowania przestrzennego. Za pomocą tego samego wzoru
dokumentu można złożyć wniosek do aktu na etapie przystąpienia do sporządzania czy
uwagę do projektu aktu już konsultowanego. Ponadto, formularz daje możliwość
zainicjowania procedury zmiany lub sporządzenia nowego aktu.
Formularz można wypełnić w formie papierowej oraz elektronicznej. Obecnie trwają prace
nad wdrożeniem formularza w formie cyfrowej na portalu e-budownictwo
(https://wnioski.gunb.gov.pl/#).
4) Cyfryzacja procedur – wzór formularza wniosku o ustalenie lokalizacji inwestycji
celu publicznego albo warunków zabudowy
Od stycznia 2022 r. obowiązuje rozporządzenie w sprawie określenia wzoru formularza
wniosku o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego albo warunków zabudowy
(Dz.U. 2021 poz. 2462). Rozporządzenie określa jednolity wzór formularza umożliwiający
zastosowanie zarówno w postaci papierowej jak i w formie dokumentu elektronicznego.
Elektroniczny formularz dostępny jest do wypełnienia na platformie e-budownictwo:
https://wnioski.gunb.gov.pl/#wniosek_wz.
Aktualnie trwa proces aktualizacji wzoru formularza w zakresie dostosowania brzmienia
poszczególnych parametrów do obowiązujących regulacji prawnych. Z aktualnym etapem
procesu można zapoznać się na stronie Rządowego Centrum Legislacji:
https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12378307.
-- 2 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
5) Serwis informacyjny Zagospodarowanie przestrzenne – cyfryzacja oraz Baza
wiedzy dotycząca reformy systemu planowania przestrzennego
W bazie wiedzy dotyczącej reformy planowania przestrzennego prezentujemy
najważniejsze informacje zarówno dla gmin odpowiedzialnych za sporządzanie aktów
planowania przestrzennego, jak i inwestorów oraz właścicieli nieruchomości. Baza wiedzy
i materiały szkoleniowe są dostępne pod adresem: https://www.gov.pl/web/rozwoj-
technologia/baza-wiedzy-dotyczaca-reformy-systemu-planowania-przestrzennego.
Aktualne informacje z zakresu cyfryzacji planowania przestrzennego, w tym aktualizacje w
ramach regulacji prawnych publikowane są w dedykowanym serwisie, dostępnym pod
adresem: https://www.gov.pl/web/zagospodarowanieprzestrzenne.
Dodatkowo, należy podkreślić, że akty planowania przestrzennego według nowych
przepisów proceduralnych zaczęły dopiero powstawać od czasu wejścia w życie reformy,
czyli od 24 września 2023 r. Dalsze kroki w celu przyspieszenia i uproszczenia procesów,
ponad te wymienione powyżej, Ministerstwo zamierza podjąć po analizie wyników
działania przepisów wprowadzonych w ramach reformy.
2. Jakie dalsze działania są planowane w celu zwiększenia koordynacji między różnymi
szczeblami administracji w zakresie planowania przestrzennego?
Koordynacja pomiędzy różnymi szczeblami administracji zostanie wzmocniona m.in. za
pośrednictwem Rejestru Urbanistycznego, z uwagi na fakt gromadzenia w nim szerokiego
zakresu dokumentacji planistycznej, opracowywanej przez wiele jednostek administracji
zaangażowanych w proces planowania przestrzennego.
Pełen zakres danych udostępnianych w Rejestrze uwzględnia art. 67h ustawy o zmianie
ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw,
natomiast harmonogram tworzenia i udostępniania w Rejestrze Urbanistycznym danych
i zbiorów danych przestrzennych udostępniony jest w zakładce Planowane regulacje
w serwisie Zagospodarowanie przestrzenne – cyfryzacja:
https://www.gov.pl/web/zagospodarowanieprzestrzenne/standaryzacja--planowane-
regulacje2.
Ponadto, zgodnie z art. 67h ust. 7 ww. ustawy, na zwiększenie koordynacji pomiędzy
jednostkami administracji wpływa możliwość udostępniania w Rejestrze innych, istotnych
z punktu widzenia procedury planistycznej informacji i danych na podstawie zawieranych
porozumień pomiędzy właściwym ministrem a organem prowadzącym Rejestr (ministrem
właściwym do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz
mieszkalnictwa).
3. Nad jakimi dalszymi zmianami w prawie pracuje obecnie ministerstwo, aby lepiej
uwzględniać aspekty środowiskowe i społeczne w procesie planowania przestrzennego?
Trwa analiza możliwości ewentualnych zmian w prawie w ramach Krajowej Polityki
Miejskiej 2030, w zakresie:
-- 3 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
opracowania zasad wyznaczania przestrzeni publicznych w dokumentach
planistycznych;
wzmocnienia partycypacji społecznej w procesach kreowania wysokiej jakości
przestrzeni publicznych;
rozszerzenia zakresu wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy
o informacje w zakresie informacji o istniejącej zieleni wysokiej na obszarze
planowanej inwestycji;
procesu przygotowywania i realizacji uchwał krajobrazowych;
zdefiniowania „terenów retencyjnych” lub doprecyzowania definicji terenów
biologiczne czynnych;
umożliwienia wprowadzania przez gminy zakazów stosowania urządzeń
grzewczych na paliwa stałe na etapie opracowania planów miejscowych.
4. Jakie inne kroki mające na celu wsparcie lokalnych planów zagospodarowania
przestrzennego planuje podjąć ministerstwo?
Ministerstwo opracowuje narzędzia wspierające tworzenie, przeglądanie i walidację
ustaleń planu ogólnego, który jako pierwszy akt prawa będzie zawierał ustalenia wyłącznie
w formie ustandaryzowanych danych przestrzennych. Narzędzia są na bieżąco
aktualizowane oraz dopracowywane.
1) Przeglądarka danych planistycznych
W celu umożliwienia sprawdzenia poprawności danych przestrzennych tworzonych dla
aktów planowania przestrzennego oraz podglądu tych danych w przyjaznej i bardziej
zrozumiałej formie, Ministerstwo opracowało dedykowane narzędzie – Przeglądarkę
danych planistycznych.
Przeglądarka umożliwia weryfikację oraz przejrzenie zawartości danych przestrzennych,
wraz z możliwością podglądu granic aktów planowania przestrzennego na wybranym
podkładzie mapowym. Ponadto, możliwe jest pobranie i wczytanie części graficznej aktu
w postaci rysunku z nadaną georeferencją na tle podkładu mapowego. Przeglądarka
umożliwia również pobranie raportu w postaci pliku PDF wraz z niezbędnymi informacjami
o akcie.
Narzędzie wraz z szczegółowym opisem dostępne jest pod adresem:
https://www.gov.pl/web/gov/sprawdz-poprawnosc-danych-przestrzennych-oraz-
metadanych#.
Obecnie prowadzone są prace nad rozszerzeniem funkcjonalności Przeglądarki o dane dla
planów ogólnych gmin. Informacje o wdrożeniach będą publikowane na dedykowanym
serwisie: https://www.gov.pl/web/zagospodarowanieprzestrzenne.
2) Wtyczka APP 2
Narzędzie dedykowane do otwartego oprogramowania QGIS, które umożliwia tworzenie
danych przestrzennych dla planów ogólnych gmin. Wtyczka APP 2 stanowi rozszerzenie
funkcjonalności obecnie funkcjonującej Wtyczki APP
(https://www.gov.pl/web/zagospodarowanieprzestrzenne/wtyczka-app).
Obecnie narzędzie funkcjonuje w wersji eksperymentalnej (do pobrania z oficjalnego
repozytorium wtyczek QGIS: https://plugins.qgis.org/plugins/wtyczka_qgis_app/).
-- 4 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Wtyczka jest sukcesywnie aktualizowana i dopracowywana. Do czasu wejścia w życie
rozporządzenia sprawie sposobu wyznaczania granic obszaru uzupełnienia zabudowy
w planie ogólnym gminy, Wtyczka APP 2 stanowi prototyp.
Więcej informacji o narzędziu:
https://www.gov.pl/web/zagospodarowanieprzestrzenne/nowa-wersja-wtyczki-do-
tworzenia-danych-przestrzennych-dla-planow-ogolnych-juz-w-repozytorium.
Zgodnie z założeniami inwestycji A1.3.1 „Wdrożenie reformy planowania i
zagospodarowania przestrzennego” środki na sfinansowanie planów ogólnych zostały
zaplanowane w KPO. Budżet na sfinansowanie planów ogólnych zakłada dofinansowanie
90 % gmin i wynosi 457,7 mln zł. W celu wsparcia jednostek samorządu terytorialnego
zostały zaplanowane kompleksowe rozwiązania mające na celu przygotowanie
ukierunkowanych kursów dla pracowników samorządowych i planistów przestrzennych
z zakresu zmian wprowadzonych nowelizowaną ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu
przestrzennym, w tym zasad opracowywania planów ogólnych. Kursy te realizowane będą
przez uczelnie wyższe, z docelowym wskaźnikiem co najmniej 1700 przeszkolonych osób.
Ponadto, przeprowadzana jest analiza ewentualnych zmian w prawie, które wynikają
z zapisów Krajowej Polityki Miejskiej 2030 w zakresie:
wprowadzenia korzystania przez samorządy z możliwości przeprowadzenia
zmiany planu miejscowego bez wypłacania odszkodowań dla właścicieli terenów
w sytuacji, kiedy np. zapisy planu nie są realizowane w określonym czasie;
wprowadzenia kształtowania stawki opodatkowania gruntów podatkiem
od nieruchomości, w zależności od ich przeznaczenia w miejscowym planie
zagospodarowania przestrzennego;
ustalania w prawie miejscowym przewidzianej liczby miejsc postojowych dla
samochodów w przypadku nowych inwestycji.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Krzysztof Kukucki
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
-- 5 of 5 --