Interpelacja nr 5117
Interpelacja w sprawie dramatycznej sytuacji finansowej szpitali powiatowych, braku płatności za nadwykonania i świadczenia nielimitowane oraz groźby zapaści systemu ochrony zdrowia
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie dramatycznej sytuacji finansowej szpitali powiatowych, braku płatności za nadwykonania i świadczenia nielimitowane oraz groźby zapaści systemu ochrony zdrowia
Interpelacja nr 5117
do ministra zdrowia
w sprawie dramatycznej sytuacji finansowej szpitali powiatowych, braku płatności za nadwykonania i świadczenia nielimitowane oraz groźby zapaści systemu ochrony zdrowia
Zgłaszający: Michał Woś, Jan Kanthak, Sebastian Kaleta, Marcin Warchoł, Piotr Uruski, Edward Siarka, Rafał Bochenek, Tadeusz Woźniak, Maria Kurowska, Dariusz Matecki, Norbert Jakub Kaczmarczyk, Marcin Romanowski
Data wpływu: 27-09-2024
Szanowna Pani Minister,
od wielu miesięcy docierają do nas alarmujące sygnały o katastrofalnym stanie finansów polskich szpitali, a szczególnie dramatyczna sytuacja dotyczy szpitali powiatowych, które pełnią istotną rolę w zapewnianiu opieki zdrowotnej obywatelom.
Obecna zapaść finansowa szpitali jest wynikiem m.in. braku płatności za nadwykonania oraz świadczenia nielimitowane, co prowadzi do narastającego zadłużenia placówek i zmusza je do zamykania kolejnych oddziałów. W ostatnich miesiącach mieliśmy do czynienia z falą zamykania oddziałów, co zagraża zdrowiu i życiu pacjentów, a także prowadzi do upadku całych placówek. Dramatycznym przykładem jest powiatowy szpital w Żywcu, gdzie zamknięto oddział chirurgii i położnictwa, zmuszając pacjentów do długich dojazdów do odległych placówek. Jest to sytuacja niedopuszczalna, której eskalacja prowadzi do pogłębiania chaosu w całym systemie ochrony zdrowia.
Donald Tusk obiecywał „kompleksowe oddłużenie szpitali”. W trakcie kampanii wyborczej w 2023 roku w ramach „100 konkretów” zapowiadał oddłużenie szpitali powiatowych. Wkrótce minie rok od ostatnich wyborów parlamentarnych, a obietnice pozostają jedynie na papierze. Rząd Donalda Tuska po raz kolejny nie wywiązał się z zobowiązań, a sytuacja szpitali w wyniku działań obecnej koalicji rządzącej - w tym brak zapewnienia płynności finansowej NFZ - staje się coraz bardziej dramatyczna.
Dziś, w 2024 roku, zadłużenie szpitali powiatowych osiągnęło astronomiczną kwotę 7,213 miliardów złotych, a w tym zobowiązania wymagalne, których szpitale nie są w stanie spłacić. To prosta droga do zapaści całego systemu ochrony zdrowia. Odpowiedź Ministerstwa Zdrowia na interpelację nr 2376, w której mowa o „długoterminowych procesach restrukturyzacyjnych”, wskazuje jedynie na brak pomysłu obecnego rządu do podejmowania działań służących rozwiązaniu tego problemu. Tymczasem zamykanie oddziałów chirurgicznych, położniczych i internistycznych w szpitalach powiatowych świadczy o tym, że pacjenci są porzucani przez państwo, które ma obowiązek zapewniać im dostęp do opieki zdrowotnej.
Niedopuszczalna jest również sytuacja, w której szpitale od miesięcy nie otrzymują płatności za nadwykonania i świadczenia nielimitowane, co powoduje, że placówki muszą odwoływać zabiegi, zamykać oddziały i wstrzymywać kluczowe programy lekowe. Przykładem jest Uniwersytecki Szpital Kliniczny we Wrocławiu, który nadal nie otrzymał pełnych środków za nadwykonania za drugi kwartał 2024 roku. Podobnie wygląda sytuacja w wielu innych placówkach, gdzie braki finansowe prowadzą do wstrzymania przyjęć pacjentów. To dowód na to, że rząd nie tylko nie realizuje swoich obietnic, ale wręcz zaniedbuje system ochrony zdrowia.
Brak realnych działań w zakresie finansowania szpitali doprowadził również do problemów z realizacją świadczeń nielimitowanych, które są kluczowe dla pacjentów cierpiących na ciężkie schorzenia, jak rak szyjki macicy czy inne nowotwory. Czy rząd planuje zrezygnować z opieki nad tymi pacjentami, ignorując ich prawo do leczenia? Programy lekowe są wstrzymywane, a pacjenci skazywani na cierpienie z powodu braku środków. Jak wskazują dane NFZ, nadwykonania za trzeci kwartał szacowane są na kwotę ok. 5 mld zł, a ich pokrycie wciąż nie jest zagwarantowane. Opóźnienia w wypłatach oraz brak płynności finansowej doprowadzają do coraz większych kolejek do specjalistów oraz wstrzymania nowoczesnych terapii, jak leczenie kardiomiopatii.
Kolejnym istotnym problemem, który zasługuje na szczególną uwagę, jest zamykanie oddziałów porodowych, co stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa kobiet w Polsce. Decyzje o zamykaniu porodówek opierają się głównie na kryterium liczby porodów (co najmniej 400 rocznie), co prowadzi do zamykania mniejszych oddziałów, szczególnie w szpitalach powiatowych. Przykładowo, w województwie warmińsko-mazurskim kryterium tego nie spełnia aż 10 z 16 porodówek, co zmusza kobiety do pokonywania wielokilometrowych dystansów, aby uzyskać dostęp do opieki okołoporodowej.
Takie decyzje, podjęte już za rządów Donalda Tuska, mają dalekosiężne konsekwencje. Pomimo zmniejszenia liczby porodów w Polsce, każda decyzja o zamknięciu oddziału położniczego powinna uwzględniać bezpieczeństwo kobiet i noworodków, a nie wyłącznie kwestie finansowe.
Mając na uwadze powyższe fakty, proszę Panią Minister o pilne działania i udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Kiedy Ministerstwo Zdrowia zamierza uregulować płatności za nadwykonania za drugi i trzeci kwartał 2024 roku, które nadal pozostają nieopłacone, a ich wartość sięga miliardów złotych?
2. Jakie kroki zostaną podjęte w celu ratowania szpitali powiatowych, które są na skraju bankructwa z powodu zadłużenia sięgającego 7,213 mld zł, oraz jakie środki finansowe zostaną przeznaczone na natychmiastową pomoc tym placówkom?
3. W jaki sposób ministerstwo planuje przeciwdziałać dalszemu zamykaniu oddziałów, szczególnie w regionach wiejskich i małych miastach, gdzie zamknięcia porodówek i oddziałów chirurgicznych prowadzą do dramatycznego ograniczenia dostępu do podstawowej opieki medycznej?
4. Jakie są plany wprowadzenia nowych mechanizmów wspierających finansowanie bieżących świadczeń zdrowotnych, w tym programów lekowych, które są niezbędne dla pacjentów z poważnymi chorobami?
5. Czy ministerstwo planuje zatrzymać działania mające na celu zamykanie oddziałów położniczych, szczególnie w regionach wiejskich i mniejszych miastach, gdzie zamknięcie porodówki oznacza konieczność pokonywania znacznych odległości przez kobiety w ciąży?
6. Czy szpitale mają gwarancję wypłaty środków w kolejnych kwartałach za świadczenia nielimitowane?
7. Czy szpitale mają gwarancję wypłaty środków w kolejnych kwartałach za nadwykonania, czy też prawdą jest, że MZ za pośrednictwem NFZ poinformowało o braku finansowania nadwykonań?
Dalsze odwlekanie tych kwestii grozi trwałą zapaścią polskiego systemu ochrony zdrowia. Brak płynności finansowej szpitali, nieuregulowane płatności za nadwykonania i świadczenia nielimitowane oraz zamykanie oddziałów to dowód na zaniedbania rządu w zapewnieniu płynności finansowej NFZ. Obecna sytuacja wymaga natychmiastowej interwencji.
Z poważaniem
Michał Woś
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Interpelacja nr 5117
do ministra zdrowia
w sprawie dramatycznej sytuacji finansowej szpitali powiatowych, braku płatności za nadwykonania i świadczenia nielimitowane oraz groźby zapaści systemu ochrony zdrowia
Zgłaszający: Michał Woś, Jan Kanthak, Sebastian Kaleta, Marcin Warchoł, Piotr Uruski, Edward Siarka, Rafał Bochenek, Tadeusz Woźniak, Maria Kurowska, Dariusz Matecki, Norbert Jakub Kaczmarczyk, Marcin Romanowski
Data wpływu: 27-09-2024
Szanowna Pani Minister,
od wielu miesięcy docierają do nas alarmujące sygnały o katastrofalnym stanie finansów polskich szpitali, a szczególnie dramatyczna sytuacja dotyczy szpitali powiatowych, które pełnią istotną rolę w zapewnianiu opieki zdrowotnej obywatelom.
Obecna zapaść finansowa szpitali jest wynikiem m.in. braku płatności za nadwykonania oraz świadczenia nielimitowane, co prowadzi do narastającego zadłużenia placówek i zmusza je do zamykania kolejnych oddziałów. W ostatnich miesiącach mieliśmy do czynienia z falą zamykania oddziałów, co zagraża zdrowiu i życiu pacjentów, a także prowadzi do upadku całych placówek. Dramatycznym przykładem jest powiatowy szpital w Żywcu, gdzie zamknięto oddział chirurgii i położnictwa, zmuszając pacjentów do długich dojazdów do odległych placówek. Jest to sytuacja niedopuszczalna, której eskalacja prowadzi do pogłębiania chaosu w całym systemie ochrony zdrowia.
Donald Tusk obiecywał „kompleksowe oddłużenie szpitali”. W trakcie kampanii wyborczej w 2023 roku w ramach „100 konkretów” zapowiadał oddłużenie szpitali powiatowych. Wkrótce minie rok od ostatnich wyborów parlamentarnych, a obietnice pozostają jedynie na papierze. Rząd Donalda Tuska po raz kolejny nie wywiązał się z zobowiązań, a sytuacja szpitali w wyniku działań obecnej koalicji rządzącej - w tym brak zapewnienia płynności finansowej NFZ - staje się coraz bardziej dramatyczna.
Dziś, w 2024 roku, zadłużenie szpitali powiatowych osiągnęło astronomiczną kwotę 7,213 miliardów złotych, a w tym zobowiązania wymagalne, których szpitale nie są w stanie spłacić. To prosta droga do zapaści całego systemu ochrony zdrowia. Odpowiedź Ministerstwa Zdrowia na interpelację nr 2376, w której mowa o „długoterminowych procesach restrukturyzacyjnych”, wskazuje jedynie na brak pomysłu obecnego rządu do podejmowania działań służących rozwiązaniu tego problemu. Tymczasem zamykanie oddziałów chirurgicznych, położniczych i internistycznych w szpitalach powiatowych świadczy o tym, że pacjenci są porzucani przez państwo, które ma obowiązek zapewniać im dostęp do opieki zdrowotnej.
Niedopuszczalna jest również sytuacja, w której szpitale od miesięcy nie otrzymują płatności za nadwykonania i świadczenia nielimitowane, co powoduje, że placówki muszą odwoływać zabiegi, zamykać oddziały i wstrzymywać kluczowe programy lekowe. Przykładem jest Uniwersytecki Szpital Kliniczny we Wrocławiu, który nadal nie otrzymał pełnych środków za nadwykonania za drugi kwartał 2024 roku. Podobnie wygląda sytuacja w wielu innych placówkach, gdzie braki finansowe prowadzą do wstrzymania przyjęć pacjentów. To dowód na to, że rząd nie tylko nie realizuje swoich obietnic, ale wręcz zaniedbuje system ochrony zdrowia.
Brak realnych działań w zakresie finansowania szpitali doprowadził również do problemów z realizacją świadczeń nielimitowanych, które są kluczowe dla pacjentów cierpiących na ciężkie schorzenia, jak rak szyjki macicy czy inne nowotwory. Czy rząd planuje zrezygnować z opieki nad tymi pacjentami, ignorując ich prawo do leczenia? Programy lekowe są wstrzymywane, a pacjenci skazywani na cierpienie z powodu braku środków. Jak wskazują dane NFZ, nadwykonania za trzeci kwartał szacowane są na kwotę ok. 5 mld zł, a ich pokrycie wciąż nie jest zagwarantowane. Opóźnienia w wypłatach oraz brak płynności finansowej doprowadzają do coraz większych kolejek do specjalistów oraz wstrzymania nowoczesnych terapii, jak leczenie kardiomiopatii.
Kolejnym istotnym problemem, który zasługuje na szczególną uwagę, jest zamykanie oddziałów porodowych, co stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa kobiet w Polsce. Decyzje o zamykaniu porodówek opierają się głównie na kryterium liczby porodów (co najmniej 400 rocznie), co prowadzi do zamykania mniejszych oddziałów, szczególnie w szpitalach powiatowych. Przykładowo, w województwie warmińsko-mazurskim kryterium tego nie spełnia aż 10 z 16 porodówek, co zmusza kobiety do pokonywania wielokilometrowych dystansów, aby uzyskać dostęp do opieki okołoporodowej.
Takie decyzje, podjęte już za rządów Donalda Tuska, mają dalekosiężne konsekwencje. Pomimo zmniejszenia liczby porodów w Polsce, każda decyzja o zamknięciu oddziału położniczego powinna uwzględniać bezpieczeństwo kobiet i noworodków, a nie wyłącznie kwestie finansowe.
Mając na uwadze powyższe fakty, proszę Panią Minister o pilne działania i udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Kiedy Ministerstwo Zdrowia zamierza uregulować płatności za nadwykonania za drugi i trzeci kwartał 2024 roku, które nadal pozostają nieopłacone, a ich wartość sięga miliardów złotych?
2. Jakie kroki zostaną podjęte w celu ratowania szpitali powiatowych, które są na skraju bankructwa z powodu zadłużenia sięgającego 7,213 mld zł, oraz jakie środki finansowe zostaną przeznaczone na natychmiastową pomoc tym placówkom?
3. W jaki sposób ministerstwo planuje przeciwdziałać dalszemu zamykaniu oddziałów, szczególnie w regionach wiejskich i małych miastach, gdzie zamknięcia porodówek i oddziałów chirurgicznych prowadzą do dramatycznego ograniczenia dostępu do podstawowej opieki medycznej?
4. Jakie są plany wprowadzenia nowych mechanizmów wspierających finansowanie bieżących świadczeń zdrowotnych, w tym programów lekowych, które są niezbędne dla pacjentów z poważnymi chorobami?
5. Czy ministerstwo planuje zatrzymać działania mające na celu zamykanie oddziałów położniczych, szczególnie w regionach wiejskich i mniejszych miastach, gdzie zamknięcie porodówki oznacza konieczność pokonywania znacznych odległości przez kobiety w ciąży?
6. Czy szpitale mają gwarancję wypłaty środków w kolejnych kwartałach za świadczenia nielimitowane?
7. Czy szpitale mają gwarancję wypłaty środków w kolejnych kwartałach za nadwykonania, czy też prawdą jest, że MZ za pośrednictwem NFZ poinformowało o braku finansowania nadwykonań?
Dalsze odwlekanie tych kwestii grozi trwałą zapaścią polskiego systemu ochrony zdrowia. Brak płynności finansowej szpitali, nieuregulowane płatności za nadwykonania i świadczenia nielimitowane oraz zamykanie oddziałów to dowód na zaniedbania rządu w zapewnieniu płynności finansowej NFZ. Obecna sytuacja wymaga natychmiastowej interwencji.
Z poważaniem
Michał Woś
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Jerzy Szafranowicz
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
8 kwot, 3 %
Precyzyjne daty
14
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
5.5 / 1k zn.
- Zawiera 8 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (14)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
16935 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLF.050.56.2024.DP
Warszawa, 17 października 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 5117 Pana Michała Wosia, Posła na Sejm RP wraz z grupą posłów,
z dnia 9 października 2024 r. w sprawie dramatycznej sytuacji finansowej szpitali
powiatowych, braku płatności za nadwykonania i świadczenia nielimitowane oraz groźby
zapaści systemu ochrony zdrowia, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących informacji.
1. Kiedy Ministerstwo Zdrowia zamierza uregulować płatności za nadwykonania za drugi
i trzeci kwartał 2024 roku, które nadal pozostają nieopłacone, a ich wartość sięga miliardów
złotych? oraz
4. Jakie są plany wprowadzenia nowych mechanizmów wspierających finansowanie
bieżących świadczeń zdrowotnych, w tym programów lekowych, które są niezbędne dla
pacjentów z poważnymi chorobami? oraz
6. Czy szpitale mają gwarancję wypłaty środków w kolejnych kwartałach za świadczenia
nielimitowane? oraz
7. Czy szpitale mają gwarancję wypłaty środków w kolejnych kwartałach za nadwykonania,
czy też prawdą jest, że MZ za pośrednictwem NFZ poinformowało o braku finansowania
nadwykonań?
Na wstępie pragnę zaznaczyć, że zgodnie z art. 9 pkt 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r.
o finansach publicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1270, z późn. zm.) Narodowy Fundusz Zdrowia
należy do jednostek sektora finansów publicznych i w związku z powyższym wartość
finansowanych w danym roku przez NFZ świadczeń opieki zdrowotnej zdeterminowana jest
poziomem środków zapisanych na ten cel w planie finansowym Funduszu zatwierdzonym
przez Ministra Zdrowia w porozumieniu z Ministrem Finansów, sporządzonym zgodnie z
-- 1 of 7 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
uregulowaniami art. 120 i 121 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki
zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 146, z późn. zm.).
Plan finansowy Narodowego Funduszu Zdrowia na rok 2024 został sporządzony zgodnie
z przepisami ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków
publicznych oraz przepisami wydanymi na podstawie delegacji w niej zawartych i w dniu 29
września 2023 r. został zatwierdzony przez Ministra Zdrowia w porozumieniu
z Ministrem Finansów.
Ujęte w zatwierdzonym planie finansowym NFZ na 2024 r. planowane koszty realizacji
zadań NFZ wynosiły 166 168 207 tys. zł. W wyniku dokonanych zmian planu finansowego
NFZ na 2024 r. planowane koszty realizacji zadań NFZ zostały zwiększone łącznie
o 21 165 577 tys. zł do poziomu 187 333 784 tys. zł.
Finansowanie przez oddziały wojewódzki NFZ udzielonych przez świadczeniodawców
świadczeń opieki zdrowotnej odbywa się zgodnie z postanowieniami umów o udzielanie
świadczeń opieki zdrowotnej i przepisami:
- art. 132 ust. 5 ustawy o świadczeniach, zgodnie z którymi wysokość łącznych zobowiązań
Funduszu wynikających z zawartych ze świadczeniodawcami umów nie może przekroczyć
wysokości kosztów przewidzianych na ten cel w planie finansowym Funduszu;
- § 14 załącznika do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 września 2015 r. w sprawie
ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2023 r. poz.
1194, z późn. zm.), zgodnie z którymi Fundusz zobowiązany jest do finansowania świadczeń
udzielonych w okresie rozliczeniowym, do kwoty zobowiązania Funduszu wobec
świadczeniodawcy określonej w umowie dla danego zakresu świadczeń.
Ponadto, zgodnie z treścią przepisu art. 132 ust. 1 ww. ustawy podstawą udzielania
świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przez Fundusz jest
umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawarta pomiędzy świadczeniodawcą
a Funduszem, z zastrzeżeniem art. 19 ust. 4 i art. 132c. Zgodnie z treścią przepisu art. 136
ust. 1 pkt 5 tejże ustawy umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej określa
w szczególności kwotę zobowiązania Funduszu wobec świadczeniodawcy.
Powyższe oznacza, że zrealizowane w danym okresie sprawozdawczym świadczenia opieki
zdrowotnej, finansowane są do poziomu określonego w planie rzeczowo-finansowym
stanowiącym załącznik do umowy zawartej dobrowolnie przez świadczeniodawcę.
W zakresie posiadanych kompetencji oraz środków finansowych oddziały wojewódzkie NFZ
prowadzą działania zmierzające do zmiany warunków finansowych umów
o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zarówno na wniosek świadczeniodawców jak
i z inicjatywy własnej oddziału wojewódzkiego NFZ, uwzględniające m.in. wyniki analizy
stopnia wykorzystania przez świadczeniodawców środków zaangażowanych w umowy
o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Działania te ukierunkowane są na optymalne
-- 2 of 7 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
wykorzystanie środków finansowych przeznaczonych na finansowanie świadczeń opieki
zdrowotnej określonych w planie oddziału wojewódzkiego NFZ i wzrostu wartości umów o
udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej – w kontekście poprawy dostępności do świadczeń
zdrowotnych, zakontraktowania większej liczby świadczeń i opłacenia nadwykonań.
Zgodnie z informacją przekazaną przez Narodowy Fundusz Zdrowia, dokonane w 2024 r.
zwiększenie planowanych kosztów realizacji zadań NFZ, w tym m.in. zwiększenie
planowanych kosztów świadczeń opieki zdrowotnej o kwotę 2 694 650 tys. zł ze zwiększenia
dotacji podmiotowej z budżetu państwa, o której mowa w art. 97 ust. 8a ustawy o
świadczeniach, umożliwiło oddziałom wojewódzkim NFZ sfinansowanie nadwykonań w
nielimitowanych zakresach świadczeń za I i II kw. 2024 r.
Mając na uwadze sposób dokonywania rozliczeń za świadczenia udzielone w ramach umowy
o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej określony w przepisach § 23 ust. 3 oraz § 24 ust. 1
załącznika do rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie ogólnych warunków umów
o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oraz postanowienia umów o udzielanie świadczeń
opieki zdrowotnej określające sposób dokonywania rozliczeń za świadczenia udzielone
ponad limit umowy w nielimitowanych zakresach świadczeń aktualnie w oddziałach
wojewódzkich NFZ prowadzone są prace mające na celu weryfikację możliwości rozliczenia
nadwykonań w nielimitowanych zakresach świadczeń za III kw. 2024 r. w ramach
posiadanych środków w planach finansowych poszczególnych oddziałów wojewódzkich
NFZ. Natomiast weryfikacja możliwości rozliczenia w ramach posiadanych środków
w planach finansowych poszczególnych oddziałów wojewódzkich NFZ nadwykonań
w nielimitowanych zakresach świadczeń za IV kw. 2024 r. zostanie przeprowadzona
po sprawozdaniu przez świadczeniodawców przedmiotowych świadczeń udzielonych
w IV kw. 2024 r.
Rozliczanie nadwykonań w limitowanych zakresach świadczeń w trakcie 2024 r.
dokonywane jest przez oddziały wojewódzkie NFZ w ramach środków zaangażowanych
w umowy o działanie świadczeń opieki zdrowotnej poprzez alokację środków z zakresów
świadczeń, których odnotowano niewykonania do zakresów świadczeń w których
odnotowano nadwykonania. Ostateczne rozliczenie świadczeń udzielonych w ramach umów
o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w 2024 r. będzie zrealizowane w terminie
określonym w przepisie §27 ust. 2 załącznika do rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie
ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej tj. w terminie do 45 dni
od dnia upływu okresu rozliczeniowego.
Jednocześnie pragnę zapewnić, że jeśli nastąpi konieczność zwiększenia nakładów
finansowych na świadczenia opieki zdrowotnej, Minister Zdrowia może skorzystać
z instrumentu już istniejącego, jakim jest wsparcie z budżetu państwa dla NFZ na
finansowanie świadczeń gwarantowanych, o którym mowa w art. 131d ustawy o
-- 3 of 7 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
świadczeniach, na podstawie którego minister właściwy do spraw zdrowia jest uprawniony
do przekazania NFZ dotacji podmiotowej lub wpłaty na zasilenie funduszu zapasowego NFZ.
2. Jakie kroki zostaną podjęte w celu ratowania szpitali powiatowych, które są na skraju
bankructwa z powodu zadłużenia sięgającego 7,213 mld zł, oraz jakie środki finansowe
zostaną przeznaczone na natychmiastową pomoc tym placówkom?
Zgodnie z danymi przekazanymi przez podmioty lecznicze w ramach Systemu Statystyki
w Ochronie Zdrowia (SSOZ), zobowiązania ogółem szpitali prowadzonych w formie
samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej (spzoz), dla których podmiotem
tworzącym jest powiat lub miasto na prawach powiatu, według stanu na 31 grudnia 2015 r.
osiągnęły wartość 3 527,3 mln zł, w tym zobowiązania wymagalne (czyli takie, które nie
zostały uregulowane pomimo upływu terminu płatności), to 522,7 mln zł. Analogicznie na
koniec 2023 r. zobowiązania ogółem szpitali powiatowych wyniosły 7 307,3 mln zł,
co stanowi ponad 2–krotny wzrost ich wartości, zaś zobowiązania wymagalne stanowiły
852,8 mln zł.
Jednocześnie uprzejmie wyjaśniam, iż według stanu na dzień 31 marca 2024 r. w ponad
45% szpitali powiatowych, zobowiązania wymagalne nie występowały lub ich wartość nie
była istotna, tzn. niższa niż 1% wartości zobowiązań ogółem. Dane te wskazują, iż sytuacja
szpitali jest zróżnicowana, a zjawisko braku terminowych płatności dotyczy nieco ponad
połowy podmiotów. Warto podkreślić, iż w sektorze szpitalnym obserwuje się istotne
różnice pomiędzy podmiotami leczniczymi dotyczące sposobu funkcjonowania, skali
prowadzonej działalności oraz efektywności zarządzania co może wpływać na wyniki
finansowe szpitali, wysokość zadłużenia, ich elastyczność względem obowiązującej sytuacji
gospodarczej oraz tempo rozwoju. Ponadto, istnienie zobowiązań w podmiotach leczniczych
może być też pochodną prowadzonych inwestycji czy też działań ukierunkowanych na rzecz
wzmacniania potencjału podmiotów leczniczych. Jednocześnie należy zaznaczyć,
iż zasadnym jest, aby zadłużenie w tych podmiotach było na bezpiecznym poziomie,
czyli zdolność do terminowego regulowania zobowiązań powinna być zachowana.
Minister Zdrowia dostrzegając wskazane wyżej problemy sektora szpitalnictwa, w tym,
w szczególności sytuację finansową szpitali powiatowych, powołała zarządzeniem z dnia
9 maja 2024 r. Zespół do spraw zmian systemowych w ochronie zdrowia, którego celem jest
wypracowanie odpowiednich zmian i rozwiązań w systemie ochrony zdrowia.
Jednocześnie pragnę podkreślić, że Ministerstwo Zdrowia wspólnie z Narodowym
Funduszem Zdrowia oraz Agencją Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji,
systematycznie podejmuje działania mające na celu poprawę sytuacji finansowej podmiotów
leczniczych, w tym szpitali powiatowych. Poza działaniami opisanymi w odpowiedziach na
pozostałe pytania zadane w interpelacji, w 2024 roku podjęto następujące działania.
-- 4 of 7 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
Zgodnie z zarządzeniem Nr 24/2024/DEF Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia
4 marca 2024 r. w sprawie zmiany planu finansowego Narodowego Funduszu Zdrowia na
2024 rok, zabezpieczone zostały środki finansowe w kwocie 2 237 597 tys. zł niezbędne na
sfinansowanie kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych w 2023 r. ponad limit
wynikający z umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w limitowanych
i nielimitowanych zakresach świadczeń. Wykorzystując powyższe środki, zgodnie
z informacją Centrali NFZ, dyrektorzy Oddziałów Wojewódzkich NFZ rozliczyli
i sfinansowali świadczenia opieki zdrowotnej udzielone w 2023 r. ponad limit umów
o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
Ponadto Minister Finansów wyemitował i przekazał NFZ obligacje skarbowe o wartości
3 mld złotych, z przeznaczeniem na konkretne obszary świadczeń:
leczenie onkologiczne i diagnostykę onkologiczną dzieci i dorosłych;
psychiatrię dziecięcą;
leczenie i diagnostykę chorób rzadkich dzieci.
Prezes Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji przygotował na zlecenie
Ministra Zdrowia rekomendację Nr 48/2024 z dnia 24 maja 2024 r. Prezesa Agencji Oceny
Technologii Medycznych i Taryfikacji w sprawie zmiany sposobu lub poziomu finansowania
świadczeń opieki zdrowotnej. Powyższa rekomendacja Prezesa AOTMiT po zatwierdzeniu
przez Ministra Zdrowia w dniu 13 czerwca 2024 r. została opublikowana w Biuletynie
Informacji Publicznej AOTMiT.
Należy podkreślić, że Minister Zdrowia zatwierdziła do realizacji najkorzystniejszy dla
świadczeniodawców wariant ww. rekomendacji, uwzględniający we wzroście cen jednostek
rozliczeniowych skutki realizacji ustawy z dnia 26 maja 2022 r. o zmianie ustawy o sposobie
ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych
w podmiotach leczniczych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r., poz. 2139) oraz
określenie cen minimalnych w wybranych grupach zakresów oraz uwzględnienie we
wzroście kwot zobowiązania NFZ wzrostu wynagrodzeń dla pozostałych form zatrudnienia,
wzrostu inflacji, dokonanie zmiany w wybranych obszarach świadczeń zidentyfikowanych
jako wymagające pilnej interwencji w zakresie zwiększenia poziomu finansowania, w tym
istotnych dla działalności szpitali I i II stopnia poziomów systemu oraz zwiększenie liczby
jednostek sprawozdawczych w ryczałcie PSZ i liczby jednostek rozliczeniowych w obszarach
o największym potencjale do wzrostu liczby realizowanych świadczeń, co do których
jednocześnie wystąpiły największe różnice pomiędzy wartością zawartych umów na okres
styczeń-marzec 2024, a wartością udzielonych, sprawozdanych i poprawnie
zweryfikowanych świadczeń w tym okresie.
-- 5 of 7 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
6
W efekcie powyższego procesu, zgodnie z danymi przekazanymi przez Centralę NFZ,
aneksowaniem objęto 35 687 umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zwiększając
ich wartość na II półrocze 2024 r. o 7 856 969 981,23 zł tj. o 10,71%.
Decyzją Minister Zdrowia, Narodowy Fundusz Zdrowia otrzymał wyższą dotację, celem
sfinansowania świadczeń gwarantowanych, w tym w nielimitowanych zakresach świadczeń:
1) pierwsza transza środków na zwiększenie dotacji podmiotowej dla NFZ na 2024 r.
w kwocie 1 246 mln zł została przeznaczona na zwiększenie kosztów świadczeń
w oddziałach wojewódzkich NFZ w celu sfinansowania nadwykonań w nielimitowanych
zakresach świadczeń za I kw. 2024 r.;
2) w dniu 13 września 2024 r., do NFZ zostały przekazane zwiększone środki w łącznej
wysokości 1 648,65 mln zł, które zostały przeznaczone na sfinansowanie nadwykonań
za I półrocze 2024 r. w zakresach nielimitowanych.
3. W jaki sposób Ministerstwo planuje przeciwdziałać dalszemu zamykaniu oddziałów,
szczególnie w regionach wiejskich i małych miastach, gdzie zamknięcia porodówek
i oddziałów chirurgicznych prowadzą do dramatycznego ograniczenia dostępu do
podstawowej opieki medycznej? oraz
5. Czy Ministerstwo planuje zatrzymać działania mające na celu zamykanie oddziałów
położniczych, szczególnie w regionach wiejskich i mniejszych miastach, gdzie zamknięcie
porodówki oznacza konieczność pokonywania znacznych odległości przez kobiety w ciąży?
Powołana liczba 400 porodów rocznie została przytoczona w uzasadnieniu procedowanego
projektu ustawy, dot. zmian w szpitalnictwie, w części przedstawiającej dane liczbowe
obrazujące pewne tendencje zachodzące w ostatnich latach w zakresie struktury świadczeń
udzielanych w PSZ.
Szczegółowe kryteria kwalifikacji do tzw. sieci szpitali w nowym kształcie, w odniesieniu do
oddziałów zabiegowych i położniczych, znajdą się w rozporządzeniu Ministra Zdrowia.
Opracowanie projektu tego aktu wykonawczego zostanie poprzedzone stosownymi
analizami, mającymi na celu wypracowanie optymalnego rozwiązania odnośnie minimalnego
akceptowalnego obłożenia oddziału położniczego, z uwzględnieniem rozmieszczenia takich
oddziałów na terenie kraju i poszczególnych obszarów zabezpieczenia świadczeń.
Ponadto w toku konsultacji publicznych omawianego projektu wprowadzono, w odniesieniu
do kwalifikacji oddziałów położniczych, dodatkową przesłankę o charakterze
geograficznym. W celu uniknięcia sytuacji, w której w wyniku kwalifikacji do sieci wyłącznie
oddziałów położniczych spełniających sztywno wyznaczone kryterium minimalnej liczby
porodów doszłoby do sytuacji, w której na określonych obszarach odległość do najbliższego
takiego oddziału przekroczyłaby określoną wartość, wprowadzono możliwość zastosowania
nadzwyczajnego, uzupełniającego trybu kwalifikacji oddziałów położniczych, przy
spełnieniu obniżonego progu dotyczącego liczby przyjętych porodów.
-- 6 of 7 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
7
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 7 of 7 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLF.050.56.2024.DP
Warszawa, 17 października 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 5117 Pana Michała Wosia, Posła na Sejm RP wraz z grupą posłów,
z dnia 9 października 2024 r. w sprawie dramatycznej sytuacji finansowej szpitali
powiatowych, braku płatności za nadwykonania i świadczenia nielimitowane oraz groźby
zapaści systemu ochrony zdrowia, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących informacji.
1. Kiedy Ministerstwo Zdrowia zamierza uregulować płatności za nadwykonania za drugi
i trzeci kwartał 2024 roku, które nadal pozostają nieopłacone, a ich wartość sięga miliardów
złotych? oraz
4. Jakie są plany wprowadzenia nowych mechanizmów wspierających finansowanie
bieżących świadczeń zdrowotnych, w tym programów lekowych, które są niezbędne dla
pacjentów z poważnymi chorobami? oraz
6. Czy szpitale mają gwarancję wypłaty środków w kolejnych kwartałach za świadczenia
nielimitowane? oraz
7. Czy szpitale mają gwarancję wypłaty środków w kolejnych kwartałach za nadwykonania,
czy też prawdą jest, że MZ za pośrednictwem NFZ poinformowało o braku finansowania
nadwykonań?
Na wstępie pragnę zaznaczyć, że zgodnie z art. 9 pkt 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r.
o finansach publicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1270, z późn. zm.) Narodowy Fundusz Zdrowia
należy do jednostek sektora finansów publicznych i w związku z powyższym wartość
finansowanych w danym roku przez NFZ świadczeń opieki zdrowotnej zdeterminowana jest
poziomem środków zapisanych na ten cel w planie finansowym Funduszu zatwierdzonym
przez Ministra Zdrowia w porozumieniu z Ministrem Finansów, sporządzonym zgodnie z
-- 1 of 7 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
uregulowaniami art. 120 i 121 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki
zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 146, z późn. zm.).
Plan finansowy Narodowego Funduszu Zdrowia na rok 2024 został sporządzony zgodnie
z przepisami ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków
publicznych oraz przepisami wydanymi na podstawie delegacji w niej zawartych i w dniu 29
września 2023 r. został zatwierdzony przez Ministra Zdrowia w porozumieniu
z Ministrem Finansów.
Ujęte w zatwierdzonym planie finansowym NFZ na 2024 r. planowane koszty realizacji
zadań NFZ wynosiły 166 168 207 tys. zł. W wyniku dokonanych zmian planu finansowego
NFZ na 2024 r. planowane koszty realizacji zadań NFZ zostały zwiększone łącznie
o 21 165 577 tys. zł do poziomu 187 333 784 tys. zł.
Finansowanie przez oddziały wojewódzki NFZ udzielonych przez świadczeniodawców
świadczeń opieki zdrowotnej odbywa się zgodnie z postanowieniami umów o udzielanie
świadczeń opieki zdrowotnej i przepisami:
- art. 132 ust. 5 ustawy o świadczeniach, zgodnie z którymi wysokość łącznych zobowiązań
Funduszu wynikających z zawartych ze świadczeniodawcami umów nie może przekroczyć
wysokości kosztów przewidzianych na ten cel w planie finansowym Funduszu;
- § 14 załącznika do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 września 2015 r. w sprawie
ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2023 r. poz.
1194, z późn. zm.), zgodnie z którymi Fundusz zobowiązany jest do finansowania świadczeń
udzielonych w okresie rozliczeniowym, do kwoty zobowiązania Funduszu wobec
świadczeniodawcy określonej w umowie dla danego zakresu świadczeń.
Ponadto, zgodnie z treścią przepisu art. 132 ust. 1 ww. ustawy podstawą udzielania
świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przez Fundusz jest
umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawarta pomiędzy świadczeniodawcą
a Funduszem, z zastrzeżeniem art. 19 ust. 4 i art. 132c. Zgodnie z treścią przepisu art. 136
ust. 1 pkt 5 tejże ustawy umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej określa
w szczególności kwotę zobowiązania Funduszu wobec świadczeniodawcy.
Powyższe oznacza, że zrealizowane w danym okresie sprawozdawczym świadczenia opieki
zdrowotnej, finansowane są do poziomu określonego w planie rzeczowo-finansowym
stanowiącym załącznik do umowy zawartej dobrowolnie przez świadczeniodawcę.
W zakresie posiadanych kompetencji oraz środków finansowych oddziały wojewódzkie NFZ
prowadzą działania zmierzające do zmiany warunków finansowych umów
o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zarówno na wniosek świadczeniodawców jak
i z inicjatywy własnej oddziału wojewódzkiego NFZ, uwzględniające m.in. wyniki analizy
stopnia wykorzystania przez świadczeniodawców środków zaangażowanych w umowy
o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Działania te ukierunkowane są na optymalne
-- 2 of 7 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
wykorzystanie środków finansowych przeznaczonych na finansowanie świadczeń opieki
zdrowotnej określonych w planie oddziału wojewódzkiego NFZ i wzrostu wartości umów o
udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej – w kontekście poprawy dostępności do świadczeń
zdrowotnych, zakontraktowania większej liczby świadczeń i opłacenia nadwykonań.
Zgodnie z informacją przekazaną przez Narodowy Fundusz Zdrowia, dokonane w 2024 r.
zwiększenie planowanych kosztów realizacji zadań NFZ, w tym m.in. zwiększenie
planowanych kosztów świadczeń opieki zdrowotnej o kwotę 2 694 650 tys. zł ze zwiększenia
dotacji podmiotowej z budżetu państwa, o której mowa w art. 97 ust. 8a ustawy o
świadczeniach, umożliwiło oddziałom wojewódzkim NFZ sfinansowanie nadwykonań w
nielimitowanych zakresach świadczeń za I i II kw. 2024 r.
Mając na uwadze sposób dokonywania rozliczeń za świadczenia udzielone w ramach umowy
o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej określony w przepisach § 23 ust. 3 oraz § 24 ust. 1
załącznika do rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie ogólnych warunków umów
o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oraz postanowienia umów o udzielanie świadczeń
opieki zdrowotnej określające sposób dokonywania rozliczeń za świadczenia udzielone
ponad limit umowy w nielimitowanych zakresach świadczeń aktualnie w oddziałach
wojewódzkich NFZ prowadzone są prace mające na celu weryfikację możliwości rozliczenia
nadwykonań w nielimitowanych zakresach świadczeń za III kw. 2024 r. w ramach
posiadanych środków w planach finansowych poszczególnych oddziałów wojewódzkich
NFZ. Natomiast weryfikacja możliwości rozliczenia w ramach posiadanych środków
w planach finansowych poszczególnych oddziałów wojewódzkich NFZ nadwykonań
w nielimitowanych zakresach świadczeń za IV kw. 2024 r. zostanie przeprowadzona
po sprawozdaniu przez świadczeniodawców przedmiotowych świadczeń udzielonych
w IV kw. 2024 r.
Rozliczanie nadwykonań w limitowanych zakresach świadczeń w trakcie 2024 r.
dokonywane jest przez oddziały wojewódzkie NFZ w ramach środków zaangażowanych
w umowy o działanie świadczeń opieki zdrowotnej poprzez alokację środków z zakresów
świadczeń, których odnotowano niewykonania do zakresów świadczeń w których
odnotowano nadwykonania. Ostateczne rozliczenie świadczeń udzielonych w ramach umów
o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w 2024 r. będzie zrealizowane w terminie
określonym w przepisie §27 ust. 2 załącznika do rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie
ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej tj. w terminie do 45 dni
od dnia upływu okresu rozliczeniowego.
Jednocześnie pragnę zapewnić, że jeśli nastąpi konieczność zwiększenia nakładów
finansowych na świadczenia opieki zdrowotnej, Minister Zdrowia może skorzystać
z instrumentu już istniejącego, jakim jest wsparcie z budżetu państwa dla NFZ na
finansowanie świadczeń gwarantowanych, o którym mowa w art. 131d ustawy o
-- 3 of 7 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
świadczeniach, na podstawie którego minister właściwy do spraw zdrowia jest uprawniony
do przekazania NFZ dotacji podmiotowej lub wpłaty na zasilenie funduszu zapasowego NFZ.
2. Jakie kroki zostaną podjęte w celu ratowania szpitali powiatowych, które są na skraju
bankructwa z powodu zadłużenia sięgającego 7,213 mld zł, oraz jakie środki finansowe
zostaną przeznaczone na natychmiastową pomoc tym placówkom?
Zgodnie z danymi przekazanymi przez podmioty lecznicze w ramach Systemu Statystyki
w Ochronie Zdrowia (SSOZ), zobowiązania ogółem szpitali prowadzonych w formie
samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej (spzoz), dla których podmiotem
tworzącym jest powiat lub miasto na prawach powiatu, według stanu na 31 grudnia 2015 r.
osiągnęły wartość 3 527,3 mln zł, w tym zobowiązania wymagalne (czyli takie, które nie
zostały uregulowane pomimo upływu terminu płatności), to 522,7 mln zł. Analogicznie na
koniec 2023 r. zobowiązania ogółem szpitali powiatowych wyniosły 7 307,3 mln zł,
co stanowi ponad 2–krotny wzrost ich wartości, zaś zobowiązania wymagalne stanowiły
852,8 mln zł.
Jednocześnie uprzejmie wyjaśniam, iż według stanu na dzień 31 marca 2024 r. w ponad
45% szpitali powiatowych, zobowiązania wymagalne nie występowały lub ich wartość nie
była istotna, tzn. niższa niż 1% wartości zobowiązań ogółem. Dane te wskazują, iż sytuacja
szpitali jest zróżnicowana, a zjawisko braku terminowych płatności dotyczy nieco ponad
połowy podmiotów. Warto podkreślić, iż w sektorze szpitalnym obserwuje się istotne
różnice pomiędzy podmiotami leczniczymi dotyczące sposobu funkcjonowania, skali
prowadzonej działalności oraz efektywności zarządzania co może wpływać na wyniki
finansowe szpitali, wysokość zadłużenia, ich elastyczność względem obowiązującej sytuacji
gospodarczej oraz tempo rozwoju. Ponadto, istnienie zobowiązań w podmiotach leczniczych
może być też pochodną prowadzonych inwestycji czy też działań ukierunkowanych na rzecz
wzmacniania potencjału podmiotów leczniczych. Jednocześnie należy zaznaczyć,
iż zasadnym jest, aby zadłużenie w tych podmiotach było na bezpiecznym poziomie,
czyli zdolność do terminowego regulowania zobowiązań powinna być zachowana.
Minister Zdrowia dostrzegając wskazane wyżej problemy sektora szpitalnictwa, w tym,
w szczególności sytuację finansową szpitali powiatowych, powołała zarządzeniem z dnia
9 maja 2024 r. Zespół do spraw zmian systemowych w ochronie zdrowia, którego celem jest
wypracowanie odpowiednich zmian i rozwiązań w systemie ochrony zdrowia.
Jednocześnie pragnę podkreślić, że Ministerstwo Zdrowia wspólnie z Narodowym
Funduszem Zdrowia oraz Agencją Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji,
systematycznie podejmuje działania mające na celu poprawę sytuacji finansowej podmiotów
leczniczych, w tym szpitali powiatowych. Poza działaniami opisanymi w odpowiedziach na
pozostałe pytania zadane w interpelacji, w 2024 roku podjęto następujące działania.
-- 4 of 7 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
Zgodnie z zarządzeniem Nr 24/2024/DEF Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia
4 marca 2024 r. w sprawie zmiany planu finansowego Narodowego Funduszu Zdrowia na
2024 rok, zabezpieczone zostały środki finansowe w kwocie 2 237 597 tys. zł niezbędne na
sfinansowanie kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych w 2023 r. ponad limit
wynikający z umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w limitowanych
i nielimitowanych zakresach świadczeń. Wykorzystując powyższe środki, zgodnie
z informacją Centrali NFZ, dyrektorzy Oddziałów Wojewódzkich NFZ rozliczyli
i sfinansowali świadczenia opieki zdrowotnej udzielone w 2023 r. ponad limit umów
o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
Ponadto Minister Finansów wyemitował i przekazał NFZ obligacje skarbowe o wartości
3 mld złotych, z przeznaczeniem na konkretne obszary świadczeń:
leczenie onkologiczne i diagnostykę onkologiczną dzieci i dorosłych;
psychiatrię dziecięcą;
leczenie i diagnostykę chorób rzadkich dzieci.
Prezes Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji przygotował na zlecenie
Ministra Zdrowia rekomendację Nr 48/2024 z dnia 24 maja 2024 r. Prezesa Agencji Oceny
Technologii Medycznych i Taryfikacji w sprawie zmiany sposobu lub poziomu finansowania
świadczeń opieki zdrowotnej. Powyższa rekomendacja Prezesa AOTMiT po zatwierdzeniu
przez Ministra Zdrowia w dniu 13 czerwca 2024 r. została opublikowana w Biuletynie
Informacji Publicznej AOTMiT.
Należy podkreślić, że Minister Zdrowia zatwierdziła do realizacji najkorzystniejszy dla
świadczeniodawców wariant ww. rekomendacji, uwzględniający we wzroście cen jednostek
rozliczeniowych skutki realizacji ustawy z dnia 26 maja 2022 r. o zmianie ustawy o sposobie
ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych
w podmiotach leczniczych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r., poz. 2139) oraz
określenie cen minimalnych w wybranych grupach zakresów oraz uwzględnienie we
wzroście kwot zobowiązania NFZ wzrostu wynagrodzeń dla pozostałych form zatrudnienia,
wzrostu inflacji, dokonanie zmiany w wybranych obszarach świadczeń zidentyfikowanych
jako wymagające pilnej interwencji w zakresie zwiększenia poziomu finansowania, w tym
istotnych dla działalności szpitali I i II stopnia poziomów systemu oraz zwiększenie liczby
jednostek sprawozdawczych w ryczałcie PSZ i liczby jednostek rozliczeniowych w obszarach
o największym potencjale do wzrostu liczby realizowanych świadczeń, co do których
jednocześnie wystąpiły największe różnice pomiędzy wartością zawartych umów na okres
styczeń-marzec 2024, a wartością udzielonych, sprawozdanych i poprawnie
zweryfikowanych świadczeń w tym okresie.
-- 5 of 7 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
6
W efekcie powyższego procesu, zgodnie z danymi przekazanymi przez Centralę NFZ,
aneksowaniem objęto 35 687 umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zwiększając
ich wartość na II półrocze 2024 r. o 7 856 969 981,23 zł tj. o 10,71%.
Decyzją Minister Zdrowia, Narodowy Fundusz Zdrowia otrzymał wyższą dotację, celem
sfinansowania świadczeń gwarantowanych, w tym w nielimitowanych zakresach świadczeń:
1) pierwsza transza środków na zwiększenie dotacji podmiotowej dla NFZ na 2024 r.
w kwocie 1 246 mln zł została przeznaczona na zwiększenie kosztów świadczeń
w oddziałach wojewódzkich NFZ w celu sfinansowania nadwykonań w nielimitowanych
zakresach świadczeń za I kw. 2024 r.;
2) w dniu 13 września 2024 r., do NFZ zostały przekazane zwiększone środki w łącznej
wysokości 1 648,65 mln zł, które zostały przeznaczone na sfinansowanie nadwykonań
za I półrocze 2024 r. w zakresach nielimitowanych.
3. W jaki sposób Ministerstwo planuje przeciwdziałać dalszemu zamykaniu oddziałów,
szczególnie w regionach wiejskich i małych miastach, gdzie zamknięcia porodówek
i oddziałów chirurgicznych prowadzą do dramatycznego ograniczenia dostępu do
podstawowej opieki medycznej? oraz
5. Czy Ministerstwo planuje zatrzymać działania mające na celu zamykanie oddziałów
położniczych, szczególnie w regionach wiejskich i mniejszych miastach, gdzie zamknięcie
porodówki oznacza konieczność pokonywania znacznych odległości przez kobiety w ciąży?
Powołana liczba 400 porodów rocznie została przytoczona w uzasadnieniu procedowanego
projektu ustawy, dot. zmian w szpitalnictwie, w części przedstawiającej dane liczbowe
obrazujące pewne tendencje zachodzące w ostatnich latach w zakresie struktury świadczeń
udzielanych w PSZ.
Szczegółowe kryteria kwalifikacji do tzw. sieci szpitali w nowym kształcie, w odniesieniu do
oddziałów zabiegowych i położniczych, znajdą się w rozporządzeniu Ministra Zdrowia.
Opracowanie projektu tego aktu wykonawczego zostanie poprzedzone stosownymi
analizami, mającymi na celu wypracowanie optymalnego rozwiązania odnośnie minimalnego
akceptowalnego obłożenia oddziału położniczego, z uwzględnieniem rozmieszczenia takich
oddziałów na terenie kraju i poszczególnych obszarów zabezpieczenia świadczeń.
Ponadto w toku konsultacji publicznych omawianego projektu wprowadzono, w odniesieniu
do kwalifikacji oddziałów położniczych, dodatkową przesłankę o charakterze
geograficznym. W celu uniknięcia sytuacji, w której w wyniku kwalifikacji do sieci wyłącznie
oddziałów położniczych spełniających sztywno wyznaczone kryterium minimalnej liczby
porodów doszłoby do sytuacji, w której na określonych obszarach odległość do najbliższego
takiego oddziału przekroczyłaby określoną wartość, wprowadzono możliwość zastosowania
nadzwyczajnego, uzupełniającego trybu kwalifikacji oddziałów położniczych, przy
spełnieniu obniżonego progu dotyczącego liczby przyjętych porodów.
-- 6 of 7 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
7
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 7 of 7 --