Interpelacja w sprawie zwolnień w PKP Cargo SA
Treść wystąpienia poselskiego
Treść wystąpienia poselskiego jest w trakcie pobierania...
Podsekretarz stanu Piotr Malepszak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 3 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11392 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DNW-2.054.36.2024
Warszawa, 09 grudnia 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 5113 Posłów na Sejm RP Pana Dariusza Stefaniuka i Pana
Michała Moskala w sprawie zwolnień sytuacji w PKP CARGO, poniżej pozwalam sobie
odnieść się do zawartych w wystąpieniu pytań.
Na wstępie pragnę poinformować, że Skarb Państwa nie jest akcjonariuszem PKP CARGO
SA w restrukturyzacji (dalej: PKP CARGO) i nie wykonuje uprawnień z tytułu posiadania jej
akcji, jak również z akcji/udziałów spółek wchodzących w skład Grupy Kapitałowej
PKP CARGO SA.
Pakiet akcji, stanowiący 33,01% udział w kapitale zakładowym Spółki posiadają Polskie
Koleje Państwowe S.A. Zgodnie z regulacjami Kodeksu spółek handlowych organy spółki
działają w zakresie posiadanych kompetencji. Kompetencje w zakresie bieżącego
prowadzenia spraw Spółki i jej reprezentowania posiada Zarząd Spółki.
Poniżej przedstawiam odpowiedzi na pytania zadane w interpelacji.
1. Czy Ministerstwo Infrastruktury potwierdza informacje o planowanych zwolnieniach
grupowych w PKP Cargo na terenie powiatu bialskiego w liczbie od 400 do 500 osób?
Minister Infrastruktury nie dysponuje danymi w tym zakresie, natomiast jak wynika
z informacji pozyskanych od PKP CARGO, spółka ta nie zatrudnia na terenie powiatu
bialskiego 500 pracowników, wobec czego nie potwierdza podanej skali zwolnień.
PKP CARGO potwierdza natomiast, że w ramach przeprowadzanych w całym kraju działań
restrukturyzacyjnych zmniejszyła się także liczba pracowników spółki w powiecie bialskim,
niemniej nie dotyczyło to liczby osób przytoczonej w treści interpelacji.
2. Jakie działania podejmuje spółka PKP Cargo, aby zapewnić płynność operacyjną
ruchu pociągów przy znacznych redukcjach zatrudnienia, szczególnie w kluczowych
obszarach, takich jak odprawa pociągów?
Z komunikatów Spółki wynika, że dokonywane zmiany w obszarze zatrudnienia mają na
celu dostosowanie do zakresu działalności operacyjnej podmiotu. Działania
restrukturyzacyjne są przemyślane i zakładają osiągniecie konkretnych efektów, również
na poziomie spółek Grupy Kapitałowej PKP CARGO.
-- 1 of 4 --
2
3. Jakie formy wsparcia planowane są dla zwolnionych pracowników, zwłaszcza tych
w wieku przedemerytalnym lub będących w szczególnie trudnej sytuacji życiowej,
takich jak kobiety w ciąży?
Zwolnienia grupowe i wszelkie inne działania restrukturyzacyjne stanowią złożony proces,
którego celem jest utrzymanie działalności PKP CARGO i unikniecie upadłości, której
konsekwencje społeczne były by znacząco dalej idące niż obecne.
W komunikatach Zarząd PKP CARGO podkreśla, że sytuacja ekonomiczno-finansowa
Spółki wymusiła podjęcie działań mających na celu minimalizację kosztów operacyjnych
we wszystkich obszarach działalności, w tym obszarze zatrudnienia. Podjęte działania są
następstwem szeregu błędnych decyzji biznesowych i inwestycyjnych oraz
nieefektywnego zarządzania PKP CARGO na przestrzeni ostatnich lat, czego wynikiem jest
obecnie:
brak zapewnionych wcześniej kontraktów,
spadek realnych przychodów,
wzrost kosztów działalności, w tym szczególnie wynagrodzeń,
wzrost zadłużenia i postępująca utrata płynności finansowej.
Jak wielokrotnie wskazywano, biorąc pod uwagę analizę struktury zatrudnienia oraz
bezprecedensowy spadek udziału spółki w rynku mierzony pracą przewozową – z niemal
60% w 2013 roku do 27% w I kwartale 2024 roku – zwolnienia grupowe stały się konieczne
w celu dostosowania poziomu zatrudnienia do ilości przewożonych towarów, odzyskania
rentowności i uratowania ok. 10 000 miejsc pracy.
Otwarcie postępowania sanacyjnego wpływa na stosunki pracy i wywołuje w zakresie
praw i obowiązków pracowników i pracodawcy takie same skutki, jak ogłoszenie
upadłości, przy czym uprawnienia syndyka wykonuje zarządca.
Pomimo objęcia PKP CARGO ww. regulacjami spółka podkreśla, że zwolnienia grupowe
z całą pewnością nie objęły kobiet w ciąży, a pojedyncze sytuacje mogły mieć miejsce
wyłącznie w przypadkach, gdy Spółka nie była o tym poinformowana.
W momencie powzięcia takiej informacji oświadczenie pracodawcy było każdorazowo
cofane, a pracownice miały zapewnione wszelkie przysługujące im, zgodnie z kodeksem
pracy, prawa. W odniesieniu do pracownic przebywających na urlopie macierzyńskim
należy podkreślić, że kobiety korzystające z urlopu macierzyńskiego w przypadku
rozwiązania stosunku pracy nie są pozbawione przysługujących im świadczeń i otrzymują
zasiłek macierzyński, który przysługuje im przez cały okres urlopu. Zarząd PKP CARGO SA
zapewnia, że wszystkie działania były i są podejmowane zgodnie z przepisami prawa
powszechnego oraz zakładowego.
PKP CARGO podejmuje szereg działań, które mają zapewnić odchodzącym pracownikom
wsparcie w jak najszybszym znalezieniu nowego zatrudnienia. W tym celu Spółka
podpisała m.in. kilkanaście listów intencyjnych z firmami z branży kolejowej,
transportowej i logistycznej. Wśród nich znalazły się PKP Intercity S.A., PKP PLK S.A.,
POLREGIO S.A., Intercity Remtrak Sp. z o.o., PESA, WARS S.A., Alstom czy Budimex.
Dotychczasowi pracownicy PKP CARGO mogą jako pierwsi skorzystać z blisko 2000 ofert
pracy. Ponadto, w każdym zakładzie Spółki zorganizowane zostały targi pracy z udziałem
potencjalnych, nowych pracodawców. Pracownicy mogli wziąć udział w konsultacjach
-- 2 of 4 --
3
z przedstawicielami ZUS i Urzędu Pracy w odniesieniu do przysługujących im świadczeń,
aktualnych usług rynku pracy czy możliwości uzupełnienia posiadanych kwalifikacji.
Dodatkowo PKP CARGO, w swych komunikatach wskazała, że w ramach podpisanego
Porozumienia w sprawie ulgowych usług transportowych, strony ustaliły, że pracownicy
objęci zwolnieniami grupowymi, pomimo zakończenia stosunku pracy i skrócenia okresu
wypowiedzenia, mogą korzystać z ulgowych usług transportowych do końca 2024 r.
4. Czy przewidziane są działania, które pozwolą zwolnionym pracownikom na
przebranżowienie się lub skorzystanie z innych form pomocy w poszukiwaniu
nowego zatrudnienia?
W wyniku działań Spółki dostępnych jest ponad 2 000 miejsc pracy dla pracowników
Spółki objętych restrukturyzacją, w tym dotyczących pracowników grup zawodowych
takich jak drużyny trakcyjne, drużyny manewrowe, przeglądy techniczne, utrzymanie
ruchu oraz naprawy i remonty taboru. PKP CARGO SA uruchomiła również kompleksowy
program wsparcia dla pracowników odchodzących ze Spółki. Ponadto, z informacji
przekazanych przez Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wynika, że zabezpieczone
zostało 50 mln zł z rezerwy Funduszu Pracy dla powiatów, w których planowane są
zwolnienia. W roku 2024 zostały ogłoszone cztery nabory wniosków o przyznanie środków
z rezerwy Funduszu Pracy na finansowanie realizowanych w wyniku diagnozy bieżących
potrzeb rynku pracy programów aktywizacji zawodowej dla zwalnianych pracowników,
w tym objętych zwolnieniami grupowymi.
W ramach trzech naborów do programu dla zwalnianych pracowników przyznano środki
w wysokości ok. 36 mln zł. Po przyznaniu środków w ramach ostatniego czwartego
naboru, w przypadku dostępnej alokacji środków, zostanie podjęta decyzja w zakresie
uruchomienia piątego naboru wniosków.
Niezależnie od powyższego, środki rezerwy Funduszu Pracy mogą być przeznaczone na
realizację działań aktywizacyjnych w formie programu aktywizacji zawodowej
bezrobotnych zwolnionych z pracy z przyczyn niedotyczących pracowników oraz
pracowników objętych zwolnieniami monitorowanymi. Środki rezerwy przeznaczone
na powyższy program są uruchamiane na bieżąco.
Dodatkowo MRPiPS wskazała, że powiatowe urzędy pracy w ramach swoich działań
wspierają wszystkie osoby tracące pracę w PKP CARGO. Przekazują im informacje
o ofertach pracy oraz w trybie pilnym podejmują inne niezbędne działania skutkujące jak
najkrótszym pozostawaniem ww. osób bez zatrudnienia.
Najczęściej stosowane formy pomocy w programach dla zwalnianych pracowników to:
1. pośrednictwo pracy i poradnictwo zawodowe,
2. środki na rozpoczęcie działalności gospodarczej,
3. szkolenia zawodowe,
4. zatrudnienie na miejscach pracy współfinansowanych ze środków Funduszu Pracy
(prace interwencyjne, roboty publiczne itd.),
5. zatrudnienie w ramach dofinansowania do wynagrodzenia za zatrudnienie,
skierowanego bezrobotnego, który ukończył 50 rok życia,
6. bony na zasiedlenie,
7. bony zatrudnieniowe
-- 3 of 4 --
4
5. Jakie konkretne kroki podejmie Ministerstwo w celu rozbudowy suchego portu
przeładunkowego w Małaszewiczach, aby zrealizować obietnice rządu o rozpoczęciu
prac jeszcze w tym roku, oraz jakie działania zostaną podjęte w związku
z planowanymi zwolnieniami?
Zgodnie z art. 33wa ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji
i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego „Polskie Koleje Państwowe”
(Dz.U. z 2024 r. poz. 561) Cargotor sp. z o. o. uzyskał warunkową możliwość publicznego
finansowania projektu „Modernizacja infrastruktury kolejowej w Rejonie
Przeładunkowym Małaszewicze” w latach 2023-2028 w wysokości 3 395 300 tys. zł.
Warunkiem koniecznym do rozpoczęcia inwestycji są zmiany właścicielskie w spółce
Cargotor, w efekcie których stanie się spółką zależną PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.,
co umożliwi finansowanie publiczne bez notyfikowania Komisji Europejskiej programu
pomocowego. Planowane przejęcie spółki Cargotor opóźnia się m.in. z powodu
hybrydowego ataku Białorusi na polską granicę oraz białoruskiego wsparcia dla rosyjskiej
agresji militarnej na Ukrainę. Z powodu opóźnienia zakładana jest nowelizacja ww.
ustawy.
We wrześniu 2021 r. Urząd Wojewódzki w Lublinie wydał decyzję o pozwoleniu na
budowę dla inwestycji pn. „Rozbudowa i budowa infrastruktury kolejowej w Rejonie
Przeładunkowym Małaszewicze korytarza nr 8 linii towarowych na granicy UE
z Białorusią”. W ostatnim czasie Cargotor sp. z o.o. podjęła działania pozwalające na
formalne rozpoczęcie inwestycji, co pozwoliło na spełnienie wymogów formalnych,
zgodnych z ustawą Prawo budowlane oraz utrzymać w mocy ww. decyzję o pozwoleniu
na budowę.
Uwzględniając wyżej wymienione aspekty, można szacować, że proces przejęcia Cargotor
sp. z o.o. nastąpi do końca 2025 r., a koszt inwestycji związany z terminalem
przeładunkowym w Małaszewiczach wyniesie ok 6 mld zł.
Niezależnie od powyższego uprzejmie informuję, że wszystkie wprowadzane przez PKP
CARGO działania restrukturyzacyjne są niezbędne w celu utrzymania firmy na rynku
i uniknięcia najgorszych możliwych konsekwencji zaniedbań poprzednich zarządów.
Program restrukturyzacji zakłada osiągnięcie konkretnych efektów, również na poziomie
spółek Grupy Kapitałowej PKP CARGO, a ich powodzenie jest uzależnione od
zaangażowania, zrozumienia i współpracy wszystkich pracowników i organizacji
związkowych z zarządami zarówno PKP CARGO jak i PKP SA.
Minister Infrastruktury, działając w imieniu Skarbu Państwa jako akcjonariusza PKP SA
oczekuje, że wszystkie podjęte przez organy zarządzające działania będą zgodne
z obowiązującymi przepisami prawa i będą prowadzone w dialogu ze stroną społeczną,
co w konsekwencji pozwoli Spółce PKP CARGO na odbudowę pozycji na rynku, pozytywnie
wpływając także na sytuację spółek z jej grupy kapitałowej.
Z poważaniem,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Piotr Malepszak
Podsekretarz Stanu
-- 4 of 4 --