+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Zuzanna Rudzińska-Bluszcz
BK-VII.0520.2.2024
Warszawa, 29 stycznia 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na Interpelację nr 509 Pana Posła na Sejm RP Jarosława Wałęsy, dotyczącą
problemów związanych z egzekucją komorniczą świadczeń, z uwagi na ochronę przed
zajęciem minimalnego wynagrodzenia za pracę, którego kwota sukcesywnie wzrasta,
uprzejmie wskazuję, co następuje:
1/ W zakresie prac legislacyjnych prowadzonych przez Ministerstwo Sprawiedliwości,
w ubiegłym roku wprowadzono bądź zmodyfikowano znaczącą liczbę regulacji, mających
na celu uproszczenie, a zarazem zwiększenie efektywności postępowania egzekucyjnego.
W tym kontekście warto więc wskazać na zmiany wprowadzone ustawą z dnia 9 marca
2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 614). Zgodnie z wprowadzonym art. 7592 § 3 ustawy z dnia 17 listopada 1964
r. (Dz. U. z 2023 r., poz. 1550, dalej: k.p.c.), komornik sądowy może, na wniosek strony,
doręczać jej odpisy pism za pośrednictwem Elektronicznej Platformy Usług Administracji
Publicznej (ePUAP). Odpisy pism doręczanych w ten sposób nie wymagają dodatkowego
uwierzytelnienia przez komornika. Taka procedura obiegu korespondencji z pewnością
przyczyni się do usprawnienia toku postępowania egzekucyjnego. W znowelizowanym
art. 797 § 1 k.p.c. wyłączono stosowanie art. 1301a § 1 k.p.c. w postępowaniu
egzekucyjnym wszczętym na wniosek lub żądanie przeprowadzenia egzekucji z urzędu.
Tym samym komornik nie ma obecnie obowiązku zwrotu wniosku dotkniętego brakami
w przypadku wniesienia przez pełnomocnika wierzyciela wniosku lub żądania
przeprowadzenia egzekucji w powołanych okolicznościach. Wprowadzono również do
k.p.c. nowy art. 8181, który wprost wskazuje, że braki w składzie organów jednostki
organizacyjnej będącej dłużnikiem nie stanowią podstawy do zawieszenia postępowania
egzekucyjnego. W razie wszczęcia egzekucji przeciwko osobie prawnej członkowie organu
reprezentującego podmiot na ogół bowiem składają rezygnację lub zostają odwołani. Taka
sytuacja prowadziła niejednokrotnie do paraliżu egzekucji. W obecnym stanie prawnym,
informację o brakach uniemożliwiających działanie dłużnika komornik przekazuje wraz
z aktami sprawy sądowi, który z urzędu ustanowi kuratora, jeżeli jest to konieczne dla
ochrony interesów dłużnika, a majątek dłużnika wystarcza na pokrycie kosztów z tym
związanych. (art. 8181 k.p.c. § 2 zd. 1 k.p.c.). Doręczenie pisma kuratorowi dokonane
w ciągu dwóch tygodni od dnia otrzymania przez komornika informacji o uzupełnieniu
braków w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej dłużnikiem jest skuteczne
wobec dłużnika (art. 8181 § 3 k.p.c.).

-- 1 of 3 --

W treści art. 930 § 11 k.p.c. dopuszczona została możliwość zajęcia nieruchomości, z której
prowadzona jest egzekucja na rzecz wierzycieli dłużnika-zbywcy nieruchomości przez
wierzycieli dłużnika-nabywcy tej nieruchomości. Jednocześnie wprowadzono zasadę,
w myśl której do momentu zakończenia postępowania przeciwko dłużnikowi będącemu
pierwszym właścicielem zajętej nieruchomości jednoczesne prowadzenie egzekucji przez
wierzycieli następcy jest niedopuszczalne. Przywołane rozwiązania prawne pozwolą więc
na przyspieszenie egzekucji na rzecz wierzycieli nabywcy, nie powodując zarazem
komplikacji postępowania egzekucyjnego prowadzonego już na rzecz wierzycieli zbywcy
nieruchomości. W znowelizowanym art. 948 § 1 k.p.c. wydłużono możliwość
wykorzystania w postępowaniu egzekucyjnym operatu szacunkowego egzekwowanej
nieruchomości sporządzonego na potrzeby obrotu rynkowego – z 6 miesięcy do 1 roku.
W wielu przypadkach zatem sporządzenie kolejnej wyceny nieruchomości nie będzie
konieczne, co skróci czas trwania postępowania egzekucyjnego oraz obniży powstałe
w nim koszty. Warto również zwrócić uwagę na treść wprowadzonego w/w ustawą
nowelizującą, art. art. 1025 § 1 pkt 21 k.p.c. Na podstawie tego przepisu przewidziano
rozwiązanie polegające na obowiązku tworzenia swoistego „funduszu żelaznego”, który
pozwoli na zaspokojenie wierzycieli alimentacyjnych na wypadek niewywiązywania się
przez dłużnika z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego albo bezskuteczności
egzekucji prowadzonej z innych składników majątku dłużnika. Celem opisanej regulacji
jest realne zwiększenie ochrony wierzycieli alimentacyjnych, którzy po sprzedaży
egzekucyjnej najczęściej najcenniejszego składnika majątku dłużnika, tracą widoki na
zaspokojenie przyszłych rat alimentacyjnych. Równocześnie w treści art. 1025 k.p.c.
dodany został § 7, który przewiduje uzupełnienie funduszu zabezpieczającego potrzeby
wierzycieli alimentacyjnych w przypadku, gdy po zaspokojeniu wszystkich wierzycieli
pozostały jeszcze kwoty, które podlegają wydaniu dłużnikowi. Rozwiązanie to stwarza
większe bezpieczeństwo socjalne na przyszłość dla uprawnionych, a jednocześnie nie
narusza uprawnień żadnego z wierzycieli egzekwujących. W treści art. 10281 k.p.c.
doprecyzowano reguły postępowania w przypadku gdy po uprawomocnieniu się planu
podziału okaże się, że nie istnieją wierzytelności lub prawa, na poczet których miały
przypaść sumy pozostawione na rachunku depozytowym Ministra Finansów, w związku
z czym wstrzymano ich wypłatę. W powołanym przepisie przyjęto rozwiązanie nakazujące
sporządzić uzupełniający plan podziału, traktując podział „zwolnionych sum” jako
naturalną kontynuację prowadzonej wcześniej egzekucji. Dodany art. 10631 k.p.c. ma na
celu usprawnienie postępowania egzekucyjnego, w sytuacji, gdy wierzycielem należności
w postaci grzywien i kar pieniężnych orzeczonych w postępowaniu cywilnym oraz kosztów
sądowych w sprawach cywilnych jest Skarb Państwa. W tego rodzaju sprawach
korespondencja między komornikiem sądowym a wierzycielem doręczana jest za
pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej - pod warunkiem, że zapewniają one
możliwość ustalenia daty, z jaką adresat zapoznał się z treścią pisma, a ponadto, jeżeli
charakter pisma lub dołączonych do niego załączników nie sprzeciwia się takiej formie
doręczeń. Pragnę również zaznaczyć, że Minister Sprawiedliwości w zakresie swoich
kompetencji na bieżąco analizuje praktyczne funkcjonowanie obowiązujących rozwiązań
prawnych w aktualnej sytuacji społecznej i gospodarczej. Każda zmiana legislacyjna
wymaga uprzedniej wnikliwej i wszechstronnej analizy, uwzględniającej całokształt
czynników wpływających na konkretne rozwiązania prawne.
2/ Poza zmianami legislacyjnymi, działaniami które są podejmowane w celu poprawy
skuteczności egzekucji, jest przede wszystkim efektywne realizowanie uprawnień
nadzorczych nad działalnością komorników sądowych. Dotyczy to zarówno nadzoru
wykonywanego przez służbę nadzorczą Ministra Sprawiedliwości, jak i inne organy
nadzorcze wymienione w art. 167 i 172 ustawy z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach
sądowych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1691, dalej: u.k.s.).

-- 2 of 3 --

W tym zakresie wskazać należy na nadzór odpowiedzialny prezesa sądu rejonowego, który
polega m.in. na ocenie szybkości, sprawności i rzetelności postępowania poprzez badanie,
czy w konkretnych sprawach nie zachodzi nieuzasadniona przewlekłość w podejmowaniu
czynności (art. 175 ust. 1 pkt 1 u.k.s.). Prawidłowość wykonywania tego nadzoru podlega
ocenie ze strony Ministra Sprawiedliwości. W przypadku rażącego niewywiązywania się
z obowiązków służbowych w zakresie nadzoru nad komornikami sądowymi, prezes sądu
rejonowego, stosownie do przepisu art. 27 § 7 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo
o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 217) może być odwołany przez
Ministra Sprawiedliwości. Szczególnym zainteresowaniem Ministra Sprawiedliwości
objęte są postępowania egzekucyjne, w których uwzględniono skargę na naruszenie
prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.
3/ Minister Sprawiedliwości pozytywnie ocenia postulaty w przedmiocie zmiany zakresu
zwolnienia z egzekucji kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę. Mający miejsce
w ostatnich latach znaczny wzrost kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę nie
powinien pozostawać bez wpływu na zakres zwolnień z egzekucji prowadzonej tym
sposobem. Uwzględnić trzeba również fakt, że coraz większa liczba pracowników pobiera
wynagrodzenie w takiej kwocie, co w praktyce oznacza istotne ograniczenie możliwości
prowadzenia egzekucji. Celem ograniczeń egzekucji powinno być natomiast zapewnienie
dłużnikowi godnego poziomu egzystencji, a nie uniemożliwienie prowadzenia egzekucji
określonym sposobem. Niezależnie od powyższego, wskazać jednak wypada, że zakres
egzekucji z wynagrodzenia za pracę należności innych, niż alimentacyjne, uregulowany
został w ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2023 r. poz. 1465 – k.p.)
– m. in. w art. 87 i 87(1) k.p. Zgodnie z art. 5 pkt 16 i art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 4 września
1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 2512) właściwym do
ustosunkowania się do zagadnienia wskazanego w pytaniu nr 3 pozostaje minister
właściwy do spraw pracy, tj. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
Z wyrazami szacunku
Zuzanna Rudzińska-Bluszcz
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/

-- 3 of 3 --