Interpelacja nr 507
Interpelacja w sprawie przystąpienia do Prokuratury Europejskiej
Zgłaszający:
•
Adresat:
Sprawiedliwość i Sądy (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie przystąpienia do Prokuratury Europejskiej
Interpelacja nr 507
do ministra sprawiedliwości
w sprawie przystąpienia do Prokuratury Europejskiej
Zgłaszający: Sebastian Kaleta, Marek Jakubiak
Data wpływu: 02-01-2024
Szanowny Panie Ministrze,
w związku z podjęciem przez Pana Ministra oraz Radę Ministrów działań w kierunku przystąpienia przez Polskę do Prokuratury Europejskiej zaistniało kilka kwestii wymagających analizy.
Prokuratura Europejska jako mechanizm wzmocnionej współpracy posiada prawo do prowadzenia postępowań aktualnie objętych kompetencjami polskiej prokuratury. Zatem przystąpienie do niej oznaczać będzie transfer kompetencji na rzecz Unii Europejskiej.
Konstytucja RP wymaga, by transfer kompetencji następował zawsze poprzez umowę międzynarodową ratyfikowaną przez Sejm i Senat większością 2/3 głosów. Jednocześnie Konstytucja nie przewiduje, aby umowa międzynarodowa mogła blankietowo zezwalać na dalszy transfer kompetencji i delegowanie takich rozstrzygnięć Radzie Ministrów. Zatem aktualne działania Rady Ministrów rodzą wątpliwości natury konstytucyjnej.
Czy podejmując decyzję o przystąpieniu do Prokuratury Europejskiej Ministerstwo Sprawiedliwości przeprowadziło analizę konstytucyjności procedury obranej przez Radę Ministrów?
W resorcie sprawiedliwości w latach 2022/2023 prowadzone były prace analityczne wskazujące na konieczność nowelizacji ustawy z dnia 8 października 2010 r. o współpracy Rady Ministrów z Prezydentem Rzeczypospolitej Polskiej oraz Sejmem i Senatem w sprawach związanych z członkostwem Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej. Prace te nie zakończyły się przyjęciem projektu ustawy, niemniej problem wynikający z możliwego zaniechania legislacyjnego dotyczącego niewyznaczenia konstytucyjnych progów decyzyjnych w przypadku transferu kompetencji na rzecz UE został dostrzeżony.
W związku z powyższym proszę o ustosunkowanie się do wyżej wskazanego problemu oraz rozważenie skierowania sprawy do Trybunału Konstytucyjnego poprzez realizację kompetencji wynikającej ze sprawowanej przez Pana funkcji prokuratora generalnego. Rozstrzygnięcie sprawy przez TK może zapobiec chaosowi prawnemu, gdyby okazało się, że aktualny tryb wstąpienia przez Polskę do Prokuratury Europejskiej okazałby się niekonstytucyjny wskutek zainicjowania postępowania przez inne uprawnione podmioty oraz ewentualnego rozstrzygnięcia TK o takiej treści. Z wyrazami szacunku
Sebastian Kaleta
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 507
do ministra sprawiedliwości
w sprawie przystąpienia do Prokuratury Europejskiej
Zgłaszający: Sebastian Kaleta, Marek Jakubiak
Data wpływu: 02-01-2024
Szanowny Panie Ministrze,
w związku z podjęciem przez Pana Ministra oraz Radę Ministrów działań w kierunku przystąpienia przez Polskę do Prokuratury Europejskiej zaistniało kilka kwestii wymagających analizy.
Prokuratura Europejska jako mechanizm wzmocnionej współpracy posiada prawo do prowadzenia postępowań aktualnie objętych kompetencjami polskiej prokuratury. Zatem przystąpienie do niej oznaczać będzie transfer kompetencji na rzecz Unii Europejskiej.
Konstytucja RP wymaga, by transfer kompetencji następował zawsze poprzez umowę międzynarodową ratyfikowaną przez Sejm i Senat większością 2/3 głosów. Jednocześnie Konstytucja nie przewiduje, aby umowa międzynarodowa mogła blankietowo zezwalać na dalszy transfer kompetencji i delegowanie takich rozstrzygnięć Radzie Ministrów. Zatem aktualne działania Rady Ministrów rodzą wątpliwości natury konstytucyjnej.
Czy podejmując decyzję o przystąpieniu do Prokuratury Europejskiej Ministerstwo Sprawiedliwości przeprowadziło analizę konstytucyjności procedury obranej przez Radę Ministrów?
W resorcie sprawiedliwości w latach 2022/2023 prowadzone były prace analityczne wskazujące na konieczność nowelizacji ustawy z dnia 8 października 2010 r. o współpracy Rady Ministrów z Prezydentem Rzeczypospolitej Polskiej oraz Sejmem i Senatem w sprawach związanych z członkostwem Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej. Prace te nie zakończyły się przyjęciem projektu ustawy, niemniej problem wynikający z możliwego zaniechania legislacyjnego dotyczącego niewyznaczenia konstytucyjnych progów decyzyjnych w przypadku transferu kompetencji na rzecz UE został dostrzeżony.
W związku z powyższym proszę o ustosunkowanie się do wyżej wskazanego problemu oraz rozważenie skierowania sprawy do Trybunału Konstytucyjnego poprzez realizację kompetencji wynikającej ze sprawowanej przez Pana funkcji prokuratora generalnego. Rozstrzygnięcie sprawy przez TK może zapobiec chaosowi prawnemu, gdyby okazało się, że aktualny tryb wstąpienia przez Polskę do Prokuratury Europejskiej okazałby się niekonstytucyjny wskutek zainicjowania postępowania przez inne uprawnione podmioty oraz ewentualnego rozstrzygnięcia TK o takiej treści. Z wyrazami szacunku
Sebastian Kaleta
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Krzysztof Śmiszek
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
20%
Konkretność
80%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
14
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
8.4 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (14)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6184 znaków
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Krzysztof Śmiszek
BK-VII.0520.5.2024
Warszawa, 02 lutego 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację poselską nr 507 z dnia 10 stycznia 2024 roku Panów Posłów
Sebastiana Kalety oraz Marka Jakubiaka w sprawie przystąpienia do Prokuratury
Europejskiej, uprzejmie informuję.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że Prokuratura Europejska (dalej: EPPO) została
powołana na podstawie rozporządzenia Rady UE 2017/1939 z dnia 12 października
2017 r. wdrażającego wzmocnioną współpracę w zakresie ustanowienia Prokuratury
Europejskiej w oparciu o art. 86 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej
(dalej: TFUE).
Przystąpienie Polski do Prokuratury Europejskiej w ocenie Ministerstwa Sprawiedliwości
nie wiąże się z wątpliwościami natury konstytucyjnej, o jakich mowa w przedmiotowej
interpelacji.
Zgodnie z mechanizmem wzmocnionej współpracy określonym w art. 326-334 TFUE,
grupa państw członkowskich Unii Europejskiej może podjąć współpracę w ramach danej
dziedziny (z wyłączeniem tych zastrzeżonych do wyłącznej kompetencji całej Unii
Europejskiej). Po podjęciu wzmocnionej współpracy w danej dziedzinie nieuczestniczące
państwa członkowskie mogą się do niej przyłączyć, notyfikując ten zamiar Komisji
Europejskiej i Radzie Unii Europejskiej (art. 331 ust. 1 TFUE). Komisja w terminie
4 miesięcy od notyfikacji potwierdza uczestnictwo danego państwa członkowskiego we
wzmocnionej współpracy w formie decyzji, w której określa środki przejściowe dotyczące
stosowania aktów już przyjętych w ramach wzmocnionej współpracy.
Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że procedura ta została przewidziana m.in.
w Traktacie Lizbońskim. W dniu 1 kwietnia 2008 roku Sejm RP uchwalił ustawę o
ratyfikacji Traktatu z Lizbony zmieniającego Traktat o Unii Europejskiej i Traktat
ustanawiający Wspólnotę Europejską, sporządzonego w Lizbonie dnia 13 grudnia 2007 r.,
która upoważniła Prezydenta do dokonania ratyfikacji. W dniu 2 kwietnia 2008 roku
ustawa została przyjęta przez Senat RP, a ostatecznie weszła w życie 30 kwietnia 2008.
Na mocy ww. ustawy Prezydent RP uzyskał uprawnienia do ratyfikacji umowy
międzynarodowej, do czego doszło w dniu 10 października 2009 roku. W konsekwencji
stwierdzić należy, że działania podejmowane przez Rząd nie stanowią przeniesienia
-- 1 of 3 --
kompetencji, lecz jedynie przyłączenie się do już istniejącej formy współpracy
w procedurze przewidzianej przez TFUE.
W związku z powyższym, aby rozpocząć procedurę wskazaną art. 331 ust. 1 TFUE w dniu
27 grudnia 2023 roku podczas obrad Rady Ministrów rozpatrzono punkt dotyczący
Projektu Stanowiska RP w sprawie notyfikacji przez Polskę zamiaru uczestnictwa
we wzmocnionej współpracy w zakresie Prokuratury Europejskiej, ustanowionej na mocy
rozporządzenia Rady (UE) 2017/1939 z dnia 12 października 2017 r. wdrażającego
wzmocnioną współpracę w zakresie ustanowienia EPPO. Podczas obrad nad wskazanym
punktem Rada Ministrów podjęto decyzję, która zobowiązała Ministra Sprawiedliwości
do działań na rzecz pilnej notyfikacji Polski o zamiarze dołączenia o wzmocnieniu
współpracy w postaci EPPO.
Następnie biorąc pod uwagę podjęta przez Radę Ministrów decyzję, w związku
z art. 10 ustawy z dnia 8 października 2010 r. o współpracy Rady Ministrów z Prezydentem
Rzeczypospolitej Polskiej oraz Sejmem i Senatem w sprawach związanych z członkostwem
Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej (dalej: ustawa kooperacyjna), Projekt
Stanowiska RP w sprawie notyfikacji przez Polskę zamiaru uczestnictwa we wzmocnionej
współpracy w zakresie Prokuratury Europejskiej został przedstawiony do konsultacji
odpowiednim organom Sejmu i Senatu.
Projekt ten został skonsultowany z Komisją Sejmowa do Spraw Unii Europejskiej w dniu
27 grudnia 2023 roku. Podczas posiedzeniu komisji, poprzez głosowanie, przyjęto
konkluzję, że Komisja Sejmowa do Spraw Unii Europejskiej podzieliła stanowisko rządu.
Następnie wskazany projekt stanowiska rządu został skonsultowany z Senacką Komisję
Spraw Unii Europejskiej, która na posiedzeniu w dniu 3 stycznia 2024 r. przyjęła opinię
popierającą przystąpienie Rzeczypospolitej Polskiej do Prokuratury Europejskiej.
W dniu 5 stycznia 2024 r. Minister Sprawiedliwości Adam Bodnar oficjalnie podpisał pisma
skierowane do Komisji Europejskiej (do Pani Ursuli von der Leyen) oraz Rady UE (do Pana
Alexandra De Croo) notyfikujące zamiar przystąpienia Rzeczpospolitej Polskiej do
Prokuratury Europejskiej.
Wskazać należy, że ustawa kooperacyjna nie przewiduje specjalnej procedury dotyczącej
podjęcia decyzji w zakresie art. 331 TFUE, w związku z powyższym wszystkie podjęte
działania w celu przystąpienia do wzmocnionej formy współpracy państw członkowskich
w ramach EPPO prowadzone są zgodnie z regulacjami wskazanej ustawy i nie odbiegają
od praktyki stosowanej w sprawie innych unijnych regulacji. Przygotowane przez
Ministerstwo Sprawiedliwości stanowisko Rządu zostało zaaprobowane przez komisję
zarówno sejmową jak i senacką, dlatego też na podstawie art. 13 ust 1 ustawy
kooperacyjnej stanowi ono podstawę stanowiska Rzeczypospolitej Polskiej.
Jednocześnie należy wskazać, że postępowania pozostające we właściwości EPPO na
terenie Polski będą prowadzone przez delegowanych prokuratorów europejskich, którzy
jednocześnie będą prokuratorami polskimi. Praca delegowanych prokuratorów
europejskich będzie się koncentrować na tych postępowaniach przygotowawczych, do
prowadzenia których właściwa jest Prokuratura Europejska. W ramach pełnionych
obowiązków służbowych, prowadzenie i nadzorowanie postępowania przygotowawczego
odbywać się będzie zgodnie z przepisami krajowej procedury karnej i krajowego prawa
karnego materialnego.
-- 2 of 3 --
Reasumując powyższe rozważania, nie ma żadnych wątpliwości w zakresie
konstytucyjności działań podejmowanych przez Ministra Sprawiedliwości w celu
przystąpienia Polski do EPPO i nie zachodzi konieczność rozpatrzenia tej sprawy przez
Trybunał Konstytucyjny
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Śmiszek
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 3 of 3 --
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Krzysztof Śmiszek
BK-VII.0520.5.2024
Warszawa, 02 lutego 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację poselską nr 507 z dnia 10 stycznia 2024 roku Panów Posłów
Sebastiana Kalety oraz Marka Jakubiaka w sprawie przystąpienia do Prokuratury
Europejskiej, uprzejmie informuję.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że Prokuratura Europejska (dalej: EPPO) została
powołana na podstawie rozporządzenia Rady UE 2017/1939 z dnia 12 października
2017 r. wdrażającego wzmocnioną współpracę w zakresie ustanowienia Prokuratury
Europejskiej w oparciu o art. 86 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej
(dalej: TFUE).
Przystąpienie Polski do Prokuratury Europejskiej w ocenie Ministerstwa Sprawiedliwości
nie wiąże się z wątpliwościami natury konstytucyjnej, o jakich mowa w przedmiotowej
interpelacji.
Zgodnie z mechanizmem wzmocnionej współpracy określonym w art. 326-334 TFUE,
grupa państw członkowskich Unii Europejskiej może podjąć współpracę w ramach danej
dziedziny (z wyłączeniem tych zastrzeżonych do wyłącznej kompetencji całej Unii
Europejskiej). Po podjęciu wzmocnionej współpracy w danej dziedzinie nieuczestniczące
państwa członkowskie mogą się do niej przyłączyć, notyfikując ten zamiar Komisji
Europejskiej i Radzie Unii Europejskiej (art. 331 ust. 1 TFUE). Komisja w terminie
4 miesięcy od notyfikacji potwierdza uczestnictwo danego państwa członkowskiego we
wzmocnionej współpracy w formie decyzji, w której określa środki przejściowe dotyczące
stosowania aktów już przyjętych w ramach wzmocnionej współpracy.
Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że procedura ta została przewidziana m.in.
w Traktacie Lizbońskim. W dniu 1 kwietnia 2008 roku Sejm RP uchwalił ustawę o
ratyfikacji Traktatu z Lizbony zmieniającego Traktat o Unii Europejskiej i Traktat
ustanawiający Wspólnotę Europejską, sporządzonego w Lizbonie dnia 13 grudnia 2007 r.,
która upoważniła Prezydenta do dokonania ratyfikacji. W dniu 2 kwietnia 2008 roku
ustawa została przyjęta przez Senat RP, a ostatecznie weszła w życie 30 kwietnia 2008.
Na mocy ww. ustawy Prezydent RP uzyskał uprawnienia do ratyfikacji umowy
międzynarodowej, do czego doszło w dniu 10 października 2009 roku. W konsekwencji
stwierdzić należy, że działania podejmowane przez Rząd nie stanowią przeniesienia
-- 1 of 3 --
kompetencji, lecz jedynie przyłączenie się do już istniejącej formy współpracy
w procedurze przewidzianej przez TFUE.
W związku z powyższym, aby rozpocząć procedurę wskazaną art. 331 ust. 1 TFUE w dniu
27 grudnia 2023 roku podczas obrad Rady Ministrów rozpatrzono punkt dotyczący
Projektu Stanowiska RP w sprawie notyfikacji przez Polskę zamiaru uczestnictwa
we wzmocnionej współpracy w zakresie Prokuratury Europejskiej, ustanowionej na mocy
rozporządzenia Rady (UE) 2017/1939 z dnia 12 października 2017 r. wdrażającego
wzmocnioną współpracę w zakresie ustanowienia EPPO. Podczas obrad nad wskazanym
punktem Rada Ministrów podjęto decyzję, która zobowiązała Ministra Sprawiedliwości
do działań na rzecz pilnej notyfikacji Polski o zamiarze dołączenia o wzmocnieniu
współpracy w postaci EPPO.
Następnie biorąc pod uwagę podjęta przez Radę Ministrów decyzję, w związku
z art. 10 ustawy z dnia 8 października 2010 r. o współpracy Rady Ministrów z Prezydentem
Rzeczypospolitej Polskiej oraz Sejmem i Senatem w sprawach związanych z członkostwem
Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej (dalej: ustawa kooperacyjna), Projekt
Stanowiska RP w sprawie notyfikacji przez Polskę zamiaru uczestnictwa we wzmocnionej
współpracy w zakresie Prokuratury Europejskiej został przedstawiony do konsultacji
odpowiednim organom Sejmu i Senatu.
Projekt ten został skonsultowany z Komisją Sejmowa do Spraw Unii Europejskiej w dniu
27 grudnia 2023 roku. Podczas posiedzeniu komisji, poprzez głosowanie, przyjęto
konkluzję, że Komisja Sejmowa do Spraw Unii Europejskiej podzieliła stanowisko rządu.
Następnie wskazany projekt stanowiska rządu został skonsultowany z Senacką Komisję
Spraw Unii Europejskiej, która na posiedzeniu w dniu 3 stycznia 2024 r. przyjęła opinię
popierającą przystąpienie Rzeczypospolitej Polskiej do Prokuratury Europejskiej.
W dniu 5 stycznia 2024 r. Minister Sprawiedliwości Adam Bodnar oficjalnie podpisał pisma
skierowane do Komisji Europejskiej (do Pani Ursuli von der Leyen) oraz Rady UE (do Pana
Alexandra De Croo) notyfikujące zamiar przystąpienia Rzeczpospolitej Polskiej do
Prokuratury Europejskiej.
Wskazać należy, że ustawa kooperacyjna nie przewiduje specjalnej procedury dotyczącej
podjęcia decyzji w zakresie art. 331 TFUE, w związku z powyższym wszystkie podjęte
działania w celu przystąpienia do wzmocnionej formy współpracy państw członkowskich
w ramach EPPO prowadzone są zgodnie z regulacjami wskazanej ustawy i nie odbiegają
od praktyki stosowanej w sprawie innych unijnych regulacji. Przygotowane przez
Ministerstwo Sprawiedliwości stanowisko Rządu zostało zaaprobowane przez komisję
zarówno sejmową jak i senacką, dlatego też na podstawie art. 13 ust 1 ustawy
kooperacyjnej stanowi ono podstawę stanowiska Rzeczypospolitej Polskiej.
Jednocześnie należy wskazać, że postępowania pozostające we właściwości EPPO na
terenie Polski będą prowadzone przez delegowanych prokuratorów europejskich, którzy
jednocześnie będą prokuratorami polskimi. Praca delegowanych prokuratorów
europejskich będzie się koncentrować na tych postępowaniach przygotowawczych, do
prowadzenia których właściwa jest Prokuratura Europejska. W ramach pełnionych
obowiązków służbowych, prowadzenie i nadzorowanie postępowania przygotowawczego
odbywać się będzie zgodnie z przepisami krajowej procedury karnej i krajowego prawa
karnego materialnego.
-- 2 of 3 --
Reasumując powyższe rozważania, nie ma żadnych wątpliwości w zakresie
konstytucyjności działań podejmowanych przez Ministra Sprawiedliwości w celu
przystąpienia Polski do EPPO i nie zachodzi konieczność rozpatrzenia tej sprawy przez
Trybunał Konstytucyjny
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Śmiszek
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 3 of 3 --