telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
PLPR.050.33.2024.MI
Warszawa, 18 października 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
Minister Zdrowia przekazuje poniżej odpowiedź na interpelację nr 5068 Pani Poseł
Magdaleny Sroki w sprawie nierespektowania orzeczeń przez podmioty farmaceutyczne.
Jako że we wszystkich przytoczonych w interpelacji orzeczeniach Wojewódzki Sąd
Administracyjny w Warszawie uchylił decyzje Głównego Inspektora Farmaceutycznego
o przeniesieniu zezwolenia na prowadzenie apteki na rzecz spółki jawnej, Minister Zdrowia
wystąpił do tego organu o zajęcie stanowiska w sprawie.
W odpowiedzi Główny Inspektor Farmaceutyczny podkreślił, że ramach nieprawomocnych
wyroków w zbliżonych stanach faktycznych uchylono decyzje Głównego Inspektora
Farmaceutycznego, przenoszące w drugiej instancji zezwolenia na prowadzenie aptek
ogólnodostępnych na rzecz przedsiębiorców, będących franczyzobiorcami sieci aptecznej
Gemini. Dotyczyło to aptek zlokalizowanych:
 w Prudniku przy ul. Kościuszki 15 (V SA/Wa 1456/23),
 w Radomiu przy ul. Traugutta 1A m. U.4 (V SA/Wa 922/23),
 w Gołdapi przy ul. Paderewskiego 9 (V SA/Wa 1008/23),
 w Legnicy przy ul. Gwiezdnej 4 (V SA/Wa 861/23),
 w Suwałkach przy ul. Nowomiejskiej 15 (V SA/Wa 919/23),
 w Radomiu przy ul. Tochtermana 1 (V SA/Wa 915/23),
 w Radomiu przy ul. Królowej Jadwigi 13 (V SA/Wa 917/23).
Główny Inspektor Farmaceutyczny oświadczył, że niezwłocznie po rozprawach przekazał
odpowiednim wojewódzkim inspektorom farmaceutycznym informacje o ww. wyrokach
uchylających decyzje wydane w przedmiocie przeniesienia zezwolenia na prowadzenie
apteki, jak też odpisy tych wyroków po ich otrzymaniu z Wojewódzkiego Sądu
Administracyjnego w Warszawie. Pomimo tego, w Rejestrze Aptek ww. placówki zdrowia
publicznego nadal posiadają status „aktywna”, z wyjątkiem apteki zlokalizowanej w Legnicy
przy ul. Gwiezdnej 4, której status zmieniono na „czasowo nieczynna”.

-- 1 of 4 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Wartym podkreślenia jest, że wpisy w Rejestrze Aptek mają wyłącznie charakter
deklaratoryjny i nie wiążą się z nimi skutki prawne przewidziane np. dla rękojmi wiary
publicznej ksiąg wieczystych ani wpisów konstytutywnych w rejestrze przedsiębiorców
KRS. Z samego faktu figurowania wpisu w tym rejestrze nie wynika uprawnienie do
prowadzenia apteki ogólnodostępnej, albowiem źródłem takiego uprawnienia jest
ostateczna decyzja administracyjna, która znajduje się w obrocie prawnym i która wywołuje
skutki prawne (a więc w stosunku, do której nie zachodzi sytuacja przewidziana w art. 152 §
1 p.p.s.a).
W tym miejscu Minister Zdrowia wskazuje, że nie posiada wiedzy, że podmioty, których
dotyczą ww. wyroki, mogą być w dalszym ciągu faktycznie prowadzone.
Jednocześnie organy władzy publicznej, w tym organy Państwowej Inspekcji
Farmaceutycznej, zobowiązane są mocą art. 7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, do
działania na podstawie i w granicach prawa. Tak wyrażona zasada legalizmu nakłada na
organy państwowe obowiązek działania zgodnie z obowiązującymi przepisami
kompetencyjnymi, interpretowanymi w sposób ścisły i z odrzuceniem, w odniesieniu do
organów władzy publicznej, zasady, "co nie jest zakazane, jest dozwolone". Zgodnie z nią
niedopuszczalne jest działanie organów władzy publicznej bez podstawy prawnej albo
wykraczające poza jej granice. Organy władzy publicznej tym samym mają obowiązek
rzetelnego wykonywania powierzonych im zadań i nie mogą zaniechać wykonania
nałożonych na nie obowiązków, szczególnie wówczas, gdy do obowiązków tych organów
należy nadzorowanie i kontrola przestrzegania obowiązujących przepisów ustawowych.
Nakaz działania na podstawie i w granicach prawa ma charakter reguły nieprzewidującej
żadnych wyjątków.
Stosownie do art. 108 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 6 września 2001 r. –
Prawo farmaceutyczne (Dz.U. z 2024 r. poz. 686) – dalej: „upf”, Państwowa Inspekcja
Farmaceutyczna sprawuje nadzór nad jakością, obrotem i pośrednictwem w obrocie
produktami leczniczymi w celu zabezpieczenia interesu społecznego w zakresie
bezpieczeństwa zdrowia i życia ludzi przy stosowaniu produktów leczniczych znajdujących
się m.in. w aptekach i w tym zakresie organy wydają decyzje w zakresie udzielenia, zmiany,
cofnięcia, odmowy udzielenia lub stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia na prowadzenie
aptek.
Bezspornym jest zatem, że organy Państwowej Inspekcji Farmaceutycznej winny
niezwłocznie podejmować działania w ramach przewidzianych przepisami norm
kompetencyjnych w ramach stosowania prawa.
W przypadku nadzoru nad aptekami ogólnodostępnymi, Główny Inspektor
Farmaceutyczny jest organem II instancji. Nie został również wyposażony w uprawnienia
do realizacji kontroli „na miejscu” w stosunku do przedsiębiorców prowadzących apteki
ogólnodostępne – uprawnienia takie pozostają we właściwości wojewódzkich inspektorów
farmaceutycznych, przy czym Minister Zdrowia nie jest w posiadaniu informacji
o podejmowanych w ww. sprawach działaniach przez te organy.
Odpowiadając na pytanie o podjęcie działań nadzorczych należy wyjaśnić, że brak jest
prawnych podstawy do objęcia nadzorem Ministra Zdrowia postępowań prowadzonych
przez organy Państwowej Inspekcji Farmaceutycznej.
Nadzór Ministra Zdrowia nad Głównym Inspektorem Farmaceutycznym, o którym mowa
w art. 110 ust. 2 upf, jest nadzorem o charakterze ustrojowym, z ram którego wyłączono

-- 2 of 4 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
możliwość jurysdykcyjnej weryfikacji rozstrzygnięć w ramach postępowań
administracyjnych.
Minister Zdrowia nie posiada zatem narzędzi prawnych umożliwiających ingerowanie
w prowadzone przez Głównego Inspektora Farmaceutycznego, i wojewódzkich
inspektorów farmaceutycznych, postępowania administracyjne, jak i prawnych narzędzi do
weryfikowania legalności wykonywania takich aktów.
Z wyjaśnień przekazanych przez Głównego Inspektora Farmaceutycznego wynika, że na
podstawie art. 107 ust. 1 u.p.f. rejestr zezwoleń na prowadzenie aptek ogólnodostępnych,
punktów aptecznych oraz rejestr udzielonych zezwoleń na prowadzenie aptek szpitalnych,
zakładowych i działów farmacji szpitalnej prowadzony jest przez wojewódzkich
inspektorów farmaceutycznych. To organy wojewódzkie podejmują stosowne
merytoryczne działania w zakresie prowadzenia ww. rejestrów i nie jest to zadanie
Głównego Inspektora Farmaceutycznego.
W polskim porządku prawym ustawodawca in fine w art. 304 § 1 Kodeksu postępowania
karnego przewidział, że każdy, dowiedziawszy się o popełnieniu przestępstwa ściganego
z urzędu, ma społeczny obowiązek zawiadomić o tym prokuratora lub Policję. Regulacja ta
znajduje rozwinięcie w art. 304 § 2 Kodeksu postępowania karnego, który nakłada na
instytucje państwowe i samorządowe, które w związku ze swą działalnością dowiedziały się
o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu, prawny obowiązek niezwłocznego
zawiadamiania o tym prokuratora lub Policji oraz przedsięwzięcia niezbędnych czynności
do czasu przybycia organu powołanego do ścigania przestępstw lub do czasu wydania przez
ten organ stosownego zarządzenia, aby nie dopuścić do zatarcia śladów i dowodów
przestępstwa.
Przenosząc powyższe rozważania prawne na analizowany stan faktyczny, Główny
Inspektor Farmaceutyczny oświadczył, że nie jest podmiotem, który jedynie i wyłącznie
może pełnić funkcję zawiadamiającego w przypadku stanów faktycznych opisanych
w otrzymanej interpelacji. Z obiektywnych przyczyn Główny Inspektor Farmaceutyczny
może i kieruje stosowne zawiadomienia do organów ścigania wówczas, kiedy poweźmie
wiedzę o okolicznościach uprawdopodobniających wystąpienie czynów zabronionych
w tym również czynów zabronionych stypizowanych w art. 125 ust. 2 pkt 2 u.p.f.
Ewentualne zawiadamiania do organów ścigania w analizowanej kategorii spraw Główny
Inspektor Farmaceutyczny może kierować niejako „wtórnie”, a więc dopiero po otrzymaniu
informacji o tego rodzaju okolicznościach od podmiotu lub organu trzeciego. Niezrozumiałe
i niewyjaśnione są przyczyny, dla których osoby lub podmioty posiadające bezpośrednią
i osobistą wiedzę o okolicznościach uprawdopodobniających wystąpienie czynów
zabronionych, stypizowanych w art. 125 ust. 2 pkt 2 u.p.f., same nie wywiązują się
z ciążącego na nich społecznego lub prawnego obowiązku kierowania zawiadomień do
organów ścigania.
Niezależnie od powyższego, w przypadku uzyskania informacji wskazujących na możliwość
wystąpienia czynu zabronionego wypełniającego znamiona występku z art. 125 ust. 2 pkt 2
u.p.f., Główny Inspektor Farmaceutyczny zobowiązał się do kierowania stosownych
zawiadomienia do organów ścigania, np. w związku z prowadzeniem apteki
ogólnodostępnej pomimo braku zezwolenia na jej prowadzenie. Ponadto, w przypadku
kiedy osobą dopuszczającą się opisywanych zachowań będzie farmaceuta, będą kierowane
stosowne zawiadomienia do właściwego rzecznika odpowiedzialności zawodowej
działającego w ramach okręgowej izby aptekarskiej. Informacje tego rodzaju przekazywane

-- 3 of 4 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
są do właściwego wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego, bowiem ocena posiadania
rękojmi należytego prowadzenia apteki dokonywana jest in concreto w postępowaniu
administracyjnym, w którym ta przesłanka jest weryfikowana. Nie można w tym zakresie
dokonywać generalnej oceny przedsiębiorców poza prowadzonym postępowaniem.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Marek Kos
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/

-- 4 of 4 --