telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPM.050.15.2024.AO
Warszawa, 07 października 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi Interpelację nr 5064, złożoną przez Panią Poseł Bożenę Lisowską w sprawie
spopielania zwłok, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Na wstępie należy wskazać, że kwestie dotyczące postępowania ze zwłokami i szczątkami
ludzkimi zostały uregulowane w ustawie z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i
chowaniu zmarłych (Dz. U. z 2024 r. poz. 576) oraz aktach wykonawczych wydanych na jej
podstawie tj. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 grudnia 2001 r. w sprawie
postępowania ze zwłokami i szczątkami ludzkimi (Dz. U. z 2021 r. poz. 1910) oraz
rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 23 marca 2011 r. w sprawie sposobu
przechowywania zwłok i szczątków (Dz. U. Nr 75, poz. 405).
Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu
zmarłych, nadzór nad przestrzeganiem jej przepisów oraz przepisów wykonawczych
sprawują starostowie, wójtowie, burmistrzowie (prezydenci miast) oraz właściwi
miejscowo inspektorzy sanitarni. Natomiast zakres kompetencji organów Państwowej
Inspekcji Sanitarnej determinują przepisy ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej
Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 416).
W związku z powyższym organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej sprawują nadzór nad
postępowaniem ze zwłokami i szczątkami ludzkimi, z uwzględnieniem zakresu kompetencji
określonego w art. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej,
poprzez m.in. kontrolę warunków sanitarno-higienicznych w zakładach pogrzebowych.
Organem właściwym w tego typu sprawach, zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca
1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, jest państwowy powiatowy inspektor sanitarny.
Podczas kontroli zakładu pogrzebowego sprawdzane jest m.in. spełnienie wymagań

-- 1 of 2 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
sanitarno-higienicznych określonych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 7 grudnia
2001 r. w sprawie postępowania ze zwłokami i szczątkami ludzkimi oraz rozporządzeniu
Ministra Zdrowia z dnia 23 marca 2011 r. w sprawie sposobu przechowywania zwłok i
szczątków.
Jednocześnie należy wskazać, że kwestie dotyczące pochodzących ze spopielenia zwłok
prochów ludzkich nie stanowią zagrożenia epidemiologicznego.
Odnosząc się do kwestii dotyczących nadzoru nad ilością i jakością spalin emitowanych w
wyniku procesu kremacji należy wskazać, iż zgodnie z art. 13a ust. 1 ustawy z dnia 4
września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1370) sprawy
klimatu i zrównoważonego rozwoju, w szczególności w zakresie m.in. ochrony i
kształtowania środowiska, ekologicznych warunków życia wynikających z ochrony
powietrza, systemu zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji oraz
handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych należą do działu „klimat”, którym
kieruje Minister Klimatu i Środowiska.
Odnosząc się natomiast do zagadnienia wymagań dla materiałów, z których wykonane są
trumny i urny, należy wskazać, że powyższe kwestie związane są z działem:  „klimat”. W
odniesieniu do kwestii ewidencji zwłok i szczątków ludzkich przekazanych do spopielenia
należy wskazać, iż zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach
administracji rządowej sprawy m.in. ewidencji ludności należą do działu „sprawy
wewnętrzne”, którym kieruje Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Natomiast kwestie ochrony przed nienależytym wykonaniem usługi kremacji powiązane są
z działem „gospodarka”, obejmującym zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 4 września
1997r. o działach administracji rządowej sprawy m.in. działalności gospodarczej. Działem
„gospodarka” kieruje Minister Rozwoju i Technologii.
Niezależnie od powyższego w Ministerstwie Zdrowia aktualnie trwają prace legislacyjne,
których celem jest opracowanie projektu ustawy wprowadzającej kompleksowe regulacje
natomiast w zakresie spraw związanych ze stwierdzaniem zgonów i wystawianiem kart
zgonu, w tym elektronicznej karty zgonu, oraz powołaniem instytucji koronera.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/

-- 2 of 2 --

Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
BM-WP.050.155.2024.MN
3408812.13532648.10918850
Warszawa, 18-10-2024
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Pani Poseł Bożeny Lisowskiej w sprawie spopielarni zwłok,
(znak: K10INT5064), przedstawiam następujące informacje w zakresie posiadanych
kompetencji.
Emisja gazów i pyłów do powietrza z instalacji, w tym z instalacji do spopielania zwłok lub
szczątków ludzkich (krematoriów) regulowana jest przepisami ustawy – Prawo ochrony
środowiska1 oraz aktami wykonawczymi do tej ustawy. Zgodnie z ogólną zasadą przyjętą
w ustawie – Prawo ochrony środowiska, wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza
z instalacji powinno następować po uzyskaniu wymaganego prawem pozwolenia. Ustawa
przewiduje jednakże, że w przypadku niektórych instalacji pozwolenie nie jest wymagane2.
Większość instalacji niewymagających pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów
do powietrza objęta jest jednak obowiązkiem zgłoszenia3. Instalacje do spopielania zwłok
lub szczątków ludzkich są w przepisach regulujących te kwestie zaliczane do kategorii
instalacji innych niż energetyczne. W przypadku takich instalacji o ewentualnym zwolnieniu
z obowiązku uzyskania pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza
decyduje wielkość łącznej nominalnej mocy cieplnej wszystkich instalacji tego rodzaju
położonych na terenie jednego zakładu oraz zakres i stopień ich oddziaływania na stan
powietrza4. Analogiczne kryteria decydują także o potrzebie zgłoszenia.
Pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza są jednym z prawnych
instrumentów przeciwdziałania zanieczyszczeniom. Pozwolenia wydaje się na wniosek
1 Ustawa z dnia 27 kwietnia 2024 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2024 r. poz. 54, z późn. zm.).
2 Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 2 lipca 2010 r. w sprawie przypadków, w których
wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z instalacji nie wymaga pozwolenia (Dz. U. poz. 881).
3 art. 152 ustawy z dnia 27 kwietnia 2024 r. – Prawo ochrony środowiska oraz Rozporządzenie Ministra
Środowiska z dnia 2 lipca 2010 r. w sprawie rodzajów instalacji, których eksploatacja wymaga zgłoszenia
(Dz. U. z 2019 r. poz. 1510).
4 pkt 2 załącznika do Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 2 lipca 2010 r. w sprawie przypadków,
w których wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z instalacji nie wymaga pozwolenia:
2. zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia mogą być instalacje inne niż energetyczne o nominalnej
mocy cieplnej do 1 MW, opalane węglem kamiennym, koksem, biomasą, olejem napędowym, olejem
opałowym, benzyną, biopaliwami ciekłymi, paliwem gazowym, z których:
- wprowadzane do powietrza gazy lub pyły pochodzą wyłącznie ze spalania tych paliw,
- wprowadzane do powietrza gazy lub pyły pochodzące z prowadzonych w tych instalacjach procesów
innych niż spalanie paliw nie powodują przekroczenia 10% dopuszczalnych poziomów substancji
w powietrzu albo 10% wartości odniesienia, uśrednionych dla 1 godziny.

-- 1 of 3 --

2
podmiotu prowadzącego instalację, spełniający wymagania wskazane w ustawie5.
W pozwoleniu określa się warunki emisji oraz wielkości dopuszczalnej emisji substancji
wprowadzanych z instalacji do powietrza, a także obowiązki prowadzącego instalację oraz
wymagane działania mające na celu m.in. ograniczenie stopnia i zasięgu oddziaływania
instalacji na stan powietrza. Pozwolenia są wydawane przez odpowiednie organy ochrony
środowiska6 w drodze decyzji administracyjnych, a więc każda sprawa dotycząca wydania
pozwolenia jest sprawą indywidualną.
Podstawowym kryterium przy wydawaniu pozwoleń są standardy jakości powietrza.
Zgodnie z przepisami eksploatacja instalacji nie powinna powodować przekroczenia
standardów jakości środowiska poza terenem, do którego prowadzący instalację ma tytuł
prawny7. Standardy te są określone dla benzenu, dwutlenku azotu/tlenków azotu,
dwutlenku siarki, ołowiu, pyłu zawieszonego PM10, pyłu zawieszonego PM2,5 i tlenku
węgla8. Niektóre inne substancje wprowadzane z instalacji do powietrza są objęte
dodatkowym kryterium uwzględnianym przy wydawaniu pozwolenia (i dokonywaniu
zgłoszenia) jakim są wartości odniesienia9.
Przekroczenie określonej w pozwoleniu wielkości dopuszczalnej emisji danej substancji –
niezależnie od tego, czy jest to substancja objęta standardami jakości powietrza czy
wartościami odniesienia – podlega sankcji w postaci administracyjnej kary pieniężnej. Są one
wymierzane prowadzącemu instalację w trybie określonym w ustawie prawo ochrony
środowiska przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska.
Określenie w pozwoleniu dopuszczalnej wielkości emisji w taki sposób, aby nie zostały
przekroczone standardy jakości powietrza lub wartości odniesienia wymaga uwzględnienia
wielu czynników związanych z eksploatacją instalacji, ale także parametrów związanych
z warunkami terenu (topograficznymi) oraz atmosferycznymi. Z tego względu stężenie
substancji w powietrzu, jakie powoduje dana emisja, oblicza się wykorzystując odpowiedni
matematyczny model rozprzestrzeniania się substancji w powietrzu10. Każdy wniosek
o wydanie pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z instalacji
powinien zawierać informacje na temat modelu matematycznego zastosowanego do oceny
oddziaływania tej instalacji na stan powietrza oraz wyniki wykonanej oceny, z określeniem
stopnia i zasięgu oddziaływania instalacji. Na tej podstawie organ ochrony środowiska
podejmuje decyzję o wydaniu (albo o odmowie wydania) pozwolenia oraz określa jego
warunki. W przypadku instalacji nowo budowanych wymagających pozwolenia na emisję
przepisy nie dopuszczają oddania instalacji do użytkowania bez uzyskania wymaganego
pozwolenia11.
Analiza w zakresie oddziaływania danej instalacji na stan powietrza powinna być także
wykonana w przypadku instalacji podlegającej zgłoszeniu12. Warunkiem skutecznego
dokonania zgłoszenia instalacji nowo budowanej lub istotnie zmienianej jest zapewnienie
dotrzymywania standardów jakości powietrza poza terenem, do którego prowadzący
instalację posiada tytuł prawny. W przypadku zgłoszenia instalacji nowo budowanych,
których eksploatacja powodowałaby przekroczenie standardów jakości środowiska, organ
5 art. 184 i art. 221 ustawy z dnia 27 kwietnia 2024 r. – Prawo ochrony środowiska.
6 art. 378 ustawy z dnia 27 kwietnia 2024 r. – Prawo ochrony środowiska.
7 art. 144 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2024 r. – Prawo ochrony środowiska.
8 załącznik nr 1 do Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów
niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. 2021 r. poz. 845).
9 załącznik nr 1 do Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości
odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. poz. 87).
10 załącznik nr 3 do Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości
odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu.
11 art. 76 ustawy z dnia 27 kwietnia 2024 r. – Prawo ochrony środowiska.
12 art. 152 ustawy z dnia 27 kwietnia 2024 r. – Prawo ochrony środowiska.

-- 2 of 3 --

3
właściwy do przyjęcia zgłoszenia wnosi sprzeciw, co oznacza brak zgody na rozpoczęcie
eksploatacji instalacji13. Ponadto każda instalacja niewymagająca pozwolenia może mieć
określone przez właściwy organ ochrony środowiska, w drodze decyzji, wymagania
w zakresie ochrony środowiska dotyczące jej eksploatacji14. Decyzje eksploatacyjne,
o których mowa w tym przepisie, są decyzjami, w których organ ochrony środowiska może
ustalić - jeżeli stwierdzi, że jest to uzasadnione koniecznością ochrony środowiska -
wymagania analogiczne do określanych w pozwoleniach.
Podsumowując należy stwierdzić, że ocena oddziaływania instalacji do spopielania zwłok na
stan powietrza jest dokonywana indywidualnie dla każdej instalacji, w związku z wydaniem
pozwolenia na emisję, dokonaniem zgłoszenia instalacji, albo wydaniem decyzji
eksploatacyjnej. Ocena taka musi uwzględniać prawne wymagania w zakresie norm jakości
powietrza. Ponadto instalacja do spopielania zwłok wymagająca pozwolenia na emisję albo
zgłoszenia właściwemu organowi ochrony środowiska nie może być oddana do
użytkowania bez uregulowania stanu formalno-prawnego. Przepisy ustawy – Prawo
ochrony środowiska przewidują odpowiednie sankcje za niedopełnienie tych wymagań.
Niedopuszczalne jest także eksploatowanie takiej instalacji z naruszeniem warunków
wydanego pozwolenia albo niezgodnie z dokonanym zgłoszeniem15.
Kontrolę podmiotów korzystających ze środowiska w rozumieniu ustawy – Prawo ochrony
środowiska w zakresie przestrzegania decyzji ustalających warunki korzystania ze
środowiska oraz przestrzegania zakresu, częstotliwości i sposobu prowadzenia pomiarów
wielkości emisji i jej wpływu na stan środowiska (w tym niewątpliwie decyzji na
wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza) – w tym w zakresie ilości i jakości emisji
spalin do powietrza z krematoriów, prowadzi Inspekcja Ochrony Środowiska16.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
1. Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM
2. Ministerstwo Zdrowia
3. Ministerstwo Rozwoju i Technologii
13 art. 152 ust. 4a pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2024 r. – Prawo ochrony środowiska.
14 art. 154 ustawy z dnia 27 kwietnia 2024 r. – Prawo ochrony środowiska.
15 art. 342 i 351 ustawy z dnia 27 kwietnia 2024 r. – Prawo ochrony środowiska.
16 art. 2 ust. 1 pkt 1 lit b ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz.U. z 2024 r.
poz. 425).

-- 3 of 3 --