Interpelacja w sprawie przystąpienia do Prokuratury Europejskiej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 503
do ministra sprawiedliwości
w sprawie przystąpienia do Prokuratury Europejskiej
Zgłaszający: Marek Jakubiak
Data wpływu: 01-01-2024
Polskie prawo nie przewiduje na terenie RP działalności innej prokuratury poza prokuraturą polską, dlatego też pytam:
Na podstawie jakiego prawa podjął Pan samodzielną decyzję o przystąpieniu do Prokuratury Europejskiej?
Z kim Pan tę decyzję skonsultował?
Jakie uprawnienia wobec Polski ma Prokuratura Europejska?
Czy Prokuratura Europejska może działać samodzielnie na terenie RP?
Sekretarz stanu Krzysztof Śmiszek
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (11)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6983 znakówkontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Krzysztof Śmiszek
BK-VII.0520.11.2024
Warszawa, 02 lutego 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację poselską nr 503 z dnia 10 stycznia 2024 roku Pana Posła
Marka Jakubiaka w przedmiocie przystąpienia Polski do wzmocnionej formy współpracy
państw członkowskich w ramach Prokuratury Europejskiej (dalej: EPPO), uprzejmie
przedstawiam odpowiedzi na zadane pytania.
Prokuratura Europejska została powołana na podstawie rozporządzenia Rady UE
2017/1939 z dnia 12 października 2017 r. wdrażającego wzmocnioną współpracę
w zakresie ustanowienia Prokuratury Europejskiej w oparciu o art. 86 Traktatu
o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dalej: TFUE). Działalność operacyjną EPPO rozpoczęła
w dniu 1 czerwca 2021 r., a we wzmocnionej współpracy w zakresie Prokuratury
Europejskiej aktualnie uczestniczą 22 państwa członkowskie. Pomijając Irlandię i Danię,
które co do zasady nie biorą udziału w budowaniu przestrzeni wolności, bezpieczeństwa
i sprawiedliwości UE, jedynymi państwami członkowskimi, które aktualnie nie biorą
udziału w tej współpracy, są Polska, Węgry i Szwecja.
Zgodnie z mechanizmem wzmocnionej współpracy określonym w art. 326-334 TFUE,
grupa państw członkowskich Unii Europejskiej może podjąć współpracę w ramach danej
dziedziny (z wyłączeniem tych zastrzeżonych do wyłącznej kompetencji całej Unii
Europejskiej). Po podjęciu wzmocnionej współpracy w danej dziedzinie nieuczestniczące
państwa członkowskie mogą się do niej przyłączyć, notyfikując ten zamiar Komisji
Europejskiej i Radzie Unii Europejskiej (art. 331 ust. 1 TFUE). Komisja w terminie 4
miesięcy od notyfikacji potwierdza uczestnictwo danego państwa członkowskiego we
wzmocnionej współpracy w formie decyzji, w której określa środki przejściowe dotyczące
stosowania aktów już przyjętych w ramach wzmocnionej współpracy.
W związku z powyższym, aby rozpocząć procedurę wskazaną art. 331 ust. 1 TFUE,
Ministerstwo Sprawiedliwości przygotowało Projekt Stanowiska RP, w którym Rząd RP
wyraził poparcie dla przystąpienie Polski do wzmocnionej współpracy w ramach
Prokuratury Europejskiej i złożenia stosownej notyfikacji.
W dniu 27 grudnia 2023 roku, podczas obrad Rady Ministrów rozpatrzony został punkt
dotyczący Projektu Stanowiska RP w sprawie notyfikacji przez Polskę zamiaru
uczestnictwa we wzmocnionej współpracy w zakresie Prokuratury Europejskiej,
-- 1 of 3 --
ustanowionej na mocy rozporządzenia Rady (UE) 2017/1939 z dnia 12 października 2017
r. wdrażającego wzmocnioną współpracę w zakresie ustanowienia Prokuratury
Europejskiej. Podczas wskazanego posiedzenia Rada Ministrów podjęła decyzję, która
zobowiązała Ministra Sprawiedliwości do działań na rzecz pilnej notyfikacji o wzmocnieniu
współpracy.
Następnie biorąc pod uwagę podjęta przez Radę Ministrów decyzję oraz art. 10 ustawy
z dnia 8 października 2010 r. o współpracy Rady Ministrów z Prezydentem Rzeczypospolitej
Polskiej oraz Sejmem i Senatem w sprawach związanych z członkostwem Rzeczypospolitej
Polskiej w Unii Europejskiej (Dz. U. Nr 213, poz. 1395 z późn. zm., dalej: ustawa
kooperacyjna), Projekt Stanowiska RP w sprawie notyfikacji przez Polskę zamiaru
uczestnictwa we wzmocnionej współpracy w zakresie Prokuratury Europejskiej, został
skierowany do konsultacji z odpowiednimi organami Sejmu i Senatu.
Projekt ten został skonsultowany z Komisją Sejmowa do Spraw Unii Europejskiej w dniu
28 grudnia 2023 roku. Podczas posiedzenia, po przeprowadzeniu głosowania, Komisja
przyjęła konkluzję, w której podzieliła stanowisko Rządu RP w sprawie notyfikacji przez
Polskę zamiaru uczestnictwa we wzmocnionej współpracy w zakresie Prokuratury
Europejskiej. Następnie wskazany Projekt Stanowiska RP został skonsultowany z Senacką
Komisją Spraw Unii Europejskiej, która na posiedzeniu w dniu 3 stycznia 2024 r. przyjęła
opinię popierającą przystąpienie Rzeczypospolitej Polskiej do Prokuratury Europejskiej.
W zakresie uprawnień EPPO wskazać należy, że właściwość rzeczowa Prokuratury
Europejskiej, określona została w art. 22-25 rozporządzenia 2017/1939 z dnia 12
października 2017 r. wdrażające wzmocnioną współpracę w zakresie ustanowienia
Prokuratury Europejskiej gdzie wskazano, że EPPO prowadzi postepowania dotyczące
przestępczości dot. nadużyć na szkodę interesów finansowych Unii1 w szczególności
w sprawie przestępstw, które wyrządziły lub mogły wyrządzić interesom finansowym Unii
szkodę, której wartość przekracza kwotę 10 000 euro lub też w sytuacji popełnionych
transgranicznych przestępstw z wykorzystaniem mechanizmu podatku od wartości
dodanej (VAT), gdzie wartość uszczupleń to kwota co najmniej 10 milionów euro.
Co więcej, ewentualne spory kompetencyjne pomiędzy EPPO o polskimi organami będą
rozstrzygane przez organy krajowe uprawnione do ustalania właściwości w zakresie
postępowania przygotowawczego na szczeblu krajowym, bowiem to państwa
członkowskie określają, który organ krajowy będzie podejmował decyzję o przyznaniu
właściwości (art. 25 ust. 6 rozporządzenia 2017/1939).
Ponadto wskazać należy, że po przystąpieniu Polski do wzmocnionej współpracy, organy
EPPO, będą mogły prowadzić postępowania przygotowawcze dotyczące przestępstw PIF
i powiązanych przestępstw pozostających we właściwości Prokuratury Europejskiej oraz
występować w tych sprawach przed polskimi sądami. Należy podkreślić, że na terenie
Polski postępowania będą prowadzone przez delegowanych prokuratorów europejskich,
którzy jednocześnie będą polskimi prokuratorami. Ich pracę będzie natomiast
nadzorował, polski Prokurator Europejski.
1 Tzw. przestępczość PIF, o której mowa w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)
2017/1371 z dnia 5 lipca 2017 r. w sprawie zwalczania za pośrednictwem prawa karnego nadużyć
na szkodę interesów finansowych Unii (Dz. U. UE. L. z 2017 r. Nr 198, str. 29).
-- 2 of 3 --
Praca delegowanych prokuratorów europejskich będzie się koncentrować na tych
postępowaniach przygotowawczych, do prowadzenia, których właściwa jest Prokuratura
Europejska. W ramach pełnionych obowiązków służbowych, prowadzenie i nadzorowanie
postępowania przygotowawczego odbywać się będzie zgodnie z przepisami polskiej
procedury karnej i krajowego prawa karnego materialnego. Polscy delegowani
prokuratorzy europejscy, będą prowadzić postępowania pozostające w ich właściwości
samodzielnie, ale jednocześnie, w trakcie wykonywania poszczególnych czynności
postępowania będą korzystać z pomocy polskich organów takich jak np. Policja, Krajowa
Administracja Skarbowa, Straż Graniczna, Generalny Inspektor Informacji Finansowej.
Reasumując, organy Prokuratury Europejskiej w Polsce będą stanowić część krajowego
sytemu wymiaru sprawiedliwości, a ich działania będą wspomagane przez krajowe
organy ścigania i właściwie polskie instytucje.
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Śmiszek
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 3 of 3 --