Informacja dotycząca zasad przetwarzania danych osobowych przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz praw osób,
których dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie http://bip.mkidn.gov.pl w zakładce ochrona danych osobowych.
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Hanna Wróblewska
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 5029 posła Krzysztofa Piątkowskiego z 27 września 2024
roku w sprawie Muzeum Dzieci Polskich - ofiar totalitaryzmu, uprzejmie proszę
o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Ad 1, 3, 4.
Muzeum Dzieci Polskich - ofiar totalitaryzmu. Niemiecki nazistowski obóz dla polskich dzieci
w Łodzi (1942-1945) (w organizacji) jest państwową instytucją kultury, dla której
organizatorem jest minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego.
Osobowość prawną Muzeum uzyskało na podstawie zarządzenia z 31 maja 2021 r. Ministra
Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu
w sprawie nadania statutu Muzeum Dzieci
Polskich - ofiar totalitaryzmu. Niemiecki nazistowski obóz dla polskich dzieci w Łodzi (1942-
1945) (Dz. Urz. MKDNiS poz. 48 ze zm.).
Decyzją Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu z 31 maja 2022 r. z dniem
1 czerwca 2022 r. na dyrektora tej instytucji kultury powołany został na 3-letnią kadencję
do 31 maja 2025 r. dr Ireneusz Piotr Maj. Warto zacytować fragment pozytywnej opinii
Stowarzyszenia Muzealników Polskich z 23 maja 2022 r. dla powołania I. Maja
na stanowisko dyrektora Muzeum:
Tworzenie bazy muzealnej i prowadzenie badań nad
losami dzieci z obozu przy ul. Przemysłowej, postępuje we właściwym kierunku, a jest to
możliwe m.in. dzięki pracy ambitnego zespołu zatrudnionego w instytucji. Kadra Muzeum
oparta jest na pracownikach merytorycznych, którzy, co ważne, wcześniej zdobywali wiedzę
m.in. w innym łódzkim muzeum o charakterze martyrologicznym. Ich doświadczenie
właściwie wykorzystuje dyrekcja Muzeum. Dr Ireneusz Maj, pełniący obowiązki dyrektora,
stworzył solidną bazę do dalszego rozwoju muzealnej instytucji. Zdając sobie sprawę, że sam
nie posiada muzealnego przygotowania, otoczył się doświadczonymi muzealnikami. Zarząd
Główny SMP, po zaczerpnięciu informacji od oddziału łódzkiego SMP w przedmiotowej
sprawie uważa, że dr Ireneusz Maj jest odpowiednim kandydatem na to stanowisko. Posiada
dobre przygotowanie merytoryczne, a także doświadczenie w kierowaniu zespołem.
Ponadto dobrze zna łódzkie środowisko, co jest istotną wartością, w budowaniu więzi ze
świadkami historii i widzem. Z tych powodów uważam, że powołanie dra Ireneusza Maja
dobrze rokuje na przyszły rozwój nowo powstałego Muzeum.
Zgodnie z normą art. 15 ust. 5 ustawy z dnia 25 października 1991 r.
o organizowaniu
i prowadzeniu działalności kulturalnej (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 87) z dyrektorem zawarta
została 31 maja 2022 r. umowa
w sprawie warunków organizacyjno–finansowych
działalności instytucji kultury pod nazwą Muzeum Dzieci Polskich - ofiar totalitaryzmu.
Niemiecki nazistowski obóz dla polskich dzieci w Łodzi (1942-1945) oraz programu jego
działania, która zobowiązuje dyrektora tej instytucji do realizacji przyjętego przez Ministra
programu działania dotyczącego zakresu działalności instytucji, w tym głównych kierunków
rozwoju i planowanych przedsięwzięć.

-- 1 of 4 --

+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Z ww. umowy wynikają także obowiązki planistyczne i sprawozdawcze dyrektora, który:
 składa informację z realizacji programu działania Instytucji na koniec każdego roku
kalendarzowego trwania kadencji,
 do 30 września roku poprzedzającego przedkłada szczegółowe informacje o planach
wdrożenia programu działania Instytucji w następnym roku.
Kryteriami oceny pracy dyrektora dotyczącymi efektywności realizacji warunków
organizacyjno–finansowych działalności Instytucji oraz realizacji jej programu działania są
w szczególności:
 coroczne sprawozdanie z wykonania planu finansowego wynikającego z przepisów
ustawy o finansach publicznych w wymiarze merytorycznym, finansowym
i inwestycyjnym;
 informacje z rocznego etapu realizacji programu działania Instytucji i sprawozdanie
dotyczące realizacji całości programu działania Instytucji.
Z ww. obowiązków sprawozdawczych i planistycznych dyrektor Muzeum wywiązywał się
terminowo i w sposób nieprzedstawiający zastrzeżeń, w związku z tym Ministerstwo nie
widzi potrzeby odrębnego przeprowadzania kontroli.
Ad 2.
Odnośnie do stanowiska Ministerstwa w sprawie obecnej sytuacji w Muzeum - resort
rozpatruje indywidualne skargi, jakie sformułowano pod adresem dyrektora Muzeum, co
pozwoli na szerszy i obiektywny ogląd sytuacji.
Ad 5 i 6.
W związku ze złożeniem 1 października 2024 r. rezygnacji I. Maja ze stanowiska dyrektora
Muzeum Dzieci Polskich – ofiar totalitaryzmu Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
podjęła pozytywną decyzję w tej sprawie, odwołując dr. Ireneusza Piotra Maja i powołując
10 października br. pełniącego obowiązki dyrektora dr. Andrzeja Janickiego. W dalszej
kolejności zostanie ogłoszony konkurs na kandydata na stanowisko dyrektora. Zgodnie
z zapisami § 10 ust. 1 i 2 statutu Muzeum Dzieci Polskich dyrektor zarządza Muzeum przy
pomocy dwóch zastępców, których powołuje i odwołuje po uzgodnieniu z Ministrem.
Po wyłonieniu w konkursie kandydata i powołaniu go na dyrektora Muzeum można będzie
rozpocząć procedurę uzgadniania zastępców dyrektora.
Ad 7.
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego na bieżąco prowadzi nadzór i kontrolę nad
Muzeum, w której ramach okresowo dokonuje oceny działalności bieżącej jednostki
w ramach sprawozdawczości obejmującej realizację zadań finansowanych z dotacji celowych
na wydatki bieżące części 24 budżetu państwa. Zakres nadzoru i kontroli dotyczy m.in.
całości gospodarki finansowej, prawidłowości wykorzystania dotacji udzielonych
z budżetu państwa pod względem zgodności z przeznaczeniem, realizacji zadań
finansowanych z budżetu państwa, w tym relacji między wysokością wykorzystanej dotacji
a stopniem realizacji zadań przewidzianych do sfinansowania z tej dotacji, realizacji
działalności merytorycznej w stosunku do założeń zawartych w planie.
Ad 8.
Na obecnym etapie (planowania budżetu na 2025 rok) Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa
Narodowego nie zabezpieczało środków na realizację inwestycji prowadzonej przez
Muzeum Dzieci Polskich– Ofiar Totalitaryzmu.

-- 2 of 4 --

+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Ad 9.
W ramach działalności edukacyjnej Muzeum w 2022 r. przeprowadzono 217 zajęć (lekcje,
wykłady, oprowadzania) dla 6137 uczestników, w tym 5507 uczniów szkół podstawowych
i ponadpodstawowych polskich oraz 83 uczniów zagranicznych (z Francji, Niemiec
i Portugalii).
W 2023 r. Muzeum Dzieci Polskich realizowało działania edukacyjne na wielu
płaszczyznach. Główną grupą docelową, dla której zostały przeprowadzone zajęcia
edukacyjne, byli uczniowie szkół podstawowych i ponadpodstawowych wraz
z wychowawcami. Dotyczyło to zarówno szkół z Łodzi i województwa łódzkiego
(Aleksandrów Łódzki, Bełchatów, Bratoszewice, Dąbrówka Wielka, Dobra, Gieczno,
Grotniki, Ozorków, Piotrków Trybunalski, Słowik, Szczawin, Wieluń, Żarnów), jak również
szkół z terenu całej Polski (Inowrocław, Kalisz, Krosinko, Lublin, Mysłowice, Poznań, Toruń,
Żyrardów). Podstawową formą zajęć edukacyjnych były prelekcje dotyczące historii obozu
przy ul. Przemysłowej, realizowane na terenie szkół. Prowadzone były następujące zajęcia
historyczno-artystyczne: „Oczy – zwierciadło duszy” dla szkół podstawowych; „Listy do
Wolności” dla szkół ponadpodstawowych; „Artefakt – nieznany świadek przeszłości” (zajęcia
prowadzone na terenie Muzeum) dla szkół podstawowych i ponadpodstawowych; „Pudełko
pamięci” dla szkół ponadpodstawowych. W 2023 r., po uruchomieniu w roku
poprzedzającym wystawy multimedialnej „Mamo, czemu nie przyjeżdżasz? Listy dzieci
z obozu na Przemysłowej”, realizowano również ofertę edukacyjną na terenie Muzeum,
na którą podczas wizyty grup zorganizowanych składała się prelekcja o historii obozu przy
ul. Przemysłowej oraz zwiedzanie wystawy multimedialnej. Pracownicy Muzeum, podobnie
jak w ubiegłym roku, byli również zaangażowani w obchody dnia 1 czerwca w XXIV Liceum
Ogólnokształcącym im. Marii Skłodowskiej-Curie w Łodzi. Po przeprowadzeniu prelekcji
w siedzibie szkoły pracownicy Muzeum oprowadzili po byłym terenie obozu przy
ul. Przemysłowej wszystkich uczestników uroczystości, zaś obchody zakończyły się pod
pomnikiem Martyrologii Dzieci.
Statystyka zbiorcza:
 liczba uczestników (uczniowie + wychowawcy) – 5759 osób;
 łączna liczba zajęć edukacyjnych – 175;
 liczba szkół podstawowych współpracujących z Muzeum – 37;
 liczba szkół ponadpodstawowych współpracujących w Muzeum – 31;
 łącznie z Muzeum współpracowało 68 szkół podstawowych i ponadpodstawowych.
Dodatkowym narzędziem edukacyjnym, które było wykorzystywane w szkołach, były dwie
wystawy planszowe Muzeum: „Urszula Kaczmarek – ofiara niemieckiego obozu dla dzieci
polskich w Łodzi” oraz „Nauczono nas płakać bez łez…”, które były prezentowane łącznie
w dwóch szkołach ponadpodstawowych oraz w Połczynie-Zdroju.
14 czerwca br. Dział Edukacji zrealizował spacery edukacyjne, a następnie oprowadzanie
w siedzibie Muzeum dla połączonej grupy polsko-niemieckiej uczniów Zespołu Szkół
Ponadpodstawowych nr 5 w Piotrkowie Trybunalskim oraz uczniów JFK Schule w Esslingen
(Badenia-Wirtembergia) oraz dla połączonej grupy polsko-niemieckiej uczniów IX Liceum
Ogólnokształcącego w Łodzi oraz uczniów Friedrich-Abel-Gymnasium z miejscowości
Vaihingen/Enz (Badenia-Wirtembergia).

-- 3 of 4 --

+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Ad 10.
Zgodnie ze statutem (§ 5 pkt 4) zadaniem własnym Muzeum Dzieci Polskich – ofiar
totalitaryzmu jest
współpraca z muzeami, osobami fizycznymi, osobami prawnymi w tym,
w szczególności z Rzecznikiem Praw Dziecka w zakresie problematyki dotyczącej praw
dziecka i naruszeń tych praw oraz jednostkami organizacyjnymi nieposiadającymi
osobowości prawnej oraz inspirowanie inicjatyw społecznych dotyczących Kinder - KL
Litzmannstadt. Minister KiDN, sprawując wyłącznie nadzór nad Muzeum, ceduje zadania
zarządcze na dyrektora instytucji kultury, do którego zadań - zgodnie ze statutem - należy
m.in. (§9 ust. 4 pkt 5)
kierowanie pracami Muzeum, w tym ustalanie wieloletnich programów
i okresowych planów pracy oraz sprawowanie nadzoru nad ich realizacją oraz (pkt 8)
podejmowanie decyzji we wszystkich sprawach dotyczących Muzeum. Ministerstwo więc
nie może sprawować swych funkcji nadzorczych w sposób odbierający podmiotowość
i decyzyjność dyrektora instytucji kultury.
MKiDN zawsze chętnie wspiera cenne inicjatywy Muzeum Dzieci Polskich, udzielając:
 dotacji celowych: np. na realizację filmów dokumentalnych w 2024 r. pt. „Litzmannstadt
– gehenna polskich dzieci” oraz „Spadkobiercy Prometeusza. Losy rodziny senatora
Stanisława Siedleckiego”; w 2023 r. na realizację wystawy pt. „Dwie wojny/jedno
cierpienie”; upamiętnienie polskich dzieci, ofiar niemieckich obozów – wzniesienie
pomnika na terenie cmentarza pw. św. Wojciecha przy ul. Kurczaki 81/85 w Łodzi;
realizację filmu dokumentalnego pt. „Nie poznałam Cię synku…”. Historia Jurka
Rutkowskiego, więźnia z obozu na Przemysłowej; realizację cyklu dokumentalnego
pt. „Polskie dzieci wojny – uprowadzenie i terror”; w 2022 r. realizację wystawy
czasowej pn. „Mamo, czemu nie przyjeżdżasz?” – listy dzieci z obozu na Przemysłowej;
w 2021 r. rozpoczęcie realizacji projektu rzeźbiarskiego Kinder Muster – Model
Dziecięcy - rzeźbiarskie obiekty małej architektury;
 patronatów dla wydarzeń, jak objęcie honorowym patronatem Ministra Kultury
i Dziedzictwa Narodowego premiery filmu dokumentalnego pt. „To się nie kończy...
Historia dzieci z obozu na Przemysłowej” (7.12.2022 r.).
Ww. działania MKiDN uznaje za inicjatywy wspierające promocję Muzeum tak w Polsce, jak
również za granicą.
Ad 11.
Do Ministerstwa nie wpłynęła dotąd korespondencja dotycząca zastrzeżeń środowiska
naukowego do prezentowanych przez Muzeum Dzieci Polskich publikacji merytorycznych
czy prowadzonej przez tę instytucję działalności naukowej. Ministerstwo nie ma zatem
podstaw do podejmowania jakichkolwiek interwencji na tym polu.
Z poważaniem
z up. MINISTRA KULTURY
I DZIEDZICTWA NARODOWEGO
PODSEKRETARZ STANU
Andrzej Wyrobiec

-- 4 of 4 --