Interpelacja w sprawie pakietu "Fit for 55"
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 5012
do prezesa Rady Ministrów
w sprawie pakietu "Fit for 55"
Zgłaszający: Marek Sawicki
Data wpływu: 24-09-2024
Szanowny Panie Premierze,
w ramach pakietu „Fit for 55” jedną z kluczowych propozycji legislacyjnych była reforma systemu handlu uprawnieniami do emisji CO2 uregulowanego w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2003/87/WE z dnia 13 października 2003 r. ustanawiająca system handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych we Wspólnocie oraz zmieniająca dyrektywę Rady 96/61/WE (Dz. Urz. UE L 275 z 25.10.2003, s. 32). W ramach tych zmian rozszerzono – poprzez wprowadzenie równoległego do tzw. systemu ETS1 – system handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych w sektorze budownictwa (związanych ze spalaniem paliw kopalnych w celu ich ogrzania), transportu drogowego oraz tzw. sektorach dodatkowych (np. małe ciepłownie poniżej 20 MW, nieobjęte ETS1) – tzw. system ETS2. Są to sektory, które odpowiadają za 30% całości emisji w Unii Europejskiej i dotychczas nie były objęte systemem ETS. W przypadku ETS2 cel redukcji emisji na 2030 r. wynosi 43% względem 2005 r. Co do zasady mechanizmy tworzone w ramach systemu ETS2 mają rozpocząć swoje funkcjonowanie już w 2027 r.
W ramach tzw. ETS2 (w przeciwieństwie do ETS1) zobowiązanymi do zakupu i umarzania uprawnień nie są podmioty generujące emisję, tylko te podmioty, które wprowadzają na rynek paliwa wykorzystywane we wskazanych wyżej sektorach, a więc de facto dystrybutorzy węgla, gazu ziemnego i paliw płynnych. W sposób naturalny koszt ten zostanie przez nich doliczony do ceny dla klienta końcowego.
Dotychczas opłaty za emisję dokonywały przede wszystkim duże przedsiębiorstwa (ETS1), a obywatele odczuwali skutki tej polityki w postaci zwiększonych opłat za energię elektryczną i ciepło systemowe. Przez lata ten wpływ był niewielki, zauważalna podwyżka nadeszła dopiero po 2020 roku, gdy zapowiedź zmian w systemie opłat za emisję doprowadziła do kilkukrotnego wzrostu cen uprawnień do emisji. Efekt tych zmian nałożył się na kryzys energetyczny wywołanym działaniami Rosji.
Kluczową zmianą w systemie opłat za emisję jest objęcie opłatami emisji wynikających z transportu, w tym korzystania z prywatnych samochodów, oraz spalania paliw w celu ogrzania budynków mieszkalnych (ETS2).
Mając powyższe na uwadze, zwracam się z uprzejmą prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy prowadzone były analizy kosztów wprowadzenia w Polsce unormowań wynikających z EU ETS1 oraz EU ETS2, w tym w szczególności w zakresie konieczności ponoszenia dodatkowych kosztów zakupu uprawnień do emisji gazów cieplarnianych?
2. Jeżeli analizy, o których mowa w pkt 1, były prowadzone, to uprzejmie proszę o wskazanie tych prognozowanych kosztów w ujęciu do roku 2027, do roku 2030 oraz do roku 2050.
Sekretarz stanu Krzysztof Bolesta
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5646 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DPN-WZE.050.6.2024.JM
3409595.13500072.10918891
Warszawa, 18-10-2024
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Pana Posła Marka Sawickiego w sprawie pakietu "Fit
for 55" - K10INT5012.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na pytania postawione w interpelacji uprzejmie informuję, że systematycznie
analizujemy wpływ polityki klimatycznej i koszty jej wprowadzenia w Polsce.
Informacji na temat oddziaływania polityki klimatycznej na gospodarkę, w tym koszty
wprowadzania poszczególnych rozwiązań, dostarczają analizy i raporty opracowywane i
publikowane przez Centrum Analiz Energetyczno-Klimatycznych (CAKE)/Krajowy Ośrodek
Bilansowania i Zarządzania Emisjami (https://climatecake.ios.edu.pl/materialy-
informacyjne-i-publikacje/raporty-cake/ ) działający w ramach Instytutu Ochrony
Środowiska nadzorowanego przez Ministra Klimatu i Środowiska:
VIIEW on EU ETS 2050: “Exploring synergies between the EU ETS and other EU climate
policy measures – carbon removal, hydrogen, and sectoral transport policy” (kwiecień 2024)
VIIEW on EU ETS 2050: “Nowe sektory w EU ETS w kontekście neutralności klimatycznej UE
w 2050 – Skutki dla Polski” (czerwiec 2023)
VIIEW on EU ETS 2050: “Changing the scope of the EU ETS” (kwiecień 2023)
POLSKA NET-ZERO 2050: Transformacja sektora energetycznego Polski i UE do 2050 r.
(czerwiec 2022)
POLSKA NET-ZERO 2050: Rola transportu publicznego w świetle pakietu “Fit for 55” i
perspektywy do 2050 r. (czerwiec 2022)
POLSKA NET-ZERO 2050: Wybrane instrumenty wdrażania polityki klimatycznej w sektorze
rolnictwa w perspektywie roku 2050 (czerwiec 2022)
„Jak obliczyć koszty poniesione przez pracowników w związku ze sprawiedliwą transformacją
niskoemisyjną”? (kwiecień 2022)
„Reforma rezerwy stabilności rynkowej (MSR) w ramach pakietu “Fit for 55″ (styczeń 2022)
„POLSKA NET-ZERO 2050. Podręcznik Transformacji Energetycznej dla Samorządów.”
(październik 2021)
„POLSKA NET-ZERO 2050: Mapa drogowa osiągnięcia wspólnotowych celów polityki
klimatycznej dla Polski do 2050 r.” (lipiec 2021)
„Ścieżki redukcji emisji CO2 w sektorze transportu w Polsce w kontekście Europejskiego
Zielonego Ładu” (październik 2020)
„Skutki wprowadzenia podatku granicznego od emisji GHG w warunkach zaostrzania polityki
klimatycznej UE do 2030 r.” (wrzesień 2020)
“Ocena wpływu polityki klimatycznej na sektor polskich gospodarstw rolnych” (lipiec 2020)
-- 1 of 3 --
“Zmiana celów redukcyjnych oraz cen uprawnień do emisji wynikająca z komunikatu
Europejski Zielony Ład” (marzec 2020 r.)
“Scenariusze niskoemisyjnego sektora energii w Polsce i UE w perspektywie roku 2050”
(październik 2019 r.)
“Potencjał redukcji emisji CO2 w sektorze transportu w Polsce i UE w perspektywie roku
2050” (październik 2019 r.)
A także wybrane artykuły w „GO2’50 nr. 4/2024”, dostępne także na stronie CAKE /
KOBiZE:
Nowy komponent systemu handlu uprawnieniami do emisji dla sektorów transportu
drogowego i budynków – uwarunkowania prawne systemu ETS2;
Wpływ utworzenia w UE nowego systemu handlu uprawnieniami do emisji dla sektorów
transportu drogowego i budynków (ETS2) na gospodarstwa domowe
Dodatkowo, według roboczych analiz, przeprowadzonych przez Centrum Analiz
Klimatyczno-Energetycznych/Krajowy Ośrodek Bilansowania i Zarządzania Emisjami,
maksymalny wzrost kosztów paliw po uruchomieniu systemu ETS2 (w 2027 r.), przy
zakładanej cenie uprawnienia 45 euro na emisję 1 tony dwutlenku węgla w ramach ETS2,
może się szacować następująco:
• węgiel kamienny około 450 zł/t.
• benzyny i ropy naftowej o około 50 gr/litr,
• gaz ziemny o 40 gr/m3,
• LPG o 30 gr/litr
Powyższe wartości wynikają z emisyjności poszczególnych paliw. Należy zauważyć, że w
przypadku objęcia paliw kopalnych opłatami w ramach systemu ETS2, gaz będzie paliwem
najmniej obciążonym tymi opłatami, gdyż jest on mniej emisyjny w porównaniu do węgla
czy też oleju opałowego.
Prognozowanie kosztów jest obarczone dużą niepewnością - cena pozwoleń będzie
zależała od rynku. Po 2029 roku należy się spodziewać wzrostu kosztu uprawnień, co nie
będzie musiało przekładać się na koszty paliw. Skala wzrostu będzie zależeć od przyszłych
regulacji oraz z kontynuacją programów finansujących inwestycje w transformację.
Należy nadmienić, że w celu obniżenia kosztów paliw dla gospodarstw domowych,
związanych z ETS2, Ministerstwo Klimatu i Środowiska pracuje wraz z innymi resortami nad
uruchomieniem Społecznego Funduszu Klimatycznego. W ramach tego funduszu Polska
będzie rozdysponowywać wsparcie dla obywateli najbardziej dotkniętych lub zagrożonych
ubóstwem energetycznym lub ubóstwem w zakresie mobilności. Rozważane są także
dodatkowe mechanizmy mające przeciwdziałać wzrostom kosztów społecznych jak
mechanizm stabilizowania cen, który w początkowej fazie funkcjonowania systemu ma
utrzymać cenę uprawnień do emisji na poziomie nie wyższym niż 45 euro czy opcjonalne
odroczenie uruchomienia systemu ETS2 do 2028 r., w razie występowania w pierwszej
połowie 2026 r. bardzo wysokich cen na rynku gazu lub ropy.
Ponadto, Polska na forum UE dyskutuje nad wprowadzeniem dodatkowych mechanizmów
ochronnych do systemu, które zapewniałyby większy stopień bezpieczeństwa
konsumentów.
Z wyrazami szacunku
-- 2 of 3 --
Z up. Ministra
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości: Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
-- 3 of 3 --