Interpelacja w sprawie informacji o podjętych przez prezesa Rady Ministrów działaniach w celu zmniejszenia skutków powodzi
Treść wystąpienia poselskiego
Treść wystąpienia poselskiego jest w trakcie pobierania...
Podsekretarz stanu Przemysław Koperski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7412 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGW-4.054.8.2024.KG
Warszawa, 11 grudnia 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 5010 z dnia 26 września br., Pana Grzegorza Lorka, Posła
na Sejm, w sprawie informacji o podjętych przez Prezesa Rady Ministrów działaniach
w celu zmniejszenia skutków powodzi, niniejszym przekazuję następujące stanowisko.
1. Czy po otrzymaniu 10 września br. ostrzeżenia unijnego polskie służby
poinformowały o tym samorządy z zagrożonych terenów?
2. Jeśli tak, to które samorządy, kiedy i w jaki sposób zostały powiadomione?
Z otrzymanych wyjaśnień wynika, że ostrzeżenia hydrologiczne i meteorologiczne
wydawane przez Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej – Państwowy Instytut
Badawczy, który pełni rolę państwowej służby hydrologiczno-meteorologicznej,
bezpośrednio przekładały się na działania PGW Wody Polskie i miały swoje źródło w
posiadanych prognozach i ostrzeżeniach wydanych przez uprawnione instytucje.
Mając na uwadze prognozy pogody oraz możliwość utworzenia się wezbrania, wg
informacji przekazanych przez PGW Wody Polskie jednostka od 10 września 2024 r.
rozpoczęła przygotowania do podjęcia działań, które
w kolejnych dniach zostały zintensyfikowane (przygotowanie obiektów
hydrotechnicznych, dyżury powodziowe w jednostkach PGW Wody Polskie,
poinformowanie firm wykonujących prace w korytach rzeki i międzywalu do
zabezpieczenia). PGW Wody Polskie informuje, że współpracuje i współpracowało ze
służbami odpowiedzialnymi za zarządzanie kryzysowe na wszystkich strukturach i
szczeblach administracji, a przedstawiciele Ministra Infrastruktury i PGW Wody Polskie
uczestniczyli posiedzeniach sztabów i zespołów zarządzania kryzysowego. Centrum
Operacyjne Ochrony Przeciwpowodziowej w Krajowym Zarządzie Gospodarki Wodnej
PGW Wody Polskie w dniu 13 października 2024 r. zwróciło się do Komendy Głównej
Państwowej Straży Pożarnej (jako Punktu Kontaktowego ze strony polskiej do systemu
Copernicus) z prośbą o pozyskanie zobrazowań z systemu Copernicus EMS na potrzeby
zarządzania kryzysowego w związku z prognozowanymi zagrożeniami hydrologicznymi w
dolinie Odry na obszarze województw: dolnośląskiego, opolskiego i śląskiego oraz w
Kotlinie Kłodzkiej.
W odpowiedzi na powyższe Komenda Główna Państwowej Straży Pożarnej
poinformowała, że wystąpiła już o aktywację serwisu dla obszaru pogranicza polsko-
czeskiego. W związku z tym Centrum Operacyjne Ochrony Przeciwpowodziowej KZGW
-- 1 of 3 --
2
wystąpiło o zobrazowania dla Zbiornika Racibórz Dolny jako obiektu hydrotechnicznego,
którego praca we wrześniu 2024 r. rozpoczęła się z dniem 15 września 2024 r.
3. Dlaczego Wody Polskie nie przygotowały zbiorników na przyjęcie fali
powodziowej, co miało miejsce na przykład w Nysie?
PGW WP informuje, że sterowanie odpływem na zbiorniku polega na jego zwiększeniu lub
zmniejszeniu, zgodnie z aktualnymi potrzebami gospodarki wodnej, ochrony przed
powodzią i suszą oraz zasadami określonymi w Instrukcji gospodarowania wodą danego
obiektu (zatwierdzonej pozwoleniem wodnoprawnym). Instrukcja gospodarowania wodą
jest dokumentem wymaganym prawnie dla każdej budowli piętrzącej o wysokości
piętrzenia powyżej 1 m oraz wyposażonej w urządzenia umożliwiające regulowanie
przepływu. Jej podstawowym zadaniem jest określenie sposobu gospodarowania wodą
w normalnych warunkach użytkowania, ale także w okresie powodzi, występowania
zjawisk lodowych, w przypadku wystąpienia awarii oraz w okresie występowania zjawiska
suszy. Zasady opisane w przedmiotowej instrukcji są ustalane indywidualnie dla każdego
obiektu ze szczególnym uwzględnieniem jego parametrów technicznych, hydrologii
zlewni i piętrzonego cieku oraz funkcji zbiornika.
Suchy zbiornik przeciwpowodziowy Racibórz Dolny
Z uwagi na ostrzeżenia oraz prognozy hydrologiczno-meteorologiczne IMGW-PIB
z uwzględnieniem tożsamych wskazań służb ČHMÚ (Český hydrometeorologický ústav),
w dniu 11 września 2024 r. podmioty oraz osoby znajdujące się i prowadzące działalność
w czaszy zbiornika Racibórz Dolny oraz polderu Buków zostały powiadomione
telefonicznie o prawdopodobieństwie rozpoczęcia pracy (piętrzenia wód) przez oba
obiekty hydrotechniczne, a dzień później (tj. 12 września 2024 r.) zostały wystosowane
w tej sprawie pisma. W dniu 14 września 2024 r. o godz. 14:22 zakończono ewakuację
piaskarzy i wędkarzy z terenu polderu Buków oraz zbiornika Racibórz Dolny z uwagi
na przekroczenie stanu alarmowego na wodowskazie Krzyżanowice, co stanowiło
bezpośrednią przesłankę do przygotowania obiektu hydrotechnicznego do rozpoczęcia
piętrzenia i przejęcia szczytu kulminacji fali przechodzącej rzeką Odrą. Powyższe
przygotowania zbiorników przeciwpowodziowych, oparte na analizie sytuacji
hydrologiczno-meteorologicznej, przebiegały zgodnie z Instrukcją gospodarowania wodą.
Praca zbiorników kaskady Nysy Kłodzkiej
Wg przekazanych przez Wody Polskie informacji zbiorniki kaskady nyskiej na rzece Nysie
Kłodzkiej były opróżnione i przygotowane na przyjęcie wezbrań z poszczególnych
dopływów, tj. były wypracowane dodatkowe pojemności ponad wymagane pozwoleniem
wodnoprawnym pojemności powodziowe. Zbiorniki kaskady nyskiej na Nysie Kłodzkiej
posiadały w sumie do wykorzystania wolną pojemność 178 mln m3, a więc porównywalną
z pojemnością zbiornika przeciwpowodziowego Racibórz Dolny na Odrze wynoszącą 185
mln m3. Jak informuje PGW WP od połowy sierpnia 2024 r. były utrzymywane odpływy ze
zbiornika Nysa większe od dopływów do zbiornika, tym samym gospodarka wodna
prowadzona w okresie poprzedzającym powódź we wrześniu wypracowała dodatkową
rezerwę (pojemność) w zbiorniku, co jest tożsame z przygotowaniem zbiornika na
możliwość bezpiecznej redukcji fali powodziowej. Rzędna piętrzenia znajdowała się 1,3 m
poniżej NPP (normalnego poziomu piętrzenia – poziomu wskazanego do zastosowania
zrzutu wyprzedzającego).
-- 2 of 3 --
3
Należy zaznaczyć, że na zbiorniku Otmuchów również od trzeciej dekady sierpnia 2024 r.
był utrzymywany obniżony poziom piętrzenia o około 1,30 m poniżej NPP (normalnego
poziomu piętrzenia) m.in. ze względu na trwający remont. Tym samym gospodarka wodna
prowadzona w okresie poprzedzającym powódź wypracowała dodatkową rezerwę
(pojemność) w zbiorniku, co jest tożsame z przygotowaniem zbiornika na możliwość
bezpiecznej redukcji fali powodziowej.
Jednostka informuje, że w wyniku prognoz pogody, w dniu 12 września 2024 r. (czwartek)
nakazała wykonawcy usunięcie całego sprzętu budowlanego (w tym z czaszy zbiornika)
oraz zabezpieczenie i opuszczenie placu budowy, więc pomimo remontu, zbiornik został
wykorzystany jak zbiornik w pełni działający.
Ponadto w dniu 12 września 2024 r. o godz. 12.00 zwiększono odpływ ze zbiornika Nysa
z 10 m3/s do 35 m3/s oraz zwiększono odpływ ze zbiornika Otmuchów z 6,0 m3/s do
20,0 m3/s.
Dyrektor Biura PGW WP zaznacza, że gospodarka wodna na zbiornikach kaskady nyskiej
na rzece Nysa Kłodzka jest oraz była prowadzona w czasie powodzi według zasad, które
są ściśle określone w aktualnie obowiązującej i zatwierdzonej pozwoleniem
wodnoprawnym Instrukcji gospodarowania wodą na zbiornikach Otmuchów i Nysa.
Z poważaniem,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
Z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Przemysław Koperski
Podsekretarz Stanu
-- 3 of 3 --