Interpelacja w sprawie linii kolejowej nr 231 oraz linii kolejowej Mogilno-Orchowo
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 5
do ministra infrastruktury
w sprawie linii kolejowej nr 231 oraz linii kolejowej Mogilno-Orchowo
Zgłaszający: Paulina Matysiak
Data wpływu: 18-11-2023
Szanowny Panie Ministrze,
w branżowej prasie kolejowej ukazał się artykuł o zamiarze ogłoszenia przez PKP SA przetargu na rozbiórkę dwóch linii kolejowych w województwie kujawsko-pomorskim. Dotyczy linii nr 231 na odcinku Mogilno-Kruszwica przez Strzelno i Gopło oraz linii Mogilno-Orchowo.
Zamiar rozebrania tych linii wywołał oburzenie wielu organizacji pozarządowych działających na rzecz ochrony kolei, a także organizacji historycznych. To działanie jest także sprzeczne z polityką państwa w zakresie przywracania połączeń kolejowych na regionalnych liniach.
Jak tłumaczy rzecznik prasowy PKP SA, spółka występowała do organizacji pozarządowych z propozycją oddania linii w ich opiekę, ale nie było chętnych do przejęcia tego zadania. Dowiedziałam się niestety, że PKP SA zamierzały pobierać bardzo wysokie opłaty za taką dzierżawę linii, co de facto w ogóle nie powinno mieć miejsca, zważając na fakt, że organizacje pozarządowe działają często społecznie i nie prowadzą działalności gospodarczej, a zatem nie uzyskują przychodów, z których mogłyby pokryć tak znaczny wydatek, nawet mimo ogromnych chęci. W tym przypadku dzierżawa powinna być wyłącznie nieodpłatna.
W związku z tym stanowisko PKP SA, mówiące o tym jakoby nie było zainteresowanych organizacji pozarządowych, trudno uznać za zgodne ze stanem faktycznym.
Wspomniane linie kolejowe są bardzo cenne pod względem historycznym i inżynieryjnym. Są również istotne z punktu widzenia transportowego, ponieważ zachowanie ich i zmodernizowanie pod możliwość przywrócenia ruchu kolejowego jest uzasadnione.
Linia nr 231 Mogilno-Strzelno-Gopło-Kruszwica-Inowrocław Rąbinek to tzw. linia „U”. Jej umowna nazwa wzięła się stąd, że jej przebieg ma kształt litery „U” - wynika to z faktu, że budowana była w okresie zaborów i przebiegała wzdłuż granicy Prus Zachodnich. Dzisiaj, gdyby po modernizacji i elektryfikacji uczynić z niej ciąg transportowy, mogłaby stanowić element siatki ruchu pasażerskiego z Poznania do Bydgoszczy i Torunia. Niektóre pociągi regionalne jadące dzisiaj z Poznania do Torunia lub Bydgoszczy trasą nr 353 przez Janikowo można by było skierować przez Strzelno i Kruszwicę. Taki układ pozwoliłby na dobre skomunikowanie Strzelna i Kruszwicy z Wielkopolską, a także z Toruniem i Bydgoszczą, a więc stolicami województwa kujawsko-pomorskiego. Dodatkowo w sezonie turystycznym kolej mogłaby odgrywać ważną rolę w dojazdach turystycznych nad jezioro Gopło. Z punktu widzenia infrastruktury byłby to również objazd dla linii nr 353 na wypadek różnych zdarzeń losowych w rejonie Janikowa, które skutkują np. całkowitym wstrzymaniem ruchu.
Linia Mogilno-Orchowo była częścią wielkiego projektu łączącego Kolej Wschodnią z Gdańskiem, który nigdy nie został w pełni zrealizowany, chociaż w czasach II RP wybudowano niewielkie przedłużenie tej trasy. Losy Polski nie pozwoliły kontynuować budowy, niemniej należałoby tę inwestycję częściowo zrealizować. Pierwotnie linia Mogilno-Orchowo również biegła wzdłuż dawnej granicy i miała odbijać w kierunku Wrześni. Została otwarta w 1914 r., natomiast na północ jej przedłużeniem był otwarty w dwa lata wcześniej w 1912 r. odcinek Mogilno-Barcin, dalej planowano budowę odcinka Barcin-Łabiszyn-Nowa Wieś Wielka-Bydgoszcz, jednak tu udało się oddać odcinek Nowa Wieś Wielka-Bydgoszcz. W 1909 r. wybudowano odcinek Koronowo-Pruszcz-Bagienica, a pięć lat później odcinek Pruszcz-Bagienica-Tuchola, w planach był odcinek Tuchola-Czersk, nigdy natomiast nie powstał odcinek Bydgoszcz-Koronowo, o który rzekomo samorząd zabiega do dzisiaj. Odcinek Czersk-Bąk był usypany w 1914 r., jednak odzyskanie przez Polskę niepodległości w 1918 r. położyło kres dalszej budowie linii i prac budowlanych już nie kontynuowano. Tory z Czerska do Bąka położono dopiero w 1928 r., aby tą drogą dowozić materiały potrzebne do budowy odcinka Bąk-Kościerzyna, który był częścią tzw. magistrali węglowej Herby Nowe-Gdynia. Prusacy zdążyli jeszcze zbudować nasypy z Bąka do Liniewa oraz linię kolejową ze Starej Piły przez Owczarnię do Gdyni. Niestety pełna trasa nigdy nie powstała, bo projekt ten, chociaż forsowany jeszcze przez premiera W. Witosa, nie zdołał się obronić i ostatecznie w latach 30. ubiegłego wieku powstała tzw. kolej francuska, czyli magistrala Śląsk-Porty-dzisiejsza linia nr 131 Chorzów Batory-Nowa Wieś Wielka i nr 201 Nowa Wieś Wielka-Gdynia Port.
Linia Mogilno-Orchowo na całej swojej długości budowana była jako linia bezkolizyjna. Do dzisiaj nie ma tam przejazdów kolejowo-drogowych, a wszystkie skrzyżowania dróg z koleją stanowią wiadukty. Linia kolejowa Mogilno-Orchowo powinna zostać zelektryfikowana i przedłużona do linii kolejowej nr 3 w okolicy Słupcy, a także połączona z tą linią dwiema łącznicami umożliwiającymi wjazd na linię do Mogilna, zarówno od strony Słupcy/Poznania, jak i od strony Konina/Kutna. Taka inwestycja miałaby szczególne znaczenie dla ruchu towarowego, ponieważ pozwoli ominąć cały poznański i gnieźnieński węzeł kolejowy pociągom zmierzającym z południa Polski liniami nr 271 i nr 281 w kierunku linii 353, 131 i 201 do trójmiejskich portów. Należy zatem powstrzymać się od likwidacji tej linii, a zamiast tego ją odbudować i przedłużyć do linii kolejowej nr 3.
Działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1799), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Dlaczego podjęto decyzje o rozbiórce linii kolejowych nr 231 oraz linii Mogilno-Orchowo?
Czy prawdą jest, że PKP SA oczekują od organizacji pozarządowych finansowania utrzymania powierzonych w opiekę linii kolejowych?
Czy PKP SA wycofają się z ogłaszania przetargu na likwidację omawianych linii kolejowych?
Ile linii kolejowych będących pod zarządem PKP SA, a więc niebędących w PKP PLK, jest udostępnionych stowarzyszeniom, fundacjom lub samorządom lokalnym i czy PKP SA pobierają za te dzierżawy wysokie opłaty?
Ile linii w Polsce posiada decyzje likwidacyjne i jakie to są linie? Proszę o podanie numerów linii bądź odcinków z datami wydania decyzji likwidacyjnych wraz z informacją o tym, który minister wydał decyzję likwidacyjną danej linii.
Czy w latach 2015-2023, czyli za Państwa rządów, zostały cofnięte jakiekolwiek decyzje likwidacyjne? Jeśli tak, to wobec których linii kolejowych je cofnięto?
Dlaczego w latach 2015-2023 nie podejmowano na szeroką skalę cofania decyzji likwidacyjnych wydanych w przeszłości na linie kolejowe, mimo że rząd PiS jasno deklarował wstrzymanie likwidacji linii kolejowych?
Czy w najbliższym czasie przewiduje się przekazywanie jakichkolwiek działek pozostałych po zlikwidowanych liniach kolejowych samorządom w celu budowy w śladzie tych linii kolejowych ścieżek rowerowych? Jeżeli tak, to kiedy to nastąpi i jakie to są linie kolejowe?
Z wyrazami szacunku
Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP
Sekretarz stanu Andrzej Bittel
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
19903 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DTK-2.054.29.2023
Warszawa, 11 grudnia 2023
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z przekazaną interpelacją nr 5 z dnia 7 grudnia 2023 r. Posła na Sejm RP,
Pani Pauliny Matysiak, w sprawie linii kolejowej nr 231 oraz linii kolejowej
Mogilno-Orchowo, przedstawiam poniżej odpowiedź na pytania pozostające w zakresie
właściwości Ministra Infrastruktury.
Pytanie: Ile linii w Polsce posiada decyzje likwidacyjne i jakie to są linie? Proszę o podanie
numerów linii bądź odcinków z datami wydania decyzji likwidacyjnych
wraz z informacją o tym, który minister wydał decyzję likwidacyjną danej linii.
Minister właściwy do spraw transportu wydawał zgody na likwidacje następujących linii
kolejowych:
Organ Data
wydania
decyzji
Nr
linii
Relacja Odcinek w [km]
34 Ostrołęka -Siedlce 54,243-90,104
195 Kędzierzyn Koźle - Baborów 0,441-16,100
222 Małdyty - Malbork 0,720-55,223
224 Czerwonka - Sągnity 0,900-46,470
231 Inowrocław Rąbinek -
Mogilno
12,400-55,330
233 Pszczółki – Kościerzyna 0,591-22,120
283 Jelenia Góra – Żagań 77,621-104,917
285 Wrocław Główny – Jedlina
Zdrój
60,800-81,500
306 Gogolin – Prudnik 0,034-5,630
331 Jawor – Roztoka 10,920-13,762
384 Sulechów - Świebodzin -0,245-27,304
414 Gorzów WLKP. Zieleniec -
Chyrzyno
-0,090-53,390
Minister Infrastruktury
Marek Pol
2004-04-26
514 Prostyń Bug – Treblinka
łącznica
-0,163-3,180
Minister Infrastruktury
Krzysztof Opawski
2005-09-07 58 Gr. Państwa – Zubki
Białostockie
937,000-
944,640
-- 1 of 5 --
Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
83 Zawada - Jarosławiec 6,400-20,733
116 Gr. Państwa - Kaplisze 22,550-24,254
159 Orzesze – Wodzisław Śląski 0,400-12,800,
27,520-57,239
162 Dąbrowa Górnicza
Strzemieszyce - Dąbrowa
Górnicza
3,350-9,552
175 Kłodnica – Kluczbork,
Gr. IZ Opole - Strzelce
Opolskie
2,625-29,831
209 Brodnica - Bydgoszcz
Wschód
0,233-49,542
217 Bogaczewo - Braniewo 13,050-39,100
240 Świecie nad Wisłą - Złotów 8,356-44,798,
45,880-76,317,
77,610-108,860
243 Skórcz - Starogard Gdański -0,200-15,035
249 Gdańsk Główny - Gdańsk
Nowy Port
6,615-7,215
251 Tama Brodzka - Iława
Główna
-0,530-39,550
302 Malczyce - Marciszów 56,800-73,763
303 Rokitki - Kożuchów 10,900-28,733
304 Małujowice - Granica IŻ
Opole
7,000-11,000
310 Kobierzyce - Piława Górna -0,620-40,207
312 Marciszów - Jerzmanice 0,421-33,430
314 Trzebień - Modła 13,900-32,019
316 Złotoryja - Rokitki 20,620-29,688
318 Srebrna Góra - Bielawa
Zach.
12,380-28,295
319 Strzelin - Kondratowice 32,880-51,139
323 Nowa Wieś Grodziska -
Raciborowice Górne,
Iwiny - Bolesławiec Wsch.
0,303-8,280
12,960-24,762
339 Ruszów - Gozdnica -0,360-8,533
341 Bielawa Zachodnia -
Dzierżoniów
-0,530-5,890
361 Puszczykowo - Osowa Góra -0,350-5,072
366 Miejska Górka - Kościan 8,737-64,500
388 Konin - Kazimierz Biskupi 9,050-14,550
410 Grzmiąca - Kostrzyń 144,500-
174,540
411 Stargard Szczeciński -
Siekierki
72,410-93,579
415 Gorzów Wielkopolski 4,100-48,603
-- 2 of 5 --
Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
416 Wałcz Raduń - Wierzchowo
Pomorskie
-0,560-38,182
420 Worowo - Wysoka
Kamieńska
-0,770-61,181
518 Łęgówek -Łęsk -0,020-1,282
563 Rejowiec Zachodni -
Rejowiec Południowy
0,035-1,579
564 Kolonia - Siedliska 0,000-1,264
616 Jedlinka - Kornie 0,000-1,482
620 Basznia -Kaplisze 0,471-1,500
662 Dąbrowa Górnicza Huta
Katowice - Dąbrowa
Górnicza Piekło
0,000-3,254
671 Maciejów Północny -
Gliwice T3
0,000-2,641
690 Jastrzębie Zdrój
Moszczenica R22 -
Jastrzębie Zdrój
Moszczenica R21
0,000-0,394
738 Lipusz R31 - Lipusz R32 0,000-0,674
744 Lipowa Tucholska - Szlachta
Zachód
0,045-1,744
762 Wrocław Osobowice -
Jeżyny
0,000-1,275
767 Kuniów - Smardy 0,000-7,160
768 Ligota Dolna - Gotardów 0,000-3,112
769 Opole Zachodnie OP2 -
Opole Zachodnie OPZ1
0,000-0,880
777 Bolesławiec - Bolesławiec
Wschód
-0,030-1,074
781 Pieńsk - Granica Państwa 0,000-1,343
782 Małowice Wołowskie -
Iwno
0,000-1,301
924 BOCZNICA STRASZEWO N 0,000-3,325
925 BOCZNICA GRZYBOWICE N 0,000-2,224
926 BOCZNIA STRASZEWO S 0,000-2,489
927 BOCZNICA GRZYBOWCIE S -1,100-2,903
929 BOCZNICA KRZYWÓLKA 0,000-6,752
Minister Transportu
Jerzy Polaczek
2007-02-07 818 Leszno -Marysiewice 0,011-1,089
Minister Transportu
Jerzy Polaczek
2007-08-03 969 JAWORZNO SZCZAKOWA -
SZYB SOBIESKI
0,184-9,164
Minister Infrastruktury
Cezary Grabarczyk
2008-09-16 170 Jastrzębie Zdrój
Moszczenica -
Zebrzydowice
0,215-13,624
Minister Infrastruktury 2007-02-07 817 Leszno Grzybowo - Leszno 0,142-4,166
-- 3 of 5 --
Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Cezary Grabarczyk
Minister Infrastruktury
Cezary Grabarczyk
2009-05-25 240 Świecie nad Wisłą -
Terespol Pomorski
-0,188-1,680
Minister Infrastruktury
Cezary Grabarczyk
2011-04-20 746 Gdynia Główna - Gdynia
Port Centralny
206,034-
207,145
Minister Infrastruktury
Cezary Grabarczyk
2011-09-28 426 Strzelce Krajeńskie Wschód
- Strzelce Krajeńskie
3,330-7,275
Minister Transportu,
Budownictwa i
Gospodarki Morskiej
Sławomir Nowak
2012-12-04 264 Wąbrzeźno - Wąbrzeźno
Miasto
0,000-2,715
Minister Infrastruktury
i Rozwoju
Elżbieta Bieńkowska
2014-01-15 178 Zabrze Mikulczyce - Tworóg -0,160-24,740
Minister Infrastruktury
i Rozwoju
Elżbieta Bieńkowska
2014-08-25 357 Sulechów - Luboń 0,485-34,045
Minister Infrastruktury
i Rozwoju
Maria Wasiak
2014-11-18 129 Tarnowskie Góry TGB -
Kalety
41,300-47,200
80 Furmany - Olendry 0,093-3,773 Minister Infrastruktury
i Rozwoju
Maria Wasiak
2015-07-07
84 Grębów - Olendry 0,394-4,131
Minister Infrastruktury
i Rozwoju
Maria Wasiak
2015-09-10 363 Rokietnica - Skwierzyna 0,615-62,682
Minister Infrastruktury
i Rozwoju
Maria Wasiak
2015-11-05 307 Kępno Zachodnie - Kępno 39,256-41,503
Pytania: Czy w latach 2015–2023, czyli za Państwa rządów, zostały cofnięte jakiekolwiek
decyzje likwidacyjne? Jeśli tak, to wobec których linii kolejowych je cofnięto?
Minister właściwy do spraw transportu w latach 2015 - 2023 decyzją „przywrócił do
eksploatacji”, następujące odcinki linii kolejowych.
Nr
linii
Relacja Odcinek w [km] Organ Data wydania
decyzji
283 Jelenia Góra - Żagań 77,621-104,917 Minister Infrastruktury 2019-05-09
285 Wrocław Górny –
Jedlina Zdrój
60,800-81,500 Minister Infrastruktury 2018-05-16
302 Malczyce - Marciszów 56,800-73,040 Minister Infrastruktury 2021-08-23
303 Rokitki - Kożuchów 10,900-10,970 Minister Infrastruktury 2020-02-05
310 Kobierzyce – Piława
Górna
0,174-38,645 Minister Infrastruktury 2019-07-11
312 Marciszów- Jerzmanice 15,400-33,430 Minister Infrastruktury 2021-01-12
316 Złotoryja - Rokitki 21,832-27,900 Minister Infrastruktury 2019-07-11
-- 4 of 5 --
Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
318 Srebrna Góra – Bielawa
Zachodnia
12,380-28,295 Minister Infrastruktury 2018-11-08
2019-07-11
319 Strzelin - Kondratowice 46,201-51,139 Minister Infrastruktury 2019-07-11
323 Nowa Wieś Grodziska –
Raciborowice Górne
0,303-2,065 Minister Infrastruktury 2019-07-11
331 Jawor - Roztoka 13,332-13,762 Minister Infrastruktury 2021-08-23
341 Bielawa Zachodnia –
Dzierżoniów Śląski
-0,530-5,890 Minister Infrastruktury 2018-11-08
563 Rejowiec Zachodni –
Rejowiec Południowy
0,035-1,579 Minister Infrastruktury
i Budownictwa
2016-10-31
Dlaczego w latach 2015–2023 nie podejmowano na szeroką skalę cofania decyzji
likwidacyjnych wydanych w przeszłości na linie kolejowe, mimo że rząd PiS jasno
deklarował wstrzymanie likwidacji linii kolejowych?.
Od objęcia władzy przez Rząd Prawa i Sprawiedliwości w roku 2015 przywrócono
formalnie, poprzez uchylenie lub wygaszenie decyzji likwidacyjnych wydanych przez
ministra właściwego do spraw transportu, łącznie 157,9 km odcinków linii kolejowych.
„Cofanie” decyzji likwidacyjnych dotyczyło odcinków linii kolejowych likwidowanych
na podstawie decyzji ministra właściwego ds. transportu wydanych w latach 2004-2005.
Powyższe działania związane były z procesami przekazywania odcinków tych linii na rzecz
jednostek samorządu terytorialnego, przede wszystkim, na rzecz Samorządu
Województwa Dolnośląskiego, które przejmowały odcinki linii kolejowych w celu
wykonywania na nich przewozów kolejowych. Należy podkreślić, że proces przywracania
i uruchomienie przez samorząd ruchu pociągów wymaga poniesienia nakładów związanych
z przywróceniem infrastruktury do stanu umożliwiającego eksploatację linii kolejowej.
Jednocześnie informuję, że w zakresie pozostałych pytań przedmiotowa interpelacja
została odrębnym pismem przekazana, zgodnie z właściwością, do Ministra Aktywów
Państwowych w związku z wykonywaniem przez ten organ praw z należących do Skarbu
Państwa akcji w kapitale zakładowym PKP SA.
Z poważaniem,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Andrzej Bittel
Sekretarz Stanu
-- 5 of 5 --
Borys Budka
Ministerstwo Aktywów Państwowych, ul. Krucza 36/Wspólna 6, 00-522 Warszawa, tel. +48 222 500 122
www.gov.pl/aktywa-panstwowe
BM.I.053.518.2023
IK: 904967
Warszawa, 28 grudnia 2023 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej udzielam odpowiedzi na interpelację nr K10INT5 Pani Pauliny Matysiak, Poseł
na Sejm RP, z dnia 7 grudnia 2023 r., w sprawie linii kolejowej nr 231 oraz linii kolejowej
Mogilno-Orchowo, w zakresie właściwości Ministra Aktywów Państwowych.
W związku z wykonywaniem przez Ministra Aktywów Państwowych uprawnień z akcji
należących do Skarbu Państwa w spółce Polskie Koleje Państwowe S.A. (dalej: PKP S.A.,
Spółka), Ministerstwo Aktywów Państwowych zwróciło się do Spółki z prośbą o przekazanie
informacji, umożliwiających udzielenie odpowiedzi na pytania zawarte w interpelacji.
W odpowiedzi PKP S.A. poinformowała, że zgodnie z procedurą określoną w ustawie z dnia
28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1786 ze zm.) (dalej: ustawa
o transporcie kolejowym), linia kolejowa nr 231 Mogilno – Kruszwica została zlikwidowana
na wniosek spółki PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. (dalej: PKP PLK S.A.), na mocy Decyzji
Ministra Infrastruktury nr TK 1 – 500 – 50/2004 z dnia 26 kwietnia 2004 r. Natomiast linia
kolejowa nr 239 Mogilno – Orchowo została zlikwidowana na mocy uchwały Nr 116
Zarządu PKP PLK S.A. z dnia 16 kwietnia 2002 r. Po administracyjnej likwidacji linii
kolejowych PKP PLK S.A. przekazała je PKP S.A. celem fizycznej likwidacji.
Spółka przekazała, że w przypadku podtrzymania przez samorządy braku zainteresowania
odtworzeniem linii kolejowej, fizycznej likwidacji poddane zostaną szyny wraz z podkładami,
natomiast pozostałe grunty z nasypami podlegać będą komercyjnemu zagospodarowaniu,
np. z wykorzystaniem przez samorządy na ścieżki rowerowe. PKP S.A. podkreśla, że podjęte
czynności likwidacji nie wykluczają możliwości odtworzenia linii w przyszłości.
Odnośnie sprecyzowania oczekiwań PKP S.A. w stosunku do organizacji pozarządowych w
zakresie finansowania utrzymania powierzonych w opiekę linii, Spółka oświadczyła, że nie
ma takich oczekiwań, ponieważ żadne formalne powierzenie linii lub związanego z nią
mienia nie nastąpiło. Nie ma również podpisanej umowy na korzystanie z torowiska przez
podmioty trzecie.
PKP S.A. wyjaśnia, że według obowiązujących przepisów prawa nieodpłatne zbycie
linii kolejowej lub oddanie jej w użyczenie, w celu prowadzenia ruchu kolejowego może
nastąpić na rzecz jednostki samorządu terytorialnego po spełnieniu niezbędnych wymagań.
W takim przypadku samorząd może sam podjąć się wykonywania funkcji zarządcy
infrastruktury kolejowej albo może taką linię przekazać w zarządzanie zarządcy linii
kolejowej w celu jej dalszej eksploatacji. Zarządca infrastruktury kolejowej odpowiedzialny
jest za zarządzanie infrastrukturą kolejową, jej eksploatację, utrzymanie, odnowienie lub
udział w rozwoju tej infrastruktury.
Ponadto, przepisy ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji
przedsiębiorstwa państwowego „Polskie Koleje Państwowe” (t.j. Dz.U. z 2022 r. 2542 ze zm.)
(dalej: ustawa o PKP) dopuszczają możliwość oddania do korzystania w ramach umowy,
mienie PKP S.A. będące zabytkiem w rozumieniu ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie
zabytków i opiece nad zabytkami (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 840 ze zm.) (dalej: ustawa o ochronie
zabytków), jednostce samorządu terytorialnego lub organizacji posiadającej osobowość
prawną oraz status organizacji pożytku publicznego w rozumieniu ustawy z dnia 24 kwietnia
-- 1 of 3 --
2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (t.j. Dz.U. 2023 r. poz. 571) oraz
posiadającej co najmniej pięcioletnie doświadczenie w zakresie sprawowania opieki nad
zabytkami będącymi wytworami techniki kolejowej, realizowanej w sposób określony w art.
5 ustawy o ochronie zabytków. Powyższe rozwiązanie ma na celu ułatwienie wskazanym
podmiotom prowadzenie działalności o charakterze historycznym, sprawowanie opieki nad
zabytkami, wsparcie rozwoju i utrzymywania historycznych i turystycznych linii kolejowych,
przy jednoczesnym odciążeniu spółek kolejowych takich jak PKP S.A. od konieczności
ponoszenia kosztów utrzymywania tego mienia. Według informacji przedstawionej przez
Spółkę, żaden z wyżej wymienionych podmiotów nie wystąpił do PKP S.A. o zawarcie tego
rodzaju umowy.
Odnosząc się do określenia liczby linii kolejowych będących pod zarządem PKP S.A., a więc
niebędących w PKP PLK S.A., udostępnionych stowarzyszeniom, fundacjom lub
samorządom lokalnym, Spółka poinformowała, że udostępnia (w całości lub w części)
samorządom lokalnym, na postawie umów użyczenia, poniższe zlikwidowane wąskotorowe
linie kolejowe:
linia kolejowa nr 1011 (Jędrzejów Wąskotorowy – Umianowice – Pińczów):
udostępniona przez PKP S.A. Gminie Jędrzejów;
linia kolejowa nr 1017 (Starachowice – Iłża): udostępniona przez PKP S.A.
Powiatowi Starachowickiemu;
część Nałęczowskiej Kolei Wąskotorowej: udostępniona przez PKP S.A. Powiatowi
w Opolu Lubelskim;
Gnieźnieńska Kolejka Wąskotorowa: udostępniona przez PKP S.A. Powiatowi
Gnieźnieńskiemu;
Gryficka Kolej Dojazdowa: udostępniona przez PKP S.A. Gminie Rewal;
Górnośląska Kolej Dojazdowa: udostępniona przez PKP S.A. Gminie Bytom, Gminie
Miasteczko Śląskie, Gminie Nędza, Gminie Racibórz oraz Gminie Tarnowskie Góry;
Rogowska Kolej Dojazdowa: udostępniona przez PKP S.A. Powiatowi Rawskiemu.
Ponadto, PKP S.A. przekazała, że posiada dwie umowy nieodpłatnego przejęcia linii
kolejowej w zarządzanie w celu jej dalszej eksploatacji, które zostały zawarte z Powiatem
Węgorzewskim na linię kolejową nr 259 (Kętrzyn – Węgorzewo) i Gminą Bytów na linię
kolejową nr 212 (Lipusz – Korzybie). Spółka jest także stroną dwóch trójstronnych umów
zawartych pomiędzy PKP S.A., PKP PLK S.A. a Województwem Dolnośląskim, o nieodpłatne
przejęcie przez Województwo Dolnośląskie odcinków linii kolejowych w zarządzanie,
dotyczących linii kolejowych nr 283 (Jelenia Góra – Lwówek Śląski) oraz nr 322 (Kłodzko
Nowe – Stronie Śląskie). Zgodnie z oświadczeniem Spółki, z tytułu powyższych umów
PKP S.A. nie pobiera czynszów, a jednostki samorządu terytorialnego zobowiązane
są wyłącznie do ponoszenia kosztów utrzymania, eksploatacji oraz innych opłat publiczno-
prawnych.
PKP S.A. tłumaczy, że proces przekazywania przez Spółkę działek pozostałych
po zlikwidowanych liniach kolejowych, na rzecz jednostek samorządu terytorialnego jest
aktualnie mocno ograniczony. Dzieję się tak, z uwagi na objęcie, przez PKP PLK S.A. oraz
Ministerstwo Infrastruktury, nieruchomości stanowiących grunty po zlikwidowanych liniach
kolejowych rezerwą gruntową, w celu umożliwienia przeprowadzenia w przyszłości prac
inwestycyjnych związanych z modernizacją, rewitalizacją oraz rozbudową sieci kolejowej
przez PKP PLK S.A.
Niezależnie od powyższego, PKP S.A. poinformowała, że w ostatnim czasie odnotowano
zainteresowanie samorządów nabyciem praw, m.in. do poniższych nieruchomości,
stanowiących grunty po zlikwidowanych liniach kolejowych:
nr 371 (Wolsztyn – Żagań): Powiat Nowosolski;
nr 817 (Leszno Grzybowo – Leszno): Miasto Leszno;
nr 305 (Grodziec Mały – Kolsko) i nr 387 (Wschowa – Lipinka Głogowska): Powiat
Wschowski;
nr 314 (Trzebień – Modła): Gmina Bolesławiec oraz Gmina Gromadka;
nr 320 (Kondratowice – Ząbkowice Śląskie): Gmina Ząbkowice Śląskie;
nr 330 (Krzeszów – Okrzeszyn): Gmina Kamienna Góra oraz Gmina Lubawka;
nr 196 (Olesno – Praszka): Gmina Gorzów Śląski;
nr 262 (Szczytno – Biskupiec Reszelski): Gmina Dźwierzuty i Gmina Biskupiec;
-- 2 of 3 --
nr 251 (Tama Brodzka – Iława): Gmina Zbiczno.
Spółka zapewnia, że każdy tego typu przypadek jest rozpatrywany indywidualnie.
W zakresie wycofania się z ogłaszania przetargu na likwidację linii kolejowych będących
przedmiotem interpelacji, w swojej odpowiedzi przekazanej do Ministerstwa Aktywów
Państwowych, Spółka poinformowała, że nie planuje wstrzymania likwidacji nawierzchni
torowej, ponieważ jej pozostawienie na gruncie, w aktualnym stanie naraża Spółkę na liczne
kradzieże i związane z tym dotkliwe straty finansowe.
Spółka zwraca uwagę, że nieeksploatowane linie ulegają degradacji, korzystanie z torowiska
bez aktualnych przeglądów diagnostycznych i dopuszczających, jakikolwiek ruch jest
niebezpieczny i stwarza zagrożenie dla zdrowia i życia. Aby odtworzyć bezpieczny ruch
pasażerski czy towarowy, spełniający aktualne wymogi techniczne, należy przeprowadzić
kompleksową modernizację poprzez zdjęcie z gruntu starego torowiska, a następnie
budowę nowych torów z całą infrastrukturą towarzyszącą.
W przypadku woli pozostawienia gruntów w dyspozycji PKP PLK S.A. i reaktywacji linii
kolejowych, w trakcie jej modernizacji, rozbiórce i tak podlegałaby cała stara infrastruktura
(torowisko, podtorze, odwodnienie, trakcja, nastawnie, sterowanie ruchem itd.) i byłaby
budowana nowa infrastruktura, zgodnie z obecnie obowiązującymi normami, przepisami
i warunkami technicznymi.
PKP S.A. podkreśla, że wielokrotnie na przełomie lat kontaktowała się z lokalnym
samorządem proponując przejęcie linii nieodpłatnie w trybie art. 39 ust. 3 ustawy o PKP
na zadania własne w dziedzinie transportu. Samorząd odmawiał jednak jej przejęcia.
Rozbiórka wstrzymywana była również w momencie, gdy Spółka otrzymała informacje
o zainteresowaniu korzystaniem ze zlikwidowanej linii przez operatora. Operator jednak
wycofał się i nie podpisał stosownej umowy, pomimo, że czynsz skalkulowany był jedynie
na poziomie ponoszonych kosztów przez PKP S.A.
Spółka tłumaczy, że biorąc pod uwagę fakt wysokich kosztów ponoszonych przez PKP S.A.,
brak zainteresowania samorządu przejęciem linii, brak operatorów chętnych do eksploatacji
linii oraz pojawiających się kradzieży, podjęto decyzję o zdjęciu nawierzchni torowej,
co nie wyklucza odtworzenia linii w przyszłości.
Przekazując powyższe, uprzejmie informuję, że Minister Aktywów Państwowych,
wykonując prawa z akcji należących do Skarbu Państwa w spółkach, realizuje uprawnienia
wynikające z praw korporacyjnych, które są ściśle określone w przepisach prawa,
w szczególności w ustawie z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych
(t.j. Dz.U. 2022 r. poz. 1467 ze zm.) (dalej: KSH). Stosownie do art. 368 § 1 KSH prowadzenie
spraw w zakresie działalności bieżącej spółki, należy do kompetencji jej zarządu, natomiast
zgodnie z art. 3751 KSH, walne zgromadzenie i rada nadzorcza nie mogą wydawać zarządowi
wiążących poleceń, dotyczących prowadzenia spraw spółki.
Z poważaniem
Borys Budka
minister
dokument podpisany elektronicznie
904967.3199857.2548223
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 3 of 3 --