Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGW-4.054.12.2024
Warszawa, 15.05.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 4997 z dnia 27 września 2024 r., Posła na Sejm RP Pana
Marcina Romanowskiego oraz grupy Posłów, w sprawie wykorzystania przez Polskie
władze informacji z systemu Copernicus, przekazuję następujące stanowisko w sprawie.
Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej – Państwowy Instytut Badawczy (IMGW-PIB)
zgodnie z art. 370 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, pełni państwową służbę
hydrologiczno-meteorologiczną (PSHM) oraz państwową służbę do spraw bezpieczeństwa
budowli piętrzących (PSBBP). IMGW-PIB realizuje zadania określone w art. 376 ustawy
Prawo wodne, które dotyczą między innymi meteorologicznej i hydrologicznej osłony
kraju, prowadzonej przez 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu, 365 dni w roku. W tym
celu IMGW-PIB posiada i utrzymuje sieć pomiarowo-obserwacyjną, zbiera, opracowuje
dane pomiarowe, monitoruje na bieżąco aktualną sytuację meteorologiczną i
hydrologiczną, wykonuje modelowanie zjawisk w atmosferze i hydrosferze, opracowuje
prognozy meteorologiczne i hydrologiczne, opracowuje i dystrybuuje ostrzeżenia
meteorologiczne i hydrologiczne, a także wykonuje opracowania i badania z zakresu
hydrologii i gospodarki wodnej. IMGW-PIB rokrocznie opracowuje szereg produktów
meteorologicznych i hydrologicznych.
Najważniejszymi z nich są ostrzeżenia hydrologiczne i meteorologiczne, których
opracowywanie realizowane jest zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z
dnia 24 października 2023 r. w sprawie ostrzeżeń, prognoz, komunikatów, biuletynów i
roczników państwowej służby hydrologiczno-meteorologicznej i państwowej służby
geologicznej (Dz.U. 2023 poz. 2430). Działania PGW Wody Polskie wynikały z posiadanych
prognoz i ostrzeżeń wydanych przez uprawnione instytucje.
IMGW-PIB w ramach pełnionej państwowej służby hydrologicznej dla realizacji zadań
meteorologicznej i hydrologicznej osłony kraju korzysta z wielu źródeł informacji,
opisujących aktualną i prognozowaną sytuację dot. atmosfery i hydrosfery. IMGW-PIB
prowadzi również współpracę międzynarodową obejmująca zarówno udział w pracach
gremiów wielostronnych (tj. organizacji międzynarodowych na szczeblu globalnym lub
regionalnym), jak również współpracę bilateralną, z innymi narodowymi służbami
hydrologiczno - meteorologicznymi. W ramach tych działań IMGW-PIB otrzymał podczas
powodzi w 2024 r. informacje m. in. od poniższych podmiotów:
a) EFAS

-- 1 of 7 --

2
Z informacji przekazanych od IMGW-PIB wynika, że współpraca IMGW-PIB z EFAS
rozpoczęła się w 2017 roku. Na mocy porozumienia IMGW-PIB uzyskał dostęp do
logowanego serwisu mapowego Copernicus Emergency Management System (CEMS) –
European Flood Awareness System – Information System (EFAS-IS). Instytut otrzymuje
powiadomienia o zagrożeniach hydrologicznych dystrybuowane przez CEMS, a także
przekazuje w trybie operacyjnym dane o stanach wody i przepływach z ponad 400 polskich
stacji hydrologicznych. Dodatkowo IMGW-PIB bierze udział w weryfikacji przesyłanych
przez CEMS powiadomień. System EFAS został stworzony w ramach Copernicus
Emergency Management Service (CEMS) i od 2012 roku działa operacyjnie, wspierając
działania prewencyjne przed zdarzeniami powodziowymi. Jego kluczowym produktem są
powiadomienia powodziowe (Flood Notifications), które przekazują ogólne, jakościowe
informacje o prognozowanym zagrożeniu hydrologicznym, takie jak: kraj, rzeka,
przewidywany początek zdarzenia, najwcześniejsze przewidywane maksimum,
prawdopodobieństwo przekroczenia kulminacji fali dla okresu powtarzalności 5 lat i 20
lat, data prognozy oraz komentarz. System EFAS dostarcza również powiadomienia
o szybkich powodziach (EFAS Flash Flood 2 Notification), które dotyczą potencjalnego
ryzyka szybkich powodzi związanych z intensywnymi opadami deszczu w mniejszych
zlewniach. Powiadomienia EFAS (Formal/Informal Flood Notifications) przekazywane
partnerom EFAS, w tym służbom hydrologicznym i meteorologicznym. W IMGW-PIB
powiadomienia EFAS stanowią dodatkowe, wskaźnikowe i jakościowe źródło informacji
o zagrożeniu powodziowym oraz możliwej skali tego zagrożenia. System EFAS działa na
poziomie regionalnym i europejskim, co oznacza, że jego ostrzeżenia są dostosowane do
dużych zlewni rzecznych i dotyczą głównie zagrożeń wielkoobszarowych, bez
uwzględniania lokalnych uwarunkowań.
Z informacji przekazanych od IMGW-PIB wynika, że w dniach 11-15 września 2024 r.
otrzymano z EFAS notyfikacje powodziowe dotyczące Polski. Pierwsze powiadomienia
EFAS dotyczące Polski (Odra i Bóbr) pojawiły się 11 września 2024 roku. Prognozowano
w nich rozpoczęcie zdarzenia na 16 września 2024 r. o godzinie 12.00, z kulminacją 17
września 2024 r. o godzinie 6.00. Również 11 września 2024 r. otrzymano powiadomienie
dla rzeki Prosny, a więc w obu przypadkach nie dotyczyło obszaru o największym
zagrożeniu, które miało wystąpić niebawem. W kolejnych dniach EFAS wysyłał
powiadomienie o zagrożeniu na kolejnych rzekach. Równocześnie, 11 września IMGW-PIB
dysponował już własnymi wynikami numerycznych modeli pogodowych oraz modeli
hydrologicznych i hydraulicznych. Było to po opracowaniu i dystrybucji ostrzeżeń
hydrologicznych - dla przypomnienia 3 stopień (woj. dolnośląskie, opolskie, śląskie - 11
września 2024 r. godz. 14:30).
Koniecznym do wskazania faktem jest to, że ze względu na bardzo dynamicznie
zmieniającą się sytuację meteorologiczną, szczególnie w początkowej fazie w dniach od
11 do 13 września 2024 r. oraz złożoność procesów fizycznych odpowiedzialnych za
powstawanie opadów w terenach górskich, prognozowanie wymagało ciągłego
monitoringu i aktualizacji wysokości, miejsca i czasu występowania najintensywniejszych
opadów, a dalej powodzi. Od początku jednak IMGW-PIB wskazywał górne odcinki
sudeckich dopływów Odry, w szczególności w obszarze Kotliny Kłodzkiej, jako obszar
szczególnie zagrożony.
W załączniku 1 udostępniono korespondencję (zestawienie notyfikacji powodziowych
„Flood Notification”) otrzymanych w dniach 09-16.09.2024 r. (część z nich dotyczyła
obszaru Polski) z EFAS (European Flood Awareness System) w ramach prowadzonej

-- 2 of 7 --

3
współpracy Instytutem Meteorologii i Gospodarki Wodnej - Państwowym Instytutem
Badawczym (IMGW-PIB).
b) CHMU (Český hydrometeorologický ústav)
Z informacji przekazanych od IMGW-PIB wynika, że Instytut otrzymywał aktualne
ostrzeżenia z ČHMÚ (czeskiego odpowiednika IMGW-PIB), które były analizowane przez
synoptyków meteorologów i hydrologów. Należy jednak podkreślić, że polscy synoptycy
IMGW-PIB przygotowywali autorskie prognozy i ostrzeżenia meteorologiczne i
hydrologiczne.
Przygotowywane ostrzeżenia meteorologiczne i analiza wysokości opadów były
konsultowane na wewnętrznych konferencjach synoptycznych. Prognozowane warunki
meteorologiczne na obszar Czech lub innego Państwa, z którym Polska graniczy, nie muszą
wystąpić w Polsce. Przemieszczające się układy baryczne, masy powietrza i ich właściwości
fizyczne podlegają transformacji. Zachodzące procesy mikrofizyczne w chmurach również
skutkują zmieniającą się intensyfikacją i zasięgiem strefy opadów. Układ niskiego 3 stopnia
ciśnienia może się pogłębić, zaostrzając przebieg zdarzeń meteorologicznych lub może
wejść w ostatnią fazę i rozpocząć proces wypełniania. Dlatego polscy synoptycy dokonują
analizy procesów fizycznych zachodzących w atmosferze i przygotowują własne prognozy
pogody oraz ostrzeżenia meteorologiczne. Synoptycy korzystają z szerokiej palety modeli
numerycznych pogody.
W oparciu o symulacje numeryczne pola opadu, wiedzę o ograniczeniach modeli
numerycznych, standardowe materiały synoptyczne i doświadczenie zawodowe,
synoptycy opracowywali i na bieżąco aktualizowali prognozy wysokości opadu oraz
przebiegu toru układu cyklonalnego, monitorowali procesy fizyczne odpowiedzialne za
ewolucje ekstremalnych zjawisk meteorologicznych.
IMGW-PIB w dniu 11 września 2024 r. wydał ostrzeżenie meteorologiczne dla woj.
opolskiego (ostrzeżenie nr 193), w którym informował o prognozie opadów od 210 do 340
mm (lokalnie do 380) w okresie 4 dób. Dla tego samego okresu CHMU wydał ostrzeżenie
dla kraju ołomunieckiego (výstraha předpovědní povodňové služby čhmú č. 274)
z prognozą opadu ponad 300 mm. Prognozy IMGW-PIB oraz CHMU były zbieżne co do
prognozowanych wysokości opadu i czasu wystąpienia. Prognozy w następnych dniach
były aktualizowane. W okresie 14-15 września 2024 r. prognozy dla czeskiej stacji
Mikulovice były aktualizowane i udostępniane co ok. 6 godzin, podobnie jak prognozy
IMGW-PIB dla stacji Głuchołazy. Prognozy te były analizowane niezwłocznie po ich
aktualizacji. Należy zaznaczyć, że ostatnie dostępne dane ze stacji Mikulovice pochodzą
z godzin porannych 15 września 2024 r. Stacja ta została uszkodzona w trakcie trwania
wezbrania, przed wystąpieniem stanu maksymalnego.
IMGW-PIB prowadzi osłonę meteorologiczną i hydrologiczną w oparciu o dostępne dane
pomiarowe, analizy i prognozy, w tym dane i prognozy otrzymywane z CHMU. IMGW-PIB
nie prowadzi redystrybucji prognoz i ostrzeżeń otrzymywanych z innych służb
hydrometeorologicznych. Dane, prognozy i ostrzeżenia CHMU dostępne są na
portalu internetowym tej służby. Zestawienie informacji otrzymanych pocztą
elektroniczną zamieszczono w załączniku 2.
Informacje uzupełniające:

-- 3 of 7 --

4
IMGW-PIB podczas powodzi w 2024 r. przygotowywał komunikaty meteorologiczne i
hydrologiczne, które były opracowywane i publikowane w okresie od 12 września 2024
roku do 7 października 2024 roku. Łącznie opublikowano 40 komunikatów.
Z informacji przekazanych przez IMGW-PIB wynika, że CHOK 11.09.2024 roku wydał
ostrzeżenia hydrologiczne 3 stopnia (najwyższego) dla województw: dolnośląskiego,
opolskiego i śląskiego, z ważnością od 12 do 16 września 2024 r. Ostrzeżenia te były
wynikiem prognoz wskazujących na trudną sytuację hydrologiczną w południowo-
zachodniej Polsce. Poprzedziły je odpowiednio wcześnie wydane ostrzeżenia
meteorologiczne również najwyższego 3 stopnia, wydane również 11 września 2024 r.
IMGW-PIB przewidywał opady o zmiennym natężeniu, których łączna suma w tym okresie
mogła wynieść do ok. 400 mm. Prognozowano wzrosty stanów wody w zlewni Odry do
strefy stanów wysokich i znaczne przekroczenie stanów umownych.
Ze względu na bardzo dynamicznie, a zarazem niebezpiecznie rozwijającą się sytuację
meteorologiczno-hydrologiczną, w CHOK zarządzono wzmocnienie kadrowe w pełnieniu
dyżurów 24 godzinnych. Wzmożono monitorowanie i analizę aktualnej sytuacji
hydrologiczno- meteorologicznej. Zwiększono częstotliwość opracowywania
i rozpowszechniania bieżącej informacji hydrologicznej w postaci komunikatów
hydrologicznych. Opracowywano i udostępniano synoptyczne i modelowe prognozy
hydrologiczne stanów wody, w tym prognozy kulminacji fali wzdłuż odcinka Odry.
Z informacji przekazanych przez IMGW-PIB wynika, że podczas powodzi opracowano
i przekazano ok. 1.670 synoptycznych prognoz hydrologicznych dla użytkowników
zewnętrznych. Zadecydowano o zwiększeniu częstotliwości uruchamiania modeli
hydrologicznych i hydraulicznych ze względu na dynamicznie zmieniające się warunki
początkowe (m.in. wysokość opadu). Wraz z rozwijającą się sytuacją meteorologiczno-
hydrologiczną były wydawane i aktualizowane kolejne ostrzeżenia hydrologiczne.
W sumie wydano ok. 110 ostrzeżeń hydrologicznych oraz ich zmian.
Przedstawiciele IMGW-PIB uczestniczyli w ogólnopolskich posiedzeniach sztabów
kryzysowych, zespołach zarządzania kryzysowego MI, wojewódzkich zespołach
zarządzania kryzysowego, spotkaniach z PGW WP. Ponadto wykonywano dodatkowe
opracowania i analizy zgodne z zapotrzebowaniem zgłaszanym do IMGW-PIB. m.in.:
modelową prognozę przejścia fali wezbraniowej powstałej na skutek ewentualnej awarii
wałów przeciwpowodziowych, które mogą stanowić wsparcie przy podejmowaniu decyzji
podczas sytuacji kryzysowych związanych z przepływem wód powodziowych na rzekach.
Opracowywano także maksymalne zasięgi obserwowanej dotychczas powodzi (od
początku zdarzenia). Wykonywano analizy danych z mikrosatelitów radarowych ICEYE
przesyłanych do IMGW-PIB z Centrum Informacji Kryzysowej Centrum Badań Kosmicznych
PAN w celu określania zasięgu powodzi.
Obieg informacji między IMGW-PIB, a innymi instytucjami państwowymi podczas powodzi
z września 2024 r. odbywał się zgodnie z obowiązującymi przepisami. Kluczowym
dokumentem w tej kwestii jest rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 24
października 2023 r. w sprawie ostrzeżeń, prognoz, komunikatów, biuletynów i roczników
państwowej służby hydrologiczno-meteorologicznej i państwowej służby geologicznej (Dz.
U. 2023 poz. 2430).
Z informacji przekazanych przez IMGW-PIB wynika, że oprócz standardowego obiegu
informacji, w ramach prowadzonej osłony synoptycy biur prognoz utrzymują codzienny
kontakt z przedstawicielami służb zarządzania kryzysowego – wojewódzkimi i krajowym

-- 4 of 7 --

5
(RCB). Kontakty te są nawiązywane w szczególnych przypadkach wymagających
omówienia – na ogół telefonicznie. Codziennie około południa odbywa się telefoniczny
briefing synoptyka wyznaczonego do wydawania ostrzeżeń meteorologicznych
z dyżurnym RCB, omawiana jest przewidywana pogoda, prognozy i ostrzeżenia, a gdy to
konieczne – również ewentualne niepewności związane z bieżącą prognozą. W sytuacjach
podwyższonego zagrożenia zjawiskami atmosferycznymi ten kontakt jest jeszcze częstszy.
Podczas powodzi z września 2024 r. IMGW-PIB przekazywał ostrzeżenia, prognozy
i komunikaty do podmiotów wymienionych w § 2 ww. rozporządzenia, zgodnie z zasadami
określonymi w § 3, pkt 1-2. Częstotliwość przekazywania informacji była zgodna
z przepisami dotyczącymi ostrzeżeń meteorologicznych i hydrologicznych (§ 5), prognoz
(§ 6), komunikatów (§ 7) oraz biuletynów (§ 8).
Z informacji przekazanych przez IMGW-PIB wynika, że ostrzeżenia, prognozy i komunikaty
były udostępniane również za pośrednictwem stron internetowych meteo.imgw.pl oraz
hydro.imgw.pl, a także dedykowanych serwerów, usług sieciowych oraz poczty
elektronicznej, zgodnie z adresami wskazanymi przez podmioty wymienione
w rozporządzeniu. Ostrzeżenia były również dostępne na stronie dane.publiczne.imgw.pl.
Informacje prognozowanej sytuacji hydrologiczno-meteorologicznej, w tym ostrzeżenia,
były dodatkowo prezentowane podczas krajowych, wojewódzkich sztabów kryzysowych i
przekazywane mediom w formie komunikatów oraz wywiadów. Dodatkowym źródłem
informacji była strona internetowa IMGW-PIB (www.imgw.pl/aktualnosci), aplikacja
mobilna oraz profile w mediach społecznościowych
(www.facebook.com/Meteoimgw, https://x.com/IMGWmeteo ). W załączniku nr 3
przedstawiono zestawienie ostrzeżeń hydrologicznych opracowanych podczas powodzi
z września 2024 r., zaś w załączniku nr 4 zawarto ostrzeżenia meteorologiczne. Ze względu
na bardzo dynamicznie zmieniającą się sytuację meteorologiczną, szczególnie w
początkowej fazie w dniach 11 do 13 września 2024 r. oraz złożoność procesów fizycznych
odpowiedzialnych za powstawanie opadów w terenach górskich, prognozowanie
wymagało ciągłego monitoringu i aktualizacji wysokości, miejsca i czasu występowania
najintensywniejszych opadów, a dalej powodzi. Od początku jednak IMGW-PIB wskazywał
górne odcinki sudeckich dopływów Odry, w szczególności w obszarze Kotliny Kłodzkiej,
jako obszar szczególnie zagrożony. Informacje nt. prognozowanej sytuacji hydrologiczno-
meteorologicznej, przekazywane przez IMGW-PIB były na bieżąco aktualizowane w celu
przedstawienia najbardziej wiarygodnego scenariusza. Warto też zaznaczyć, że ciągle były
one prognozą, niezwykle trudną w interpretacji podczas zmieniającej się kilkadziesiąt razy
na dobę sytuacji pogodowej. Prognozy były niezwykle trudne w interpretacji podczas
dynamicznie zmieniającej się sytuacji pogodowej. Istniało znaczne zróżnicowanie
przestrzenne prognozowanego przebiegu zjawisk, które podlegały zmianom wraz
z aktualnymi prognozami modeli numerycznych. Należy zauważyć, że pod pływem niżu
znajdowała się znacząca część kraju, natomiast jego niszczycielskie oddziaływanie
dotyczyło południowo i południowo-zachodniej części kraju.
Wszystkie obszary były informowane o ryzyku wystąpienia sytuacji niebezpiecznych
i alarmujących. Wszystkie dane i prognozy cechowały się wysokim stopniem
wiarygodności. Aktualne dane i produkty hydrologiczne (w szczególności prognozy i
ostrzeżenia hydrologiczne) są dostępne m. in. w serwisach IMGW-PIB, w szczególności
meteo.imgw.pl, modele.imgw.pl, hydro.imgw.pl, aplikacji internetowej IMGW- PIB.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, odpowiedzialny za koordynację działań,
jednoznacznie stwierdził, że żadna informacja o zagrożeniu powodziowym w Polsce nie

-- 5 of 7 --

6
została zbagatelizowana. W dniu 11 września 2024 r. w Rządowym Centrum
Bezpieczeństwa (RCB) odbyło się posiedzenie Zespołu Zarządzania Kryzysowego
Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, w którym uczestniczyli m.in. właściwi
wojewodowie oraz przedstawiciele służb. Informacje o zagrożeniu powodziowym zostały
przekazane w trybie pilnym stronie samorządowej. Ponadto, zostały wydane stosowne
ostrzeżenia w środkach masowego przekazu i poprzez „Alert RCB”. 11 września 2024 r. o
godzinie 13.07 została wydane przez IMGW-PIB ostrzeżenie meteorologiczne na okres od
12-16 września 2024 r., ze szczegółową informacją o przewidywanych opadach w
poszczególnych dobach dla województw dolnośląskiego i opolskiego. 11 września 2024 r.
o godzinie 14.30 zostały wydane pierwsze ostrzeżenia hydrologiczne. Ze względu na dużą
sumę opadów przewidywanych w dniach 13-14 września 2024 r., były wydane ostrzeżenia
najwyższego – 3 stopnia.
Informacje o zagrożeniu powodziowym dla ludności i samorządów były upublicznione
w trybie natychmiastowym i ze stosownym wyprzedzeniem ze strony służb i rządowych
struktur kryzysowych przed wystąpieniem fazy powodzi. Należy jednocześnie podkreślić,
że zarówno EFAS, jak i prognozy IMGW-PIB wskazują możliwe obszary wystąpienia
zdarzeń atmosferycznych, bez przedstawienia skutków ich zaistnienia lub dokładnej
lokalizacji. Niemniej wskazane informacje wystarczyły do dysponowania i dyslokacji sił
oraz środków służb ratowniczych, tj.: Państwowej Straży Pożarnej, krajowego systemu
ratowniczo-gaśniczego, Policji czy Wojska Polskiego w obszary zagrożenia powodziowego,
których działania były już realizowane przed nadejściem powodzi.
W odpowiedzi na komunikaty, mając na uwadze prognozy pogody oraz możliwość
utworzenia się wezbrania, Państwowe Gospodarstwo, Wody Polskie rozpoczęło
przygotowania do podjęcia działań, w tym w szczególności polegających na
przygotowanie obiektów hydrotechnicznych, wprowadzono dyżury powodziowe
w jednostkach PGW Wody Polskie, poinformowano firmy wykonujące prace w korytach
rzeki i międzywalu do zabezpieczenia. PGW Wody Polskie współpracowało ze służbami
odpowiedzialnymi za zarządzanie kryzysowe na wszystkich strukturach i szczeblach.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji powołał specjalny zespół, którego
zadaniem będzie opracowanie raportu z powodzi, która miała miejsce w południowo-
zachodniej Polsce we wrześniu 2024 r. W dokumencie uwzględnione mają zostać
w szczególności prognozy zagrożeń powodziowych, gotowość służb i podmiotów
ratowniczych oraz współdziałanie administracji w zakresie zwiększonego ryzyka
powodziowego. W dokumencie, który ma zostać przygotowany w drugim kwartale 2025
roku, mają zostać m.in. uwzględnione wnioski i rekomendacje dla służb i podmiotów
ratowniczych do reagowania na zagrożenia powodziowe.
Z poważaniem,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Podsekretarz Stanu
Przemysław Koperski

-- 6 of 7 --

7
Załączniki:
1) zestawienie notyfikacji powodziowych „Flood Notification” otrzymanych w
dniach 09-16.09.2024 r.,
2) zestawienie informacji przekazanych pocztą elektroniczną z CHMU do IMGW- PIB
w okresie 10-16.09.2024 r.,
3) zestawienie ostrzeżeń hydrologicznych opracowanych podczas powodzi z
września 2024 r.,
4) ostrzeżenia meteorologiczne wydane w okresie od 11.09.2024 r. godz. 00.00 do
16.09.2024 r. godz.24.00.

-- 7 of 7 --