Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 16 października 2024 r.
Znak sprawy: BM.zp.058.51.20
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: udzielenia odpowiedzi na interpelację nr 4995.
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 4995 złożoną przez Posłankę na Sejm RP Panią Lidię Czechak
w sprawie sytuacji rolników dotkniętych skutkami powodzi, przedstawiam następujące
informacje w odniesieniu do zadanych w przedmiotowym piśmie pytań.
Po etapie pierwszych intensywnych działań, podejmowanych przez wszystkie służby
zarządzania kryzysowego, których priorytetem było zapewnienie bezpieczeństwa
obywateli i zabezpieczenie funkcjonowania istniejącej infrastruktury, obecnie kluczową
sprawą jest szacowanie strat przez komisje powołane przez wojewodów. Szacowanie
zalanych pól odbywa się zgodnie z wytycznymi dotyczącymi działań w zakresie zalanych
upraw polowych oraz trwałych użytków rolnych.
Odnośnie do form pomocy MRiRW dla rolników poszkodowanych w wyniku powodzi,
poniżej przedstawiam najważniejsze informacje o podjętych działaniach.
 Rada Ministrów przyjęła na wniosek MRiRW rozporządzenie zmieniające
rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych
zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dotyczące pomocy dla
producentów rolnych poszkodowanych przez powódź (akt po podpisaniu zostanie
skierowany do ogłoszenia). Określone w nim zostało wsparcie w wysokości:
1) 5000 zł na 1 ha powierzchni uprawy kukurydzy, buraków cukrowych,
ziemniaków, konopi włóknistych, tytoniu, chmielu, lnu, winorośli, ziół, słonecznika
lub warzyw,
2) 4000 zł na 1 ha powierzchni uprawy soi

-- 1 of 9 --

str. 2
na której powstały szkody spowodowane wystąpieniem powodzi, która miała
miejsce we wrześniu 2024 r., w związku z którą wprowadzono stan klęski
żywiołowej.
Pomoc w formie dotacji będzie przyznawana, w drodze decyzji administracyjnej
kierownika biura powiatowego Agencji RiMR, na wniosek producenta rolnego,
złożony nie później niż do dnia 15 listopada 2024 r. na formularzu opracowanym
i udostępnionym przez agencję na stronach internetowych przez nią
administrowanych.
ARiMR przygotowuje się technicznie i organizacyjnie do wypłaty tej pomocy tak
by po wejściu rozporządzenia w życie można było pilnie przystąpić do realizacji
jego przepisów.
 Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wystąpił do Komisarza ds. rolnictwa
i rozwoju wsi o uruchomienie przez KE nadzwyczajnej pomocy dla
producentów rolnych, w celu zrekompensowania poniesionych przez nich strat
z powodu powodzi.
 Uproszczona została procedura dla płatności bezpośrednich, w tym
ekoschematów obszarowych, ekoschematu Dobrostan zwierząt oraz płatności
obszarowych II filaru WPR. Rolnicy z obszarów powodziowych są zwolnieni
z obowiązku składania pisemnego oświadczenia o wystąpieniu siły wyższej lub
nadzwyczajnych okoliczności. Zachowują oni prawo do otrzymania płatności
i nie będą stosowane wobec nich kary za niespełnienie warunków i wymogów
dotyczących przyznawania płatności, jak również za niespełnienie norm
i wymogów warunkowości.
 Zwiększone zostały zaliczki na dopłaty bezpośrednie – rolnicy z terenów
powodziowych będą w pierwszej kolejności otrzymywać zaliczki z tytułu
dopłat bezpośrednich (od 16 października zaliczka do 70 proc. dopłat
bezpośrednich). Aktualnie podpisane zostały rozporządzenia określające
stawki poszczególnych płatności bezpośrednich podstawowych,
przejściowego wsparcia krajowego oraz ekoschematów obszarowych (bez
ekoschematu Dobrostan zwierząt).
 Uruchomiona została pomoc z Funduszu Składkowego Ubezpieczenia
Społecznego Rolników, którą objęte będą dofinansowania wyjazdów
kolonijnych dla dzieci rolników (m.in. zielone szkoły) oraz dosprzętowienie
Ochotniczych Straży Pożarnych z terenów dotkniętych powodzią.
 Planowane jest uruchomienie naboru w ramach operacji typu „Inwestycje
odtwarzające potencjał produkcji rolnej” w ramach Programu Rozwoju Obszarów
Wiejskich 2014-2020 (poddziałanie 5.2).
Aktualnie trwają pilne prace nad projektem nowelizacji rozporządzenia Ministra
RiRW w sprawie pomocy finansowej na operacje tego typu, w celu
skoncentrowania środków na pomocy rolnikom z obszarów objętych stanem
klęski żywiołowej. Nowelizacja zakłada także uproszczenia procesu ubiegania się
o pomoc oraz wydłużenia dotychczas ustalonego terminu na rozliczenie operacji.

-- 2 of 9 --

str. 3
O przyznanie wsparcia będą mogli starać się rolnicy, którzy ponieśli straty
w uprawach rolnych, zwierzętach gospodarskich, czy rybach na poziomie
co najmniej 30% średniej rocznej produkcji rolnej w gospodarstwie.
Wsparcie uruchomione zostanie wyłącznie dla gospodarstwach na obszarach
objętych stanem klęski żywiołowej, w których powstały szkody w wyniku
powodzi we wrześniu 2024 r.
Za oszacowanie wysokości poniesionych strat w gospodarstwie rolnika
odpowiedzialna jest komisja powołana przez wojewodę właściwego
ze względu na miejsce ich wystąpienia.
Maksymalna kwota wsparcia w ramach poddziałania 5.2 wynosi do 300 tys. zł,
(wsparcie polega na refundacji 80% kosztów kwalifikowalnych).
Na podstawie oszacowanej przez komisję wartości szkód w składniku
gospodarstwa, którego odtworzenia dotyczy wniosek o przyznanie pomocy,
określana zostanie wysokość wsparcia, jaką może otrzymać rolnik,
z uwzględnieniem wcześniej wskazanego limitu pomocy na gospodarstwo
i beneficjenta.
Ogłoszenie naboru wniosków o przyznanie pomocy w ramach poddziałania 5.2
planowane jest jeszcze w tym roku, a nabór powinien być prowadzony
co najmniej do końca roku 2024.
Rolnicy będą mogli złożyć wnioski o płatność końcową do 31 sierpnia 2025 r.
 Trwają prace we współpracy z biogazowniami w zakresie określenia warunków
zarówno dla rolników jak i biogazowni utylizacji zniszczonych przez wodę upraw
i innych produktów rolnych. W analizie kwestia utylizacji w elektrowniach
węglowych i elektrociepłowniach.
 Odbywają się wizje lokalne stanu gleb na terenach powodziowych wskazujące na
ich degradację i dewastację (stwierdzono całkowite lub częściowe zmycie
warstwy próchnicznej wraz z częścią podglebia. W skrajnych przypadkach
zanotowano całkowity brak górnych warstw profili glebowych, aż do warstwy
otoczaków stanowiących warstwę podściełającą w madach górskich. W wyniku
gwałtownych przepływów wód powodziowych w wielu miejscach zostały
naniesione kamienie).
 Wprowadzono zwolnienie do 31 grudnia 2025 r. z obowiązku ponoszenia opłat
za badania gleb w okręgowych stacjach chemiczno-rolniczych.
 Wydłużono termin, tj. do dnia 31 grudnia 2027 r., na przygotowanie miejsc do
przechowywania nawozów naturalnych.
 Wprowadzono zwolnienie do dnia 31 grudnia 2025 r. z ponoszenia opłat za brak
dokumentacji realizacji programu azotanowego oraz brak planu nawożenia
azotem oraz niewłaściwe przechowywania nawozów naturalnych oraz kiszonek.
 W związku z pilną potrzebą sanitacji i rekultywacji gleb Minister Rolnictwa
i Rozwoju Wsi zawnioskował do Ministra Klimatu i Środowiska oraz
Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej o
ponowne uruchomienie Programu regeneracji środowiskowej gleb
poprzez ich wapnowanie oraz prowadzenie działań związanych z
rekultywacją użytków rolnych i włączenie ich do części „Usuwanie

-- 3 of 9 --

str. 4
skutków powodzi 2024 r.”, o którą został rozszerzony przez Narodowy
Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej program „Adaptacja
do zmian klimatu”;
 Przygotowywane są rekompensaty z tytułu strat w gospodarstwach
rybackich.
 Samochody dostarczające pomoc dla rolników z terenów powodzi są
tankowane darmowym paliwem z Orlenu.
 Przygotowane zostały zalecenia dla rolników dotyczące postępowania z
gruntami, które zostały zalane, wskazujące do kogo rolnik ma się zgłosić z
pytaniami, jak rolnik ma postępować z uprawami po ustąpieniu wód
powodziowych oraz jak przygotować pola pod zasiewy. Dodatkowe
informacje dotyczą postępowania w przypadku skażenia sanitarnego gleb
oraz kwestii wapnowania, które może być niezbędnym elementem
dalszego gospodarowania. Informator wskazuje też instytucje, które są
gotowe do pomocy jak: ośrodki doradztwa rolniczego czy okręgowe stacje
chemiczno-rolnicze (pobieranie próbek gleby).
Wprowadzony został skoordynowany system sieciowej pomocy poprzez podległe lub
nadzorowane przez Ministra instytucje.
W ramach KRUS:
a) KRUS będzie realizował przepis ustawy z dnia 1 października 2024 r. o zmianie
ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków
powodzi oraz niektórych innych ustaw, na mocy którego zwalnia się z
obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne
rolników oraz na ubezpieczenie zdrowotne za osoby objęte tymi
ubezpieczeniami, na okres roku poczynając od następnego terminu płatności
składki przypadającego po wprowadzeniu stanu klęski żywiołowej
b) KRUS na podstawie ww. ustawy będzie przyznawał prawo i wypłaty zasiłków
opiekuńczych dla ubezpieczonych rolników/ domowników z powodu
sprawowania opieki nad:
 dzieckiem do ukończenia 8 lat,
 dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o znacznym lub umiarkowanym
stopniu niepełnosprawności do ukończenia 18 lat,
 dzieckiem z orzeczeniem o niepełnosprawności lub z orzeczeniem o potrzebie
kształcenia specjalnego lub z orzeczeniem o potrzebie zajęć rewalidacyjno-
wychowawczych,
 osobą dorosłą posiadającą orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego lub
orzeczenie o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych - w związku z
zamknięciem z powodu powodzi żłobka, klubu dziecięcego, przedszkola,
szkoły lub innej placówki, do których uczęszcza dziecko albo niemożności
sprawowania opieki przez nianię lub dziennego opiekuna.

-- 4 of 9 --

str. 5
Wysokość zasiłku za każdy dzień opieki - 1/30 kwoty emerytury podstawowej (emerytura
podstawowa od 1 marca 2024 r. wynosi 1 602,86 zł).
c) KRUS realizuje wnioski rolników w zakresie odroczenia terminu płatności
składek na ubezpieczenie społeczne rolników oraz rozłożenia zaległości
z tytułu składek na dogodne raty,
d) W październiku br. dla emerytów i rencistów KRUS zamieszkujących
w województwie dolnośląskim i opolskim, termin wypłaty świadczeń
przypadający „20” został przesunięty na „10” (pierwszy termin wypłaty
świadczeń emerytalno-rentowych funkcjonujący w KRUS). W konsekwencji
około 30 tys. emerytów i rencistów otrzymało świadczenia do 10
października, czyli o 10 dni wcześniej.
W ramach KOWR:
a) Pomoc w opłatach na rzecz KOWR tj.: odroczenie, rozłożenie na raty płatności
z tytułu sprzedaży lub dzierżawy, obniżenie, umorzenie czynszu z tytułu
dzierżawy); użyczenie, na okres jednego roku, niezagospodarowanego mienia
Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa.
b) Na terenach objętych powodzią zawieszono realizację planowanych kontroli w
związku z nadzorem KOWR nad spełnieniem zobowiązań i warunków
wynikających dla nabywców nieruchomości rolnych z ustawy o kształtowaniu
ustroju rolnego.
c) Spółki nadzorowane przez KOWR oraz Oddziały Terenowe KOWR udzielają
pomocy dla poszkodowanych rolników w postaci pasz, siana oraz materiału
siewnego i innych produktów rolnych. Podjęły one współpracę ze sztabami
kryzysowymi, Ośrodkami Doradztwa Rolniczego, Izbami Rolniczymi oraz
samorządami i na bieżąco przekazują pomoc rzeczową w postaci wody, narzędzi,
środków sanitarnych, środków czystości, preparatów do dezynfekcji, osuszaczy
powietrza itp. Spółki partycypują również w kosztach transportu produktów
rolnych. Spółki wraz z OT KOWR uruchomiły magazyny interwencyjne, a także
udzielają pomocy poprzez uruchomienie zorganizowanych punktów przyjęcia i
rozdysponowania pomocy – 10 centrów logistycznych, m.in. magazyny do
składowania pasz, sprzętu rolniczego itp.
d) KOWR wdraża rozwiązania mające na celu ułatwienie dzierżawcom korzystania z
majątku Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, zwolnienia z tytułu czynszu
dzierżawnego poszkodowanym i innych propozycji systemowych rozwiązań
mających na celu wsparcie poszkodowanych rolników.
W ramach ARiMR:
a) Rolnicy będą mogli ubiegać się w ARiMR o umorzenie wierzytelności Agencji,
rozłożenie ich na raty lub odroczenie terminu ich spłaty. W odniesieniu do
wierzytelności Agencji oraz do należności w ramach Wspólnej Polityki Rolnej,
możliwe jest również rozłożenie na raty lub odroczenie terminu spłaty.

-- 5 of 9 --

str. 6
b) Rolnicy są zwolnieni z obowiązku składania w biurze powiatowym Agencji
Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa pisemnego oświadczenia o
wystąpieniu siły wyższej. Ponadto wobec tych rolników nie będą stosowane
kary za niespełnienie wymogów dotyczących przyznawania płatności, jak
również za niespełnienie norm i wymogów warunkowości.
c) W ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania odporności trwają prace
związane ze zmianą Regulaminów wyboru przedsięwzięć do objęcia
wsparciem z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększenia Odporności
związanych z częścią inwestycji A.1.4.1. Wymiana pokryć dachowych
z materiałów szkodliwych dla zdrowia lub środowiska w gospodarstwach
rolnych dla I i II naboru wniosków, umożliwiające ostatecznym odbiorcom z
terenów objętych stanem klęski żywiołowej wsparcie i zgłaszanie siły wyżej.
W ramach IJHARS:
a) Wprowadzono dyżur ekspercki (7 dni w tygodniu) dla konsumenta,
przedsiębiorcy, rolnika oraz organizacji humanitarnych, pod adresem mailowym:
alarm@ijhars.gov.pl gdzie można uzyskać informacje na temat jakości handlowej
produktów rolno-spożywczych i in. spraw z obszaru kompetencji IJHARS w
kontekście powodzi.
b) Wdrożono wytyczne dotyczące postępowania WIJHARS na terenie objętym jak
również nieobjętym stanem klęski żywiołowej; opracowano i skierowano do
realizacji specjalny tryb postępowania WIJHARS, w tym skrócony protokół
kontroli, służący wykonywaniu uproszczonej kontroli urzędowej produktów
rolno-spożywczych nie mających kontaktu z wodą powodziową, a pochodzących
z terenów dotkniętych stanem klęski żywiołowej; protokół zostanie wdrożony w
tym tygodniu.
c) Opracowano harmonogram działań w zakresie postępowania z producentami
ekologicznymi. Z jednostek certyfikujących otrzymano szacunkowe dane o
producentach ekologicznych rzeczywiście dotkniętych powodzią (403), z czego
311 zostało już skontrolowanych w 2024 r., pozostało do skontrolowania 92
producentów;
d) Odbywają się wizyty monitorujące miejsca, w których możliwe jest prowadzanie
do obrotu produktów spożywczych mających uprzedni kontakt z wodą
powodziową (punkty skupu, targowiska, bazary); inspektorzy IJHARS w ramach
monitoringu (nie kontroli) pojawiają się w tych miejscach w widocznym
oznakowaniu IJHARS; dotyczy zarówno województwa dotkniętych powodzią, jak
i ościennych – wg. stanu na 15.10 tych wizyt było 180.
e) Równolegle organy wojewódzkie IJHARS wysyłają do punktów skupu informacje
pisemne wskazujące na możliwość zaistnienia ryzyka wprowadzania do obrotu
takich produktów.
f) Systematycznemu szacowaniu podlega liczba podmiotów gospodarczych
(magazyny, zakłady produkcyjne), które ucierpiały w powodzi.

-- 6 of 9 --

str. 7
g) Monitorowane są ogłoszenia w Internecie sugerujące skupowanie przez
podmioty zalanych artykułów rolno-spożywczych.
W ramach Ośrodków Doradztwa Rolniczego:
ODR-y z doradcami są w bezpośrednim kontakcie z rolnikami (diagnozują potrzeby oraz
straty rolników):
a) Powołano wewnętrzne zespoły do spraw koordynacji działań (dyrekcja oraz
pracownicy) oraz wyznaczono w powiatach koordynatora ds. pomocy rolnikom
poszkodowanym przez powódź.
b) Zagwarantowano pomoc w wypełnianiu wniosków o szacowanie strat w
uprawach rolnych.
c) Zapewniono rolnikom dostęp do broszur nt. „Zalecenia dotyczące upraw
polowych po ustąpieniu wód powierzchniowych”.
W ramach Głównego Inspektoratu Weterynarii
a) Powiatowi Lekarze weterynarii dokumentują straty w wizytowanych podmiotach
objętych nadzorem Inspekcji Weterynaryjnej w zakresie:
 pasz gotowych,
 zwierząt,
 produktów spożywczych pochodzenia zwierzęcego wytworzonych w ramach
sprzedaży bezpośredniej (SB), rolniczego handlu detalicznego (RHD) oraz
działalności marginalnej, lokalnej i ograniczonej (MLO).
b) GLW podjął decyzję o wdrożeniu doraźnego programu badania ryb, które
pochodzą ze stawów zlokalizowanych na obszarach, przez które przeszła woda
powodziowa. Ww. program będzie realizowany na terenie trzech województw, na
obszarach powiatów, które zostały objęte stanem klęski żywiołowej, tj. w
województwie dolnośląskim (powiat karkonoski, kłodzki oraz złotoryjski), w woj.
opolskim (powiat nyski oraz prudnicki) i w woj. śląskim (powiat cieszyński). W
sumie, programem zostanie objętych 26 stawów, przez które przeszła woda
powodziowa, z których zostanie pobranych i zbadanych 104 próbki. Próbki do
badań monitoringowych w kierunku metali ciężkich, pestycydów
chloroorganicznych, dioksyn, polichlorowanych bifenyli i substancji
perfluoroalkilowych oraz do badań ichtiopatologicznych (badanie kliniczne i
anatomopatologiczne, badania bakteriologiczne, parazytologiczne) będą
nieodpłatnie pobierane przez organy terenowe IW. Niniejszy program będzie
realizowany we współpracy z PIW – PIB w Puławach oraz Instytutem Rybactwa
Śródlądowego im. Stanisława Sakowicza – PIB w Olsztynie w okresie do 30
listopada 2024 r. Istotą programu jest umożliwienie podmiotom sektora
akwakultury wprowadzenie ryb o masie handlowej na rynek, celem ograniczenia
strat finansowych producentów, przy jednoczesnym zapewnieniu konsumentom
bezpieczeństwa produktów pochodzących z obszarów objętych powodzią.

-- 7 of 9 --

str. 8
c) GLW wydał zalecenie, aby środki odkażające oraz niezbędny sprzęt do ich
stosowania, będące w dyspozycji Powiatowych Lekarzy Weterynarii (PLW), były
udostępniane nieodpłatnie dla gospodarstw rolnych utrzymujących zwierzęta
gospodarskie, które ucierpiały w wyniku powodzi. Inicjatywa ta obejmuje
gospodarstwa, w których możliwe jest przywrócenie produkcji zwierzęcej, jak i
działalności związanej z Rolniczym Handlem Detalicznym (RHD), Sprzedażą
Bezpośrednią (SB), oraz działalnością Marginalną, Lokalną i Ograniczoną
(MOL).Gospodarstwa prowadzące produkcję zwierzęcą oraz działalności RHD, SB
i MOL, które ucierpiały w wyniku powodzi, a chcą wznowić swoją produkcję,
powinny zgłaszać się w powyższej sprawie do Powiatowych Inspektoratów
Weterynarii.
d) Dodatkowo Inspekcja Weterynaryjna będzie nieodpłatnie pobierać próbki do
badań na skuteczność odkażania. Celem tych działań jest zapewnienie wysokiego
poziomu bezpieczeństwa zdrowia publicznego oraz wsparcie producentów
rolnych, którzy chcą wznowić działalność produkcyjną.
e) W związku z wystąpieniem powodzi w województwach śląskim i opolskim oraz
decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Czesława Siekierskiego (19 września
2024 r.) o zawieszeniu kontroli realizowanych w ramach działań
planowych jednostek podległych MRiRW w rejonach dotkniętych powodzią, BK
GIW odstąpiło od zaplanowanej na II półrocze 2024 r. kontroli na ww. terenach.
W ramach Krajowej Stacji Chemiczno-Rolniczej:
Opracowane zostały instrukcje działań dla OSChR, opracowano zalecenia dla rolników
w zakresie badania gleb i wykorzystania wyników, gromadzone są wykazy gmin i
miejscowości objętych powodzią, prowadzony jest bezpośredni kontakt z ODR-ami,
wojewodami i poszkodowanymi rolnikami. Zamieszczane są informacje na stronach
internetowych.
W ramach Centralnego Ośrodka Badania Odmian Roślin Uprawnych:
W pomoc dla poszkodowanych rolników zaangażowały się dwie Stacje Doświadczalne
Oceny Odmian:
 SDOO w Zybiszowie (woj. dolnośląskie) - udzielając pomocy związanej
z magazynowaniem płodów rolnych i paszy w Zakładach Doświadczalnych
Oceny Odmian w Bukówce i Naroczycach,
 SDOO w Głubczycach - świadcząc pomoc w zakresie zorganizowania zbiórki
pieniężnej i zakup osuszaczy, a także udostępnienie placu do składowania
drewna i wapna dla celów remontowych i magazynu do przechowania paszy
i mebli okolicznych mieszkańców.

-- 8 of 9 --

str. 9
W ramach Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa:
a) W rejonach dotkniętych powodzią Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin
i Nasiennictwa zawiesza planowane kontrole (prowadzone są jedynie kontrole
niezbędne dla zapewnienia bezpieczeństwa w obszarach przypisanych Inspekcji,
a także kontrole prowadzone na wniosek podmiotów.).
b) Pracownicy Inspekcji służą rolnikom pomocą i wsparciem przy poszukiwaniu
możliwości zagospodarowania albo utylizacji zalanych albo podtopionych
środków produkcji oraz ustaleniu działań w odniesieniu do miejsc objętych
kwarantanną.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Stefan Krajewski
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów – Departament Spraw Parlamentarnych

-- 9 of 9 --