Interpelacja nr 4993
Interpelacja w sprawie zamknięcia Elektrowni Rybnik
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (100%)
Infrastruktura i Transport (55%)
Podatki i Finanse (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie zamknięcia Elektrowni Rybnik
Interpelacja nr 4993
do ministra przemysłu, ministra aktywów państwowych
w sprawie zamknięcia Elektrowni Rybnik
Zgłaszający: Bolesław Piecha
Data wpływu: 23-09-2024
Szanowny Panie Premierze,
strona społeczna działająca w Elektrowni Rybnik zwróciła się do mnie z prośbą o wsparcie w zakresie optymalnego okresu jej wyłączenia z Krajowego Systemu Elektroenergetycznego związanego z trwałym odejściem od spalania w niej węgla kamiennego. Rybnicka Elektrownia od lat udowadnia swoją gotowość do przystosowania się do zmieniających się uwarunkowań zewnętrznych oraz do wspomagania KSE w krytycznych momentach. Elektrownia Rybnik posiada następujące możliwości:
– techniczne: Elektrownia Rybnik jest w stanie pracować w zakresie potrzebnym PSE, często stosując rezerwę mocy wirującej w okresach niskiej generacji odnawialnych źródeł energii;
– paliwowe: Elektrownia Rybnik ma zdolność spalania różnych rodzajów paliw, w tym mułów oraz niskokalorycznych gatunków węgla, co umożliwia uczestnictwo Elektrowni Rybnik w procesie rekultywacji i utylizacji hałd odpadów pokopalnianych;
– lokalne wsparcie: Elektrownia Rybnik korzysta z pobliskiej bazy firm w województwie śląskim, co pozwala na optymalizację kosztów usług, jednocześnie dając pracę w regionie. Bliska lokalizacja dostawców węgla kamiennego pozwala na znaczną redukcję kosztów transportu i logistyki, co wpływa na niższą emisję gazów cieplarnianych takich jak CO2;
Zgodnie z przyjętą strategią utrzymania majątku, popartą analizą zapasu żywotności kluczowych urządzeń, w 2023 roku określono graniczny czas eksploatacji Elektrowni Rybnik do 2035 r. Elektrownia Rybnik jest również jedynym dostawcą ciepła dla części miasta Rybnika. Obecnie Elektrownia Rybnik zatrudnia ponad 500 osób, a baza firm kooperujących liczy około 1200 osób.
Należy podkreślić, że elektrownia posiada konkretne instalacje środowiskowe, tj.: instalacje mokrego odsiarczania spalin oraz redukcji tlenków azotu i odpylania, na które w ostatnim dziesięcioleciu wydatkowano ponad 400 milionów złotych. Zrealizowane inwestycje pozwalają dotrzymać wyśrubowanych norm ochrony środowiska.
Zadeklarowane terminy wyłączenia do roku 2035 są zgodne z wymaganiami pakietu „Fit for 55“, co dodatkowo podkreśla odpowiedzialne podejście do transformacji energetycznej. Przedwczesne wyłączenie Elektrowni Rybnik spowoduje poważne problemy również w kooperujących z nią kopalniach, co zwiększy problemy w zatrudnieniu w regionie.
Ostatnio pojawiły się zapowiedzi zamknięcia Elektrowni Rybnik już w 2025 roku. Jest to dla mnie i mieszkańców Rybnika i okolic dużym zaskoczeniem.
W związku z powyższym proszę o odpowiedzi na poniższe pytania:
Proszę o przedstawienie strategii transformacji dla PGE GiEK i dla Elektrowni Rybnik na lata 2024-2030.
Jakie konkretne plany ma zarząd PGE GiEK SA dla Elektrowni Rybnik w oparciu o sprawiedliwą transformację energetyczną? Czy są planowane inwestycje w nowe źródła zielonej energii, czy też teren zostanie przeznaczony pod inne cele?
Z wiadomości przekazanej pracownikom przez prezesa J. Kaczorowskiego wynika, że Elektrownia Rybnik będzie zamknięta do końca 2025 r. Jakie są przyczyny tak nagłego zamknięcia Elektrowni Rybnik?
Kto będzie dostarczał ciepło do dzielnicy Rybnicka Kuźnia po zamknięciu elektrowni w 2025 roku? Jakie będą ceny ciepła dla odbiorców, tj. mieszkańców osiedli, domów prywatnych, przedsiębiorców, obiektów oświaty, przedszkola, żłobka?
Co z utrzymaniem miejsc pracy w procesie sprawiedliwej transformacji energetycznej w Rybniku? Czy tak istotne zmiany, jak zamykanie elektrowni, nie powinny być realizowane z poszanowaniem umów społecznych oraz na drodze dialogu społecznego, na zasadzie ewolucji, a nie rewolucji? Czy takie procesy nie powinny być komunikowane z wyprzedzeniem i rozłożone na co najmniej 10-15 lat naprzód?
W 2023 roku na posiedzeniu zarządu PGE GiEK SA zostały wyznaczone daty graniczne okresów użytkowania podstawowych jednostek wytwórczych oraz maszyn podstawowych, zgodnie z wyznaczonymi datami ostatnie bloki 5-8 o mocy 900 MW w Elektrowni Rybnik powinny pracować do końca 2035 roku. Jak to się ma do wiadomości przekazanej pracownikom przez prezesa J. Kaczorowskiego o zakończeniu pracy tych bloków do końca 2025 r.?
Na jakiej podstawie prawnej planowane jest zakończenie pracy elektrowni w 2025 roku?
Co powoduje, że elektrownia, która ma być wyłączona za 15 miesięcy (informacje od prezesa Kaczorowskiego), pracuje średnio nadal blokami powyżej ok. 6 tys. godzin rocznie i czy na pewno wytworzona energia przez elektrownię po jej zamknięciu będzie zastąpiona i pokryta w latach kolejnych przez inne stabilne źródła w celu zagwarantowania bezpieczeństwa energetycznego kraju?
Dlaczego zarząd PGE GiEK SA nie uwzględnia zapisów porozumienia między rządem a stroną społeczną, na podstawie którego została podpisana umowa społeczna dotycząca transformacji sektora górnictwa węgla kamiennego oraz wybranych procesów transformacji województwa śląskiego? Zgodnie z punktem 9 niniejszego porozumienia, tj. „strony ustaliły, że funkcjonowanie Elektrowni Rybnik w oparciu o węgiel kamienny będzie zapewnione do 2030 r. W roku 2029 dokonana zostanie analiza możliwości dalszego funkcjonowania elektrowni“, w związku z tym dlaczego elektrownia w Rybniku ma zostać zamknięta w roku 2025?
Skoro wynik finansowy Elektrowni Rybnik jest ujemny, to jakie działania i kiedy podjął obecny zarząd w celu naprawy tej sytuacji? Czy polityka obecnego zarządu w tym zakresie polega jedynie na ciągłym ograniczaniu wszelkich wydatków zwłaszcza na remonty i utrzymanie majątku technicznego, a bez nich nie ma mowy o utrzymaniu dyspozycyjności bloków energetycznych na odpowiednim poziomie? Taka polityka zmierza do samoczynnego odstawienia zakładu z uwagi na zły stan techniczny urządzeń.
Czy zarząd prowadzi politykę, która ma na celu pogłębianie ujemnego wyniku finansowego Elektrowni Rybnik? Jeśli rentowność elektrowni jest znaczącym kryterium podjęcia decyzji o dalszym jej funkcjonowaniu, to dlaczego bloki często są grafikowane przez Departament Handlu w dni, kiedy ceny energii elektrycznej na Rynku Dnia Następnego są bardzo niskie lub wręcz ujemne, a bardzo często nie są grafikowane (sprzedawane), kiedy ceny energii są korzystne i mogą przynieść dodatnią marżę?
Czy została dokonana ocena, jakie będą skutki społeczno-gospodarcze dla miasta Rybnika i regionu po planowanej likwidacji elektrowni w 2025 roku? Czy są prowadzone konsultacje społeczne związane z likwidacją zakładu, który jest dla Rybnika i okolic wraz z kopalniami głównym pracodawcą? Co z utrzymaniem miejsc pracy w procesie sprawiedliwej transformacji energetycznej? Czy zamykanie Elektrowni Rybnik będzie realizowane z poszanowaniem zawartych umów społecznych oraz na drodze dialogu społecznego? Jaka przyszłość czeka załogę składającą się z 500 pracowników po zamknięciu elektrowni, a także pracowników firm działających na terenie Elektrowni Rybnik, około 1200 osób?
Jak zarząd PGE wyobraża sobie likwidację zakładu, który jest dla Rybnika i okolic wraz z kopalniami głównym pracodawcą? Czy są prowadzone konsultacje społeczne w tej sprawie? A jeśli nie, to dlaczego?
Czy zarząd zdaje sobie sprawę, jakie skutki społeczno-gospodarcze dla miasta Rybnika będzie wywoływać decyzja o zamknięciu zakładu, czy zostały wykonane jakiekolwiek analizy? Jaki to będzie miało wpływ na warunki i poziom życia mieszkańców Rybnika i całego regionu? (poziom bezrobocia, poziom zamożności/ubóstwa, poziom przestępczości, etc.) Jaki to będzie miało wpływ na dalsze perspektywy funkcjonowania śląskich kopalń? Jaki to będzie miało wpływ na lokalny biznes, który rozwija się od lat dzięki szerokiej współpracy gospodarczej z Elektrownią Rybnik? Jaki to będzie miało wpływ na perspektywy młodych ludzi z Rybnika, którzy już teraz często wyjeżdżają do większych miast za lepszą pracą? Jaki to będzie miało wpływ na perspektywy rozwojowe Rybnika?
Czy zarząd PGE zdaje sobie sprawę, że decyzja o wyłączeniu mocy produkcyjnych Elektrowni Rybnik spowoduje zdecydowane obniżenie bezpieczeństwa energetycznego kraju? Wg wcześniej komunikowanych założeń oraz analiz transformacja energetyczna miała polegać na wydzieleniu elektrowni węglowych oraz kopalń do tzw. NABE (Narodowa Agencja Bezpieczeństwa Energetycznego), co miało gwarantować bezpieczeństwo energetyczne kraju w oparciu o własne zasoby węgla, ze względu na lokalizacje do 15 km od 5 aktywnych kopalni węgla kamiennego. Zgodnie z tą koncepcją Elektrownia Rybnik miała mieć zapewnioną pracę przez kolejne lata, przyczyniając się do utrzymania stabilności systemu oraz zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego kraju. Infrastruktura energetyczna na Ukrainie jest jednym z głównych celów ataków w czasie wojny, co jak wiadomo skutkuje gigantycznymi stratami dla gospodarki. Dlatego plany o zamykaniu elektrowni oprócz aspektów ekonomicznych powinny brać pod uwagę kwestie bezpieczeństwa energetycznego z uwagi na wojnę za granicami Polski, sytuacje awaryjne i nadzwyczajne jak chociażby ostatnia powódź? W Polsce z uwagi na brak energetyki jądrowej oraz zbyt małą liczbę bloków gazowych jeszcze przez długi czas bloki węglowe są niezbędne do tego, aby zachować bezpieczeństwo energetyczne. Dlaczego zatem w trybie przyspieszonym planuje się zamykanie elektrowni węglowych? Czy i jakie działania podejmował obecny zarząd, aby wypracować inne rozwiązania, bardziej racjonalne z punktu widzenia interesu całego kraju?
Dlaczego zakłada się ponad roczną przerwę w wytwarzaniu energii elektrycznej i cieplnej w lokalizacji Rybnik z uwagi na zamknięcie bloków węglowych w 2025 roku, a uruchomienie mocy z nowej jednostki gazowej pod koniec 2026 roku? Czy uwzględniono ryzyko opóźnienia budowy nowej jednostki, co może wydłużyć tą przerwę? Jaki to będzie miało wpływ na bezpieczeństwo energetyczne państwa?
Czy zarząd PGE GiEK SA rozważa możliwość zgłoszenia np. dwóch bloków Elektrowni Rybnik do planowanej zimnej rezerwy mocy a dwóch do usług regulacyjnych? Za takim rozwiązaniem przemawia lokalizacja Elektrowni Rybnik i częste przywołania ze strony operatora PSE.
Czy przy analizie terminu zakończenia produkcji w Elektrowni Rybnik uwzględniono możliwości spalania odpadów węglowych w rejonie Śląska (udrożnienie wydobycia kopalń), co może dać znaczącą redukcję ceny za paliwo o nawet opłatę za przyjęcie takich odpadów do spalania (muły, floty, węgiel o niskiej kaloryczności)? Elektrownia posiada odpowiednie instalacje środowiskowe dostosowane do obecnych BAT. Czy uwzględniono możliwości spalania biomasy z uwagi na istniejącą instalację Biomax?
Interpelacja nr 4993
do ministra przemysłu, ministra aktywów państwowych
w sprawie zamknięcia Elektrowni Rybnik
Zgłaszający: Bolesław Piecha
Data wpływu: 23-09-2024
Szanowny Panie Premierze,
strona społeczna działająca w Elektrowni Rybnik zwróciła się do mnie z prośbą o wsparcie w zakresie optymalnego okresu jej wyłączenia z Krajowego Systemu Elektroenergetycznego związanego z trwałym odejściem od spalania w niej węgla kamiennego. Rybnicka Elektrownia od lat udowadnia swoją gotowość do przystosowania się do zmieniających się uwarunkowań zewnętrznych oraz do wspomagania KSE w krytycznych momentach. Elektrownia Rybnik posiada następujące możliwości:
– techniczne: Elektrownia Rybnik jest w stanie pracować w zakresie potrzebnym PSE, często stosując rezerwę mocy wirującej w okresach niskiej generacji odnawialnych źródeł energii;
– paliwowe: Elektrownia Rybnik ma zdolność spalania różnych rodzajów paliw, w tym mułów oraz niskokalorycznych gatunków węgla, co umożliwia uczestnictwo Elektrowni Rybnik w procesie rekultywacji i utylizacji hałd odpadów pokopalnianych;
– lokalne wsparcie: Elektrownia Rybnik korzysta z pobliskiej bazy firm w województwie śląskim, co pozwala na optymalizację kosztów usług, jednocześnie dając pracę w regionie. Bliska lokalizacja dostawców węgla kamiennego pozwala na znaczną redukcję kosztów transportu i logistyki, co wpływa na niższą emisję gazów cieplarnianych takich jak CO2;
Zgodnie z przyjętą strategią utrzymania majątku, popartą analizą zapasu żywotności kluczowych urządzeń, w 2023 roku określono graniczny czas eksploatacji Elektrowni Rybnik do 2035 r. Elektrownia Rybnik jest również jedynym dostawcą ciepła dla części miasta Rybnika. Obecnie Elektrownia Rybnik zatrudnia ponad 500 osób, a baza firm kooperujących liczy około 1200 osób.
Należy podkreślić, że elektrownia posiada konkretne instalacje środowiskowe, tj.: instalacje mokrego odsiarczania spalin oraz redukcji tlenków azotu i odpylania, na które w ostatnim dziesięcioleciu wydatkowano ponad 400 milionów złotych. Zrealizowane inwestycje pozwalają dotrzymać wyśrubowanych norm ochrony środowiska.
Zadeklarowane terminy wyłączenia do roku 2035 są zgodne z wymaganiami pakietu „Fit for 55“, co dodatkowo podkreśla odpowiedzialne podejście do transformacji energetycznej. Przedwczesne wyłączenie Elektrowni Rybnik spowoduje poważne problemy również w kooperujących z nią kopalniach, co zwiększy problemy w zatrudnieniu w regionie.
Ostatnio pojawiły się zapowiedzi zamknięcia Elektrowni Rybnik już w 2025 roku. Jest to dla mnie i mieszkańców Rybnika i okolic dużym zaskoczeniem.
W związku z powyższym proszę o odpowiedzi na poniższe pytania:
Proszę o przedstawienie strategii transformacji dla PGE GiEK i dla Elektrowni Rybnik na lata 2024-2030.
Jakie konkretne plany ma zarząd PGE GiEK SA dla Elektrowni Rybnik w oparciu o sprawiedliwą transformację energetyczną? Czy są planowane inwestycje w nowe źródła zielonej energii, czy też teren zostanie przeznaczony pod inne cele?
Z wiadomości przekazanej pracownikom przez prezesa J. Kaczorowskiego wynika, że Elektrownia Rybnik będzie zamknięta do końca 2025 r. Jakie są przyczyny tak nagłego zamknięcia Elektrowni Rybnik?
Kto będzie dostarczał ciepło do dzielnicy Rybnicka Kuźnia po zamknięciu elektrowni w 2025 roku? Jakie będą ceny ciepła dla odbiorców, tj. mieszkańców osiedli, domów prywatnych, przedsiębiorców, obiektów oświaty, przedszkola, żłobka?
Co z utrzymaniem miejsc pracy w procesie sprawiedliwej transformacji energetycznej w Rybniku? Czy tak istotne zmiany, jak zamykanie elektrowni, nie powinny być realizowane z poszanowaniem umów społecznych oraz na drodze dialogu społecznego, na zasadzie ewolucji, a nie rewolucji? Czy takie procesy nie powinny być komunikowane z wyprzedzeniem i rozłożone na co najmniej 10-15 lat naprzód?
W 2023 roku na posiedzeniu zarządu PGE GiEK SA zostały wyznaczone daty graniczne okresów użytkowania podstawowych jednostek wytwórczych oraz maszyn podstawowych, zgodnie z wyznaczonymi datami ostatnie bloki 5-8 o mocy 900 MW w Elektrowni Rybnik powinny pracować do końca 2035 roku. Jak to się ma do wiadomości przekazanej pracownikom przez prezesa J. Kaczorowskiego o zakończeniu pracy tych bloków do końca 2025 r.?
Na jakiej podstawie prawnej planowane jest zakończenie pracy elektrowni w 2025 roku?
Co powoduje, że elektrownia, która ma być wyłączona za 15 miesięcy (informacje od prezesa Kaczorowskiego), pracuje średnio nadal blokami powyżej ok. 6 tys. godzin rocznie i czy na pewno wytworzona energia przez elektrownię po jej zamknięciu będzie zastąpiona i pokryta w latach kolejnych przez inne stabilne źródła w celu zagwarantowania bezpieczeństwa energetycznego kraju?
Dlaczego zarząd PGE GiEK SA nie uwzględnia zapisów porozumienia między rządem a stroną społeczną, na podstawie którego została podpisana umowa społeczna dotycząca transformacji sektora górnictwa węgla kamiennego oraz wybranych procesów transformacji województwa śląskiego? Zgodnie z punktem 9 niniejszego porozumienia, tj. „strony ustaliły, że funkcjonowanie Elektrowni Rybnik w oparciu o węgiel kamienny będzie zapewnione do 2030 r. W roku 2029 dokonana zostanie analiza możliwości dalszego funkcjonowania elektrowni“, w związku z tym dlaczego elektrownia w Rybniku ma zostać zamknięta w roku 2025?
Skoro wynik finansowy Elektrowni Rybnik jest ujemny, to jakie działania i kiedy podjął obecny zarząd w celu naprawy tej sytuacji? Czy polityka obecnego zarządu w tym zakresie polega jedynie na ciągłym ograniczaniu wszelkich wydatków zwłaszcza na remonty i utrzymanie majątku technicznego, a bez nich nie ma mowy o utrzymaniu dyspozycyjności bloków energetycznych na odpowiednim poziomie? Taka polityka zmierza do samoczynnego odstawienia zakładu z uwagi na zły stan techniczny urządzeń.
Czy zarząd prowadzi politykę, która ma na celu pogłębianie ujemnego wyniku finansowego Elektrowni Rybnik? Jeśli rentowność elektrowni jest znaczącym kryterium podjęcia decyzji o dalszym jej funkcjonowaniu, to dlaczego bloki często są grafikowane przez Departament Handlu w dni, kiedy ceny energii elektrycznej na Rynku Dnia Następnego są bardzo niskie lub wręcz ujemne, a bardzo często nie są grafikowane (sprzedawane), kiedy ceny energii są korzystne i mogą przynieść dodatnią marżę?
Czy została dokonana ocena, jakie będą skutki społeczno-gospodarcze dla miasta Rybnika i regionu po planowanej likwidacji elektrowni w 2025 roku? Czy są prowadzone konsultacje społeczne związane z likwidacją zakładu, który jest dla Rybnika i okolic wraz z kopalniami głównym pracodawcą? Co z utrzymaniem miejsc pracy w procesie sprawiedliwej transformacji energetycznej? Czy zamykanie Elektrowni Rybnik będzie realizowane z poszanowaniem zawartych umów społecznych oraz na drodze dialogu społecznego? Jaka przyszłość czeka załogę składającą się z 500 pracowników po zamknięciu elektrowni, a także pracowników firm działających na terenie Elektrowni Rybnik, około 1200 osób?
Jak zarząd PGE wyobraża sobie likwidację zakładu, który jest dla Rybnika i okolic wraz z kopalniami głównym pracodawcą? Czy są prowadzone konsultacje społeczne w tej sprawie? A jeśli nie, to dlaczego?
Czy zarząd zdaje sobie sprawę, jakie skutki społeczno-gospodarcze dla miasta Rybnika będzie wywoływać decyzja o zamknięciu zakładu, czy zostały wykonane jakiekolwiek analizy? Jaki to będzie miało wpływ na warunki i poziom życia mieszkańców Rybnika i całego regionu? (poziom bezrobocia, poziom zamożności/ubóstwa, poziom przestępczości, etc.) Jaki to będzie miało wpływ na dalsze perspektywy funkcjonowania śląskich kopalń? Jaki to będzie miało wpływ na lokalny biznes, który rozwija się od lat dzięki szerokiej współpracy gospodarczej z Elektrownią Rybnik? Jaki to będzie miało wpływ na perspektywy młodych ludzi z Rybnika, którzy już teraz często wyjeżdżają do większych miast za lepszą pracą? Jaki to będzie miało wpływ na perspektywy rozwojowe Rybnika?
Czy zarząd PGE zdaje sobie sprawę, że decyzja o wyłączeniu mocy produkcyjnych Elektrowni Rybnik spowoduje zdecydowane obniżenie bezpieczeństwa energetycznego kraju? Wg wcześniej komunikowanych założeń oraz analiz transformacja energetyczna miała polegać na wydzieleniu elektrowni węglowych oraz kopalń do tzw. NABE (Narodowa Agencja Bezpieczeństwa Energetycznego), co miało gwarantować bezpieczeństwo energetyczne kraju w oparciu o własne zasoby węgla, ze względu na lokalizacje do 15 km od 5 aktywnych kopalni węgla kamiennego. Zgodnie z tą koncepcją Elektrownia Rybnik miała mieć zapewnioną pracę przez kolejne lata, przyczyniając się do utrzymania stabilności systemu oraz zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego kraju. Infrastruktura energetyczna na Ukrainie jest jednym z głównych celów ataków w czasie wojny, co jak wiadomo skutkuje gigantycznymi stratami dla gospodarki. Dlatego plany o zamykaniu elektrowni oprócz aspektów ekonomicznych powinny brać pod uwagę kwestie bezpieczeństwa energetycznego z uwagi na wojnę za granicami Polski, sytuacje awaryjne i nadzwyczajne jak chociażby ostatnia powódź? W Polsce z uwagi na brak energetyki jądrowej oraz zbyt małą liczbę bloków gazowych jeszcze przez długi czas bloki węglowe są niezbędne do tego, aby zachować bezpieczeństwo energetyczne. Dlaczego zatem w trybie przyspieszonym planuje się zamykanie elektrowni węglowych? Czy i jakie działania podejmował obecny zarząd, aby wypracować inne rozwiązania, bardziej racjonalne z punktu widzenia interesu całego kraju?
Dlaczego zakłada się ponad roczną przerwę w wytwarzaniu energii elektrycznej i cieplnej w lokalizacji Rybnik z uwagi na zamknięcie bloków węglowych w 2025 roku, a uruchomienie mocy z nowej jednostki gazowej pod koniec 2026 roku? Czy uwzględniono ryzyko opóźnienia budowy nowej jednostki, co może wydłużyć tą przerwę? Jaki to będzie miało wpływ na bezpieczeństwo energetyczne państwa?
Czy zarząd PGE GiEK SA rozważa możliwość zgłoszenia np. dwóch bloków Elektrowni Rybnik do planowanej zimnej rezerwy mocy a dwóch do usług regulacyjnych? Za takim rozwiązaniem przemawia lokalizacja Elektrowni Rybnik i częste przywołania ze strony operatora PSE.
Czy przy analizie terminu zakończenia produkcji w Elektrowni Rybnik uwzględniono możliwości spalania odpadów węglowych w rejonie Śląska (udrożnienie wydobycia kopalń), co może dać znaczącą redukcję ceny za paliwo o nawet opłatę za przyjęcie takich odpadów do spalania (muły, floty, węgiel o niskiej kaloryczności)? Elektrownia posiada odpowiednie instalacje środowiskowe dostosowane do obecnych BAT. Czy uwzględniono możliwości spalania biomasy z uwagi na istniejącą instalację Biomax?
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Robert Kropiwnicki
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
28%
Konkretność
72%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 1 %
Precyzyjne daty
10
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
3.2 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
14493 znaków
Ministerstwo Aktywów Państwowych, ul. Krucza 36/Wspólna 6, 00-522 Warszawa, tel. +48 222 500 122
www.gov.pl/aktywa-panstwowe
BM.I.053.237.2024
IK: 1020584
Warszawa, 13 listopada 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej przedstawiam odpowiedź na interpelację nr K10INT4993, Pana Bolesława Piechy,
Posła na Sejm RP, z dnia 26 września 2024 r.
Minister Aktywów Państwowych, który wykonuje w imieniu Skarbu Państwa prawa z akcji
w spółkach z udziałem Skarbu Państwa, posiada uprawnienia wynikające z praw
korporacyjnych akcjonariusza, które są̨ ściśle określone w przepisach prawa,
w szczególności w ustawie z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych1 oraz
w statutach lub umowach poszczególnych spółek. Wskazać przy tym należy, że ich
realizacja jest pochodną wielkości posiadanego pakietu akcji w danej spółce. Dodatkowo
podkreślić należy, że Minister Aktywów Państwowych działając w granicach wytyczonych
przez przepisy prawa i stosownie do regulacji Kodeksu spółek handlowych nie ma
uprawnień do wkraczania w zakres spraw będących w gestii zarządów spółek, jak również
do wydawania wiążących poleceń dotyczących prowadzenia spraw spółki. Wszelkie decyzje
dotyczące prowadzenia spraw spółek należą do kompetencji ich zarządów, które są
odpowiedzialne za bieżące zarządzanie spółkami i realizację strategii zgodnie z przyjętymi
celami biznesowymi.
Jednocześnie mając na uwadze podniesione w interpelacji kwestie, Ministerstwo Aktywów
Państwowych wystąpiło do Zarządu PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. z prośbą
o przedstawienie stanowiska w przedmiotowej sprawie. Niniejsza odpowiedź została
opracowana w oparciu o ww. stanowisko przekazane przez PGE Polska Grupa
Energetyczna S.A. (dalej: Spółka lub PGE) oraz informacje otrzymane z Ministerstwa Klimatu
i Środowiska.
Z wyjaśnień otrzymanych z PGE wynika, iż prowadzone obecnie przez PGE Górnictwo
i Energetyka Konwencjonalna S.A. (dalej: PGE GiEK S.A.) działania są kontynuacją
formalnego procesu zapoczątkowanego przez poprzedni Zarząd, który pismem z dnia 30
grudnia 2020 r. poinformował Prezesa Polskich Sieci Elektroenergetycznych S.A. (dalej: PSE
S.A. lub OSP) o zamiarze wyłączenia w przyszłości z eksploatacji bloków energetycznych
Elektrowni Rybnik (w piśmie wskazywano na datę 31 grudnia 2023 r.).
W konsekwencji powyższych działań, spółka PGE GiEK S.A. zgłosiła do Prezesa Urzędu
Regulacji Energetyki zamiar zaprzestania prowadzenia z dniem 31 grudnia 2025 r.
działalności w zakresie wytwarzania energii elektrycznej. Pismem z dnia 6 sierpnia 2024 r.
termin zaprzestania działalności koncesjonowanej w zakresie wytwarzania oraz przesyłania
i dystrybucji ciepła określono na dzień 31 sierpnia 2026 r. PGE GiEK S.A. biorąc jednak pod
uwagę obowiązujące umowy na dostawy ciepła, te obowiązują do końca czerwca 2027 r.,
zadeklarowała, że do momentu ich wygaśnięcia Elektrownia Rybnik będzie dostarczać
ciepło za pomocą wytwornic pary i alternatywnie kotłów wodnych (mobilnych).
1 Dz.U. z 2024 r. poz. 18, z późn. zm.
-- 1 of 4 --
Spółka podkreśliła, że w przekazywanych do PSE S.A. ankietach dotyczących pracy źródeł
wytwórczych, już od kilku lat wskazywano dwa scenariusze pracy jednostek wytwórczych
w Elektrowni Rybnik:
scenariusz bazowy uwzględniający efektywność ekonomiczną bloków energetycznych,
scenariusz alternatywny, uwzględniający graniczne okresy użytkowania jednostek
wytwórczych, w wyniku zaistnienia odmiennych uwarunkowań prawnych i rynkowych.
Analizowane w PGE GiEK S.A. scenariusze techniczne vs scenariusze ekonomiczne
wskazują, że Elektrownia Rybnik osiąga straty w całym okresie projekcji na lata 2025-2028.
Wskaźnik wykorzystania mocy zainstalowanej Elektrowni Rybnik za rok 2023 wynosił
niecałe 25%, co świadczy o szczytowym charakterze pracy na potrzeby KSE.
Należy również zauważyć, że spółki prawa handlowego, w tym spółki energetyczne takie
jak PGE GiEK S.A., funkcjonują w ramach regulacji rynkowych i podlegają prawom ekonomii,
co oznacza, że ich działalność musi być ukierunkowana na zapewnienie rentowności,
stabilności finansowej oraz odpowiedzialnego zarządzania długiem.
Zgodnie informacją otrzymaną od Spółki PGE obecnie poziom nakładów na utrzymanie
majątku Elektrowni Rybnik zapewnia utrzymanie dyspozycyjności majątku, spełnienie
wymagań prawnych i bezpieczeństwa załogi na poziomie takim samym jak we wszystkich
lokalizacjach PGE GiEK S.A. Elektrownia Rybnik jak każdy zakład produkcyjny dla
sprawnego działania musi generować marżę na kosztach zmiennych. Marża musi pokryć
koszty stałe, głównie koszty pracy, remontów i podatków. Niestety w przypadku Elektrowni
Rybnik, marża na kosztach zmiennych jest ujemna w całym okresie prognozy
średnioterminowej, nie ma żadnych narządzi, które mogą poprawić sytuację zakładu. Zarząd
PGE GiEK S.A. prowadzi wielowariantowe analizy, jakkolwiek do dnia dzisiejszego wszystkie
scenariusze dają wynik ujemny.
Z rynkowego punktu widzenia, działanie Elektrowni Rybnik jest dziś nieuzasadnione
ekonomicznie. Dodatkowo regulacje UE oraz uwarunkowania rynkowe wymuszają
konieczność odejścia od energetyki węglowej.
Spółka PGE przypomniała, że bloki Elektrowni Rybnik, analogicznie jak inne, „grafikowane”
są z dwóch powodów. Pierwszym to konieczność przypisania kontraktów handlowych
jednostkom posiadającym ograniczenia „elektrowniane” tzw. EOE określane przez samą
elektrownię i potwierdzone w Umowie przesyłania z PSE, ustalane poza obszarem handlu,
do których Departament Obrotu Hurtowego musi się dostosować. Ograniczenia te
powodują, że dana jednostka z przyczyn technicznych, musi pracować w określonym
wymiarze. Produkcja w tym wymiarze jest wymuszona i konieczne jest przypisanie do niej
kontraktów sprzedażowych bez względu na osiąganą marżę. W bieżącym roku jest to
poziom rzędu 1,5 TWh. W tym przypadku kontraktacja w znaczącej części godzin nie
pokrywa kosztów zmiennych wytworzenia generując ujemny wynik. Drugim powodem jest
bieżąca rentowna sprzedaż pozostałych bloków tej elektrowni. W obecnych warunkach
jedynie w niektórych godzinach doby notowane są ceny pozwalające pokryć koszty zmienne
wytwarzania. Nie oznacza to jednak możliwości sprzedaży wszystkich opłacalnych godzin.
Przyczyną takiego stanu rzeczy jest głębokość rynku, czyli niewystarczające
zapotrzebowanie, które nie pozwala na sprzedaż całej dostępnej mocy. Kolejnym powodem
jest konieczność składania wykonywalnych planów pracy uwzględniających
uwarunkowania techniczne specyficznych dla elektrowni, których dotrzymanie
z perspektywy tylko wybieranych marżowych godzin bywa niemożliwe. Pogłębia to fakt, że
ceny SPOT w krótkich odstępach czasowych są bardzo zróżnicowane.
Biorąc pod uwagę fakt, że Elektrownia Rybnik aktualnie nie prowadzi rentownej działalności
oraz fakt, iż nowy blok gazowo-parowy budowany przez spółkę Rybnik 2050, należącą do
Grupy Kapitałowej PGE, zapewni stabilność systemu elektroenergetycznego w tym
regionie, PGE GiEK S.A. podjął decyzję o wyborze scenariusza ekonomicznego
determinującego termin wyłączenia, gdyż analizy ekonomiczne i techniczne wskazują, że nie
ma żadnych perspektyw poprawy rentowności Elektrowni Rybnik.
Spółka PGE podkreśla, że Elektrownia Rybnik nie jest w stanie wypracować dodatniej marży
na sprzedaży hurtowej. Przy zakładanym wzroście cen uprawnień do emisji CO2 jej straty
będą się pogłębiać w kolejnych latach. Problemy w uzyskaniu dodatniej marży wynikać będą
-- 2 of 4 --
również ze spadku możliwości sprzedaży energii ze źródeł konwencjonalnych. Rosnący
udział źródeł odnawialnych i zmiana struktury wytwarzania w kierunku źródeł nisko- lub
zeroemisyjnych ogranicza zapotrzebowanie na energię z paliw kopalnianych. W związku
z powyższym w najbliższej przyszłości Spółka nie widzi żadnych perspektyw uzyskania
rentowności Elektrowni Rybnik.
PGE poinformowała także, że obecnie trwają analizy, które pozwolą na optymalne
wykorzystanie aktywów Elektrowni Rybnik. Grupa PGE realizuje w Rybniku projekt budowy
nowoczesnego bloku gazowo-parowego. Przedmiotowa inwestycja, o wartości blisko
4 miliardów złotych, ma kluczowe znaczenie nie tylko dla lokalnej społeczności, ale także
dla bezpieczeństwa energetycznego Polski. Nowy blok, który ma rozpocząć działalność pod
koniec 2026 roku, będzie dostarczać energię elektryczną dla około 2 milionów odbiorców.
Zabezpieczy 50 miejsc pracy bezpośrednio w Elektrowni oraz od 2 do 3 razy tyle w spółkach
świadczących usługi na rzecz bloku gazowo - parowego. Warto dodać, że jest to jedno
z najważniejszych przedsięwzięć w sektorze energetycznym w kraju.
Z przedstawionych informacji wynika, że nie są prowadzone analizy w kierunku
wykorzystania infrastruktury Elektrowni Rybnik pod kątem budowy obiektów instalacji
termicznego przetwarzania odpadów z odzyskiem energii (ITPOE), jakkolwiek nie wyklucza
to możliwości posadowienia takiej instalacji w tej lokalizacji.
W przypadku konwersji bloków na paliwo alternatywne, tj. biomasę, biorąc pod uwagę
nowe regulacje wynikające z pakietu europejskiego Fit for 55, oraz dyrektywy RED,
w przyszłości biomasa musi spełniać odpowiednie wymogi tzw. KZR (Kryteria
Zrównoważonego Rozwoju), by mogła być zaliczana jako odnawialne źródło energii. Biorąc
powyższe pod uwagę, na dzień dzisiejszy, PGE dostrzega istotne ryzyko w konwersji bloków
węglowych na biomasę. Decyzja o tak kapitałochłonnym przedsięwzięciu musi być podjęta
świadomie oraz zgodnie z regulacjami zarówno unijnymi jak i krajowymi.
Spółka podkreśla, że dotychczasowi odbiorcy ciepła i energii elektrycznej nie odczują
żadnych zmian w wyniku zamknięcia Elektrowni Rybnik. Opracowywane są różne warianty
zapewnienia dostaw ciepła, w tym m. in. poprzez dwie zasilane olejem (lub gazem ziemnym
w przyszłości) wytwornice pary. Docelowo Spółka zawiązuje ścisłą współpracę z PGNiG
Termika oraz PGNiG Termika Energetyka Przemysłowa w celu wypracowania docelowego
rozwiązania, które będzie najbardziej optymalne dla mieszkańców Rybnika.
PGE poinformowała, iż pracownicy Elektrowni Rybnik objęci procesem transformacji
energetycznej będą mogli skorzystać z szeregu świadczeń osłonowych, wynikających
zarówno z przepisów ustawowych, jak i regulacji wewnątrzzakładowych. Przepisy ustawy
o osłonach socjalnych dla pracowników sektora elektroenergetycznego i branży górnictwa
węgla brunatnego z dnia 17 sierpnia 2023 r. wprowadzają możliwość skorzystania z urlopów
energetycznych przez pracowników spełniających przesłanki opisane w ustawie, którym
brakuje do 4 lat do uzyskania uprawnień emerytalnych. W stosunku do pozostałej grupy
pracowników powyższa ustawa wprowadza prawo do jednorazowej odprawy pieniężnej
w wysokości 12 wynagrodzeń.
Niezależnie od powyższego systemu osłon ustawowych, PGE GiEK S.A. w najbliższym
czasie wdroży działania, mające łagodzić skutki transformacji energetycznej.
Od października 2024 r. obowiązuje program odejść emerytalnych, a z początkiem 2025 r.
ma być uruchomiony w spółce Program Dobrowolnych Odejść. Pracownicy korzystający
z programu dobrowolnych odejść uzyskają ponadto możliwość dofinansowania szkoleń,
mających ułatwić uzyskanie nowych kompetencji na rynku pracy.
Ponadto, zgodnie z deklaracjami Spółki, w ramach Grupy Kapitałowej PGE planowane jest
zatrudnienie obecnych pracowników Elektrowni Rybnik do pracy w innych segmentach
działalności, w tym w segmencie wytwarzania energii elektrycznej i ciepła, dystrybucji
energii elektrycznej czy też segmencie budowlanym dotyczącym sieci trakcyjnych.
Intencją Grupy PGE jest, aby wyłączenie z eksploatacji Elektrowni Rybnik w jak
najmniejszym stopniu dotknęło pracowników, a cały proces był prowadzony przy
zapewnieniu otwartego i transparentnego dialogu wszystkich zainteresowanych stron. Dla
PGE GiEK S.A. kluczowe jest, aby proces transformacji przebiegał w sposób jak najbardziej
zrównoważony, z poszanowaniem potrzeb wszystkich interesariuszy.
-- 3 of 4 --
Odnosząc się do kwestii zapewnienia bezpieczeństwa i ciągłości dostaw energii elektrycznej
na poziomie operacyjnym uprzejmie informuję, iż za przedmiotowe kwestie jest
odpowiedzialna spółka PSE S.A.
W ocenie Ministerstwa Klimatu i Środowiska OSP dysponuje niezbędnymi narzędziami do
zapewnienia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej, w tym możliwością dostosowania
pracy jednostek wytwórczych centralnie dysponowanych, a także pracą jednostek
wytwórczych niebędących centralnie dysponowanymi oraz aktywnością innych
uczestników rynku energii elektrycznej (np. odpowiedzi odbioru, magazynów energii,
transgranicznej wymiany energii elektrycznej). Działalność ta ma miejsce w ramach usług
systemowych oraz na rynku bilansującym, na którym poza energią bilansującą nabywane są
również moce bilansujące. Ponadto, środkiem służącym do zapewnienia bezpieczeństwa
energetycznego jest rynek mocy, który zapewnia wynagrodzenie dla jednostek
wytwórczych i innych uczestników rynku, którzy zapewniają dostępność mocy w systemie
elektroenergetycznym.
Należy podkreślić, że wyłączenie z użytkowania jednostek wytwórczych energii
elektrycznej jest szczegółowo uregulowane przepisami prawa. Następuje ono w ramach
konkretnej procedury, określonej w Instrukcji Ruchu i Eksploatacji Sieci Przesyłowej (dalej
„IRiESP”), którą OSP opracowuje na podstawie art. 9g ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia
1997 r. – Prawo energetyczne2. Zgodnie z pkt. 2.6 podpunktami 1 i 2 IRiESP odłączenie
następuje na wniosek podmiotu przyłączonego do sieci przesyłowej, określający
dotychczasowe miejsce przyłączenia urządzeń których dotyczy odłączenie, przyczynę
odłączenia oraz planowany termin odłączenia. Zgodnie z pkt. 2.6 podpunktem 4 OSP może
odmówić odłączenia od sieci przesyłowej urządzeń, instalacji lub sieci wnioskodawcy, jeżeli
stwierdzi, że dokonanie odłączenia stanowi:
zagrożenie dla bezpieczeństwa pracy KSE;
zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi;
zagrożenie dla środowiska naturalnego.
Potencjalne odłączenie bloków węglowych odbywa się po przeprowadzeniu przez OSP
analizy oraz zabezpieczeniu przed potencjalnym wystąpieniem niedoborów energii
elektrycznej w systemie elektroenergetycznym. W wypadku odmowy odłączenia, OSP
niezwłocznie zawiadamia Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki, natomiast odłączenie
jednostki wytwórczej następuje dopiero po ustąpieniu przesłanek stanowiących przeszkodę
dla odłączenia.
Z poważaniem
Z upoważnienia Ministra Aktywów Państwowych
Robert Kropiwnicki
sekretarz stanu
dokument podpisany elektronicznie
1020584.3715887.2966944
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
2 2 Dz. U. z 2024 r., poz. 266 z późn. zm.
-- 4 of 4 --
www.gov.pl/aktywa-panstwowe
BM.I.053.237.2024
IK: 1020584
Warszawa, 13 listopada 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej przedstawiam odpowiedź na interpelację nr K10INT4993, Pana Bolesława Piechy,
Posła na Sejm RP, z dnia 26 września 2024 r.
Minister Aktywów Państwowych, który wykonuje w imieniu Skarbu Państwa prawa z akcji
w spółkach z udziałem Skarbu Państwa, posiada uprawnienia wynikające z praw
korporacyjnych akcjonariusza, które są̨ ściśle określone w przepisach prawa,
w szczególności w ustawie z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych1 oraz
w statutach lub umowach poszczególnych spółek. Wskazać przy tym należy, że ich
realizacja jest pochodną wielkości posiadanego pakietu akcji w danej spółce. Dodatkowo
podkreślić należy, że Minister Aktywów Państwowych działając w granicach wytyczonych
przez przepisy prawa i stosownie do regulacji Kodeksu spółek handlowych nie ma
uprawnień do wkraczania w zakres spraw będących w gestii zarządów spółek, jak również
do wydawania wiążących poleceń dotyczących prowadzenia spraw spółki. Wszelkie decyzje
dotyczące prowadzenia spraw spółek należą do kompetencji ich zarządów, które są
odpowiedzialne za bieżące zarządzanie spółkami i realizację strategii zgodnie z przyjętymi
celami biznesowymi.
Jednocześnie mając na uwadze podniesione w interpelacji kwestie, Ministerstwo Aktywów
Państwowych wystąpiło do Zarządu PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. z prośbą
o przedstawienie stanowiska w przedmiotowej sprawie. Niniejsza odpowiedź została
opracowana w oparciu o ww. stanowisko przekazane przez PGE Polska Grupa
Energetyczna S.A. (dalej: Spółka lub PGE) oraz informacje otrzymane z Ministerstwa Klimatu
i Środowiska.
Z wyjaśnień otrzymanych z PGE wynika, iż prowadzone obecnie przez PGE Górnictwo
i Energetyka Konwencjonalna S.A. (dalej: PGE GiEK S.A.) działania są kontynuacją
formalnego procesu zapoczątkowanego przez poprzedni Zarząd, który pismem z dnia 30
grudnia 2020 r. poinformował Prezesa Polskich Sieci Elektroenergetycznych S.A. (dalej: PSE
S.A. lub OSP) o zamiarze wyłączenia w przyszłości z eksploatacji bloków energetycznych
Elektrowni Rybnik (w piśmie wskazywano na datę 31 grudnia 2023 r.).
W konsekwencji powyższych działań, spółka PGE GiEK S.A. zgłosiła do Prezesa Urzędu
Regulacji Energetyki zamiar zaprzestania prowadzenia z dniem 31 grudnia 2025 r.
działalności w zakresie wytwarzania energii elektrycznej. Pismem z dnia 6 sierpnia 2024 r.
termin zaprzestania działalności koncesjonowanej w zakresie wytwarzania oraz przesyłania
i dystrybucji ciepła określono na dzień 31 sierpnia 2026 r. PGE GiEK S.A. biorąc jednak pod
uwagę obowiązujące umowy na dostawy ciepła, te obowiązują do końca czerwca 2027 r.,
zadeklarowała, że do momentu ich wygaśnięcia Elektrownia Rybnik będzie dostarczać
ciepło za pomocą wytwornic pary i alternatywnie kotłów wodnych (mobilnych).
1 Dz.U. z 2024 r. poz. 18, z późn. zm.
-- 1 of 4 --
Spółka podkreśliła, że w przekazywanych do PSE S.A. ankietach dotyczących pracy źródeł
wytwórczych, już od kilku lat wskazywano dwa scenariusze pracy jednostek wytwórczych
w Elektrowni Rybnik:
scenariusz bazowy uwzględniający efektywność ekonomiczną bloków energetycznych,
scenariusz alternatywny, uwzględniający graniczne okresy użytkowania jednostek
wytwórczych, w wyniku zaistnienia odmiennych uwarunkowań prawnych i rynkowych.
Analizowane w PGE GiEK S.A. scenariusze techniczne vs scenariusze ekonomiczne
wskazują, że Elektrownia Rybnik osiąga straty w całym okresie projekcji na lata 2025-2028.
Wskaźnik wykorzystania mocy zainstalowanej Elektrowni Rybnik za rok 2023 wynosił
niecałe 25%, co świadczy o szczytowym charakterze pracy na potrzeby KSE.
Należy również zauważyć, że spółki prawa handlowego, w tym spółki energetyczne takie
jak PGE GiEK S.A., funkcjonują w ramach regulacji rynkowych i podlegają prawom ekonomii,
co oznacza, że ich działalność musi być ukierunkowana na zapewnienie rentowności,
stabilności finansowej oraz odpowiedzialnego zarządzania długiem.
Zgodnie informacją otrzymaną od Spółki PGE obecnie poziom nakładów na utrzymanie
majątku Elektrowni Rybnik zapewnia utrzymanie dyspozycyjności majątku, spełnienie
wymagań prawnych i bezpieczeństwa załogi na poziomie takim samym jak we wszystkich
lokalizacjach PGE GiEK S.A. Elektrownia Rybnik jak każdy zakład produkcyjny dla
sprawnego działania musi generować marżę na kosztach zmiennych. Marża musi pokryć
koszty stałe, głównie koszty pracy, remontów i podatków. Niestety w przypadku Elektrowni
Rybnik, marża na kosztach zmiennych jest ujemna w całym okresie prognozy
średnioterminowej, nie ma żadnych narządzi, które mogą poprawić sytuację zakładu. Zarząd
PGE GiEK S.A. prowadzi wielowariantowe analizy, jakkolwiek do dnia dzisiejszego wszystkie
scenariusze dają wynik ujemny.
Z rynkowego punktu widzenia, działanie Elektrowni Rybnik jest dziś nieuzasadnione
ekonomicznie. Dodatkowo regulacje UE oraz uwarunkowania rynkowe wymuszają
konieczność odejścia od energetyki węglowej.
Spółka PGE przypomniała, że bloki Elektrowni Rybnik, analogicznie jak inne, „grafikowane”
są z dwóch powodów. Pierwszym to konieczność przypisania kontraktów handlowych
jednostkom posiadającym ograniczenia „elektrowniane” tzw. EOE określane przez samą
elektrownię i potwierdzone w Umowie przesyłania z PSE, ustalane poza obszarem handlu,
do których Departament Obrotu Hurtowego musi się dostosować. Ograniczenia te
powodują, że dana jednostka z przyczyn technicznych, musi pracować w określonym
wymiarze. Produkcja w tym wymiarze jest wymuszona i konieczne jest przypisanie do niej
kontraktów sprzedażowych bez względu na osiąganą marżę. W bieżącym roku jest to
poziom rzędu 1,5 TWh. W tym przypadku kontraktacja w znaczącej części godzin nie
pokrywa kosztów zmiennych wytworzenia generując ujemny wynik. Drugim powodem jest
bieżąca rentowna sprzedaż pozostałych bloków tej elektrowni. W obecnych warunkach
jedynie w niektórych godzinach doby notowane są ceny pozwalające pokryć koszty zmienne
wytwarzania. Nie oznacza to jednak możliwości sprzedaży wszystkich opłacalnych godzin.
Przyczyną takiego stanu rzeczy jest głębokość rynku, czyli niewystarczające
zapotrzebowanie, które nie pozwala na sprzedaż całej dostępnej mocy. Kolejnym powodem
jest konieczność składania wykonywalnych planów pracy uwzględniających
uwarunkowania techniczne specyficznych dla elektrowni, których dotrzymanie
z perspektywy tylko wybieranych marżowych godzin bywa niemożliwe. Pogłębia to fakt, że
ceny SPOT w krótkich odstępach czasowych są bardzo zróżnicowane.
Biorąc pod uwagę fakt, że Elektrownia Rybnik aktualnie nie prowadzi rentownej działalności
oraz fakt, iż nowy blok gazowo-parowy budowany przez spółkę Rybnik 2050, należącą do
Grupy Kapitałowej PGE, zapewni stabilność systemu elektroenergetycznego w tym
regionie, PGE GiEK S.A. podjął decyzję o wyborze scenariusza ekonomicznego
determinującego termin wyłączenia, gdyż analizy ekonomiczne i techniczne wskazują, że nie
ma żadnych perspektyw poprawy rentowności Elektrowni Rybnik.
Spółka PGE podkreśla, że Elektrownia Rybnik nie jest w stanie wypracować dodatniej marży
na sprzedaży hurtowej. Przy zakładanym wzroście cen uprawnień do emisji CO2 jej straty
będą się pogłębiać w kolejnych latach. Problemy w uzyskaniu dodatniej marży wynikać będą
-- 2 of 4 --
również ze spadku możliwości sprzedaży energii ze źródeł konwencjonalnych. Rosnący
udział źródeł odnawialnych i zmiana struktury wytwarzania w kierunku źródeł nisko- lub
zeroemisyjnych ogranicza zapotrzebowanie na energię z paliw kopalnianych. W związku
z powyższym w najbliższej przyszłości Spółka nie widzi żadnych perspektyw uzyskania
rentowności Elektrowni Rybnik.
PGE poinformowała także, że obecnie trwają analizy, które pozwolą na optymalne
wykorzystanie aktywów Elektrowni Rybnik. Grupa PGE realizuje w Rybniku projekt budowy
nowoczesnego bloku gazowo-parowego. Przedmiotowa inwestycja, o wartości blisko
4 miliardów złotych, ma kluczowe znaczenie nie tylko dla lokalnej społeczności, ale także
dla bezpieczeństwa energetycznego Polski. Nowy blok, który ma rozpocząć działalność pod
koniec 2026 roku, będzie dostarczać energię elektryczną dla około 2 milionów odbiorców.
Zabezpieczy 50 miejsc pracy bezpośrednio w Elektrowni oraz od 2 do 3 razy tyle w spółkach
świadczących usługi na rzecz bloku gazowo - parowego. Warto dodać, że jest to jedno
z najważniejszych przedsięwzięć w sektorze energetycznym w kraju.
Z przedstawionych informacji wynika, że nie są prowadzone analizy w kierunku
wykorzystania infrastruktury Elektrowni Rybnik pod kątem budowy obiektów instalacji
termicznego przetwarzania odpadów z odzyskiem energii (ITPOE), jakkolwiek nie wyklucza
to możliwości posadowienia takiej instalacji w tej lokalizacji.
W przypadku konwersji bloków na paliwo alternatywne, tj. biomasę, biorąc pod uwagę
nowe regulacje wynikające z pakietu europejskiego Fit for 55, oraz dyrektywy RED,
w przyszłości biomasa musi spełniać odpowiednie wymogi tzw. KZR (Kryteria
Zrównoważonego Rozwoju), by mogła być zaliczana jako odnawialne źródło energii. Biorąc
powyższe pod uwagę, na dzień dzisiejszy, PGE dostrzega istotne ryzyko w konwersji bloków
węglowych na biomasę. Decyzja o tak kapitałochłonnym przedsięwzięciu musi być podjęta
świadomie oraz zgodnie z regulacjami zarówno unijnymi jak i krajowymi.
Spółka podkreśla, że dotychczasowi odbiorcy ciepła i energii elektrycznej nie odczują
żadnych zmian w wyniku zamknięcia Elektrowni Rybnik. Opracowywane są różne warianty
zapewnienia dostaw ciepła, w tym m. in. poprzez dwie zasilane olejem (lub gazem ziemnym
w przyszłości) wytwornice pary. Docelowo Spółka zawiązuje ścisłą współpracę z PGNiG
Termika oraz PGNiG Termika Energetyka Przemysłowa w celu wypracowania docelowego
rozwiązania, które będzie najbardziej optymalne dla mieszkańców Rybnika.
PGE poinformowała, iż pracownicy Elektrowni Rybnik objęci procesem transformacji
energetycznej będą mogli skorzystać z szeregu świadczeń osłonowych, wynikających
zarówno z przepisów ustawowych, jak i regulacji wewnątrzzakładowych. Przepisy ustawy
o osłonach socjalnych dla pracowników sektora elektroenergetycznego i branży górnictwa
węgla brunatnego z dnia 17 sierpnia 2023 r. wprowadzają możliwość skorzystania z urlopów
energetycznych przez pracowników spełniających przesłanki opisane w ustawie, którym
brakuje do 4 lat do uzyskania uprawnień emerytalnych. W stosunku do pozostałej grupy
pracowników powyższa ustawa wprowadza prawo do jednorazowej odprawy pieniężnej
w wysokości 12 wynagrodzeń.
Niezależnie od powyższego systemu osłon ustawowych, PGE GiEK S.A. w najbliższym
czasie wdroży działania, mające łagodzić skutki transformacji energetycznej.
Od października 2024 r. obowiązuje program odejść emerytalnych, a z początkiem 2025 r.
ma być uruchomiony w spółce Program Dobrowolnych Odejść. Pracownicy korzystający
z programu dobrowolnych odejść uzyskają ponadto możliwość dofinansowania szkoleń,
mających ułatwić uzyskanie nowych kompetencji na rynku pracy.
Ponadto, zgodnie z deklaracjami Spółki, w ramach Grupy Kapitałowej PGE planowane jest
zatrudnienie obecnych pracowników Elektrowni Rybnik do pracy w innych segmentach
działalności, w tym w segmencie wytwarzania energii elektrycznej i ciepła, dystrybucji
energii elektrycznej czy też segmencie budowlanym dotyczącym sieci trakcyjnych.
Intencją Grupy PGE jest, aby wyłączenie z eksploatacji Elektrowni Rybnik w jak
najmniejszym stopniu dotknęło pracowników, a cały proces był prowadzony przy
zapewnieniu otwartego i transparentnego dialogu wszystkich zainteresowanych stron. Dla
PGE GiEK S.A. kluczowe jest, aby proces transformacji przebiegał w sposób jak najbardziej
zrównoważony, z poszanowaniem potrzeb wszystkich interesariuszy.
-- 3 of 4 --
Odnosząc się do kwestii zapewnienia bezpieczeństwa i ciągłości dostaw energii elektrycznej
na poziomie operacyjnym uprzejmie informuję, iż za przedmiotowe kwestie jest
odpowiedzialna spółka PSE S.A.
W ocenie Ministerstwa Klimatu i Środowiska OSP dysponuje niezbędnymi narzędziami do
zapewnienia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej, w tym możliwością dostosowania
pracy jednostek wytwórczych centralnie dysponowanych, a także pracą jednostek
wytwórczych niebędących centralnie dysponowanymi oraz aktywnością innych
uczestników rynku energii elektrycznej (np. odpowiedzi odbioru, magazynów energii,
transgranicznej wymiany energii elektrycznej). Działalność ta ma miejsce w ramach usług
systemowych oraz na rynku bilansującym, na którym poza energią bilansującą nabywane są
również moce bilansujące. Ponadto, środkiem służącym do zapewnienia bezpieczeństwa
energetycznego jest rynek mocy, który zapewnia wynagrodzenie dla jednostek
wytwórczych i innych uczestników rynku, którzy zapewniają dostępność mocy w systemie
elektroenergetycznym.
Należy podkreślić, że wyłączenie z użytkowania jednostek wytwórczych energii
elektrycznej jest szczegółowo uregulowane przepisami prawa. Następuje ono w ramach
konkretnej procedury, określonej w Instrukcji Ruchu i Eksploatacji Sieci Przesyłowej (dalej
„IRiESP”), którą OSP opracowuje na podstawie art. 9g ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia
1997 r. – Prawo energetyczne2. Zgodnie z pkt. 2.6 podpunktami 1 i 2 IRiESP odłączenie
następuje na wniosek podmiotu przyłączonego do sieci przesyłowej, określający
dotychczasowe miejsce przyłączenia urządzeń których dotyczy odłączenie, przyczynę
odłączenia oraz planowany termin odłączenia. Zgodnie z pkt. 2.6 podpunktem 4 OSP może
odmówić odłączenia od sieci przesyłowej urządzeń, instalacji lub sieci wnioskodawcy, jeżeli
stwierdzi, że dokonanie odłączenia stanowi:
zagrożenie dla bezpieczeństwa pracy KSE;
zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi;
zagrożenie dla środowiska naturalnego.
Potencjalne odłączenie bloków węglowych odbywa się po przeprowadzeniu przez OSP
analizy oraz zabezpieczeniu przed potencjalnym wystąpieniem niedoborów energii
elektrycznej w systemie elektroenergetycznym. W wypadku odmowy odłączenia, OSP
niezwłocznie zawiadamia Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki, natomiast odłączenie
jednostki wytwórczej następuje dopiero po ustąpieniu przesłanek stanowiących przeszkodę
dla odłączenia.
Z poważaniem
Z upoważnienia Ministra Aktywów Państwowych
Robert Kropiwnicki
sekretarz stanu
dokument podpisany elektronicznie
1020584.3715887.2966944
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
2 2 Dz. U. z 2024 r., poz. 266 z późn. zm.
-- 4 of 4 --