Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 14 października 2024 r.
znak sprawy: RYB.lsr.058.2.2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 4987 w sprawie wsparcia dla polskich gmin
nadmorskich w zakresie budowy targów rybnych jako elementu wsparcia sektora
rybołówstwa
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Pana posła Dariusza Mateckiego, przedstawiam
następujące stanowisko.
Uprzejmie informuję, iż Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie planuje
uruchomienia specjalnego programu wsparcia dla gmin nadmorskich w zakresie
budowy targów rybnych.
Jednocześnie należy wskazać, iż Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi ma
świadomość trudności z jakimi mierzą się rybacy na Morzu Bałtyckim. Całościowemu
wsparciu sektorów rybactwa i gospodarki morskiej służy program Fundusze
Europejskie dla Rybactwa na lata 2021-2027 (program FER), realizowany w ramach
Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury. Program został
zaprojektowany z myślą o kontynuacji wsparcia udzielanego sektorowi rybactwa już
w poprzedniej perspektywie finansowej 2014–2020, kiedy to środki z Europejskiego
Funduszu Morskiego i Rybackiego były wdrażane za pośrednictwem Programu
Operacyjnego „Rybactwo i Morze”. Celem obecnego programu FER, tak jak i jego
poprzednika, jest wsparcie restrukturyzacji sektora rybołówstwa morskiego, który od
lat mierzy się z wieloma problemami nie pozwalającymi na zapewnienie mu
stabilności i wzrostu.

-- 1 of 4 --

Całkowity budżet programu FER to 732 mln euro. Najważniejsze cele, które są
realizowane w ramach pięciu Priorytetów programu FER to: działanie na rzecz
zrównoważonego rybołówstwa, ochrona i odbudowa żywych zasobów wodnych,
bezpieczeństwo żywnościowe poprzez zrównoważoną działalność w akwakulturze
oraz przetwarzanie i wprowadzanie do obrotu produktów rybołówstwa
i akwakultury, wspieranie zrównoważonej gospodarki na obszarach przybrzeżnych
i śródlądowych, rozwój społeczności rybackich i sektora akwakultury oraz poprawa
bezpieczeństwa i czystości mórz.
W ramach Priorytetu 1. Wspieranie zrównoważonego rybołówstwa oraz odbudowy
i ochrony żywych zasobów wodnych, objętego programem FER oraz wysokości tej
pomocy, przewidziane są preferencyjne warunki udzielania pomocy, w ramach
których segment rybołówstwa przybrzeżnego jest traktowany priorytetowo. Pomoc
finansowa w ramach ww. Priorytetu przewidziana jest w szczególności w zakresie
następujących działań: kapitał ludzki, dywersyfikacja działalności rybackiej, ochrona
środowiska i zmniejszenie wpływu działalności rybackiej na środowisko; poprawa
bezpieczeństwa i warunków pracy, inwestycje w portach, zwiększenie efektywności
energetycznej, ochrona środowiska naturalnego i zmniejszenie wpływu działalności
rybackiej na środowisko. Przewidziane są preferencyjne warunki udzielania pomocy
dla przedstawicieli rybołówstwa przybrzeżnego, którzy mogą uzyskać do 90% zwrotu
kosztów kwalifikowalnych na rozwój prowadzonej działalności rybackiej lub rozwój
dodatkowej działalności gospodarczej innej niż działalność rybacka oraz na
rozpoczęcie nowej działalności gospodarczej.
Na szczególne wsparcie w ramach programu FER mogą liczyć rybacy małoskalowi.
Znaczenie rybołówstwa przybrzeżnego znajduje swoje odzwierciedlenie
w przepisach UE i regulacjach krajowych. W przepisach unijnych wskazano na
szczególne derogacje dla statków poniżej 12 m, umożliwiające dalsze prowadzenie,
pod pewnymi wyjątkami, połowów pomimo istniejących zakazów np. zakazu
połowów przy użyciu dowolnego rodzaju narzędzi połowowych w podrejonach 25
i 26 od dnia 1 maja do dnia 31 sierpnia ustanowionego w związku z ochroną tarła
dorsza wschodniego.
Armatorzy statków poniżej 8 metrów długości całkowitej otrzymują w specjalnych
zezwoleniach połowowych możliwość poławiania większości gatunków ryb, także

-- 2 of 4 --

części tych limitowanych, bez określania wysokości kwot połowowych. Ponadto,
praktycznie przez większą część roku armatorzy ci mogą ubiegać się o dodatkowe
kwoty połowowe dla gatunków, dla których istnieją pewne ograniczenia połowowe.
Zgodnie z obowiązującymi regulacjami armatorzy ci mogą prowadzić połowy
praktycznie przez cały rok.
W przypadku armatorów statków o długości całkowitej między 8 a 12 metrów
istnieją niestety pewne niezbędne ograniczenia limitów połowowych w specjalnych
zezwoleniach połowowych dla gatunków objętych ogólnymi kwotami połowowymi
(tj. dorsze, śledzie, szproty, łososie). Jednakże armatorzy ci maja możliwość,
praktycznie także przez większą część roku, po wyłowieniu co najmniej 80%
przyznanej im kwoty połowowej określonego gatunku, ubiegać się o dodatkowe
kwoty połowowe. W przypadku dorszy i łososi, armatorzy mogą składać wnioski
o dodatkowe kwoty połowowe praktycznie bez ograniczeń (do wyczerpania 80%
ogólnej kwoty połowowej). W przypadku ryb pelagicznych istnieją pewne
ograniczenia w ilości składanych wniosków, lecz w praktyce mogą oni odłowić do
100% więcej niż otrzymali pierwotnie, co stanowi znaczące wsparcie.
Wsparcie dotyczące utrzymania łańcucha dostaw jest realizowane w ramach
Priorytetu 2. Wspieranie zrównoważonej działalności w zakresie akwakultury oraz
przetwarzania i wprowadzania do obrotu produktów rybołówstwa i akwakultury,
przyczyniając się w ten sposób do bezpieczeństwa żywnościowego w Unii. Jednym
z działań realizowanych w ramach ww. Priorytetu jest działanie 2.7. Świadomy
konsument obejmujące możliwość wsparcia dla operacji przyczyniających się do
podnoszenia poziomu wiedzy o rynku produktów rybołówstwa i akwakultury przez
popularyzację produktów rybołówstwa i akwakultury oraz podnoszenie świadomości
żywieniowej konsumentów w zakresie znaczenia ryb w diecie człowieka. W ramach
tego działania są realizowane operacje związane z certyfikacją produktów
rybołówstwa i akwakultury (w tym projekty służące przystąpieniu do systemu
certyfikacji, tj. przygotowanie dokumentacji technicznej, przeprowadzenie badań i
ekspertyz, organizacja szkoleń i działań edukacyjnych w zakresie znakowania
produktów rybnych), zdobywaniem nowych rynków przez organizację szeroko
rozumianych kampanii promocyjnych o zasięgu krajowym i międzynarodowym
(w tym związanych z promowaniem wiedzy na temat zrównoważonej działalności
połowowej, jakości produktów rybołówstwa i akwakultury oraz wartości

-- 3 of 4 --

prozdrowotnych tych produktów) czy operacje dotyczące udziału w krajowych
i międzynarodowych targach, wystawach lub imprezach branżowych. Realizowane
operacje sprzyjają ogólnej poprawie przejrzystości, stabilności, jakości
i różnorodności łańcucha dostaw w kierunku sprawnych i dobrze zorganizowanych
rynków. Jednakże w tym przypadku jednostki samorządu terytorialnego nie mogą
być beneficjentami ww. działania.
Ponadto, możliwość wsparcia rozwoju lokalnego istnieje w ramach Priorytetu 3.
Sprzyjanie zrównoważonej niebieskiej gospodarce na obszarach przybrzeżnych,
wyspiarskich i śródlądowych oraz wspieranie rozwoju społeczności rybackich
i sektora akwakultury. Priorytet ten jest realizowany za pomocą instrumentu rozwoju
lokalnego kierowanego przez społeczność, w związku z czym stanowi szczególny
obszar uzupełniania wsparcia z programu FER poprzez działania realizowane w
ramach lokalnych strategii rozwoju, które przygotowują rybackie lokalne grupy
działania wyłonione w konkursie. Działania te będą realizowane na terenach
tradycyjnie rybackich i przyczynią się do poprawy jakości życia mieszkańców
obszarów rybackich m.in. przez rozwój przedsiębiorczości, dywersyfikację dochodów
i zatrudnienia, rozwój usług na rzecz lokalnej społeczności czy zachowanie
dziedzictwa kulturowego i wykorzystanie go do rozwoju regionu. Przyniosą też
pozytywne skutki dla ogółu społeczności danego terenu np. dzięki realizacji operacji
wspierających bioróżnorodność czy przeciwdziałających skutkom zmian klimatu. Ze
środków będą mogły korzystać: rybackie lokalne grupy działania, rybacy, producenci
akwakultury i lokalni przedsiębiorcy i inni mieszkańcy z obszarów rybackich,
jednostki samorządu terytorialnego lub jednostki organizacyjni im podległe, lokalne
stowarzyszenia, fundacje i inne organizacje społeczne lub zawodowe, instytuty
badawcze, uczelnie i szkoły.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Jacek Czerniak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/

-- 4 of 4 --