Interpelacja w sprawie budowy terminala kontenerowego w Świnoujściu
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 4984
do ministra infrastruktury
w sprawie budowy terminala kontenerowego w Świnoujściu
Zgłaszający: Dariusz Matecki
Data wpływu: 21-09-2024
Zwracam się do Pana z interpelacją w sprawie budowy terminala kontenerowego w Świnoujściu, która jest nie tylko kluczowym elementem strategii rozwoju polskiej gospodarki, ale także projektem o strategicznym znaczeniu dla całego kraju. W ostatnim czasie obserwujemy nasilenie ataków ze strony polskich samorządowców, niemieckich polityków oraz organizacji „ekologicznych“, które podważają zasadność tej inwestycji i próbują zablokować jej realizację.
W związku z powyższym chciałbym zadać kilka istotnych pytań:
Działania niemieckich polityków i organizacji ekologicznych: Proszę o szczegółowe informacje dotyczące działań podejmowanych przez niemieckich polityków oraz organizacje ekologiczne, które dążą do zablokowania budowy terminala kontenerowego w Świnoujściu. Jakie są ich konkretne argumenty oraz na jakiej podstawie prawnej opierają swoje roszczenia? Jakie działania podejmowane są na szczeblu lokalnym oraz europejskim, by zakwestionować decyzje polskich organów?
Zgodność z harmonogramem: Czy budowa terminala kontenerowego w Świnoujściu przebiega zgodnie z pierwotnym harmonogramem? Proszę o przedstawienie aktualnego harmonogramu prac z wyszczególnieniem kluczowych etapów budowy oraz przewidywanych terminów ich zakończenia. Jakie są ewentualne opóźnienia, a jeśli takie występują, to jakie są ich przyczyny?
Postęp prac: Czy budowa kolei do portu kontenerowego w Świnoujściu przebiega zgodnie z harmonogramem? Jakie etapy zostały już zrealizowane, a jakie są przewidziane na najbliższe miesiące, lata? Jakie środki finansowe zostały zaplanowane w najbliższym budżecie na realizację tego projektu? Czy przewidziano dodatkowe fundusze na ewentualne nieprzewidziane wydatki związane z budową infrastruktury kolejowej?
Z uwagi na dynamiczny rozwój sytuacji oraz potencjalne konsekwencje dla polskiej gospodarki liczę na szybką i szczegółową odpowiedź na powyższe pytania.
Sekretarz stanu Arkadiusz Marchewka
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (18)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11751 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGMiZS-6.054.7.2024
Warszawa, 23 października 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 4984 Posła na Sejm RP Pana Dariusza Mateckiego
w sprawie budowy terminala kontenerowego w Świnoujściu, uprzejmie wyjaśniam co
następuje.
W dniu 24 listopada 2021 r. do Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska wpłynęła
w drodze korespondencji elektronicznej deklaracja Ministerstwa Energii, Infrastruktury
i Digitalizacji Kraju Związkowego Meklemburgia - Pomorze Przednie w Niemczech,
w sprawie chęci uczestniczenia w procedurze oceny oddziaływania na środowisko
w kontekście transgranicznym w prowadzonym postępowaniu. W związku z powyższym
przedmiotowa deklaracja stanowiła podstawę do wszczęcia procedury transgranicznej
i wydania w dniu 7 grudnia 2021r., znak: WONS-OŚ.420.29.2020.KK.12 postanowienia
o przeprowadzeniu postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na
środowisko zgodnie z art. 108 ust. 1 pkt 1 ustawy ooś.
Konsultacje społeczne ze stroną niemiecką zostały przeprowadzone przez GDOŚ - Organ
odpowiedzialny za koordynację procedury transgranicznej, zgodnie z art. 4 Umowy
między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Federalnej Niemiec
w zakresie ocen oddziaływania na środowisko i strategicznych ocen oddziaływania na
środowisko w kontekście transgranicznym, sporządzonej dnia 10 października 2018r.
w Neuhardenberg.
Pismem z dnia 16 grudnia 2022r. GDOŚ przekazał stronie niemieckiej ww. materiały
jednocześnie wskazując na konieczność przekazania stanowiska w przedmiotowej sprawie
do dnia 24 lutego 2023r., jak również przekazania informacji o terminie oraz sposobie ich
wyłożenia do wglądu społeczeństwu, zgodnie z zapisami art. 4 ust. 1 ww. umowy. Po
przeprowadzonych po stronie niemieckiej konsultacjach społecznych GDOŚ, pismem
z dnia 14 marca 2023 r., znak: DOOŚ-TSOOŚ.440.2.2020.JA, przekazał do tutejszego
organu opinie organów i społeczeństwa niemieckiego przekazane przez stronę niemiecką.
W dniu 20 września 2023 r. w Szczecinie odbyło się spotkanie w ramach konsultacji
transgranicznych zorganizowane zgodnie z art. 7 ust. 2 Umowy między Rządem
Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Federalnej Niemiec w zakresie ocen
oddziaływania na środowisko i strategicznych ocen oddziaływania na środowisko
w kontekście transgranicznym, sporządzonej i podpisanej w Neuhardenberg dnia
10 października 2018 r. oraz art. 5 Konwencji o ocenach oddziaływania na środowisko
w kontekście transgranicznym, sporządzonej w Espoo dnia 25 lutego 1991 r. Przedmiotem
spotkania konsultacyjnego było omówienie potencjalnie znaczących oddziaływań
planowanej Budowy Terminala Kontenerowego w Porcie zewnętrznym w Świnoujściu na
-- 1 of 4 --
2
środowisko Republiki Federalnej Niemiec, a także ewentualnych działań dotyczących
redukowania lub eliminowania tych oddziaływań w oparciu o stanowiska niemieckich
organów przekazane w dniu 24 lutego 2023 r. Zakres tematyczny konsultacji stanowiło
6 zagadnień w zakresie: wpływu przedsięwzięcia na zmianę linii brzegowej; wpływu
przedsięwzięcia w zakresie transportu osadów na otwartym morzu; wpływu
przedsięwzięcia w zakresie zanieczyszczeń powietrza; wpływu przedsięwzięcia w zakresie
hałasu; wpływu przedsięwzięcia na prawdopodobieństwo wystąpienia zanieczyszczeń,
awarii i ich skutków oraz wpływu przedsięwzięcia na niemieckie obszary Natura 2000.
Z konsultacji sporządzony został protokół, którego ustalenia zostały uzgodnione ze Stroną
niemiecką jeszcze na spotkaniu. Protokół ten nie zawierał żadnych rozbieżności i został
włączony do akt sprawy i był podstawą do wydania decyzji o środowiskowych
uwarunkowaniach.
Do wydanej w dniu 10.10.2023 r. decyzji nr 15/2023 o środowiskowych
uwarunkowaniach, znak WONS- OŚ.420.29.2020.KK.46 w ramach postępowania
odwoławczego odwołania złożyły trzy podmioty: Stowarzyszenie Lebensraum
Vorpommern e.V., Stowarzyszenie Zielone Wyspy Świnoujście i Prezydent Miasta
Świnoujście.
W dniu 7 listopada 2023 r. odwołanie złożyło Stowarzyszenia Lebensraum Vorpommern
e.V., w którym sformułowało następujące zarzuty:
1. Niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy poprzez niezebranie w sposób
wyczerpujący materiału dowodowego w zakresie:
a. występowania na obszarze realizacji inwestycji amunicji chemicznej,
b. wpływie przedsięwzięcia na obszary niemieckie Natura 2000,
c. wpływie inwestycji na ochronę ssaków morskich, nietoperzy, ryb
i ptaków.
2. Brak zapewnienia możliwości zajęcia stanowiska w sprawie ustalenia treści i zakresu
dokumentacji oceny oddziaływania na środowisko stronie narażonej (Republice
Federalnej Niemiec).
3. Wydanie decyzji środowiskowej przed zakończeniem konsultacji polsko-niemieckich
w przedmiocie transgranicznego oddziaływania na środowisko.
4. Pominięcie analizy wpływu istotnego wzrostu ruchu morskiego i lądowego.
5. Brak uwzględnienia i oceny zmian dotyczących horyzontu i krajobrazu oraz emisji
światła.
6. Bezpodstawne uznanie, że inwestycja nie stanowi zakładu o dużym ryzyku.
7. Brak spełnienia przesłanek do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Stowarzyszenie wniosło ponadto do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie w dniu 10 maja 2024 r. skargę w przedmiocie odmowy wstrzymania
natychmiastowego wykonania decyzji.
W toku prowadzonego postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych
uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn. „Budowa Terminala Kontenerowego w porcie
zewnętrznym w Świnoujściu" zgodnie z art. 33 ust. 1 w związku z art. 79 ustawy ooś,
zapewniono możliwość udziału społeczeństwa. W ramach konsultacji społecznych, tut.
organ obwieszczeniem z dnia 29 czerwca 2023 r., znak: WONS- OŚ.420.29.2020.KK.32
podał do publicznej wiadomości informację o prowadzonym postępowaniu w sprawie
-- 2 of 4 --
3
oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia.
W obwieszczeniu podano informacje, o których mowa w art. 33 ust. 1 ustawy OOŚ, w tym
o możliwości składania uwag i wniosków, wskazując jednocześnie miejsce i 30-dniowy
termin ich składania przypadający na okres od dnia 3 lipca 2023r. do dnia 1 sierpnia 2023
r. włącznie. Stowarzyszenie Zielone Wyspy Świnoujście, w piśmie z dnia 1 sierpnia 2023 r.
obok wniesionych uwag do realizacji przedmiotowej inwestycji, zwróciło się
o dopuszczenie na prawach strony do udziału w niniejszym postępowaniu. Organ
postanowieniem z dnia 20 września 2023 r., znak: WONS-OŚ.420.29.2020.KK.42 zgodnie
z art. 44 ustawy ooś, dopuścił Stowarzyszenie do udziału na prawach strony.
Ww. stowarzyszenie dniu 6 listopada 2023 r. w ramach postępowania odwoławczego do
wydanej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach złożyło odwołanie, w którym
sformułowano następujące zarzuty:
1. Nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji o środowiskowych
uwarunkowaniach pomimo braku przesłanek do zastosowania tego trybu.
2. Wydanie decyzji środowiskowej na podstawie niepełnych i ogólnikowych informacji.
3. Wydanie decyzji bezkrytycznie w oparciu o przedstawiony przez Wnioskodawcę
wariant.
4. Ustalenie stron postępowania bez wskazania podstawy prawnej.
5. Przeprowadzenie konsultacji społecznych sprzecznie z ustawą.
6. Negatywny wpływ inwestycji na obszary Natura 2000.
7. Brak oceny wpływu skutków inwestycji na społeczność lokalną.
8. Brak wyników monitoringu obszaru objętego wnioskiem.
9. Pominięcie obszarów Świnoujścia w kompensacji przyrodniczej.
10. Brak dokumentacji planistycznej.
11. Brak oceny skumulowanego oddziaływania przedsięwzięcia w zakresie
skomunikowania z pozostałymi przedsięwzięciami realizowanymi i zrealizowanymi na
terenie Świnoujścia.
12. Braki formalne (mapy wyników monitoringu awifauny).
13. Brak szczegółowych analiz oddziaływania przedsięwzięcia na poszczególne aspekty
środowiska oraz brak jego uzasadnienia, brak wskazania norm ISO mających
zastosowanie przy przedsięwzięciu.
14. Zastosowanie błędnej metodyki badań i analiz w zakresie natężenia ruchu i obsługi
statków.
15. Brak odniesienia do zagadnień związanych z zagrożeniami i analizą bezpieczeństwa
w bezpośrednim otoczeniu Terminala LNG.
16. Brak szczegółowej inwentaryzacji w zakresie dendrologii, ornitologii i chiropterologii.
17. Przedsięwzięcie nie jest wymienione w procedurach planistycznych, strategicznych
i prognozach z lat 2018-2023.
18. Raport ooś nie uwzględnia krajowych i międzynarodowych badań w zakresie
monitoringu środowiska morskiego i zrównoważonego rybołówstwa na Morzu
Bałtyckim określonym prawem międzynarodowym, w tym Komisją Helsińską.
Strona wniosła ponadto do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu
26 kwietnia 2024 r. skargę w przedmiocie odmowy wstrzymania natychmiastowego
wykonania decyzji.
Ministerstwu Infrastruktury ani Zarządowi Morskich Portów Szczecin i Świnoujście S.A nie
-- 3 of 4 --
4
są znane działania podejmowane przez niemieckich polityków oraz organizacje
ekologiczne, które dążą do zablokowania budowy Głębokowodnego Terminalu
Kontenerowego w Porcie Świnoujście inne niż wynikające z procedury uzyskiwania decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia.
Nie są nam też znane działania podejmowane są na szczeblu lokalnym oraz europejskim,
by zakwestionować decyzje polskich organów, inne, niż wynikające z procedury
uzyskiwania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia.
Zgodnie z harmonogramem inwestycja ma zostać zrealizowana do 2028/9 r. Projekt
znajduje się obecnie w fazie prac przygotowawczych.
15 kwietnia 2024 r. Wojewoda Zachodniopomorski wydał decyzję lokalizacyjną, która jest
decyzją ostateczną i została utrzymana. Wcześniej terminal kontenerowy uzyskał decyzję
środowiskową. Wniesiono jednak od niej odwołania przez co sprawa jest w dalszym ciągu
rozpatrywana w Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska.
6 września 2024r. ZMPSiŚ S.A. podpisał umowę na wykonanie skanu magnetycznego dna
akwenu morskiego w ramach projektu pn.: „Budowa dostępu morskiego i kolejowego do
głębokowodnego terminalu kontenerowego w porcie zewnętrznym Świnoujście”. Jako
wykonawcę wybrano (w trybie zapytania ofertowego) UXO Marine Sp. z o.o. z Rumii -
firmę specjalizującą się w badaniach geofizycznych na Bałtyku. Urząd Morski w Szczecinie
w dniu 30 sierpnia 2024r. podpisał umowę na badania ferromagnetyczne niezbędne
przed budową falochronów. Celem tego badania jest dokładne sprawdzenie, czy na dnie
morskim nie zalegają jakiekolwiek obiekty, które mogłyby wpłynąć na realizację
inwestycji.
Aby w Świnoujściu mógł powstać terminal kontenerowy, konieczna jest również budowa
nowego, wschodniego toru podejściowego do portu. 6 maja 2024 r. została podpisana
umowa na studium wykonalności, przygotowanie raportów o oddziaływaniu na
środowisko oraz na odkład urobku, a także opracowań pomocniczych dla tej inwestycji.
Trwa procedura wyboru wykonawcy wywiadu ferromagnetycznego dla toru wodnego o
głębokości 17m. W dniu 6 września 2024r. nastąpiło otwarcie ofert.
W zakresie dostępu kolejowego do portu morskiego w Świnoujściu aktualnie jest on
zapewniony przez linię kolejową nr 401 Szczecin Dąbie - Świnoujście Port, zarządzaną
przez PKP PLK S.A. Infrastruktura tej linii na końcowym odcinku (Lubiewo – Świnoujście
Port) została zmodernizowana w ramach projektu pn. „Poprawa dostępu kolejowego do
portów morskich w Szczecinie i Świnoujściu”. Ponadto na ukończeniu jest opracowanie
studium wykonalności (i wybór wariantu inwestycyjnego) dla projektu pn. „Prace na ciągu
C-E 59 – odcinek Świnoujście – Szczecin Dąbie – Szczecin Podjuchy”.
Z wyrazami szacunku
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Arkadiusz Marchewka
Sekretarz Stanu
-- 4 of 4 --