Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGW-4.054.7.2024.KG
Warszawa, 01 lutego 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 4960 z dnia 25 września br., Grupy Posłów i Posłanek,
w sprawie braku decyzji o wcześniejszym opróżnianiu zbiorników retencyjnych w celu
zwiększenia rezerwy przeciwpowodziowej, niniejszym przekazuję następujące
stanowisko.
Zgodnie z informacjami przekazanymi przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody
Polskie, dalej: PGW Wody Polskie, sterowanie odpływem na zbiorniku polega na jego
zwiększeniu lub zmniejszeniu, zgodnie z aktualnymi potrzebami gospodarki wodnej,
ochrony przed powodzią i suszą oraz zasadami określonymi w Instrukcji gospodarowania
wodą danego obiektu (zatwierdzonej pozwoleniem wodnoprawnym). Zgodnie z art. 407
ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1087 ze zm.),
instrukcja gospodarowania wodą jest dokumentem wymaganym przy składaniu wniosku
o pozwolenie wodnoprawne dla każdej budowli piętrzącej o wysokości piętrzenia powyżej
1 m oraz wyposażonej w urządzenia umożliwiające regulowanie przepływu. Jej
podstawowym zadaniem jest określenie sposobu gospodarowania wodą w normalnych
warunkach użytkowania, ale także w okresie powodzi, występowania zjawisk lodowych,
w przypadku wystąpienia awarii oraz w okresie występowania zjawiska suszy. Zasady
opisane w przedmiotowej instrukcji są ustalane indywidualnie dla każdego obiektu
ze szczególnym uwzględnieniem jego parametrów technicznych, hydrologii zlewni
i piętrzonego cieku oraz funkcji zbiornika.
Poniżej prezentuję przekazane przez PGW Wody Polskie informacje dotyczące pracy
zbiornika Racibórz Dolny oraz zbiorników kaskady Nysy Kłodzkiej.
Suchy zbiornik przeciwpowodziowy Racibórz Dolny
Z uwagi na ostrzeżenia oraz prognozy hydrologiczno-meteorologiczne IMGW-PIB
z uwzględnieniem tożsamych wskazań służb ČHMÚ (Český hydrometeorologický ústav),
w dniu 11 września 2024 r. podmioty oraz osoby znajdujące się i prowadzące działalność
w czaszy zbiornika Racibórz Dolny oraz polderu Buków zostały powiadomione
telefonicznie o prawdopodobieństwie rozpoczęcia pracy (piętrzenia wód) przez oba
obiekty hydrotechniczne, a dzień później (tj. 12 września 2024 r.) zostały wystosowane
w tej sprawie pisma. W dniu 14 września 2024 r. o godz. 14:22 zakończono ewakuację
piaskarzy i wędkarzy z terenu polderu Buków oraz zbiornika Racibórz Dolny z uwagi na
przekroczenie stanu alarmowego na wodowskazie Krzyżanowice, co stanowiło
bezpośrednią przesłankę do przygotowania obiektu hydrotechnicznego do rozpoczęcia
piętrzenia i przejęcia szczytu kulminacji fali przechodzącej rzeką Odrą. Powyższe

-- 1 of 4 --

2
przygotowania zbiorników przeciwpowodziowych, oparte na analizie sytuacji
hydrologiczno- meteorologicznej, przebiegały zgodnie z Instrukcją gospodarowania wodą.
Praca zbiorników kaskady Nysy Kłodzkiej
Z informacji przekazanych przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie wynika
również, że zbiorniki kaskady nyskiej na rzece Nysie Kłodzkiej były opróżnione
i przygotowane na przyjęcie wezbrań z poszczególnych dopływów, tj. były wypracowane
dodatkowe pojemności ponad wymagane pozwoleniem wodnoprawnym pojemności
powodziowe. Posiadały w sumie do wykorzystania wolną pojemność 178 mln m3, a więc
porównywalną z pojemnością zbiornika przeciwpowodziowego Racibórz Dolny na Odrze
wynoszącą 185 mln m3. Od połowy sierpnia 2024 r. były utrzymywane odpływy ze
zbiornika Nysa większe od dopływów do zbiornika, tym samym gospodarka wodna
prowadzona w okresie poprzedzającym powódź we wrześniu wypracowała dodatkową
rezerwę (pojemność) w zbiorniku, co jest tożsame z przygotowaniem zbiornika na
możliwość bezpiecznej redukcji fali powodziowej. Rzędna piętrzenia znajdowała się 1,3 m
poniżej NPP (normalnego poziomu piętrzenia – poziomu wskazanego do zastosowania
zrzutu wyprzedzającego). Należy zaznaczyć, że na zbiorniku Otmuchów również od
trzeciej dekady sierpnia 2024 r. był utrzymywany obniżony poziom piętrzenia o około 1,30
m poniżej NPP (normalnego poziomu piętrzenia), w szczególności ze względu na trwający
remont. Tym samym gospodarka wodna prowadzona w okresie poprzedzającym powódź
wypracowała dodatkową rezerwę (pojemność) w zbiorniku, co jest tożsame
z przygotowaniem zbiornika na możliwość bezpiecznej redukcji fali powodziowej.
PGW Wody Polskie poinformowały, że w wyniku prognoz pogody, w dniu 12 września
2024 r. (czwartek) nakazały wykonawcy usunięcie całego sprzętu budowlanego (w tym
z czaszy zbiornika) oraz zabezpieczenie i opuszczenie placu budowy. Dzięki wysiłkowi
PGW Wody Polskie i wykonawcy, pomimo remontu, zbiornik został wykorzystany jak
zbiornik w pełni działający. Ponadto, zgodnie z informacjami przekazanymi przez
PGW WP, w dniu 12 września 2024 r. o godz. 12.00 zwiększono odpływ ze zbiornika Nysa
z 10 m3/s do 35 m3/s oraz zwiększono odpływ ze zbiornika Otmuchów
z 6,0 m3/s do 20,0 m3/s. W ocenie PGW WP, gospodarka wodna na zbiornikach kaskady
nyskiej na rzece Nysa Kłodzka jest oraz była prowadzona w czasie powodzi według zasad,
które są ściśle określone w aktualnie obowiązującej i zatwierdzonej pozwoleniem
wodnoprawnym Instrukcji gospodarowania wodą na zbiornikach Otmuchów i Nysa.
Zgodnie z treścią Instrukcji gospodarowania wodą „w okresie powodzi dyspozycje
dotyczące odpływów ze zbiorników wydaje Dyrektor RZGW we Wrocławiu lub
upoważniony zastępca, przy uwzględnieniu konsultacji z właściwym działem
ds. gospodarowania wodą RZGW we Wrocławiu, który odpowiada za merytoryczne
przygotowanie uzgodnionych dyspozycji dla Dyrektora RZGW” (cytat z Instrukcji).
Zbiorniki były przygotowane na przyjęcie wezbrań z poszczególnych dopływów, tj. były
wypracowane dodatkowe i wymagane pozwoleniem wodnoprawnym pojemności
powodziowe.
Poniżej podaję przedstawione przez PGW Wody Polskie wielkości rezerw (pojemności)
powodziowych, jakie miały do wykorzystania zbiorniki według stanu na dzień 12 września
2024 r. godz. 8.00:

-- 2 of 4 --

3
 Topola 7,1 mln m3 poniżej MaxPP (maksymalny poziom piętrzenia);
 Kozielno 5,4 mln m3 poniżej MaxPP;
 Otmuchów 89,5 mln m3 poniżej MaxPP,
 Nysa 76,1 mln m3 poniżej MaxPP.
Przed powodzią zbiorniki Topola, Kozielno, Otmuchów i Nysa miały następujące
pojemności:
 Topola - 14,56 mln m3, NPP = 16,49 mln m3, MaxPP = 21,68 mln m3;
 Kozielno - 10,86 mln m3, NPP = 12,92 mln m3, MaxPP = 16,30 mln m3;
 Otmuchów - 39,67 mln m3, NPP = 58,39 mln m3, MaxPP = 129,17 mln m3;
 Nysa - 45,62 mln m3, NPP = 65,69 mln m3, MaxPP = 121,70 mln m3.
Ponadto informuję, że zgodnie z Instrukcją gospodarowania wodą na zbiornikach
Otmuchów i Nysa:
1) na zbiorniku Nysa „zrzut wyprzedzający rozpoczynamy z poziomu 196,0 m npm”
(cytat z Instrukcji), natomiast w dniu 12 września 2024 r. na zbiorniku Nysa poziom
piętrzenia wody w zbiorniku wynosił 194,70 m n.p.m., tj. był o 1,3 m poniżej
poziomu wskazanego do zastosowania zrzutu wyprzedzającego.
2) Na zbiorniku Otmuchów „w przypadku prognozy wystąpienia powodzi na rzece
Nysie Kłodzkiej zrzut wyprzedzający ze zbiornika Otmuchów w wielkości 250 m3/s
będzie się odbywał z chwilą, kiedy zacznie wzrastać poziom wody na wodowskazie
Bardo (po wcześniejszej prognozie meteorologicznej przewidującej nadejście fali
powodziowej o kulminacji przewyższającej Q50%=215 m3/s)” (cytat z Instrukcji).
Przepływ na wodowskazie IMGW-PIB - Bardo zaczął nieznaczne wzrastać dopiero
od 13 września 2024 r.
Odnosząc się do prognoz hydrologicznych przekazuję informację, że w dniu 12 września
2024 r. w godzinach około południa PGW Wody Polskie Regionalny Zarząd Gospodarki
Wodnej we Wrocławiu otrzymał z IMGW- PIB dokument, tj. prognozę objętości w
profilach wodowskazowych powyżej zbiorników retencyjnych – opracowanie w oparciu o
analizę wyników modeli typu opad-odpływ HBV, na podstawie której wynikało, że w ciągu
66 h, począwszy od 12 września 2024 r. godz. 6:00 UTC (8:00 czasu lokalnego) do kaskady
nyskiej, tj. do zbiorników: Topola, Kozielno, Otmuchów, Nysa, dopłynie objętość fali równa
76,967 mln m3 z rzeki Nysy Kłodzkiej oraz 22,655 mln m3 z rzeki Białej Głuchołaskiej,
co sumarycznie stanowiło kubaturę dopływu do kaskady ww. zbiorników równą 99,622
mln m3. Zgodnie z komentarzem IMGW-PIB w prognozie, była to „najbardziej wiarygodna
prognoza, wybrana z dostępnych wyników scenariuszy modelu HBV na podstawie
długoterminowej analizy sprawdzalności prognoz” (cytat). Dokonano wówczas weryfikacji
aktualnych danych ze zbiorników kaskady nyskiej w celu analizy możliwości transformacji
fali powodziowej oraz dostępnych wolnych pojemności powodziowych i dodatkowych
w zbiornikach, z uwzględnieniem pojemności powodziowej forsowanej.
Zgodnie z informacjami przekazanymi przez PGW Wody Polskie, analiza wykazała, że na
dzień 12 września 2024 r. sumaryczna rezerwa w 4 zbiornikach kaskady nyskiej wynosiła
178 mln m3 w odniesieniu do Maksymalnego Poziomu Piętrzenia, 223 mln m3
w odniesieniu do Nadzwyczajnego Poziomu Piętrzenia i była dwukrotnie wyższa od
prognozy objętości IMGW-PIB, a tym samym wystarczająca do zgromadzenia
prognozowanej objętości fali w 4 zbiornikach na czas horyzontu prognozy IMGW-PIB czyli

-- 3 of 4 --

4
na okres 66 h. Mając na uwadze powyższe przygotowanie (opróżnienie) zbiorników na
prognozowane przez IMGW- PIB dopływy – PGW Wody Polskie poinformowały, że w dniu
12 września 2024 r. o godz. 12.00 dodatkowo zwiększono odpływy ze zbiornika Nysa
z 10 m3/s do 35 m3/s oraz zwiększono odpływ ze zbiornika Otmuchów z 6,0 m3/s
do 20,0 m3/s.
Zgodnie z informacjami przekazanymi przez PGW Wody Polskie, gospodarka wodna na
zbiornikach kaskady nyskiej na rzece Nysie Kłodzkiej jest i była prowadzona według zasad,
określonych ściśle w obowiązującej Instrukcji gospodarowania wodą na zbiornikach
Otmuchów i Nysa. Zgodnie z treścią Instrukcji gospodarowania wodą „w okresie powodzi
dyspozycje dotyczące odpływów ze zbiorników wydaje Dyrektor RZGW we Wrocławiu lub
upoważniony zastępca, przy uwzględnieniu konsultacji z właściwym działem ds.
gospodarowania wodą RZGW we Wrocławiu, który odpowiada za merytoryczne
przygotowanie uzgodnionych dyspozycji dla Dyrektora RZGW” (cytat z Instrukcji).
Zbiorniki były przygotowane na przyjęcie wezbrań z poszczególnych dopływów, tj. były
wypracowane dodatkowe i wymagane pozwoleniem wodnoprawnym pojemności
powodziowe
W ocenie PGW Wody Polskie, dzięki właściwemu przygotowaniu zbiorników (opróżnieniu)
do nadejścia fali powodziowej i prawidłowej gospodarce wodnej na zbiornikach w okresie
powodzi, fala o kulminacji w zlewni Nysy Kłodzkiej dopływająca do zbiorników
o maksymalnej wysokości dopływu 2030 m3/s (przy zadziałaniu retencji tzw. jeziorowej na
zbiornikach Nysa i Otmuchów mogła wynosić około 2400 m3/s), została zredukowana do
odpływu ze zbiornika Nysa w wysokości 1000 m3/s. Odpływ ze zbiornika Nysa w wysokości
1000 m3/s został zastosowany znacznie wcześniej przed nadejściem kulminacji na rzece
Odrze. Kulminacje z rzeki Nysy Kłodzkiej i Odry nie nałożyły się. Przyczyniło się to znacząco,
wspólnie ze zbiornikiem Racibórz, do ochrony takich miast jak Oława, Brzeg,
a w szczególności miasta Wrocławia.
W razie wystąpienia uzasadnionych przesłanek, PGW Wody Polskie podejmą działania
zmierzające do aktualizacji Instrukcji gospodarowania wodą dla zbiorników.
W obowiązującej Instrukcji gospodarowania wodą dla zbiorników Otmuchów i Nysa
znajduje się przepis dotyczący zakresu zrealizowanej inwestycji i przedsięwzięcia
polegającej na modernizacji zbiornika Nysa w zakresie bezpieczeństwa
przeciwpowodziowego: „kompleksowe działania w zakresie przebudowy i udrożnienia dla
koryta z międzywalem rzeki Nysy Kłodzkiej na odcinku od zbiornika wodnego Nysa do
rejonu Kubic (…) umożliwiające bezpieczne przeprowadzenie przez odcinek miejski
maksymalny przepływ powodziowy Q=1400 m3/s” (cytat z Instrukcji). Mając powyższe na
uwadze oraz doświadczenia podczas powodzi we wrześniu 2024 r., PGW Wody Polskie
poddadzą szczegółowej analizie obowiązującą instrukcję i znajdujące się w niej przepisy,
w szczególności w zakresie wielkości przepływu powodziowego.
Z poważaniem,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
Z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Przemysław Koperski
Podsekretarz Stanu

-- 4 of 4 --