Interpelacja w sprawie polskich innowacji energetycznych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 496
do ministra finansów, ministra klimatu i środowiska, ministra przemysłu
w sprawie polskich innowacji energetycznych
Zgłaszający: Marek Jakubiak, Jarosław Sachajko
Data wpływu: 01-01-2024
Szanowni Państwo Ministrowie,
w czasach szukania nowych pomysłów na pozyskiwanie energii wiatrowej pojawiają się sposoby odmienne od używanych na świecie. Z satysfakcją zaznaczam, że to polskie pomysły na pionowe turbiny, których wydajność znacznie przewyższa tradycyjne turbiny o poziomej osi obrotu.
Zalety tych rozwiązań to: prosta budowa, trwałość i możliwość budowy w bardzo trudnych warunkach terenowych (miasta), stabilna praca, efektywność przy bardzo niskiej prędkości wiatru i przy różnych kierunkach wiatru, duża odporność zewnętrzna, a także możliwość instalacji na dachach budynków.
Proste zestawienie instalacji o mocy 1 MW - koszty pionowej turbiny przedstawiają się podobnie do wiatraka poziomego oraz farmy fotowoltaicznej. Jednak turbina pionowego obrotu może produkować nawet 3,6-krotnie więcej energii elektrycznej niż farma fotowoltaiczna oraz blisko 50% więcej niż tradycyjne wiatraki.
http://odnawialnezrodlaenergii.pl/energia-wiatrowa-aktualnosci/item/1158-pionowe-silownie-wiatrowe-polski-wynalazek-przyszloscia-oze.
Kolejny obiecujący polski projekt elektrowni wiatrowej z pionową osią obrotu opracowali naukowcy z zespołu Silesian Wind Generato z Politechniki Śląskiej (https://wyborcza.biz/biznes/7,182270,29692674,innowacyjna-turbina-wiatrowa-ze-slaska-polska-energetyke-czeka.html?disableRedirects=true oraz https://www.money.pl/gospodarka/przydomowa-wiatrownia-dla-kazdego-slascy-naukowcy-wymyslili-specjalna-turbine-6858990796356288a.html).
W związku z powyższym uprzejmie proszę o odpowiedź na pytania:
Czy biorąc pod uwagę efektywność, skuteczność, pochodzenie myśli technologicznej, jak i innowacyjność tego rozwiązania, ministerstwo zamierza wesprzeć taką działalność finansowo i z jakich środków?
W związku z tym, że takie turbiny mogą być sytuowane na dachach, czy ministerstwo zamierza uruchomić możliwość dofinansowań dla małych i średnich przedsiębiorców, poprawiając ich konkurencyjność względem cen energii?
Podsekretarz stanu Miłosz Motyka
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (5)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
14926 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Podsekretarz Stanu
Miłosz Motyka
DOZE-I.050.1.2024.AJ
2990716.11686757.9396390
Warszawa, 25-01-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczpospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr K10INT496 Państwa Posłów Marka Jakubiaka oraz
Jarosława Sachajko z 11 stycznia 2024 r. w sprawie polskich innowacji energetycznych,
proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.
W odpowiedzi na pytanie nr 1 i 2 tj.:
1. Czy biorąc pod uwagę efektywność, skuteczność pochodzenie myśli
technologicznej jak i innowacyjność tego rozwiązania (turbiny wiatrowe).
Ministerstwo zamierza wesprzeć taką działalność finansowo i z jakich środków?
2. W związku z tym, że takie turbiny mogą być sytuowane na dachach czy
ministerstwo zamierza uruchomić możliwość dofinansowań dla małych i średnich
przedsiębiorców poprawiając ich konkurencyjność względem cen energii?
Na wstępie pragnę poinformować, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska ( dalej: MKiŚ)
z uwagą śledzi nowe technologie i nowoczesne projekty badawczo-naukowe oraz w pełni
popiera innowacyjne rozwiązania w dziedzinie energetyki, w tym energetyki odnawialnej,
które mogą przyczynić się do rozwoju nowych gałęzi polskiej gospodarki, optymalnej
kosztowo oraz powszechnego wykorzystywania odnawialnych źródeł energii.
Zarówno z przedstawionych przez autorów interpelacji, jak i posiadanych przez MKiŚ
informacji wynika, iż nowoczesne koncepcje turbin wiatrowych o pionowej osi obrotu, a w
szczególności te, które wykorzystują siłę nośną przy aktywnej adaptacji kąta natarcia łopaty
są godne uwagi. Turbiny te charakteryzują się również pracą niezależnie od kierunku wiatru.
Posiadają jednakże również pewne wady. Wskazuje się na wątpliwości co do natężenia emisji
hałasu wynikającego z pracy takich turbin oraz efektu migotania światła. Oba te
mankamenty generują potencjalny problem korzystania z takich technologii w obszarach
zabudowanych w szczególności w związku z możliwością wystąpienia dekoncentracji uwagi
uczestników ruchu drogowego, ale także dodatkowego, ponadnormatywnego wzrostu
hałasu na terenach zurbanizowanych. Z kolei na w obszarach wiejskich i peryferyjnych
istotną barierą rozwoju tej technologii mogą być jednostkowo wysokie koszty instalacji
takiego typu w stosunku ich do mocy wytwórczych.
Co zaś się tyczy dużych instalacji, MKiŚ nie ma wpływu na to, jaka technologia wytwarzania
energii z odnawialnych źródeł jest bardziej preferowana i chętniej stosowana przez
-- 1 of 3 --
inwestorów. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, iż MKiŚ dąży do wspierania rozwoju
odnawialnych źródeł energii ze szczególnym zwróceniem uwagi na te mechanizmy, które
gwarantują większą konkurencyjność.
Zgodnie z powyższym ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U.
z 2023 r. poz. 1436) zapewnia taki mechanizm wsparcia i jest nim system aukcyjny. W jego
efekcie, w latach 2016–2023 zakontraktowano ponad 5,3 GW nowych mocy w instalacjach
wiatrowych na lądzie.
System aukcyjny ma na celu szybsze zaadaptowanie się technologii OZE do warunków
rynkowych. Efektem tego w przyszłości będzie samodzielność funkcjonowania instalacji
OZE na rynku bez potrzeby ich wspierania. Dlatego też, już teraz na popularność stosowania
danej technologii OZE wpływają w dużej mierze takie czynniki jak podejście inwestorów,
którzy kierują się swoimi potrzebami i rachunkiem ekonomicznym, ogólna stopa zwrotu
inwestycji, charakterystyczne właściwości instalacji oraz ogólna dostępność produktu na
rynku.
Należy wyraźnie podkreślić, iż wymieniony powyżej sposób wsparcia nie dzieli turbin
wiatrowych na te z pionową lub poziomą osią obrotu, a decyzja o przystąpieniu do danej
aukcji z daną technologią OZE jest decyzją podejmowaną wyłącznie przez inwestora.
Aktualnie wsparcie na budowę i montaż instalacji wiatrowych mogą uzyskać rolnicy
w ramach programu „Agroenergia” oraz rolnicy i spółdzielnie energetyczne w ramach
programu „Energia dla wsi”, zgodnie z poniższymi warunkami:
Agroenergia (Program Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, dalej: MRiRW): celem
programu jest zwiększenie produkcji energii ze źródeł odnawialnych w sektorze rolniczym.
Rodzajami dofinansowywanych przedsięwzięć są instalacja fotowoltaiczna, wiatrowa (w tym
turbin pionowych) i pompy ciepła o mocy zainstalowanej powyżej 10 kW i nie większej niż 50
kW, w tym także instalacje hybrydowe oraz towarzyszące magazyny energii elektrycznej,
biogazownie rolnicze wraz z towarzyszącą instalacją wytwarzania biogazu rolniczego oraz
elektrownie wodne o mocy nie większej niż 500 kW wraz z towarzyszącymi magazynami
energii. Program dedykowany jest osobie fizycznej, będącej właścicielem lub dzierżawcą
nieruchomości rolnych, których łączna powierzchnia użytków rolnych zawiera się
w przedziale od 1 ha do 300 ha. Istotne jest aby co najmniej rok przed złożeniem wniosku
beneficjent prowadził osobiście gospodarstwo rolne, bądź powierzył jego prowadzenie
osobie prawnej będącej właścicielem lub dzierżawcą nieruchomości rolnych, których łączna
powierzchnia użytków rolnych zawiera się w przedziale od 1 ha do 300 ha oraz co najmniej
rok przed złożeniem wniosku o udzielenie dofinansowania prowadziła działalność rolniczą
lub działalność gospodarczą w zakresie usług rolniczych. Program ten realizowany będzie do
2027 r., przy czym zobowiązania (podpisywanie umów) podejmowane będą do 31.12.2025 r.
Forma dofinansowania będzie realizowana w formie dotacji oraz pożyczki.
Energia dla wsi (Program MRiRW): celem programu jest wzrost wykorzystania odnawialnych
źródeł energii na terenie gmin wiejskich i wiejsko-miejskich. W ramach wniosków o dotację
można ubiegać się o inwestycje dotyczące budowy: elektrowni wodnych, instalacji
wytwarzania energii z biogazu rolniczego w warunkach wysokosprawnej kogeneracji, oraz
magazynów energii. W ramach wniosków o pożyczkę można ubiegać się o inwestycje
dotyczące budowy: elektrowni wodnych, instalacji wytwarzania energii z biogazu rolniczego
w warunkach wysokosprawnej kogeneracji, instalacji wiatrowych oraz instalacji
fotowoltaicznych. Warunkiem udzielenia wsparcia na magazyn energii jest zintegrowanie go
ze źródłem energii, które będzie realizowane równolegle w ramach inwestycji. Inwestycja nie
może być rozpoczęta przed dniem złożenia wniosków o dofinansowanie. W przypadku, gdy
-- 2 of 3 --
dofinansowanie stanowi pomoc publiczną, jest ono udzielane jako pomoc horyzontalna na
OZE. Beneficjentami programu są rolnicy, spółdzielnie energetyczne i jej członkowie będący
przedsiębiorcami oraz powstające spółdzielnie energetyczne. Uruchomienie możliwości
dofinansowania dla małych i średnich przedsiębiorców, mające na celu poprawę ich
konkurencyjności poprzez obniżenie kosztów energii, zostało uwzględnione w wyżej
opisanym programie ,,Energia dla Wsi" oraz ,,Agroenergia”. Z tych programów mogą
skorzystać przedsiębiorcy, którzy są członkami spółdzielni energetycznej, którzy m.in.
chcieliby zainwestować w mikroelektrownie wiatrowe o osi pionowej.
Inwestycja w OZE programu „Energia dla Wsi” daje szanse rozwoju spółdzielni
energetycznych, w tym przedsiębiorcom będącym ich członkami. Stwarza również
możliwość obniżenia rachunków za energię elektryczną, wpływa na zwiększenie lokalnego
bezpieczeństwa energetycznego oraz poprawę konkurencyjności i atrakcyjności
inwestycyjnej obszarów wiejskich. Wspiera także proces uniezależniania się od
zewnętrznych dostaw energii, tworzenia miejsc pracy i kreowania nowych usług na poziomie
lokalnym oraz budowania sieciowych powiązań biznesowych
Do kolejnej transzy Funduszu Modernizacyjnego zgłoszony został przez Narodowy Fundusz
Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (dalej: NFOŚiGW) program pilotażowy,
wspierający osoby fizyczne w zakupie i montażu przydomowych siłowni wiatrowych
oraz/lub zakupie i montażu magazynu energii elektrycznej (magazyn energii elektrycznej
współfinansowany jedynie z przydomową siłownią wiatrową), przy czym planowana moc
wiatraka wynosiłaby do 20 kW (mikroinstalacje). MKiŚ i NFOŚiGW oczekują na decyzję
w sprawie zakwalifikowania programu do wsparcia. Program ten miałby na celu
umożliwienie rozwoju wspomnianych technologii oraz zweryfikowanie zapotrzebowania
rynku na tego typu innowacyjne rozwiązania.
Należy przy tym zauważyć, że mikroinstalacje wiatrakowe to wciąż technologia o niskiej
popularności. Wpływ na to mają szczególnie wysokie koszty budowy takiej instalacji,
szczególności w porównaniu do bardzo popularnej technologii fotowoltaicznej.
Z wyrazami szacunku
Miłosz Motyka
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
- Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
-- 3 of 3 --
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 26 stycznia 2024 roku
Sprawa: Interpelacja nr 496 w sprawie polskich innowacji energetycznych
Znak sprawy: PG2.054.2.2024
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 496 Pana Posła Marka Jakubiaka oraz Pana Posła
Jarosława Sachajko w sprawie polskich innowacji energetycznych przekazuję w
zakresie Ministra Finansów następujące wyjaśnienia.
Kwestia projektowania i wdrażania mechanizmów bezpośredniego wsparcia
finansowego w odniesieniu do wyżej wskazanych przedsięwzięć leży poza
właściwością Ministra Finansów. Niemniej wskazać można instrumenty wsparcia o
szerszym zakresie, które znajdują się w kompetencji Ministra Finansów.
1. Finansowanie w ramach Międzynarodowych Instytucji Finansowych
Minister Finansów odpowiada za ramy współpracy z międzynarodowymi
instytucjami finansowymi i współkształtuje ich długoterminową politykę
inwestycyjną. Wobec powyższego polskie podmioty, wdrażające lub
projektujące innowacyjne technologie w obszarze energetyki, mają możliwość
ubiegania się o finansowanie zwrotne z Europejskiego Banku Inwestycyjnego
oraz Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju. Kredyty na ten cel oferowane
są bezpośrednio przez ww. banki lub pośrednio – przez instytucje krajowe,
takie jak: Bank Gospodarstwa Krajowego czy Bank Ochrony Środowiska.
2. Podatkowe instrumenty wsparcia
Do rozwiązań w zakresie wsparcia należą ulgi na działalność inwestycyjną,
przepisy regulujące polskie spółki holdingowe, czy Polskie Strefy Inwestycji
oraz pozostałe ulgi, wymienione poniżej:
-- 1 of 3 --
2/3
a) Polski system podatkowy przewiduje, że przedsiębiorcy prowadzący
działalność gospodarczą na terytorium Rzeczypospolitej mogą, po
spełnieniu określonych warunków, skorzystać z całkowitego zwolnienia z
opodatkowania dochodów uzyskanych w związku z realizacją nowej
inwestycji w ramach tzw. Polskiej Strefy Inwestycji. Zwolnienie
przyznawane jest na okres nie krótszy niż 10 i nie dłuższy niż 15 lat.
Preferencyjne traktowane są inwestycje w regionach Polski Wschodniej
(województwa: warmińsko-mazurskie, podlaskie, lubelskie, świętokrzyskie
i podkarpackie).
Ulga ta dotyczą zarówno dochodów uzyskanych z nowej inwestycji, jak i
reinwestycji - polegającej m.in. na zwiększeniu zdolności produkcyjnej
istniejącego przedsiębiorstwa, dywersyfikacji lub zasadniczej zmianie
procesu produkcyjnego poprzez wprowadzenie produktów wcześniej
nieprodukowanych.
b) Poza tym przedsiębiorcy mogą skorzystać z ulgi na działalność badawczo-
rozwojową (ulga B+R). Daje ona możliwości dodatkowego odliczenia od
podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym określonej kwoty
kosztów uzyskania przychodów (tzw. kosztów kwalifikowanych
wymienionych w ustawie) poniesionych przez przedsiębiorcę na działalność
badawczo–rozwojową. Katalog kosztów kwalifikowanych określony
w ustawie jest katalogiem zamkniętym. Dotyczy zarówno podatników
podatku PIT oraz podatku CIT.
c) Z kolei w momencie, gdy podatnik zaczyna komercjalizować wyniki prac
badawczo-rozwojowych i osiągać dochody z tego tytułu, może on
skorzystać z preferencji IP Box. Polega to na zastosowaniu obniżonej 5%
stawki podatkowej do dochodów osiągniętych przez podatnika z praw
własności intelektualnej, których przedmiot ochrony został wytworzony,
rozwinięty lub ulepszony przez przedsiębiorcę w ramach prowadzonej
przez niego działalności badawczo-rozwojowej. Katalog kwalifikowanych
praw własności intelektualnej, z których dochód może podlegać
preferencyjnemu opodatkowaniu został określony w ustawie (szeroki
katalog zamknięty). Ulga ta dotyczy zarówno podatników PIT jak i CIT.
d) Mechanizm, który umożliwia szybsze wykorzystanie przysługującej
podatnikowi kwoty odliczenia w ramach ulgi B+R dotyczy innowacyjnych
pracowników. Polega on na zmniejszeniu zaliczek na podatek dochodowy
ze stosunków pracy innowacyjnych pracowników, jeżeli pracodawca
poniósł w roku podatkowych stratę lub nie uzyskał dochodu pozwalającego
na zastosowanie ulgi B+R. Ulga ta dotyczy zarówno podatników PIT jak
i CIT.
e) Ulga na prototypy - polega na odliczeniu od dochodu kwalifikowanych
kosztów związanych z produkcją próbną nowego produktu oraz
wprowadzeniem nowego produktu na rynek - wartość odliczenia nie może
przekroczyć 30% poniesionych kosztów i 10% dochodu. Ulga ta dotyczy
zarówno podatników podatku PIT, jak i podatku CIT.
-- 2 of 3 --
3/3
f) Ulga na robotyzację - umożliwia odliczenie od podstawy obliczenia podatku
dodatkowo 50% kosztów uzyskania przychodów poniesionych na
robotyzację. Podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia od podstawy
opodatkowania kosztów, które już wcześniej zostały zaliczone do kosztów
uzyskania przychodów. Ulga ta dotyczy zarówno podatników podatku PIT
jak i podatku CIT.
g) Umożliwienie polskim spółkom holdingowym - posiadającym zarówno
krajowe, jak i zagraniczne spółki zależne - skorzystanie ze zwolnienia z
opodatkowania dywidend i zysków ze zbycia udziałów i akcji. Zwolnienie te
ma na celu wspieracie rozwoju gospodarczego Polski, wzmacnianie jej
wizerunku jako miejsca atrakcyjnego dla lokalizacji inwestycji, co w
konsekwencji ma się przełożyć na wzrost kapitału obecnego w naszym
kraju.
h) Możliwość zastosowania obniżonej 8% stawki VAT do mikroinstalacji (art. 2
pkt 19 ustawy o OZE), funkcjonalnie związanej z obiektami zaliczanymi do
budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym –
niezależnie od miejsca jej położenia.
i) Zwolnienie z podatku akcyzowego, którym objęta jest energia elektryczna,
podmiotów, które wyprodukowały ją w ramach OZE z generatorów o
łącznej mocy nieprzekraczającej 1 MW.
Przedstawione powyżej ulgi nie są bezpośrednim wsparcia polskich innowacji
energetycznych, ale stanowią do nich znaczącą zachętę.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Paweł Karbownik
podsekretarz stanu
Do wiadomości:
1. Minister Klimatu i Środowiska
2. Minister Przemysłu
-- 3 of 3 --