Interpelacja w sprawie rosnącego eksportu drewna z Polski do Chin
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 4953
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie rosnącego eksportu drewna z Polski do Chin
Zgłaszający: Andrzej Śliwka
Data wpływu: 20-09-2024
Szanowna Pani Minister,
w związku z opublikowanymi przez Polską Izbę Przemysłu Drzewnego danymi dotyczącymi znacznego wzrostu eksportu drewna z Polski do Chin, mimo wcześniejszych deklaracji Koalicji Obywatelskiej o ograniczeniu takiego procederu, zwracam się z interpelacją. Z przedstawionych danych wynika, że w pierwszym półroczu 2024 roku eksport nieprzetworzonego surowca drzewnego z Polski do Chin wyniósł 449,091 m3. W porównaniu do analogicznego okresu w 2023 r. oznacza to wzrost aż o 151,411 m3.
Taka sytuacja budzi poważne obawy zarówno wśród polskich przedsiębiorców z branży drzewnej, jak i wśród obywateli, którzy martwią się o stan polskich zasobów leśnych. Coraz większe zaniepokojenie przedmiotową sytuacją wyrażają m.in. mieszkańcy województwa warmińsko-mazurskiego będącego jednym z najbardziej zalesionych regionów naszego kraju.
Lasy są jednym z najważniejszych zasobów naturalnych Polski, a ich ochrona i racjonalne gospodarowanie nimi są niezbędne dla zrównoważonego rozwoju kraju. W związku z tym konieczne jest dokładne wyjaśnienie przyczyn rosnącego eksportu drewna, a także podjęcie działań mających na celu zabezpieczenie polskich zasobów leśnych przed nadmierną eksploatacją.
Zwracam się zatem do Pani Minister z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Jakie są przyczyny rosnącego eksportu drewna z Polski do Chin mimo wcześniejszych deklaracji o potrzebie jego ograniczenia?
2. Czy w Ministerstwie Klimatu i Środowiska były prowadzone analizy dotyczące oddziaływania tego eksportu na krajowe zasoby leśne?
3. W jaki sposób ministerstwo monitoruje i reguluje eksport drewna z Polski?
4. Czy wzrost eksportu drewna do Chin jest zgodny z założeniami polityki leśnej Polski, w szczególności w kontekście ochrony zasobów naturalnych, zrównoważonego rozwoju i realizacji krajowych celów klimatycznych?
5. Czy ministerstwo planuje wprowadzenie dodatkowych regulacji lub mechanizmów kontrolnych, które umożliwią bardziej efektywne monitorowanie i zarządzanie eksportem drewna, zwłaszcza do krajów pozaeuropejskich, takich jak Chiny?
6. Czy w związku z rosnącym eksportem drewna ministerstwo rozważa wsparcie krajowego przemysłu drzewnego, aby surowiec drzewny był w większym stopniu przetwarzany w Polsce?
7. Jak ministerstwo ocenia długoterminowe skutki rosnącego eksportu drewna z Polski – jego wpływ na stan polskich lasów oraz na realizację krajowych celów klimatycznych?
Podsekretarz stanu Mikołaj Dorożała
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (6)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8213 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DLŁ-WNO.050.120.2024.RB
3402947.14024222.11387460
Warszawa, 09-01-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Pana Posła Andrzeja Śliwki w sprawie rosnącego eksportu
drewna z Polski do Chin (K10INT4953), przedstawiam poniższe informacje.
1. Jakie są przyczyny rosnącego eksportu drewna z Polski do Chin, mimo wcześniejszych
deklaracji o potrzebie jego ograniczenia?
W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że eksport dokonywany w bieżącym roku wynika
z umów, które zostały zawarte jeszcze w roku ubiegłym. Ponadto, można jednie
wnioskować, że w związku ze spadkiem koniunktury na produkty drzewne wysoce
przetworzone na rynkach zachodnich oraz zwiększonego zapotrzebowania na surowiec
drzewny w ChRL, część przedsiębiorców postanowiła odsprzedać surowiec zakupiony
w Państwowym Gospodarstwie Leśnym Lasy Państwowe (dalej Lasy Państwowe)
do przedsiębiorców zagranicznych. Systemowe ograniczenie eksportu jest obecnie
analizowane w resorcie środowiska we współpracy z innymi resortami. Niemniej jednak,
Dyrektor Generalny Lasów Państwowych w zasadach sprzedaży drewna zwiększył udział
wagi kryteriów pozacenowych. Działanie to ma na celu wsparcie dla przedsiębiorców
branży drzewnej, którzy surowiec drzewny zakupiony w Lasach Państwowych przerabiają
w kraju.
Należy podkreślić, że najnowsze dane Krajowej Administracji Skarbowej dotyczące eksportu
drewna poza obszary Unii Europejskiej pokazują znaczny spadek liczby ton drewna
opałowego i surowego, jaki wyjechał z Polski. Dla eksportu do Chin to spadek o 100 tysięcy
ton między pierwszym a kończącym się drugim półroczem 2024 roku.
-- 1 of 5 --
2. Czy w Ministerstwie Klimatu i Środowiska były prowadzone analizy dotyczące
oddziaływania tego eksportu na krajowe zasoby leśne?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska monitoruje sytuację na rynku drzewnym. Na zlecenie
MKiŚ Sieć Badawcza Łukasiewicz – Poznański Instytut Technologiczny corocznie sporządza
raport Monitorowanie zmian w polskim sektorze leśno-drzewnym według standardów
Komitetu Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego EKG ONZ. W odniesieniu do krajowych
zasobów leśnych warto podkreślić, że w Polsce prowadzona jest zrównoważona gospodarka
leśna, której jednym z celów jest powiększanie zasobów drzewnych. W związku z tym,
wielkość pozyskania surowca drzewnego w naszym kraju jest wynikiem potrzeb
przyrodniczych, społecznych i hodowlanych oraz zdrowotności lasów.
3. W jaki sposób Ministerstwo monitoruje i reguluje eksport drewna z Polski?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska analizuje dane z Głównego Urzędu Statystycznego,
Krajowej Administracji Skarbowej, Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych, Sieci
Badawczej Łukasiewicz – Poznańskiego Instytutu Technologicznego (m.in. ww. raport) oraz
dane przedstawiane przez przemysł drzewny.
4. Czy wzrost eksportu drewna do Chin jest zgodny z założeniami polityki leśnej Polski,
w szczególności w kontekście ochrony zasobów naturalnych, zrównoważonego rozwoju
i realizacji krajowych celów klimatycznych?
W Polityce Leśnej Państwa nie zakłada się sposobów wykorzystania surowca drzewnego
pozyskanego w lasach. Tak jak było wspomniane wcześniej, wielkość pozyskania surowca
drzewnego w naszym kraju jest w pierwszym stopniu wynikiem potrzeb przyrodniczych,
społecznych i hodowlanych, oraz zdrowotności lasów, a nie ze względu na czynniki
ekonomiczne. Dodatkowo warto zauważyć, że w strukturze klientów zagranicznych Lasów
Państwowych nie występują podmioty, które są zarejestrowane w ChRL.
5. Czy Ministerstwo planuje wprowadzenie dodatkowych regulacji lub mechanizmów
kontrolnych, które umożliwią bardziej efektywne monitorowanie i zarządzanie
eksportem drewna, zwłaszcza do krajów pozaeuropejskich, takich jak Chiny?
Możliwości wprowadzenia takich instrumentów są obecnie analizowane w resorcie.
Chciałbym wspomnieć, że w dniu 15 marca 2024 r. Pani Paulina Hennig-Kloska, Minister
Klimatu i Środowiska, ogłosiła: Pakiet dla przemysłu drzewnego. Zakłada on:
-- 2 of 5 --
Zwiększenie procenta puli drewna przeznaczonej dla stałych, sprawdzonych
klientów.
Większe premiowanie przy sprzedaży intensywności przerobu drewna – im bardziej
korzystne dla gospodarki, zaawansowane (głębsze) wykorzystanie drewna, tym
większa premia.
Oferowany produkt drzewny dostosowany do potrzeb polskich nabywców, a nie
zagranicznych np. z Dalekiego Wschodu.
Proklimatyczna lokalność – premia dla kupców przerabiających drewno bliżej
miejsca pozyskania, aby uniknąć zbędnie generującego CO2 nieracjonalnego
transportu drewna.
Eliminacja nieuczciwych kupujących przez efektywną kontrolę rzeczywistego
sposobu i miejsca przerobu drewna. Przedsiębiorcy unikający kontroli nie otrzymają
punktów.
Eliminacja zjawiska sztucznego popytu na drewno.
Większa stabilność i pewniejsza przyszłość, łatwiejsze planowanie – wprowadzenie
opcji półrocznej umowy na zakup drewna.
Transparentność sprzedaży drewna – pełna jawność nabywców i wartości umów,
w tym deklaracji przerobu.
Uwolnienie dla przemysłu drewna pełnowartościowego, grubego, które dziś jest
używane w energetyce. zdefiniowanie kategorii drewna energetycznego.
6. Czy w związku z rosnącym eksportem drewna Ministerstwo rozważa wsparcie krajowego
przemysłu drzewnego, aby surowiec drzewny był w większym stopniu przetwarzany
w Polsce?
Z końcem września zakończył się cykl spotkań i konsultacji zasad sprzedaży drewna
na najbliższe dwa lata. Dyrektor Generalny Lasów Państwowych podpisał zarządzenie
i decyzje, które zawierają pakiet zmian, mających na celu ograniczenie eksportu surowca
poza kraje Unii Europejskiej i wzmocnienie lokalnych przedsiębiorców, tak aby sprzedaż
drewna od 2025 r. mogła odbywać się wg nowych zasad. Zgodnie ze stanowiskiem
Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych:
celem wprowadzonych zmian jest wyeliminowanie mankamentów obecnych
regulacji, aby lepiej odpowiadać na szeroko pojęte potrzeby gospodarcze
przedsiębiorców,
nowe zasady mają na celu stworzenie sprawiedliwszego i dostosowanego
do różnych potrzeb rynku systemu sprzedaży,
-- 3 of 5 --
wpłyną one pozytywnie na rozwój podmiotów gospodarczych zajmujących się
faktycznym przerobem drewna oraz uwzględnią lokalną proklimatyczność
prowadzenia ich działalności oraz będą miały korzystny wpływ na środowisko
naturalne.
Jak poinformował Generalny Dyrektor Lasów Państwowych główne obszary zmian na 2025
i 2026 r. to:
Sprzedaż dla przedsiębiorców 2 razy w roku.
Zwiększenie udziału drewna w sprzedaży ofertowej (dla stałych odbiorców) do 75%.
Ustalenie możliwości zakupów w sprzedaży ofertowej na 75% - proporcjonalnie
do podziału puli ofertowej na główne formy sprzedaży.
Możliwość wydłużania umów o 2 miesiące.
Zachowanie tolerancji realizacji umów na poziomie -10%/+5%.
Zwiększenie udziału kryteriów pozacenowych w ocenie ofert do 25%.
Promocja przerobu drewna w kryterium udziału przerabianego drewna oraz kryterium
głębokości przerobu.
Obniżenie wagi kryterium ceny do 75% oraz umożliwienie uzyskania wyższych ocen
przy niższym poziomie cen.
Likwidacja puli energetycznej.
Wsparcie proklimatycznej lokalności przez wprowadzenie kryterium geografii zakupu.
Jawność wyników postępowań z poszanowaniem tajemnicy przedsiębiorców.
Publikacja planu sprzedaży na 2025 r. przed uruchomieniem procedur.
7. Jak Ministerstwo ocenia długoterminowe skutki rosnącego eksportu drewna z Polski
na stan polskich lasów oraz na realizację krajowych celów klimatycznych?
MKiŚ planuje przyjęcie środków zmniejszających eksport, żeby zapewnić realizację celów
klimatycznych i zapewnić surowiec drzewny krajowemu przemysłowi. Tak jak było
wcześniej wskazane jednym z punktów pakietu dla przemysłu drzewnego jest
„Proklimatyczna lokalność” co znalazło wyraz we wskazanych nowych zasadach sprzedaży
drewna w Lasach Państwowych.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
-- 4 of 5 --
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
-- 5 of 5 --