Interpelacja nr 4939
Interpelacja w sprawie rozpoznawania wniosków o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (40%)
Sprawiedliwość i Sądy (40%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie rozpoznawania wniosków o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia
Interpelacja nr 4939
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie rozpoznawania wniosków o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia
Zgłaszający: Barbara Dolniak
Data wpływu: 19-09-2024
Szanowna Pani Minister,
1 stycznia 2024 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym, która wprowadziła nowe rozwiązania w systemie świadczeń dla osób z niepełnosprawnościami i ich opiekunów. Prawo do świadczenia uzależnione jest od uzyskania przez osobę z niepełnosprawnością decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia.
Wnioski o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia można składać do wojewódzkich zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności od 1 stycznia 2024 r. Wnioski te powinny być rozpatrywane w terminie nie dłuższym niż 3 miesiące od dnia wpływu do wojewódzkiego zespołu.
W wielu wojewódzkich zespołach ds. orzekania o niepełnosprawności występuje problem związany z bardzo długim rozpatrywaniem wniosków o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia.
Sytuacja taka jest niepokojąca, gdyż powoduje, że osoby z niepełnosprawnościami nie mogą w sposób efektywny skorzystać ze świadczenia wspierającego, które głównie kierowane jest do osób starszych, chorych, wymagających całodobowego wsparcia.
Biorąc pod uwagę powyższe zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
Czy ministerstwo podjęło działania mające na celu usprawnienie postępowania i skrócenia czasu oczekiwania na wydanie wymaganego orzeczenia? Jeśli tak, to jakie są to działania? Jeśli nie, to proszę o wskazanie przyczyny.
Jaki jest średni czas oczekiwania na wydanie decyzji przez wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, z podziałem na poszczególne województwa.
Interpelacja nr 4939
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie rozpoznawania wniosków o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia
Zgłaszający: Barbara Dolniak
Data wpływu: 19-09-2024
Szanowna Pani Minister,
1 stycznia 2024 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym, która wprowadziła nowe rozwiązania w systemie świadczeń dla osób z niepełnosprawnościami i ich opiekunów. Prawo do świadczenia uzależnione jest od uzyskania przez osobę z niepełnosprawnością decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia.
Wnioski o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia można składać do wojewódzkich zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności od 1 stycznia 2024 r. Wnioski te powinny być rozpatrywane w terminie nie dłuższym niż 3 miesiące od dnia wpływu do wojewódzkiego zespołu.
W wielu wojewódzkich zespołach ds. orzekania o niepełnosprawności występuje problem związany z bardzo długim rozpatrywaniem wniosków o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia.
Sytuacja taka jest niepokojąca, gdyż powoduje, że osoby z niepełnosprawnościami nie mogą w sposób efektywny skorzystać ze świadczenia wspierającego, które głównie kierowane jest do osób starszych, chorych, wymagających całodobowego wsparcia.
Biorąc pod uwagę powyższe zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
Czy ministerstwo podjęło działania mające na celu usprawnienie postępowania i skrócenia czasu oczekiwania na wydanie wymaganego orzeczenia? Jeśli tak, to jakie są to działania? Jeśli nie, to proszę o wskazanie przyczyny.
Jaki jest średni czas oczekiwania na wydanie decyzji przez wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, z podziałem na poszczególne województwa.
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Łukasz Krasoń
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
28%
Konkretność
72%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 1 %
Precyzyjne daty
9
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
5.6 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8029 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.506.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 4939 z dnia 25 września 2023 r. Pani Posłanki Barbary
Dolniak w sprawie rozpoznawania wniosków o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby
wsparcia, proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Sytuacje przekroczenia terminu do rozpatrzenia przez wojewódzkie zespoły do spraw
orzekania o niepełnosprawności wniosku w postępowaniu o wydanie decyzji ustalającej
poziom potrzeby wsparcia mają charakter wieloaspektowy i nie powinny być
analizowane jedynie przez pryzmat realizowania zadań przez wojewódzkie zespoły,
ale również prawidłowego składania wniosku przez osoby niepełnosprawne albo
ich opiekunów prawnych.
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1429, ze zm.)
wprowadzająca zmiany do ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej
i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych dotyczące zasad i trybu wydawania
decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia, jak również rozporządzenie Ministra Rodziny i
Polityki Społecznej z dnia 23 listopada 2023 r. w sprawie ustalania poziomu potrzeby wsparcia,
zawierające wzór formularza w zakresie ustalania poziomu potrzeby wsparcia dla osób
zaliczonych do stopnia niepełnosprawności (Dz.U. z 2023 r. poz. 2581) promulgowane zostały
w Dzienniku Ustaw RP w 2023 roku.
Treść powołanych aktów prawnych jednoznacznie wskazywała, że w 2024 roku
do świadczenia wspierającego będą uprawnione osoby niepełnosprawne, jeżeli w decyzji
ustalającej poziom potrzeby wsparcia potrzebę tę określono na poziomie od 90 do 100
punktów w skali potrzeby wsparcia.
Pomimo powyższego, jak i zawarcia we wspomnianym rozporządzeniu Ministra Rodziny
i Polityki Społecznej z dnia 23 listopada 2023 r. z wnioskiem o wydanie decyzji ustalającej
poziom potrzeby wsparcia wystąpiły osoby niepełnosprawne (legitymujące się np.
orzeczeniem o zaliczeniu do lekkiego stopnia niepełnosprawności lub orzeczeniem
o celowości przekwalifikowania zawodowego), które nie utraciły lub utraciły w znikomym
stopniu autonomię fizyczną, psychiczną, intelektualną lub sensoryczną, m. in. taki stan rzeczy
przyczynia się do wydłużonego oczekiwania na rozpatrzenie wniosku.
Do wojewódzkich zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności wpłynęło około
415 tys. wniosków o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia. Większość z nich
wpłynęła bezpośrednio po dniu wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu
wspierającym. Wojewódzkie zespoły orzekające o niepełnosprawności nie były
przygotowane na tak znaczną liczbę wniosków złożonych tuż po wejściu w życie przepisów,
pomimo zwiększenia liczby etatów i zatrudnienia nowych pracowników do obsługi zadań
związanych z wydawaniem decyzji ustalających poziom potrzeby wsparcia, jak również
przygotowania bazy lokalowej do obsługi tych zadań.
Podkreślenia ponadto wymaga, że większość osób niepełnosprawnych i ich opiekunów
ustawowych składa wniosek o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia
-- 1 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
za pośrednictwem operatora pocztowego albo bezpośrednio do organu wydającego decyzję,
a nie drogą elektroniczną, pomimo, że taka funkcjonalność została zaimplementowana
na portalu Emp@tia. Skutkuje to wymogiem przekonwertowania dokumentów na postać
cyfrową i wprowadzenia ich do systemu informatycznego.
Kolejnym aspektem związanym z oczekiwaniem na wydanie decyzji ustalającej poziom
potrzeby wsparcia jest to, że część wniosków (od 30 do 90%) nie spełnia wymogów formalnych
do ich rozpatrzenia lub wniesione zostały przez osobę nie posiadającą legitymacji procesowej
do zainicjowania postępowania o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia.
Powoduje to wydłużenie okresu oczekiwania przez osobę niepełnosprawną na wydanie
decyzji bez winy wojewódzkiego zespołu orzekającego, natomiast skutkuje obowiązkiem
skierowania do wnioskodawców wezwań o konieczności uzupełnienia braków formalnych
wniosku.
Przepis art. 6b4 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej
oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych wskazuje, że wnioski o wydanie decyzji ustalającej
poziom potrzeby wsparcia rozpatrywane są w terminie nie dłuższym niż 3 miesiące od dnia
wpływu do wojewódzkiego zespołu.
Zgodnie zaś z art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania
administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572) o każdym przypadku niezałatwienia sprawy
w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając
przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie
do wniesienia ponaglenia.
Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów
przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów
doręczania z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7
ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz.U. z 2023 r. poz. 285),
okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień
spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu. (art. 35 § 5 k.p.a.).
Wyjaśnić należy, że w 2023 roku była prowadzona przez Ministerstwo Rodziny i Polityki
Społecznej szeroka kampania informacyjna dotycząca świadczenia wspierającego. Ponadto na
stronie internetowej Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych zamieszczone
zostały materiały informacyjne. Z kolei wojewódzkie zespoły orzekające na stronach
internetowych zamieściły szczegółowe informacje dotyczące zasad prawidłowego
wypełnienia wniosku o wydanie decyzji ustalających poziom potrzeby wsparcia, jak
i podmiotów uprawnionych do ich złożenia.
Permanentnie czynione są starania dla poprawy mobilności organów orzekających, zarówno
w aspekcie zwiększenia zasobów kadrowych, jak i podniesienia efektywności organizacyjnej.
Służy temu zatrudnianie pracowników na podstawie umowy o pracę do obsługi
administracyjnej spraw z wniosku o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia, w
tym w delegaturach urzędu wojewódzkiego, stażystów, a ponadto zawieranie umów cywilno-
prawnych osobami wykonującymi pomocnicze prace administracyjne związane z obsługą
wniosków i infolinii, powoływanie kolejnych członków ustalających poziom potrzeby
wsparcia, organizowanie posiedzeń składów ustalających poziom potrzeby wsparcia w dni
wolne od pracy, pozyskiwanie i wyposażanie kolejnych pomieszczeń do obsługi
administracyjnej oraz posiedzeń składów ustalających poziom potrzeby wsparcia.
Podejmowane działania nie powinny być pomijane przy ocenie prawidłowości realizowania
nowych zadań orzeczniczych przez wojewódzkie zespoły orzekające o niepełnosprawności,
w szczególności na etapie wdrażania przepisów wprowadzających do obrotu prawnego nowy
instrument prawny.
W celu monitorowania powyższych działań organizowane są spotkania zarówno
z wojewodami, jak i przewodniczącymi wojewódzkich zespołów do spraw orzekania
o niepełnosprawności, w trakcie których omawiane są bieżące trudności i zaistniałe
-- 2 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
problemy. Podejmowane są działania dotyczące zwiększenia środków finansowych
na wynagrodzenia osobowe celem należytego zabezpieczenia realizacji zadań związanych
z wydawaniem decyzji ustalających poziom potrzeby wsparcia, w tym w projekcie budżetu
państwa na rok 2025 r. zabezpieczono środki na zatrudnienie 173 dodatkowych pracowników
do obsługi administracyjnej wojewódzkich zespołów.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Łukasz Krasoń
Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.506.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 4939 z dnia 25 września 2023 r. Pani Posłanki Barbary
Dolniak w sprawie rozpoznawania wniosków o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby
wsparcia, proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Sytuacje przekroczenia terminu do rozpatrzenia przez wojewódzkie zespoły do spraw
orzekania o niepełnosprawności wniosku w postępowaniu o wydanie decyzji ustalającej
poziom potrzeby wsparcia mają charakter wieloaspektowy i nie powinny być
analizowane jedynie przez pryzmat realizowania zadań przez wojewódzkie zespoły,
ale również prawidłowego składania wniosku przez osoby niepełnosprawne albo
ich opiekunów prawnych.
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1429, ze zm.)
wprowadzająca zmiany do ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej
i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych dotyczące zasad i trybu wydawania
decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia, jak również rozporządzenie Ministra Rodziny i
Polityki Społecznej z dnia 23 listopada 2023 r. w sprawie ustalania poziomu potrzeby wsparcia,
zawierające wzór formularza w zakresie ustalania poziomu potrzeby wsparcia dla osób
zaliczonych do stopnia niepełnosprawności (Dz.U. z 2023 r. poz. 2581) promulgowane zostały
w Dzienniku Ustaw RP w 2023 roku.
Treść powołanych aktów prawnych jednoznacznie wskazywała, że w 2024 roku
do świadczenia wspierającego będą uprawnione osoby niepełnosprawne, jeżeli w decyzji
ustalającej poziom potrzeby wsparcia potrzebę tę określono na poziomie od 90 do 100
punktów w skali potrzeby wsparcia.
Pomimo powyższego, jak i zawarcia we wspomnianym rozporządzeniu Ministra Rodziny
i Polityki Społecznej z dnia 23 listopada 2023 r. z wnioskiem o wydanie decyzji ustalającej
poziom potrzeby wsparcia wystąpiły osoby niepełnosprawne (legitymujące się np.
orzeczeniem o zaliczeniu do lekkiego stopnia niepełnosprawności lub orzeczeniem
o celowości przekwalifikowania zawodowego), które nie utraciły lub utraciły w znikomym
stopniu autonomię fizyczną, psychiczną, intelektualną lub sensoryczną, m. in. taki stan rzeczy
przyczynia się do wydłużonego oczekiwania na rozpatrzenie wniosku.
Do wojewódzkich zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności wpłynęło około
415 tys. wniosków o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia. Większość z nich
wpłynęła bezpośrednio po dniu wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu
wspierającym. Wojewódzkie zespoły orzekające o niepełnosprawności nie były
przygotowane na tak znaczną liczbę wniosków złożonych tuż po wejściu w życie przepisów,
pomimo zwiększenia liczby etatów i zatrudnienia nowych pracowników do obsługi zadań
związanych z wydawaniem decyzji ustalających poziom potrzeby wsparcia, jak również
przygotowania bazy lokalowej do obsługi tych zadań.
Podkreślenia ponadto wymaga, że większość osób niepełnosprawnych i ich opiekunów
ustawowych składa wniosek o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia
-- 1 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
za pośrednictwem operatora pocztowego albo bezpośrednio do organu wydającego decyzję,
a nie drogą elektroniczną, pomimo, że taka funkcjonalność została zaimplementowana
na portalu Emp@tia. Skutkuje to wymogiem przekonwertowania dokumentów na postać
cyfrową i wprowadzenia ich do systemu informatycznego.
Kolejnym aspektem związanym z oczekiwaniem na wydanie decyzji ustalającej poziom
potrzeby wsparcia jest to, że część wniosków (od 30 do 90%) nie spełnia wymogów formalnych
do ich rozpatrzenia lub wniesione zostały przez osobę nie posiadającą legitymacji procesowej
do zainicjowania postępowania o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia.
Powoduje to wydłużenie okresu oczekiwania przez osobę niepełnosprawną na wydanie
decyzji bez winy wojewódzkiego zespołu orzekającego, natomiast skutkuje obowiązkiem
skierowania do wnioskodawców wezwań o konieczności uzupełnienia braków formalnych
wniosku.
Przepis art. 6b4 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej
oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych wskazuje, że wnioski o wydanie decyzji ustalającej
poziom potrzeby wsparcia rozpatrywane są w terminie nie dłuższym niż 3 miesiące od dnia
wpływu do wojewódzkiego zespołu.
Zgodnie zaś z art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania
administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572) o każdym przypadku niezałatwienia sprawy
w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając
przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie
do wniesienia ponaglenia.
Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów
przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów
doręczania z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7
ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz.U. z 2023 r. poz. 285),
okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień
spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu. (art. 35 § 5 k.p.a.).
Wyjaśnić należy, że w 2023 roku była prowadzona przez Ministerstwo Rodziny i Polityki
Społecznej szeroka kampania informacyjna dotycząca świadczenia wspierającego. Ponadto na
stronie internetowej Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych zamieszczone
zostały materiały informacyjne. Z kolei wojewódzkie zespoły orzekające na stronach
internetowych zamieściły szczegółowe informacje dotyczące zasad prawidłowego
wypełnienia wniosku o wydanie decyzji ustalających poziom potrzeby wsparcia, jak
i podmiotów uprawnionych do ich złożenia.
Permanentnie czynione są starania dla poprawy mobilności organów orzekających, zarówno
w aspekcie zwiększenia zasobów kadrowych, jak i podniesienia efektywności organizacyjnej.
Służy temu zatrudnianie pracowników na podstawie umowy o pracę do obsługi
administracyjnej spraw z wniosku o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia, w
tym w delegaturach urzędu wojewódzkiego, stażystów, a ponadto zawieranie umów cywilno-
prawnych osobami wykonującymi pomocnicze prace administracyjne związane z obsługą
wniosków i infolinii, powoływanie kolejnych członków ustalających poziom potrzeby
wsparcia, organizowanie posiedzeń składów ustalających poziom potrzeby wsparcia w dni
wolne od pracy, pozyskiwanie i wyposażanie kolejnych pomieszczeń do obsługi
administracyjnej oraz posiedzeń składów ustalających poziom potrzeby wsparcia.
Podejmowane działania nie powinny być pomijane przy ocenie prawidłowości realizowania
nowych zadań orzeczniczych przez wojewódzkie zespoły orzekające o niepełnosprawności,
w szczególności na etapie wdrażania przepisów wprowadzających do obrotu prawnego nowy
instrument prawny.
W celu monitorowania powyższych działań organizowane są spotkania zarówno
z wojewodami, jak i przewodniczącymi wojewódzkich zespołów do spraw orzekania
o niepełnosprawności, w trakcie których omawiane są bieżące trudności i zaistniałe
-- 2 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
problemy. Podejmowane są działania dotyczące zwiększenia środków finansowych
na wynagrodzenia osobowe celem należytego zabezpieczenia realizacji zadań związanych
z wydawaniem decyzji ustalających poziom potrzeby wsparcia, w tym w projekcie budżetu
państwa na rok 2025 r. zabezpieczono środki na zatrudnienie 173 dodatkowych pracowników
do obsługi administracyjnej wojewódzkich zespołów.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Łukasz Krasoń
Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --