Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DOP-WŚ.050.90.2024.1.DT
3403098.13520257.10957809
Warszawa, 25-10-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Posła Tomasza Głogowskiego w sprawie dzikich zwierząt,
które bytują na terenach zamieszkanych, a także pomocy weterynaryjnej oraz rehabilitacji
dla tych zwierząt (K10INT4936), proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Stanowisko Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (dalej: „GDOŚ”) wyrażone
w przywołanym przez Pana Posła piśmie z dnia 8 czerwca 2021 r. (znak:
DZPWG.600.170.2021.MK) pozostaje aktualne.
W zakresie wskazania organu odpowiedzialnego za realizację zadań związanych z opieką nad
dzikimi zwierzętami, ich odławianiem oraz zapewnieniem transportu do ośrodków
rehabilitacyjnych należy wskazać, że zgodnie z argumentacją przedstawioną w ww. opinii
to „gmina wykonuje wszystkie zadania samorządu terytorialnego niezastrzeżone dla innych
jednostek samorządu terytorialnego” – art. 164 pkt 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej
z dnia 2 kwietnia 1997 r.1, a więc jest też odpowiedzialna za realizację ww. zadań.
Uzupełniając stanowisko GDOŚ z 2021 r., należy wskazać że w przypadku stałego
przebywania zwierząt łownych na terenach miast - można zastosować normę zawartą
w art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie2 (zwanej dalej
„Prawem łowieckim”), mówiącą o możliwości odłowu lub odstrzału redukcyjnego zwierzyny
w wypadkach szczególnego zagrożenia prawidłowego funkcjonowania obiektów
produkcyjnych i użyteczności publicznej. Podjęcie decyzji w tym zakresie należy do starosty,
który w porozumieniu z Polskim Związkiem Łowieckim, może wydać decyzję o odłowie,
odłowie wraz z uśmierceniem lub odstrzale redukcyjnym zwierzyny. Jest to doraźne
działanie zaradcze, mające na celu eliminację powyższego zagrożenia.
W opinii resortu zarządzenie odłowu lub odstrzału redukcyjnego na podstawie art. 45 ust. 3
Prawa łowieckiego stanowi zadanie własne starosty. Wynika to z faktu, iż w ww. przepisie
ustawodawca nie wskazał, że odłów lub odstrzał redukcyjny zwierząt jest zadaniem
z zakresu administracji rządowej, jak miało to miejsce w przypadku art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa
łowieckiego, zgodnie z którym obwody łowieckie polne wydzierżawia starosta, wykonujący
zadanie z zakresu administracji rządowej.
Za przedstawioną wykładnią, zgodnie z którą odłowy lub odstrzały redukcyjne na podstawie
art. 45 ust. 3 Prawa łowieckiego są zadaniem własnym starosty, przemawia także istota
tych odłowów lub odstrzałów. Powinny one być bowiem zarządzane w przypadkach, gdy
zwierzyna stwarza szczególne zagrożenie dla prawidłowego funkcjonowania obiektów
produkcyjnych i użyteczności publicznej (np. w sytuacji gdy bytujące na terenie
1 Dz.U. Nr 78, poz. 483, z późn. zm.
2 Dz.U. z 2023 r. poz. 1082

-- 1 of 3 --

2
zabudowanym zwierzęta łowne powodują liczne kolizje drogowe albo utrudniają
korzystanie z przestrzeni publicznej – np. parków czy placów zabaw).
Ich celem jest zatem w pierwszej kolejności zapewnienie bezpiecznego funkcjonowania
obiektów produkcyjnych i użyteczności publicznej, a nie realizacja zadań z zakresu
łowiectwa. Interwencje na terenie zabudowanym mające na celu zarówno pomoc zabłąkanej
lub rannej zwierzynie, jak i mające na celu zapewnienie bezpieczeństwa, nie wchodzą w
zakres łowiectwa. Co prawda, przepis art. 1 Prawa łowieckiego stanowi, że łowiectwo oznacza
obok gospodarowania zasobami zwierząt łownych, także ochronę zwierząt łownych,
jednakże z tej normy nie można wnioskować, że łowiectwo oznacza wszelkie formy pomocy
zwierzynie łownej niezależnie od okoliczności i miejsca. Gospodarka łowiecka jest
prowadzona w obwodach łowieckich przez dzierżawców albo zarządców
(art. 8 ust. 1 Prawa łowieckiego). Mając na uwadze, że w skład obwodów łowieckich nie
wchodzą co do zasady tereny w granicach administracyjnych miast, a także tereny zajęte
przez miejscowości niezaliczane do miast, w granicach obejmujących zabudowania
mieszkalne i gospodarcze z podwórzami, placami i ulicami oraz drogami wewnątrz tych
miejscowości (art. 26 pkt 2 i 3 Prawa łowieckiego), ochrona zwierzyny na obszarach
zabudowanych nie jest prowadzeniem gospodarki łowieckiej, a tym samym ochrona
zwierzyny na obszarach zabudowanych nie jest częścią łowiectwa. Dodatkowo można
wskazać na przepis art. 11 ust. 1 Prawa łowieckiego, który łączy łowiectwo z terenami
niezabudowanymi, stanowiąc, że łowiectwo jest prowadzone zgodnie z podstawowymi
kierunkami użytkowania terenów rolnych, leśnych i rybackich, w warunkach stałego
polepszania zwierzynie środowiska jej bytowania.
Odłowy lub odstrzały redukcyjne zarządzane na podstawie art. 45 ust. 3 Prawa łowieckiego
nie mieszczą się w zamkniętym katalogu celów łowiectwa. Warto przy tym podkreślić, że nie
są one polowaniem. W świetle art. 4 ust. 2 Prawa łowieckiego istotą polowania jest
podejmowanie określonych w tym przepisie działań zmierzających do wejścia w posiadanie
zwierzyny, podczas gdy istotą odłowów i odstrzałów redukcyjnych jest usunięcie zagrożenia,
jakie zwierzyna stwarza dla prawidłowego funkcjonowania obiektów produkcyjnych
i użyteczności publicznej. Tym samym odłowy te i odstrzały wpisują się w zadania powiatu,
do których należą między innymi kwestie porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli
– art. 4 ust. 1 pkt 15 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym.3
Istnieje również ukształtowana linia orzecznicza, o której wspomina Pan Poseł w interpelacji,
że zadania starosty określone w art. 45 ust. 3 ustawy Prawo łowieckie są zadaniami zleconymi
z zakresu administracji rządowej. Jednak zgodnie ze stanowiskiem tutejszego resortu
prezentowanym powyżej - ocena, czy zadania te są zadaniami zleconymi czy też własnymi,
nie może opierać się jedynie na art. 7 Prawa łowieckiego, lecz także na pozostałych przepisach
tej ustawy regulujących zadania starosty, które to z kolei powinny być także interpretowane
przez przepisy ogólne tej ustawy określające istotę łowiectwa i gospodarki łowieckiej
(przede wszystkim przez art. 3). Nie wszystkie działania zawarte w ustawie Prawo łowieckie
dotyczące zwierzyny są działaniami z zakresu gospodarki łowieckiej.
Niezależnie od powyższego, kwestia doprecyzowania zmian przepisów art. 45 ust. 3 Prawa
łowieckiego będzie przedmiotem analiz Zespołu ds. reformy łowiectwa w celu wypracowania
3 Dz.U. z 2024 r. poz. 107

-- 2 of 3 --

3
rozwiązań ułatwiających realizację zadań starostów w praktyce, w szczególności w części
dotyczącej finansowania.
Na marginesie, wskazać należy że do tutejszego resortu docierają sygnały o odmiennych
interpretacjach prawa przez Regionalne Izby Obrachunkowe (dalej: „RIO”), które
kwestionują wydatki gmin i starostów na interwencje związane z dzikimi zwierzętami.
W związku z rozbieżnością rozumienia przepisu art. 45 ust. 3 Prawa łowieckiego, Minister
Klimatu i Środowiska zwrócił się z prośbą do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji,
który sprawuje nadzór nad RIO, o przekazanie izbom interpretacji Ministra Klimatu
i Środowiska przepisu art. 45 ust. 3 Prawa łowieckiego, celem ujednolicenia praktyki
orzeczniczej RIO.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM

-- 3 of 3 --