Interpelacja w sprawie wprowadzenia zerowej stawki VAT na usługi transportowe, zagospodarowania oraz transportu i zagospodarowania odpadów powstałych w związku z powodzią na obszarze województw dolnośląskiego, opolskiego oraz śląskiego, gdzie na podstawie rozporządzeń Rady Ministrów z dnia 16 i 17 września 2024 r. wprowadzono stan klęski żywiołowej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 4933
do ministra finansów
w sprawie wprowadzenia zerowej stawki VAT na usługi transportowe, zagospodarowania oraz transportu i zagospodarowania odpadów powstałych w związku z powodzią na obszarze województw dolnośląskiego, opolskiego oraz śląskiego, gdzie na podstawie rozporządzeń Rady Ministrów z dnia 16 i 17 września 2024 r. wprowadzono stan klęski żywiołowej
Zgłaszający: Anna Sobolak
Data wpływu: 19-09-2024
Szanowny Panie Premierze,
na południu i południowo-zachodnich obszarach Polski mamy do czynienia z tragiczną sytuacją powodziową i w ślad za nią ze zniszczeniami. Katastrofa ta dotknęła ogromną liczbę mieszkańców tych terenów, a rozwój sytuacji sugeruje, że zniszczenia będą się jeszcze zwiększać. Chcę jednak podkreślić, że oprócz ludzkiego cierpienia powódź oraz proces usuwania jej skutków wiążą się z powstawaniem znacznych ilości odpadów. Jeśli nie zostaną one odpowiednio zagospodarowane, mogą stanowić wtórne zagrożenie o złożonym charakterze, obejmujące m.in. wysoki potencjał epidemiologiczny, powstawanie siedlisk dla gryzoni, owadów i insektów, a także negatywny wpływ na środowisko naturalne, w szczególności na wodę i glebę, a przez to i na człowieka.
Cieszą dotychczasowe działania pomocowe wprowadzane m.in. przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska, ale pozostaje nadal do uregulowania kwestia odpadowa. Zwracam się więc do Pana Premiera z prośbą o pilne rozważenie wprowadzenia zerowej stawki podatku VAT na usługi związane z transportem oraz zagospodarowaniem odpadów, które powstały w wyniku powodzi na terenie województw dolnośląskiego, opolskiego oraz śląskiego (kody odpadów: 16 81 01*, 16 81 02, 16 82 01*, 16 82 02 powstałych w wyniku zdarzeń losowych, a także klęsk żywiołowych na terenach dotkniętych powodzią).
Obecna katastrofa wywołała liczne straty materialne, zmuszając lokalne społeczności do zmierzenia się z wieloma wyzwaniami, w tym związanymi z usuwaniem szkód oraz odbudową infrastruktury.
Wprowadzenie zerowej stawki VAT na wyżej wymienione usługi mogłoby znacząco przyczynić się do przyspieszenia procesu oczyszczania terenów zalanych. Obniżenie kosztów tych usług ułatwiłoby gminom oraz przede wszystkim samym mieszkańcom dotkniętym powodzią skuteczniejsze i szybsze działania naprawcze, a także zmniejszyłoby obciążenia finansowe, z którymi muszą się zmierzyć w wyniku tej klęski żywiołowej.
Zerowa stawka VAT na takie usługi mogłaby również wpłynąć na poprawę efektywności działań związanych z zagospodarowaniem odpadów, które stanowią poważny problem zarówno dla środowiska, jak i zdrowia publicznego w regionach dotkniętych powodzią.
W związku z powyższym zadaję pytanie: Czy będą podjęte pilne kroki legislacyjne w celu wprowadzenia tej zmiany w przepisach podatkowych w zakresie polityki odpadowej? Działanie takie może stanowić istotne i naprawdę wymierne wsparcie dla regionów, które ucierpiały w wyniku tej klęski żywiołowej oraz przyczyni się do szybszego przywrócenia normalnego funkcjonowania tych obszarów, co ma ogromne znaczenie w przededniu nadchodzącego okresu zimowego.
Z poważaniem
Anna Sobolak
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (5)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (13)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7685 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 10 października 2024 roku
Sprawa: Interpelacja nr 4933 poseł Anny Sobolak
Znak sprawy: PT1.054.36.2024
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
nawiązując do interpelacji nr 4933 poseł Anny Sobolak w sprawie wprowadzenia
zerowej stawki VAT na usługi transportowe, zagospodarowania oraz transportu
i zagospodarowania odpadów powstałych w związku z powodzią na obszarze
województw dolnośląskiego, opolskiego oraz śląskiego, gdzie na podstawie
rozporządzeń Rady Ministrów z dnia 16 i 17 września 2024 r. wprowadzono stan
klęski żywiołowej, uprzejmie informuję.
Na wstępie pragnę zauważyć, że obecne regulacje przewidują pewne czasowe
rozwiązania w ramach szeroko zakrojonych działań państwa mających na celu
ograniczenie negatywnych skutków kataklizmu będącego wynikiem wrześniowych
intensywnych opadów atmosferycznych i powodzi w południowo-zachodniej części
kraju.
W obszarze podatku VAT zostały w szczególności wydane rozporządzenia mające
na celu wsparcie działań zmierzających do ratowania i pomocy poszkodowanym
w wyniku katastrofalnego działania sił przyrody, jak również odbudowy zniszczeń.
Zmian te polegają na czasowym wprowadzeniu stawki 0% VAT dla:
1) darowizn towarów i usług przekazywanych na rzecz: organizacji pożytku
publicznego, jednostek samorządu terytorialnego, podmiotów leczniczych, a także
Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych – na cele związane z pomocą
poszkodowanym na skutek intensywnych opadów atmosferycznych lub powodzi
we wrześniu 2024 r. 1- (od 12 września 2024 r. do 31 grudnia 2024 r.);
2) darowizn materiałów budowlanych przekazywanych bezpośrednio na rzecz
osób fizycznych, a także podmiotów prowadzących działalność edukacyjną,
kulturalną, w zakresie ochrony zdrowia, opieki nad dziećmi, młodzieżą oraz
osobami w podeszłym wieku, zbiorowego zakwaterowania uczniów i studentów,
1 Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 września 2024 r. zmieniające rozporządzenie
w sprawie obniżonych stawek podatku od towarów i usług (Dz. U. poz. 1381)
-- 1 of 3 --
2/3
jak również jednostek organizacyjnych pomocy społecznej oraz innych podmiotów
prowadzących działalność w obszarze pomocy społecznej - posiadających prawo
do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w której w wyniku działania
intensywnych opadów atmosferycznych lub powodzi we wrześniu 2024 r. powstała
szkoda i która jest położona na terenie gminy objętej kataklizmem. 2 - (od 24
września 2024 r. do dnia 31 marca 2025 r.).
Dodatkowo informuję, że resort klimatu i środowiska podjął działania doraźne
w zakresie gospodarowania odpadami powstałymi w wyniku powodzi. Podjęto
pilne działania legislacyjne zmierzające do wprowadzenia rozwiązań
tymczasowych – na okres trwania stanu klęski żywiołowej, których wynikiem było
wydanie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 września 2024 r. zmieniającego
rozporządzenie w sprawie wprowadzenia stanu klęski żywiołowej na obszarze części
województwa dolnośląskiego, opolskiego oraz śląskiego3. Nowelizacja ta rozszerzyła
uprawnienia organów administracji terenowej na podstawie przepisów ustawy
z dnia 18 kwietnia 2002 r. o stanie klęski żywiołowej4 w zakresie obowiązku
stosowania określonych środków zapewniających ochronę środowiska – zbierania,
transportu lub przetwarzania odpadów pochodzących z obszaru dotkniętego
stanem klęski żywiołowej. Powyższe rozwiązanie daje możliwość wydania decyzji
przez właściwy organ na podstawie art. 23 ww. ustawy o stanie klęski żywiołowej.
Zatem w tym trybie możliwe jest określenie zakresu i rodzaju ograniczeń oraz
możliwe jest wskazywanie w szczególności rodzajów odpadów pochodzących
z terenów dotkniętych powodzią, obowiązki w zakresie ich transportu, zbierania
lub przetwarzania odpadów.
Ponadto w dniu 3 października 2024 r. Prezydent RP podpisał ustawę o zmianie
ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz
niektórych innych ustaw5, która m.in. zawiera zaprojektowane przez resort klimatu
i środowiska przepisy pozwalające wojewodzie, w okresie występowania skutków
powodzi, do wydawania, w drodze decyzji administracyjnej, poleceń dotyczących
gospodarowania odpadami powstałymi w wyniku powodzi. Dotyczy to
przypadków, gdy zbieranie, transport lub przetwarzanie tych odpadów, zgodnie
z przepisami o ochronie środowiska, są niemożliwe z przyczyn technicznych lub
organizacyjnych. Polecenia te mogą wydawane podmiotom działającym na terenie
gmin poszkodowanych w wyniku powodzi lub innych gmin, na terenie których mają
być zagospodarowane odpady powstałe w wyniku powodzi.
Odnosząc się natomiast do kwestii ewentualnego wprowadzenia 0% stawki VAT
dla usług transportu i zagospodarowania odpadów powstałych w związku
z powodzią na wstępie zauważenia wymaga, że już obecnie ustawa o VAT6
przewiduje stosowanie preferencyjnej stawki 8% dla określonego szerokiego
katalogu usług związanych w szczególności ze zbieraniem odpadów,
2 Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23 września 2024 r. zmieniające rozporządzenie
w sprawie obniżonych stawek podatku od towarów i usług (Dz. U. poz. 1399)
3 Dz.U. z 2024 r. poz. 1392
4 ustawa z dnia 1 października 2024 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych
z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 1897)
5 Dz.U. z 2024 r. poz. 1473
6 ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2024 r. poz. 361 z późn. zm.)
-- 2 of 3 --
3/3
z infrastrukturą przeznaczoną do przemieszczania odpadów, z obróbką odpadów,
a także z ich usuwaniem czy przetwarzaniem7.
Ewentualne dalsze wprowadzanie preferencji podatkowych w VAT wiązałoby się
ze zmniejszeniem wpływów budżetowych z tytułu tego podatku.
W tym kontekście podkreślenia wymaga, że podatki są źródłem finansowania sfery
publicznej. Decyzje co do generalnej rezygnacji z części wpływów podatkowych
(w szczególności w zakresie podatku VAT, który jest podstawowym źródłem
wpływów budżetu państwa), powinny być zatem podejmowane z wielką
ostrożnością i przy właściwym rozpoznaniu możliwości i potrzeb, tak, by nie
ograniczały możliwości dotarcia finansowania tam, gdzie jest to najbardziej
potrzebne.
Dodatkowo istotne jest, że od lipca br., na podstawie decyzji Rady UE w sprawie
istnienia nadmiernego deficytu w Polsce, Polska jest objęta procedurą
nadmiernego deficytu.
Wprawdzie rekomendacje odnośnie do likwidacji nadmiernego deficytu będą
znane dopiero pod koniec bieżącego roku, jednak tempo konsolidacji finansów
publicznych jest obecnie jednym z tematów dialogu technicznego z Komisją
Europejską, który poprzedza przekazanie w październiku br. średniookresowego
planu budżetowo-strukturalnego do Komisji. W planie średniookresowym Polska
będzie musiała zaprezentować ścieżkę konsolidacji budżetowej, która
w horyzoncie planu (do 2028 r.) zapewni redukcję nadmiernego deficytu do poniżej
3% PKB, z 5,1% PKB odnotowanego w 2023 r.
Wszelkie decyzje w zakresie zmian w wysokości stawek VAT powinny zatem
opierać się na szacunkach wpływu takiego rozwiązania na konsumentów, jak
również ich kompleksowego wpływu na gospodarkę, w tym budżet państwa.
Mając na względzie przedstawioną argumentację informuję, że prace nad zmianami
wysokości stawek VAT w omawianym obszarze nie są obecnie planowane.
Przedstawiając powyższe uprzejmie proszę o przyjęcie niniejszych wyjaśnień
ze zrozumieniem.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
7 poz. 27-37 załącznika nr 3 do ustawy o VAT
-- 3 of 3 --