Interpelacja nr 4922
Interpelacja w sprawie strategii Ministerstwa Zdrowia dotyczącej ograniczenia szkód wywołanych paleniem tytoniu
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (55%)
Zdrowie i Lecznictwo (35%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie strategii Ministerstwa Zdrowia dotyczącej ograniczenia szkód wywołanych paleniem tytoniu
Interpelacja nr 4922
do ministra zdrowia
w sprawie strategii Ministerstwa Zdrowia dotyczącej ograniczenia szkód wywołanych paleniem tytoniu
Zgłaszający: Grzegorz Gaża
Data wpływu: 18-09-2024
Szanowna Pani Minister,
w związku z opublikowanym przez Komisję Europejską wydaniem specjalnym badania Eurobarometru „Postawy Europejczyków wobec wyrobów tytoniowych i pokrewnych”1) zwracam się z pytaniem dotyczącym strategii Ministerstwa Zdrowia względem ograniczenia szkód wywołanych paleniem tytoniu.
Według wyników badania liczba palaczy w Polsce jest wyższa niż średnia unijna (27 proc. vs 24 proc.), a w grupie tej nadal dominują tradycyjne papierosy. Jednocześnie stosunkowo rzadko używane są wyroby nowatorskie, jak e-papierosy czy podgrzewacze tytoniu. Papierosy tradycyjne są także nadal najczęściej wybieranym pierwszym produktem nikotynowym (90 proc.), a jedynie 3 proc. respondentów sięgnęło po e-papierosy jednorazowe jako pierwszy wybór. Warto przy tym zauważyć, że w wielu krajach europejskich, a także w znanej ze skutecznej walki z nałogiem tytoniowym Nowej Zelandii, te kategorie produktów – wyroby nowatorskie, w tym e-papierosy – są traktowane jako mniej szkodliwe i preferowane alternatywy wobec wyrobów tradycyjnych.
Biorąc powyższe pod uwagę, zwracam się z pytaniami:
Jakie są założenia oraz uzasadnienie prowadzonej przez Ministerstwo Zdrowia strategii redukcji szkód związanych z paleniem?
Jakie są przyczyny koncentracji wysiłków związanych z eliminacją mniej szkodliwych produktów zawierających nikotynę, w tym e-papierosów i jednorazowych e-papierosów?
Proszę o odniesienie się do przewidywanych podwyżek podatku akcyzowego w kontekście strategii walki z tytoniem i przyczyn, dla których mniej szkodliwe kategorie produktów z nikotyną zostały obłożone wyższymi wzrostami akcyzy w porównaniu do bardziej szkodliwych kategorii produktów.
Proszę o ustosunkowanie się do wyników przytoczonego badania Eurobarometr „Postawy Europejczyków wobec wyrobów tytoniowych i pokrewnych” – zwracam się z pytaniem dotyczącym strategii Ministerstwa Zdrowia względem ograniczenia szkód wywołanych paleniem tytoniu.
1) https://europa.eu/eurobarometer/surveys/detail/2995
Interpelacja nr 4922
do ministra zdrowia
w sprawie strategii Ministerstwa Zdrowia dotyczącej ograniczenia szkód wywołanych paleniem tytoniu
Zgłaszający: Grzegorz Gaża
Data wpływu: 18-09-2024
Szanowna Pani Minister,
w związku z opublikowanym przez Komisję Europejską wydaniem specjalnym badania Eurobarometru „Postawy Europejczyków wobec wyrobów tytoniowych i pokrewnych”1) zwracam się z pytaniem dotyczącym strategii Ministerstwa Zdrowia względem ograniczenia szkód wywołanych paleniem tytoniu.
Według wyników badania liczba palaczy w Polsce jest wyższa niż średnia unijna (27 proc. vs 24 proc.), a w grupie tej nadal dominują tradycyjne papierosy. Jednocześnie stosunkowo rzadko używane są wyroby nowatorskie, jak e-papierosy czy podgrzewacze tytoniu. Papierosy tradycyjne są także nadal najczęściej wybieranym pierwszym produktem nikotynowym (90 proc.), a jedynie 3 proc. respondentów sięgnęło po e-papierosy jednorazowe jako pierwszy wybór. Warto przy tym zauważyć, że w wielu krajach europejskich, a także w znanej ze skutecznej walki z nałogiem tytoniowym Nowej Zelandii, te kategorie produktów – wyroby nowatorskie, w tym e-papierosy – są traktowane jako mniej szkodliwe i preferowane alternatywy wobec wyrobów tradycyjnych.
Biorąc powyższe pod uwagę, zwracam się z pytaniami:
Jakie są założenia oraz uzasadnienie prowadzonej przez Ministerstwo Zdrowia strategii redukcji szkód związanych z paleniem?
Jakie są przyczyny koncentracji wysiłków związanych z eliminacją mniej szkodliwych produktów zawierających nikotynę, w tym e-papierosów i jednorazowych e-papierosów?
Proszę o odniesienie się do przewidywanych podwyżek podatku akcyzowego w kontekście strategii walki z tytoniem i przyczyn, dla których mniej szkodliwe kategorie produktów z nikotyną zostały obłożone wyższymi wzrostami akcyzy w porównaniu do bardziej szkodliwych kategorii produktów.
Proszę o ustosunkowanie się do wyników przytoczonego badania Eurobarometr „Postawy Europejczyków wobec wyrobów tytoniowych i pokrewnych” – zwracam się z pytaniem dotyczącym strategii Ministerstwa Zdrowia względem ograniczenia szkód wywołanych paleniem tytoniu.
1) https://europa.eu/eurobarometer/surveys/detail/2995
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Wojciech Konieczny
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
12%
Konkretność
88%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 4 %
Precyzyjne daty
1
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
6.9 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (4)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5416 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPP.050.83.2024.JS
Warszawa, 17 października 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 4922, Pana Posła Grzegorza Gaża, w sprawie strategii
Ministerstwa Zdrowia dotyczącej ograniczenia szkód wywołanych paleniem tytoniu,
uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Polska w latach 80. była krajem o największej częstości palenia wyrobów tytoniowych
w Europie - wynoszącej aż 42% - w związku z tym konieczne stało się podjęcie pilnych i
skutecznych działań mających na celu redukcję, niewątpliwie szkodliwego dla zdrowia,
palenia wyrobów tytoniowych wśród milionów Polaków. Działania te na przestrzeni
spowodowały istotny spadek palenia w Polsce.
W ostatnich latach w Polsce pojawiły się nowe zagrożenia dla zdrowia publicznego,
które utrudniają realizacje skutecznej polityki antynikotynowej jakimi są podgrzewane
wyroby tytoniowe oraz elektroniczne papierosy. Przedmiotowe informacje potwierdzają
dane Komisji Europejskiej wskazujące, że w ostatnich latach wielkość sprzedaży
podgrzewanych wyrobów tytoniowych, na poziomie całej Unii Europejskiej wzrosła
o 2009%.
Niewątpliwie istotnym zagrożeniem dla krajowego zdrowia publicznego jest to,
że młodzi konsumenci tego rodzaju wyrobów postrzegają "niższe narażenie"
jako "niższe ryzyko zdrowotne”, czego obecnie nie można jednoznacznie potwierdzić.
Należy zaznaczyć, że Polska powinna opierać swoje działania antynikotynowe
na przepisach Ramowej Konwencji Światowej Organizacji Zdrowia o Ograniczeniu Użycia
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Tytoniu (FCTC). Aktualnie Światowa Organizacja Zdrowia wskazuje, że istniejące dowody
nie są jednoznaczne co do tego, czy podgrzewane wyroby tytoniowe oraz elektroniczne
papierosy pomagają w rzuceniu palenia (w opinii WHO obecne dowody naukowe są
niewystarczające do poparcia tez wskazujących na mniejsze narażenie zdrowotne
dotyczące ekspozycji na aerozol wydzielany przez ww. produkty).
Podobne stanowisko w przedmiotowej sprawie prezentują Narodowy Instytut Onkologii
im. Marii Skłodowskiej-Curie – Państwowy Instytut Badawczy oraz Agencja Oceny
Technologii Medycznych i Taryfikacji.
Warto również zwrócić uwagę, że Polska Akademia Nauk w raporcie Polskie Zdrowie 2.0
pn.: „Redukcja używania tytoniu i innych produktów zawierających nikotynę, szczególnie
wśród młodego pokolenia Polaków”, wskazuje jednoznacznie, iż: „
nie budzi wątpliwości,
że decydenci zdeterminowani w walce o zdrowie mogą swoimi działaniami doprowadzić
do znaczącego spadku konsumpcji produktów zawierających nikotynę. Obrazuje
to przykład Nowej Zelandii, gdzie rozpowszechnienie palenia tytoniu spadło z 18% w roku
2007 do 8% w roku 2022. Przeczy to tezie promowanej przez producentów wyrobów
tytoniowych i ich sojuszników, że znaczna część palaczy nie jest w stanie rzucić nałogu
i należy godzić się na swobodne funkcjonowanie rynku produktów dostarczających
nikotynę oraz, że najlepszym rozwiązaniem jest oferowanie alternatywnych wobec
tradycyjnych papierosów produktów w ramach tzw. strategii redukcji szkód
(tzw.”harm reduction”). Badania prowadzone w Polsce pokazują jednak, że wprowadzanie
na rynek nowych produktów nikotynowych, bezpodstawnie reklamowanych jako
bezpieczniejsze, poszerza jedynie grupę konsumentów uzależnionych od nikotyny.
W ocenie Ministerstwa Zdrowia obecnie istnieją możliwości terapeutyczne,
pomagające złagodzić lub wyeliminować fizjologiczne i psychiczne skutki przerwania
(zaprzestania) palenia tytoniu. Dobór metod leczenia uzależnienia od tytoniu/nikotyny jest
zawsze indywidualny i uwarunkowany jednostkowymi potrzebami pacjenta, aczkolwiek
co do zasady wobec osób uzależnionych od tytoniu/nikotyny prowadzone są oddziaływania
o charakterze farmakologicznym i psychoterapeutycznym. Ponadto, na terenie
Rzeczypospolitej Polskiej, sprzedaż produktów leczniczych stosowanych w leczeniu
uzależnienia od wyrobów tytoniowych (np. gumy do żucia, tabletki do ssania, aerozol
do stosowania w jamie ustnej, pastylki do ssania) wymaga uzyskanie pozwolenia
Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów
Biobójczych, poprzedzonego pozytywnym procesem oceny dokumentacji rejestracyjnej,
charakteryzującej ich właściwości farmakodynamiczne, farmakokinetyczne oraz
potwierdzającej ich skuteczność i bezpieczeństwo stosowania.
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Przedmiotowy proces rejestracyjny jest gwarantem realnej skuteczności oferowanych
środków stosowanych w leczeniu zespołu uzależnienia od wyrobów tytoniowych.
Nawiązując do kwestii realizacji polityki akcyzowej należy zaznaczyć, że pozostaje
ona w zakresie działalności Ministerstwa Finansów, w ocenie Ministerstwa Zdrowia
systematyczny wzrost podatku akcyzowego od wyrobów tytoniowych oraz wyrobów
powiązanych, jakimi są elektroniczne papierosy, w tym jednorazowe elektroniczne
papierosy, jest jednym z ważniejszych elementów skutecznych działań wpierających
ograniczanie używania tego rodzaju wyrobów, w szczególności wśród młodzieży.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPP.050.83.2024.JS
Warszawa, 17 października 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 4922, Pana Posła Grzegorza Gaża, w sprawie strategii
Ministerstwa Zdrowia dotyczącej ograniczenia szkód wywołanych paleniem tytoniu,
uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Polska w latach 80. była krajem o największej częstości palenia wyrobów tytoniowych
w Europie - wynoszącej aż 42% - w związku z tym konieczne stało się podjęcie pilnych i
skutecznych działań mających na celu redukcję, niewątpliwie szkodliwego dla zdrowia,
palenia wyrobów tytoniowych wśród milionów Polaków. Działania te na przestrzeni
spowodowały istotny spadek palenia w Polsce.
W ostatnich latach w Polsce pojawiły się nowe zagrożenia dla zdrowia publicznego,
które utrudniają realizacje skutecznej polityki antynikotynowej jakimi są podgrzewane
wyroby tytoniowe oraz elektroniczne papierosy. Przedmiotowe informacje potwierdzają
dane Komisji Europejskiej wskazujące, że w ostatnich latach wielkość sprzedaży
podgrzewanych wyrobów tytoniowych, na poziomie całej Unii Europejskiej wzrosła
o 2009%.
Niewątpliwie istotnym zagrożeniem dla krajowego zdrowia publicznego jest to,
że młodzi konsumenci tego rodzaju wyrobów postrzegają "niższe narażenie"
jako "niższe ryzyko zdrowotne”, czego obecnie nie można jednoznacznie potwierdzić.
Należy zaznaczyć, że Polska powinna opierać swoje działania antynikotynowe
na przepisach Ramowej Konwencji Światowej Organizacji Zdrowia o Ograniczeniu Użycia
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Tytoniu (FCTC). Aktualnie Światowa Organizacja Zdrowia wskazuje, że istniejące dowody
nie są jednoznaczne co do tego, czy podgrzewane wyroby tytoniowe oraz elektroniczne
papierosy pomagają w rzuceniu palenia (w opinii WHO obecne dowody naukowe są
niewystarczające do poparcia tez wskazujących na mniejsze narażenie zdrowotne
dotyczące ekspozycji na aerozol wydzielany przez ww. produkty).
Podobne stanowisko w przedmiotowej sprawie prezentują Narodowy Instytut Onkologii
im. Marii Skłodowskiej-Curie – Państwowy Instytut Badawczy oraz Agencja Oceny
Technologii Medycznych i Taryfikacji.
Warto również zwrócić uwagę, że Polska Akademia Nauk w raporcie Polskie Zdrowie 2.0
pn.: „Redukcja używania tytoniu i innych produktów zawierających nikotynę, szczególnie
wśród młodego pokolenia Polaków”, wskazuje jednoznacznie, iż: „
nie budzi wątpliwości,
że decydenci zdeterminowani w walce o zdrowie mogą swoimi działaniami doprowadzić
do znaczącego spadku konsumpcji produktów zawierających nikotynę. Obrazuje
to przykład Nowej Zelandii, gdzie rozpowszechnienie palenia tytoniu spadło z 18% w roku
2007 do 8% w roku 2022. Przeczy to tezie promowanej przez producentów wyrobów
tytoniowych i ich sojuszników, że znaczna część palaczy nie jest w stanie rzucić nałogu
i należy godzić się na swobodne funkcjonowanie rynku produktów dostarczających
nikotynę oraz, że najlepszym rozwiązaniem jest oferowanie alternatywnych wobec
tradycyjnych papierosów produktów w ramach tzw. strategii redukcji szkód
(tzw.”harm reduction”). Badania prowadzone w Polsce pokazują jednak, że wprowadzanie
na rynek nowych produktów nikotynowych, bezpodstawnie reklamowanych jako
bezpieczniejsze, poszerza jedynie grupę konsumentów uzależnionych od nikotyny.
W ocenie Ministerstwa Zdrowia obecnie istnieją możliwości terapeutyczne,
pomagające złagodzić lub wyeliminować fizjologiczne i psychiczne skutki przerwania
(zaprzestania) palenia tytoniu. Dobór metod leczenia uzależnienia od tytoniu/nikotyny jest
zawsze indywidualny i uwarunkowany jednostkowymi potrzebami pacjenta, aczkolwiek
co do zasady wobec osób uzależnionych od tytoniu/nikotyny prowadzone są oddziaływania
o charakterze farmakologicznym i psychoterapeutycznym. Ponadto, na terenie
Rzeczypospolitej Polskiej, sprzedaż produktów leczniczych stosowanych w leczeniu
uzależnienia od wyrobów tytoniowych (np. gumy do żucia, tabletki do ssania, aerozol
do stosowania w jamie ustnej, pastylki do ssania) wymaga uzyskanie pozwolenia
Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów
Biobójczych, poprzedzonego pozytywnym procesem oceny dokumentacji rejestracyjnej,
charakteryzującej ich właściwości farmakodynamiczne, farmakokinetyczne oraz
potwierdzającej ich skuteczność i bezpieczeństwo stosowania.
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Przedmiotowy proces rejestracyjny jest gwarantem realnej skuteczności oferowanych
środków stosowanych w leczeniu zespołu uzależnienia od wyrobów tytoniowych.
Nawiązując do kwestii realizacji polityki akcyzowej należy zaznaczyć, że pozostaje
ona w zakresie działalności Ministerstwa Finansów, w ocenie Ministerstwa Zdrowia
systematyczny wzrost podatku akcyzowego od wyrobów tytoniowych oraz wyrobów
powiązanych, jakimi są elektroniczne papierosy, w tym jednorazowe elektroniczne
papierosy, jest jednym z ważniejszych elementów skutecznych działań wpierających
ograniczanie używania tego rodzaju wyrobów, w szczególności wśród młodzieży.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --