Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
BM-WP.050.154.2024.MN
3406794.13508309.10895195
Warszawa, 15-10-2024
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Posła Bartłomieja Pejo w sprawie przeciwdziałania klęskom
powodzi w kontekście wypowiedzi minister Urszuli Zielińskiej (K10INT4919), informuję, że za
projektowanie i realizację konkretnych rozwiązań w zakresie ochrony przed powodzią
odpowiada Ministerstwo Infrastruktury, do którego została przekierowana, wg właściwości,
ww. interpelacja. Jednocześnie przedstawiam następujące wyjaśnienia w zakresie
kompetencji resortu klimatu i środowiska.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska (MKiŚ) pracuje w oparciu o przepisy krajowe i unijne,
a także najlepszą dostępną wiedzę naukową i techniczną. W związku z tym przestrzega
w szczególności wymogów wynikających z Dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu
Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego
działania w dziedzinie polityki wodnej oraz Dyrektywy 2007/60/WE Parlamentu
Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2007 r. w sprawie oceny ryzyka powodziowego
i zarządzania nim.
MKiŚ przyjmuje, że w zarządzaniu ryzykiem powodziowym należy brać pod uwagę tzw.
opcję korzystniejszą środowiskowo – przed rozważeniem inwestycji mogących utrudnić
osiągnięcie dobrego stanu wód.
Ponadto MKiŚ kieruje się w swoich działaniach, podejmowanych we współpracy
z Ministerstwem Infrastruktury (MI) oraz Państwowym Gospodarstwem Wodnym Wody
Polskie (PGW WP), wytycznymi dotyczącymi stosowania szerokiego katalogu narzędzi
najkorzystniejszych środowiskowo oraz prowadzenia wieloaspektowych analiz, w tym
zakresie wymienionych w drugiej ze wskazanych Dyrektyw :„W planach zarządzania
ryzykiem powodziowym szczególny nacisk powinno się położyć na zapobieganie, ochronę
i przygotowanie. Aby rzeki miały więcej miejsca, plany te powinny w miarę możliwości
uwzględniać utrzymywanie i/lub odnowę tarasów rozlewowych, a także środki
zapobiegania szkodom związanym ze zdrowiem ludzkim, środowiskiem, dziedzictwem
kulturowym i działalnością gospodarczą oraz środki minimalizujące tego rodzaju szkody.
Powinno się okresowo dokonywać przeglądów obejmujących elementy planów zarządzania
ryzykiem powodziowym oraz, w razie konieczności, aktualizować je, uwzględniając możliwy

-- 1 of 3 --

wpływ zmian klimatu na występowanie powodzi”1. Stąd odpowiednia alokacja środków w
programie FEnIKS 2021-2027.
Dodatkowo MKiŚ identyfikuje się ze wskazówkami Parlamentu Europejskiego, zawartymi
w Rezolucji 2024/2817(RSP). Ten organ „podkreśla (…) potrzebę dalszych pilnych inwestycji
w zarządzanie powodziami i środki zapobiegania ryzyku, w tym w ulepszone systemy
wczesnego ostrzegania, systemy monitorowania w czasie rzeczywistym, infrastrukturę
zarządzania powodziami i rozwiązania oparte na naturze, a także długoterminowe
inwestycje w zieloną i niebieską infrastrukturę, takie jak zapewnienie strumieniom i rzekom
większej przestrzeni poprzez przywrócenie naturalnych terenów zalewowych i starych
koryt rzek, terenów podmokłych i lasów oraz poprawę retencji wody poprzez przywrócenie
krajobrazom funkcji gąbki”.
Dla MKiŚ ważne są też słowa jednostek naukowych, w szczególności Wspólnego Centrum
Badawczego Komisji Europejskiej (JRC). Eksperci zaznaczają wyraźnie, że „redukcja
szczytowej fali kulminacyjnej dzięki obszarom retencyjnym wykazuje duży potencjał
zmniejszenia skutków [powodzi – przypisek MKiŚ] w sposób opłacalny. Umożliwiają one
również przywrócenie naturalnego funkcjonowania obszarów zalewowych, poprawiając
w ten sposób jakość ekosystemu”2.
Jednocześnie informuję, że MKiŚ nie blokowało i nie planuje blokować budowy suchych
zbiorników retencyjnych, jeżeli ich realizacja wynika z rzetelnych analiz poprzedzających
prace projektowe.
Ponadto, wyjaśniam, że w interpelacji Pan Poseł Bartłomiej Pejo powołuje się na fragment
pisma, które skierowałam w 2020 roku do ówczesnego Ministra Infrastruktury i Ministra
Klimatu i Środowiska, dotyczącego projektu budowy zbiornika zaporowego
(wielofunkcyjnego) w Wielkopolsce. Pytałam w swojej interpelacji:
1. Na jakim etapie realizacji znajduje się dzisiaj projekt budowy zbiornika Wielowieś
Klasztorna na rzece Prośnie?
2. Jakie alternatywne projekty zostały zaplanowane dla ochrony miasta Kalisza przed
zagrożeniem powodziowym?
3. Jakie alternatywne projekty zostały zaplanowane, aby zabezpieczyć mieszkańców
okolicznych terenów przed suszą?
Jak można jasno wywnioskować z powyższego, interpelacja dotyczyła zabezpieczenia
mieszkańców regionu przed suszą i powodzią, a nie - jak sugeruje Pan Poseł - obaw
dotyczących inwestycji przeciwpowodziowych.
Wyciąganie wniosków na podstawie jednego zdania wyjętego z kontekstu, na które się Pan
Poseł powołuje, bez uwzględnienia pozostałej części tekstu, jest manipulacją. W swojej
interpelacji do ówczesnego Ministra Infrastruktury powołałam się na szereg publikacji
uznanych naukowców, które dotyczą działań przeciwpowodziowych i przeciwsuszowych.
1 pkt 14 Dyrektywy 2007/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2007 r. w
sprawie oceny ryzyka powodziowego i zarządzania nim
2 Dottori F, Mentaschi L, Bianchi A, Alfieri L and Feyen L, Adapting to rising river flood risk in the EU
under climate change, EUR 29955 EN, Publications Office of the European Union, Luxembourg, 2020,
ISBN 978-92-76-12946-2 , doi:10.2760/14505, JRC118425.

-- 2 of 3 --

Aktualnie jednym z moich priorytetów w ramach kompetencji przypisanych w Ministerstwie
Klimatu i Środowiska jest pomoc w zbudowaniu odporności na powódź i zarządzaniu
ryzykiem powodziowym regionów dotkniętych tym kataklizmem we wrześniu 2024 roku.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Urszula Zielińska
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM
Departament Gospodarki Wodnej, Ministerstwo Infrastruktury

-- 3 of 3 --

Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGW-2.054.24.2024
Warszawa, 30 października 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 4919 z dnia 26 września 2024 r. Posła na Sejm
Rzeczypospolitej Polskiej, Pana Bartłomieja Pejo, w sprawie przeciwdziałania klęskom
powodzi w kontekście wypowiedzi Minister Zielińskiej, przedstawiam odpowiedzi na
postawione pytania w zakresie właściwości Ministerstwa Infrastruktury.
Czy po zmianie kierownictwa ministerstwa w związku ze zmianą rządu w grudniu 2023
roku podjęto zmiany w polityce dotyczącej budowy zbiorników retencyjnych w Polsce,
w szczególności na terenach zalewowych?
Czy w momencie zmiany kierownictwa istniały prace nad budową kolejnych zbiorników
lub modernizacją istniejących?
Ministerstwo Infrastruktury priorytetowo traktuje potrzebę zmniejszania ryzyka
powodziowego. Minister właściwy ds. gospodarki wodnej, poprzez swoją jednostkę
podległą – PGW Wody Polskie, podejmuje szereg działań służących rozwojowi systemu
ochrony przed powodzią i utrzymania infrastruktury wodnej w należytym stanie. Zadania
te łączą w sobie działania techniczne i nietechniczne.
Przeciwdziałanie powodzi w Polsce to ważny dział planistyki w gospodarce wodnej, a plany
w tym zakresie są od lat opracowywane, aktualizowane i wdrażane. Powódź, obok suszy,
jest jednym z najbardziej dotkliwych i niebezpiecznych naturalnych zjawisk występujących
na obszarze kraju i oddziałujących na społeczeństwo, środowisko i gospodarkę. W celu
zwiększenia bezpieczeństwa mieszkańców zagrożonych terenów, zgodnie z przepisami
Dyrektywy Powodziowej 2007/60/WE oraz ustawy Prawo wodne, cyklicznie
przygotowywane są plany zarządzania ryzykiem powodziowym (PZRP) dla obszarów
dorzeczy i regionów wodnych. W 2022 r. zakończył się ostatni etap poprzedniego
6-letniego cyklu planistycznego, a rozporządzeniami ministra właściwego ds. gospodarki
wodnej zostały przyjęte PZRP dla sześciu regionów wodnych. Zebrano w nich
najważniejsze działania dotyczące bezpieczeństwa mieszkańców terenów zagrożonych
powodzią. Plany zawierają ponad 1100 działań zaplanowanych na lata 2022-2027, których
łączny koszt wynosi ok. 29 mld zł. Wybór działań oparty był m.in. na podstawie analizy

-- 1 of 4 --

2
map zagrożenia powodziowego i map ryzyka powodziowego, opracowanych we
wcześniejszych etapach cyklu planistycznego.
Zbiorniki, zarówno suche jak i mokre, są jednym z elementów uwzględnionych w obecnie
obowiązujących planach i planowana jest ich realizacja. Szczegółowy wybór zadań
priorytetowych do realizacji, dla których finansowanie będzie zapewnione w pierwszej
kolejności, jest każdorazowo przedmiotem wielokryterialnych analiz na poziomie
poszczególnych przedsięwzięć i programów inwestycyjnych.
Jakie kierownictwo ministerstwa ma zamiar podjąć dodatkowe kroki zabezpieczające
Polskę przed kolejnymi tego typu klęskami żywiołowymi w przyszłości?
Tegoroczna powódź pokazała jak skutecznym środkiem ochrony przeciwpowodziowej są
zbiorniki, a w szczególności duże zbiorniki suche, takie jak Racibórz Dolny. Konieczne jest
kontynuowanie prac w zakresie zwiększenia ochrony przeciwpowodziowej oraz
odbudowa zniszczonej zabudowy hydrotechnicznej. Analizowane jest wykorzystanie do
tego celu dodatkowych środków europejskich, w ramach już funkcjonujących programów
operacyjnych. Analizowana jest w szczególności możliwość budowy zbiorników
retencyjnych (suchych i wielofunkcyjnych) w kolejnych lokalizacjach, w tym w Kotlinie
Kłodzkiej. Najpilniejsze zadania do realizacji obejmują w szczególności budowę
i modernizację zbiorników, tj. Kamieniec Ząbkowicki, Racławice Śląskie czy Rzymówka.
Niezbędny jest też rozwój systemu obwałowań w lokalizacjach o największym ryzyku –
m.in. na Odrze, Nysie Kłodzkiej, w dolinie Bobru i Baryczy.
Część tych projektów ma już kompletny montaż finansowy, w szczególności w oparciu
ośrodki europejskie w programie Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat
i Środowisko (FEnIKS 2021-2027). Łączna alokacja środków europejskich na zadania
inwestycyjne i planistyczne, służące ochronie przed powodzią w tym programie wynosi
600 mln €.
W wyniku powodzi z września 2024 r. doszło do szczególnej sytuacji, w której nałożyły się
na siebie potrzeba realizacji inwestycji dawno zaplanowanych, konieczność odbudowy
zniszczonej infrastruktury oraz potrzeba wdrożenia rozwiązań (w kontekście działań
przeciwpowodziowych), które w przyszłości pozwolą uniknąć lub przynajmniej znacznie
ograniczyć skutki tego typu katastrof naturalnych. Największe uszkodzenia
w infrastrukturze wodnej po powodzi są zlokalizowane w województwie dolnośląskim,
opolskim i śląskim i to tam planowany jest najszerszy zakres prac odtworzeniowych.
Niezbędna jest odbudowa m.in. Zbiornika Stronie Śląskie i Zbiornika Topola oraz prace
odtworzeniowe na Białej Lądeckiej, Białej Głuchołaskiej, Nysie Kłodzkiej czy rzece Bóbr.
Niezbędna jest również odbudowa i doszczelnienie wałów przeciwpowodziowych. Szacuje
się, że koszt inwestycji wymagających odtworzenia w związku z przejściem fali
powodziowej we wrześniu 2024 r. to ok. 3,2 mld zł. Dokładne szacunki będą znane po

-- 2 of 4 --

3
pełnym oszacowaniu skutków powodzi i przeprowadzeniu niezbędnych ocen stanu
technicznego obiektów hydrotechnicznych. Niemniej jednak już teraz trwają prace nad
zapewnieniem środków na działania odtworzeniowe w infrastrukturze hydrotechnicznej,
a Ministerstwo Infrastruktury zabiega o ich zabezpieczenie w budżecie państwa
i rezerwach celowych na najbliższe lata.
Czy ministerstwo ma zamiar prowadzić kampanię edukacyjną mającą podkreślić
kluczowe znaczenie zbiorników retencyjnych dla zarządzania kryzysowego w czasie
powodzi?
Ministerstwo Infrastruktury nie prowadzi kampanii edukacyjnych dedykowanych
znaczeniu zbiorników retencyjnych dla zarządzania kryzysowego w czasie powodzi.
Niemniej jednak szeroko pojęta edukacja w zakresie ochrony przeciwpowodziowej jest
jedną z podstaw właściwego kształtowania przyszłych postaw obywatelskich i działania
w tym zakresie są regularnie prowadzone dla różnych grup beneficjentów.
Niezmiernie istotne jest zatem przekazywanie rzetelnych i wiarygodnych informacji w tym
zakresie, zarówno na etapie edukacji szkolnej jak i kształcenia specjalistów związanych
zawodowo z szeroko pojętą problematyką gospodarki wodnej. W ramach projektu Stop
Powodzi opracowane zostały dedykowane pakiety edukacyjne do wykorzystania na
lekcjach dla dzieci klas 4 – 6 szkół podstawowych pn.: Powódź? A co to takiego? oraz
wykłady tematyczne pn.: Plany zarządzania ryzykiem powodziowym.
Nadzorowane przez Ministerstwo Infrastruktury PGW Wody Polskie od 2019 realizuje
program pn: Aktywni Błękitni. To szeroko zakrojony projekt edukacyjny dla szkół
podstawowych realizowany od 2019 roku pod patronatem Ministerstwa Infrastruktury,
Ministerstwa Edukacji i Nauki, Ministerstwa Klimatu i Środowiska, Ministerstwa Zdrowia
oraz Ministerstwa Sportu i Turystyki. Celem programu jest promowanie wiedzy
o zrównoważonej gospodarce wodnej, szczególnie w zakresie ochrony środowiska,
ochrony przeciwpowodziowej i zapobieganiu skutkom suszy.
Istotnym elementem w ramach edukacji przeciwpowodziowej jest wskazywanie zagrożeń
związanych z osiedlaniem się na terenach zalewowych i podejmowanie działań, które
będą zapobiegać zabudowie na obszarach zagrożonych powodzią. We wnioskach
z kontroli 119/2022/P/22/063/LKR delegatury NIK w Krakowie z 2022 r. pt. „Działania
organów publicznych na rzecz ograniczania zabudowy terenów zagrożonych powodzią”
stwierdzono, że działania samorządów nie były wystarczające, aby skutecznie ograniczać
zabudowę terenów zagrożonych powodzią. Z ustaleń NIK wynika, że większość
skontrolowanych samorządów w dokumentach planistycznych gmin nie uwzględniała lub
tylko częściowo brała pod uwagę decyzje wydawane przez Wody Polskie co do warunków
zabudowy i zagospodarowania terenów zagrożonych powodzią. Samorządy nie
uwzględniały lub w niepełnym stopniu uwzględniały w wydawanych decyzjach warunków

-- 3 of 4 --

4
zabudowy i zagospodarowania obszarów szczególnego zagrożenia powodzią. Powyższe
wskazuje, iż niezbędna jest edukacja zarówno społeczności lokalnych jak i władz
samorządowych w obszarze właściwego podejścia do ochrony przed powodzią. Inicjatywy
edukacyjno-szkoleniowe w tym zakresie są podejmowane w ramach procesu
opracowywania, konsultacji i wdrażania dokumentów planistycznych w gospodarce
wodnej, a w szczególności planów zarządzania ryzykiem powodziowym.
Z poważaniem
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Przemysław Koperski
Podsekretarz Stanu

-- 4 of 4 --