Interpelacja nr 4904
Interpelacja w sprawie przeszczepów nerek w Polsce
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie przeszczepów nerek w Polsce
Interpelacja nr 4904
do ministra zdrowia
w sprawie przeszczepów nerek w Polsce
Zgłaszający: Alicja Chybicka
Data wpływu: 18-09-2024
Szanowna Pani Minister,
do mojego biura poselskiego zgłosił się Pan Krzysztof Hurkacz dyrektor generalny DaVita w sprawie pacjentów objętych dializoterapią prosząc o wsparcie w dziedzinie przeszczepów nerek.
W Polsce nadal wykonuje się zbyt mało przeszczepień nerek, w tym od dawców żywych. Świadczą o tym chociażby dane Najwyższej Izby Kontroli, które wykazują, że w naszym kraju wskaźnik liczby przeszczepień nerek od żywych dawców jest jednym z najniższych w Europie. W przypadku schyłkowej niewydolności nerek to właśnie ta metoda leczenia jest tą najbardziej efektywną. Przeszczepień nerki mogłoby być więcej, jednakże największym wyzwaniem w Polsce nie jest liczba dawców, ale sam proces kwalifikacji i diagnostyki pacjentów do przeszczepień. W tym przypadku konieczne jest wdrożenia pilnych zmian organizacyjnych, które zapewnią polskim pacjentom nefrologicznym wykonanie w krótkim czasie badań potrzebnych do kwalifikacji do przeszczepienia nerki. Ponieważ obecnie aż 15-18 miesięcy zajmuje pacjentom w Polsce wykonanie wszystkich niezbędnych badań, aby uzyskali status „aktywny” na krajowej liście oczekujących na przeszczepienie. Oznacza to, że wykonanie badań trwa obecnie niestety 2-3 razy dłużej niż oczekiwanie na organ. Co więcej w tym czasie niektóre wykonane badania tacą ważność.
Pan dyrektor uważa, że można tego uniknąć dzięki systemowym zmianom, tj. pilnemu utworzeniu Regionalnego Ośrodka Badań dla Pacjentów do Przeszczepu. Doświadczenie lekarzy pokazuje, że można sprawnie przeprowadzić serię badań w ciągu kilkudniowego 2-3 dni pobytu pacjenta w dedykowanym ośrodku koordynującym (ośrodek z zapleczem szpitalnym z szeroką diagnostyką lub współpracujący z innymi jednostkami). Pozwoliłoby to na oszczędności finansowe dla systemu ochrony zdrowia, a dla pacjentów mniejszą liczbę zabiegów dializy.
W związku z powyższym Pani Minister chciałam się zapytać:
Czy istnieje możliwość stworzenia zaproponowanego modelu postępowania w przypadku klasyfikacji pacjenta do przeszczepu nerki?
Interpelacja nr 4904
do ministra zdrowia
w sprawie przeszczepów nerek w Polsce
Zgłaszający: Alicja Chybicka
Data wpływu: 18-09-2024
Szanowna Pani Minister,
do mojego biura poselskiego zgłosił się Pan Krzysztof Hurkacz dyrektor generalny DaVita w sprawie pacjentów objętych dializoterapią prosząc o wsparcie w dziedzinie przeszczepów nerek.
W Polsce nadal wykonuje się zbyt mało przeszczepień nerek, w tym od dawców żywych. Świadczą o tym chociażby dane Najwyższej Izby Kontroli, które wykazują, że w naszym kraju wskaźnik liczby przeszczepień nerek od żywych dawców jest jednym z najniższych w Europie. W przypadku schyłkowej niewydolności nerek to właśnie ta metoda leczenia jest tą najbardziej efektywną. Przeszczepień nerki mogłoby być więcej, jednakże największym wyzwaniem w Polsce nie jest liczba dawców, ale sam proces kwalifikacji i diagnostyki pacjentów do przeszczepień. W tym przypadku konieczne jest wdrożenia pilnych zmian organizacyjnych, które zapewnią polskim pacjentom nefrologicznym wykonanie w krótkim czasie badań potrzebnych do kwalifikacji do przeszczepienia nerki. Ponieważ obecnie aż 15-18 miesięcy zajmuje pacjentom w Polsce wykonanie wszystkich niezbędnych badań, aby uzyskali status „aktywny” na krajowej liście oczekujących na przeszczepienie. Oznacza to, że wykonanie badań trwa obecnie niestety 2-3 razy dłużej niż oczekiwanie na organ. Co więcej w tym czasie niektóre wykonane badania tacą ważność.
Pan dyrektor uważa, że można tego uniknąć dzięki systemowym zmianom, tj. pilnemu utworzeniu Regionalnego Ośrodka Badań dla Pacjentów do Przeszczepu. Doświadczenie lekarzy pokazuje, że można sprawnie przeprowadzić serię badań w ciągu kilkudniowego 2-3 dni pobytu pacjenta w dedykowanym ośrodku koordynującym (ośrodek z zapleczem szpitalnym z szeroką diagnostyką lub współpracujący z innymi jednostkami). Pozwoliłoby to na oszczędności finansowe dla systemu ochrony zdrowia, a dla pacjentów mniejszą liczbę zabiegów dializy.
W związku z powyższym Pani Minister chciałam się zapytać:
Czy istnieje możliwość stworzenia zaproponowanego modelu postępowania w przypadku klasyfikacji pacjenta do przeszczepu nerki?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Jerzy Szafranowicz
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3.9 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6209 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLT.050.12.2024.JZS
Warszawa, 17 października 2024
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 4904 Poseł Alicji Chybickiej, w sprawie zmian w zakresie
procesów związanych z kwalifikacją pacjentów do przeszczepu nerki, uprzejmie proszę
o przyjęcie poniższego.
Obecnie nie są prowadzone prace legislacyjne mające na celu wdrożenie zmian
organizacyjnych związanych z procesem kwalifikacji pacjentów do przeszczepienia nerki.
Przedstawione przez Panią Poseł propozycje, choć dotyczą ważnego aspektu
funkcjonowania systemu medycyny transplantacyjnego, zostały przedstawione na wysokim
poziomie ogólności, stąd ich pogłębiona analiza, w tym w zakresie możliwości ich
ewentualnego wdrożenia do systemu ochrony zdrowia, nie jest możliwa. Przeprowadzenie
koniecznej analizy, która pozwoliłaby ocenić racjonalność, zasadność i efektywność, jak
również skutki finansowe proponowanych rozwiązań, wymagałoby przekazania
szczegółowego opisu przyjętych założeń i projektowanych rozwiązań.
Zauważyć należy, iż z treści interpelacji nie wynika jednoznacznie czy proponowane zmiany
mają na celu wprowadzenie zmian do systemu ochrony zdrowia jako całości, czy też jedynie
dotyczą usprawnienia organizacji udzielania świadczeń zdrowotnych przez poszczególne
podmioty lecznicze. Należy bowiem wskazać, że zgodnie z art. 16c ust. 1 ustawy
o pobieraniu, przechowywaniu i przeszczepianiu komórek, tkanek i narządów1
w podmiotach leczniczych dokonujących przeszczepień narządów mogą działać ośrodki
kwalifikujące do przeszczepienia, zwane dalej "ośrodkami kwalifikującymi". Do zadań
ośrodków należy w szczególności: rejestracja potencjalnych biorców zgłoszonych przez
podmioty lecznicze inne niż podmioty lecznicze, o których mowa w ust. 1, lub stacje dializ,
potwierdzanie zgłoszenia potencjalnego biorcy oraz gromadzenie danych umożliwiających
wpisanie pacjenta na listę oczekujących na przeszczep. W ośrodkach kwalifikujących
wyznacza się zespoły złożone z lekarzy odpowiedzialnych za kwalifikację potencjalnych
biorców do przeszczepienia, do zadań których należy:
1. ocena potencjalnych biorców zakwalifikowanych wstępnie przez podmioty
lecznicze inne niż podmioty lecznicze, o których mowa w ust. 1, lub stacje dializ,
2. kwalifikowanie potencjalnego biorcy do zabiegu przeszczepienia,
3. przeprowadzanie konsultacji specjalistycznych u potencjalnych biorców
w przypadkach wymagających dodatkowych badań lub ich weryfikacji,
4. zlecanie wykonywania specjalistycznych badań kwalifikacyjnych, w szczególności:
1 Ustawa z dnia 1 lipca 2005 r. o pobieraniu, przechowywaniu i przeszczepianiu komórek, tkanek i narządów
(Dz.U. z 2023 r. poz. 1185).
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
a) typowania tkankowego,
b) poziomu przeciwciał,
c) konsultacji specjalistycznych i instrumentalnych badań.
Powyższe zadania finansuje Narodowy Fundusz Zdrowia, w ramach umowy o udzielanie
świadczeń opieki zdrowotnej, a zadania dotyczące typowania tkankowego i poziomu
przeciwciał Centrum Organizacyjno-Koordynacyjne ds. Transplantacji „Poltransplant”.
Lista ośrodków kwalifikujących, umiejscowionych regionalnie, dostępna jest na stronie
Centrum2.
Stworzenie jednego Regionalnego Ośrodka Badań dla Pacjentów do Przeszczepu, który
miałby kwalifikować biorców do przeszczepów, w odniesieniu do nerek mogłoby skutkować
szeregiem problemów logistycznych związanych z koniecznością przemieszczania się
pacjentów, w tym również stanowić zagrożenie dla ich bezpieczeństwa zdrowotnego.
Należy pamiętać, że do przeszczepiania nerek kwalifikowani są najczęściej pacjenci
dializowani, stąd trudnością byłoby zapewnienie im dostępu do dializoterapii w miejscu
wykonywania badań - biorąc pod uwagę specyfikę tego obszaru kwalifikacja powinna, kiedy
to możliwe, mieć miejsce w pobliżu miejsca zamieszkania pacjenta. Jednocześnie
umiejscowienia ośrodków kwalifikujących przy ośrodkach transplantacyjnych znajduje
uzasadnienie systemowe – kwalifikacja do przeszczepienia służy ściśle określonemu celowi,
tj. umożliwieniu wykonania procedury przeszczepienia narządu, stąd w zespołach
działających w ośrodkach kwalifikujący wymaga się udziału co najmniej jednego lekarza
specjalisty z dziedziny transplantologii klinicznej oraz jednego lekarza specjalisty
z dziedziny chirurgii albo chirurgii dziecięcej albo hematologii albo chirurgii naczyń albo
kardiochirurgii albo onkologii klinicznej albo onkologii i hematologii dziecięcej albo urologii.
Jednocześnie, zgodnie z obowiązującym
zarządzeniem nr 64/2024/DSOZ Prezesa
Narodowego Funduszu Zdrowia zmieniającym zarządzenie w sprawie określenia
warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju
ambulatoryjna opieka specjalistyczna3, w katalogu specjalistycznych świadczeń odrębnych
znajdują się trzy świadczenia:
kwalifikacja do przeszczepienia nerki - badania wstępne,
kwalifikacja potencjalnego biorcy do zabiegu przeszczepienia z określeniem pilności
wykonania zabiegu oraz monitorowanie chorych zakwalifikowanych do przeszczepu
nerki/trzustki/wątroby.
Niezależnie od powyższego dążeniem systemu transplantacyjnego jest zapewnienie
możliwie jak najszybszej kwalifikacji potencjalnych biorców, stąd planowane jest powołanie
stanowiska koordynatora potencjalnego biorcy, którego zadaniem będzie usprawnienie
tego procesu. Działania na rzecz optymalizacji czasu oczekiwania pacjentów na badania
i wizyty lekarskie, poprawy koordynacji między ośrodkami zaangażowanymi w proces
przeszczepiania narządów, pozostają priorytetem, zgodnie z celami Narodowego Programu
Transplantacyjnego.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
2 http://www.poltransplant.org.pl/rok.html.
3 Zarządzenie Nr 64/2024/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 2 lipca 2024 r.
zmieniające zarządzenie w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń
opieki zdrowotnej w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna.
-- 2 of 2 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLT.050.12.2024.JZS
Warszawa, 17 października 2024
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 4904 Poseł Alicji Chybickiej, w sprawie zmian w zakresie
procesów związanych z kwalifikacją pacjentów do przeszczepu nerki, uprzejmie proszę
o przyjęcie poniższego.
Obecnie nie są prowadzone prace legislacyjne mające na celu wdrożenie zmian
organizacyjnych związanych z procesem kwalifikacji pacjentów do przeszczepienia nerki.
Przedstawione przez Panią Poseł propozycje, choć dotyczą ważnego aspektu
funkcjonowania systemu medycyny transplantacyjnego, zostały przedstawione na wysokim
poziomie ogólności, stąd ich pogłębiona analiza, w tym w zakresie możliwości ich
ewentualnego wdrożenia do systemu ochrony zdrowia, nie jest możliwa. Przeprowadzenie
koniecznej analizy, która pozwoliłaby ocenić racjonalność, zasadność i efektywność, jak
również skutki finansowe proponowanych rozwiązań, wymagałoby przekazania
szczegółowego opisu przyjętych założeń i projektowanych rozwiązań.
Zauważyć należy, iż z treści interpelacji nie wynika jednoznacznie czy proponowane zmiany
mają na celu wprowadzenie zmian do systemu ochrony zdrowia jako całości, czy też jedynie
dotyczą usprawnienia organizacji udzielania świadczeń zdrowotnych przez poszczególne
podmioty lecznicze. Należy bowiem wskazać, że zgodnie z art. 16c ust. 1 ustawy
o pobieraniu, przechowywaniu i przeszczepianiu komórek, tkanek i narządów1
w podmiotach leczniczych dokonujących przeszczepień narządów mogą działać ośrodki
kwalifikujące do przeszczepienia, zwane dalej "ośrodkami kwalifikującymi". Do zadań
ośrodków należy w szczególności: rejestracja potencjalnych biorców zgłoszonych przez
podmioty lecznicze inne niż podmioty lecznicze, o których mowa w ust. 1, lub stacje dializ,
potwierdzanie zgłoszenia potencjalnego biorcy oraz gromadzenie danych umożliwiających
wpisanie pacjenta na listę oczekujących na przeszczep. W ośrodkach kwalifikujących
wyznacza się zespoły złożone z lekarzy odpowiedzialnych za kwalifikację potencjalnych
biorców do przeszczepienia, do zadań których należy:
1. ocena potencjalnych biorców zakwalifikowanych wstępnie przez podmioty
lecznicze inne niż podmioty lecznicze, o których mowa w ust. 1, lub stacje dializ,
2. kwalifikowanie potencjalnego biorcy do zabiegu przeszczepienia,
3. przeprowadzanie konsultacji specjalistycznych u potencjalnych biorców
w przypadkach wymagających dodatkowych badań lub ich weryfikacji,
4. zlecanie wykonywania specjalistycznych badań kwalifikacyjnych, w szczególności:
1 Ustawa z dnia 1 lipca 2005 r. o pobieraniu, przechowywaniu i przeszczepianiu komórek, tkanek i narządów
(Dz.U. z 2023 r. poz. 1185).
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
a) typowania tkankowego,
b) poziomu przeciwciał,
c) konsultacji specjalistycznych i instrumentalnych badań.
Powyższe zadania finansuje Narodowy Fundusz Zdrowia, w ramach umowy o udzielanie
świadczeń opieki zdrowotnej, a zadania dotyczące typowania tkankowego i poziomu
przeciwciał Centrum Organizacyjno-Koordynacyjne ds. Transplantacji „Poltransplant”.
Lista ośrodków kwalifikujących, umiejscowionych regionalnie, dostępna jest na stronie
Centrum2.
Stworzenie jednego Regionalnego Ośrodka Badań dla Pacjentów do Przeszczepu, który
miałby kwalifikować biorców do przeszczepów, w odniesieniu do nerek mogłoby skutkować
szeregiem problemów logistycznych związanych z koniecznością przemieszczania się
pacjentów, w tym również stanowić zagrożenie dla ich bezpieczeństwa zdrowotnego.
Należy pamiętać, że do przeszczepiania nerek kwalifikowani są najczęściej pacjenci
dializowani, stąd trudnością byłoby zapewnienie im dostępu do dializoterapii w miejscu
wykonywania badań - biorąc pod uwagę specyfikę tego obszaru kwalifikacja powinna, kiedy
to możliwe, mieć miejsce w pobliżu miejsca zamieszkania pacjenta. Jednocześnie
umiejscowienia ośrodków kwalifikujących przy ośrodkach transplantacyjnych znajduje
uzasadnienie systemowe – kwalifikacja do przeszczepienia służy ściśle określonemu celowi,
tj. umożliwieniu wykonania procedury przeszczepienia narządu, stąd w zespołach
działających w ośrodkach kwalifikujący wymaga się udziału co najmniej jednego lekarza
specjalisty z dziedziny transplantologii klinicznej oraz jednego lekarza specjalisty
z dziedziny chirurgii albo chirurgii dziecięcej albo hematologii albo chirurgii naczyń albo
kardiochirurgii albo onkologii klinicznej albo onkologii i hematologii dziecięcej albo urologii.
Jednocześnie, zgodnie z obowiązującym
zarządzeniem nr 64/2024/DSOZ Prezesa
Narodowego Funduszu Zdrowia zmieniającym zarządzenie w sprawie określenia
warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju
ambulatoryjna opieka specjalistyczna3, w katalogu specjalistycznych świadczeń odrębnych
znajdują się trzy świadczenia:
kwalifikacja do przeszczepienia nerki - badania wstępne,
kwalifikacja potencjalnego biorcy do zabiegu przeszczepienia z określeniem pilności
wykonania zabiegu oraz monitorowanie chorych zakwalifikowanych do przeszczepu
nerki/trzustki/wątroby.
Niezależnie od powyższego dążeniem systemu transplantacyjnego jest zapewnienie
możliwie jak najszybszej kwalifikacji potencjalnych biorców, stąd planowane jest powołanie
stanowiska koordynatora potencjalnego biorcy, którego zadaniem będzie usprawnienie
tego procesu. Działania na rzecz optymalizacji czasu oczekiwania pacjentów na badania
i wizyty lekarskie, poprawy koordynacji między ośrodkami zaangażowanymi w proces
przeszczepiania narządów, pozostają priorytetem, zgodnie z celami Narodowego Programu
Transplantacyjnego.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
2 http://www.poltransplant.org.pl/rok.html.
3 Zarządzenie Nr 64/2024/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 2 lipca 2024 r.
zmieniające zarządzenie w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń
opieki zdrowotnej w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna.
-- 2 of 2 --