tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.504.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 4893 Pana Posła Pawła Papke z 25 września 2024 r.
w sprawie funkcjonowania resortowego programu pn. „Asystent Osobisty Osoby
z Niepełnosprawnością”, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Podstawą prawną resortowych Programów Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej pn.
„Asystent Osobisty Osoby z Niepełnosprawnością” dla Jednostek Samorządu Terytorialnego
oraz „Asystent Osobisty Osoby z Niepełnosprawnością” dla Organizacji Pozarządowych jest
art. 7 ust. 5 ustawy z dnia 23 października 2018 r. o Funduszu Solidarnościowym1 (Dz. U. z
2024 r. poz. 296 i 863). Źródłem ich finansowania są środki ujęte w projekcie planu
finansowego Funduszu Solidarnościowego, którego dysponentem jest minister właściwy do
spraw zabezpieczenia społecznego. Programy nie stanowią systemowego rozwiązania, są
realizowane przez upoważnione podmioty na zasadzie dobrowolności, a podaż
przedmiotowych usług jest uzależniona od wysokości dostępnego w ramach planu
finansowego budżetu i może kształtować się na poziomie niższym od oczekiwanego, nawet
jeżeli nakłady finansowe na realizację programów sukcesywnie i w sposób znaczący rosną
w ujęciu rok do roku.
Łączna pula środków Funduszu Solidarnościowego przeznaczona na realizację usług
asystencji osobistej w ramach Programów „Asystent osobisty osoby z niepełnosprawnością"
dla Jednostek Samorządu Terytorialnego oraz "Asystent osobisty osoby
z niepełnosprawnością" dla Organizacji Pozarządowych w latach 2021 – 2024 wyniosła
2 475 587 000,00 zł. W poniższej tabeli przestawiono zaangażowanie środków finansowych
Funduszu w realizację ww. Programów w podziale na lata.
Tabela 1. Środki finansowe Funduszu Solidarnościowego przeznaczone na realizację programów:
"Asystent osobisty osoby z niepełnosprawnością" dla JST oraz "Asystent osobisty osoby
z niepełnosprawnością" dla NGO w latach 2021 -2023 (w tys. zł) -źródło: dane własne MRPiPS
Program 2021 2022 2023 2024
Asystent Osobisty Osoby z Niepełnosprawnością
dla JST 144 000 493 202 505 000 760 000
Asystent Osobisty Osoby z Niepełnosprawnością
dla NGO 87 000 106 385 155 000 225 000
Razem 231 000 599 587 660 000 985 000
1 Fundusz Solidarnościowy jest państwowym funduszem celowym, którego dysponentem jest minister właściwy do spraw
zabezpieczenia społecznego. Fundusz Solidarnościowy ma na celu m.in. wsparcie społeczne, zawodowe, zdrowotne oraz finansowe
osób z niepełnosprawnościami. Fundusz Solidarnościowy wspiera również działania w zakresie zapewnienia dostępności osobom ze
szczególnymi potrzebami, o których mowa w ustawie z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi
potrzebami. Zasady funkcjonowania Funduszu Solidarnościowego określa ustawa z dnia 23 października 2018 r. o Funduszu
Solidarnościowym, która weszła w życie w 1 stycznia 2019 roku, a zasadniczym źródłem jego finansowania jest danina solidarnościowa.
Zapłaty daniny solidarnościowej dokonują co roku te osoby fizyczne, których dochody w danym roku podatkowym przekraczają 1 mln
zł. Wysokość daniny solidarnościowej wynosi 4% nadwyżki tej kwoty. Przychodami Funduszu Solidarnościowego są również m.in.
obowiązkowe składki na Fundusz, do których stosuje się przepisy dotyczące obowiązkowych składek na Fundusz Pracy.

-- 1 of 4 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Liczbę uprawnionych pomiotów, które w latach ubiegłych wnioskowały o środki z Funduszu
Solidarnościowego na realizację Programu „Asystent osobisty osoby z niepełnosprawnością”
dla Jednostek Samorządu Terytorialnego, w ramach edycji: 2021, 2022, 2023 oraz 2024,
prezentuje tabela nr 2.:
Tabela 2. Jednostki samorządu terytorialnego ubiegające się o dotację Funduszu Solidarnościowego na
realizację programu "Asystent osobisty osoby z niepełnosprawnością" - źródło: dane własne MRPiPS
Liczba podmiotów
Rok edycji Polska województwo
warmińsko – mazurskie
2021 751 33
2022 1 129 51
2023 1 401 73
2024 1 717 85
Minister, zgodnie z zasadami Programu, nie dokonuje oceny wniosków Jednostek Samorządu
Terytorialnego. Wszystkie pozytywnie ocenione i zarekomendowane przez wojewodów
wnioski zostały zatwierdzone do finasowania ze środków Funduszu Solidarnościowego.
Należy zaznaczyć, że jednostki samorządu terytorialnego przystępują do realizacji Programu
na zasadzie dobrowolności. Z roku na rok zainteresowanie gmin i powiatów Programem
sukcesywnie rośnie, co potwierdzają dane uwzględnione w tabeli nr 1. Nie można jednak
utożsamiać liczby wnioskujących o dotację jednostek z rzeczywistym zapotrzebowaniem na
usługi asystencji osobistej. Rzeczywisty popyt na usługi asystenckie powinien być szacowany
na podstawie danych statystycznych dotyczących liczby osób z niepełnosprawnościami
w kraju. Według danych z Elektronicznego Krajowego Systemu Monitorowania i Orzekania
o Niepełnosprawności (stan na 30 czerwca 2024 r.) liczba:
 dzieci z niepełnosprawnościami posiadających orzeczenie o niepełnosprawności łącznie
ze wskazaniami w pkt 7 i 8 orzeczenia konieczności stałej lub długotrwałej opieki, bądź
pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej
egzystencji oraz konieczności stałego, codziennego udziału opiekuna dziecka w procesie
jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, w wieku od ukończenia 2. roku życia do ukończenia
16. roku życia wynosi 98 554;
 osób zaliczonych do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, zgodnie
z prawomocnym orzeczeniem lub wyrokiem sądu, z uwzględnieniem stopnia
niepełnosprawności, pomiędzy 16. a 18. rokiem życia wynosi łącznie 73 841;
 osób zaliczonych do znacznego stopnia niepełnosprawności, zgodnie z prawomocnym
i orzeczeniem lub wyrokiem sądu, z uwzględnieniem stopnia niepełnosprawności
będących po 18. roku życia wynosi 1 182 021;
 osób zaliczonych do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, zgodnie
z prawomocnym orzeczeniem lub wyrokiem sądu, z uwzględnieniem stopnia
niepełnosprawności i po 18. roku życia wynosi 1 531 864.
Zarówno Program „Asystent Osobisty Osoby z Niepełnosprawnością” dla Jednostek
Samorządu Terytorialnego, jak i Program „Asystent Osobisty Osoby z Niepełnosprawnością”
dla Organizacji Pozarządowych będą kontynuowane w roku 2025. Łączna pula środków
przeznaczona na ich realizację wzrosła w porównaniu do puli środków zaangażowanych
w realizację tegorocznej edycji o 333 488 000 zł. Jednostki samorządu terytorialnego będą

-- 2 of 4 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
mogły liczyć na wsparcie finansowe w kwocie wynoszącej 1 000 488 000 zł, natomiast dla
organizacji pozarządowych zabezpieczono kwotę w wysokości 310 000 000 zł.
3 października br. została zaakceptowana lista zatwierdzonych wniosków w ramach Programu
„Asystent Osobisty Osoby z Niepełnosprawnością” dla Jednostek Samorządu Terytorialnego
- edycja 2025. Szczegółowe informacje w tym zakresie dostępne są na stronie internetowej
Biura Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych pod adresem:
https://niepelnosprawni.gov.pl/a,1548,lista-zatwierdzonych-wnioskow-w-ramach-
programu-resortowego-ministra-rodziny-pracy-i-polityki-spolecznej-asystent-osobisty-
osoby-z-niepelnosprawnoscia-dla-jednostek-samorzadu-terytorialnego-edycja-2025
Ponadto, 17 października br. zakończył się otwarty konkurs ofert na realizację zadania
publicznego w ramach Programu „Asystent Osobisty Osoby z Niepełnosprawnością” dla
Organizacji Pozarządowych - edycja 2025. Obecnie trwa proces oceny złożonych ofert. Lista
organizacji, których oferty będą zatwierdzone do dofinansowania przez Ministra zostanie
opublikowana również na stronie internetowej Biura Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób
Niepełnosprawnych.
Zgodnie z zapisami dotyczącymi terminów i warunków realizacji Programu jest on realizowany
od 1 stycznia do dnia 31 grudnia danego roku. Środki na realizację Programu wojewodowie
przekazują jednostkom zgodnie z zawartą z nimi umową w formie zaliczki lub refundacji,
w układzie rocznym, w określonych w harmonogramie transzach. Środki z Funduszu na
realizację Programu w formie zaliczki lub refundacji mogą być wykorzystywane na
sfinansowanie wydatków w sposób umożliwiający terminową realizację płatności za
zrealizowane usługi asystencji osobistej.
Kierowany przez Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej resort nie dysponuje
szczegółowymi informacjami na temat sytuacji osób z niepełnosprawnościami, które
poszukują zatrudnienia, zwłaszcza w podziale na poszczególne branże. Aktualne dane
dotyczące aktywności zawodowej są dostępne w tablicach badania aktywności ekonomicznej
ludności. Tablica „Pracujący niepełnosprawni w wieku 16-89” zawiera informacje
o zatrudnieniu wg wymiaru pracy i wybranych sekcji PKD głównego miejsca pracy. Dane te
jednak nie uwzględniają podziału na województwa.
Według danych Głównego Urzędu Statystycznego na koniec czerwca 2023 r. liczba
pracujących osób z niepełnosprawnościami wyniosła 477,4 tys., (wśród których 51,5%
stanowiły kobiety) i w stosunku do stycznia 2023 r. wzrosła o 1,2%. Według miejsca
zamieszkania najwięcej pracujących z niepełnosprawnościami przybyło w regionie
świętokrzyskim (o 2,3%), natomiast w regionie warmińsko-mazurskim, jako jedynym w kraju,
liczba niepełnosprawnych pracujących pozostała na tym samym poziomie co w styczniu
2023 r. Z ogółu pracujących osób z niepełnosprawnościami blisko 22% pracowało w sektorze
publicznym. Ze względu na miejsce zamieszkania, największą część pracujących
niepełnosprawnych związanych z sektorem publicznym odnotowano w regionie lubelskim
(29,1%), a najmniejszą w regionie wielkopolskim (17,1%).
Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz
zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 44, z późn. zm.), pracodawca
zatrudniający co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy jest
obowiązany, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w ustawie, dokonywać miesięcznych
wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w wysokości kwoty
stanowiącej iloczyn 40,65% przeciętnego wynagrodzenia i liczby pracowników,
odpowiadającej różnicy między zatrudnieniem zapewniającym osiągnięcie wskaźnika
zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości 6%, a rzeczywistym zatrudnieniem osób

-- 3 of 4 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
niepełnosprawnych. Z wpłat zwolnieni są pracodawcy, u których wskaźnik zatrudnienia osób
niepełnosprawnych wynosi co najmniej 6%.
Przepisy stanowią też wyraźnie, że dla państwowych i samorządowych jednostek
organizacyjnych będących jednostkami budżetowymi, zakładami budżetowymi albo
gospodarstwami pomocniczymi, a także instytucji kultury oraz jednostek organizacyjnych
zajmujących się statutowo ochroną dóbr kultury uznanych za pomnik historii, wskaźnik
zatrudnienia osób niepełnosprawnych, o którym mowa powyżej, wynosi 6% w 2008 r. oraz
w latach następnych.
Resort kierowany przez Ministra Rodziny Pracy i Polityki Społecznej nie dysponuje danymi
dotyczącymi liczby osób z niepełnosprawnościami, które otrzymały zatrudnienie
w jednostkach samorządu terytorialnego w województwie warmińsko – mazurskim.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Łukasz Krasoń
Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/

-- 4 of 4 --