Interpelacja w sprawie odpowiedzialności Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie za brak działań w zakresie zwiększenia rezerwy powodziowej na zbiornikach Nysy Kłodzkiej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 4876
do ministra infrastruktury, ministra klimatu i środowiska
w sprawie odpowiedzialności Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie za brak działań w zakresie zwiększenia rezerwy powodziowej na zbiornikach Nysy Kłodzkiej
Zgłaszający: Dariusz Matecki
Data wpływu: 16-09-2024
Zwracam się z interpelacją dotyczącą decyzji podjętych przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie w kontekście zarządzania zbiornikami wodnymi na Nysie Kłodzkiej, które miały bezpośredni wpływ na sytuację powodziową w Polsce. Jeszcze w piątek, 13 września 2024 roku, gdy meteorolodzy i eksperci jednoznacznie zapowiadali nadejście intensywnych opadów deszczu, które mogły doprowadzić do powodzi, Wody Polskie, pod kierownictwem obecnej administracji, nie podjęły decyzji o zwiększeniu rezerwy powodziowej na zbiorniku w Nysie ani na innych zbiornikach kaskady Nysy Kłodzkiej.
Rzecznik Wód Polskich, Jarosław Garbacz, wskazał wówczas, że „aktualnie nie ma takiej potrzeby“ oraz że „zbiornik Nysa może pomieścić dodatkowo 76 mln m³ wody, co odpowiada 136% wymaganej pojemności powodziowej“. Pomimo tego zignorowano fakt, że prognozy meteorologiczne jasno wskazywały na nadchodzące zagrożenie, co mogło wpłynąć na bezpieczeństwo mieszkańców regionu i zwiększyć ryzyko zalania.
W związku z powyższym, apeluję o pilne wyjaśnienie działań podjętych przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie, a w szczególności proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
Dlaczego, mimo jednoznacznych prognoz meteorologicznych zapowiadających powódź, Wody Polskie nie podjęły działań w celu zwiększenia rezerwy powodziowej na zbiorniku Nysa oraz innych zbiornikach kaskady Nysy Kłodzkiej?
Kto podjął decyzję o niewielkim zwiększeniu rezerwy powodziowej i na jakiej podstawie oparto tę decyzję? Proszę o przedstawienie pełnej dokumentacji analiz i rekomendacji dotyczących gospodarki wodnej w okresie bezpośrednio poprzedzającym powódź.
Jakie były rekomendacje Centrum Operacyjnego Ochrony Przeciwpowodziowej RZGW we Wrocławiu oraz dyrekcji RZGW we Wrocławiu, w tym zastępcy dyrektora ds. ochrony przed powodzią i suszą, w sprawie zarządzania zbiornikami Nysy Kłodzkiej przed i w trakcie wystąpienia opadów?
Czy działania podjęte przez Wody Polskie w pełni odpowiadały standardom zarządzania kryzysowego w sytuacji zagrożenia powodziowego?
Jakie kroki podejmie Ministerstwo Infrastruktury w celu weryfikacji odpowiedzialności Wód Polskich za niedostateczne przygotowanie zbiorników wodnych do przyjęcia nadmiaru wód i zmniejszenia ryzyka powodzi?
Czy ministerstwo zamierza przeprowadzić niezależny audyt działań Wód Polskich w związku z zarządzaniem zbiornikami wodnymi na Nysie Kłodzkiej oraz ocenić ich odpowiedzialność za skutki powodzi?
Brak odpowiedzialności i adekwatnych działań ze strony Wód Polskich w zarządzaniu rezerwą powodziową w sytuacji, gdy ryzyko powodzi było przewidywane, może stanowić poważne zaniedbanie. Dlatego apeluję o podjęcie pilnych kroków w celu wyjaśnienia tych decyzji oraz zapewnienia, że podobne zaniedbania nie będą miały miejsca w przyszłości. Mieszkańcy terenów zagrożonych powodzią mają prawo oczekiwać, że organa odpowiedzialne za zarządzanie gospodarką wodną będą działały w ich najlepszym interesie i zgodnie z najwyższymi standardami bezpieczeństwa.
Podsekretarz stanu Piotr Malepszak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 55 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (11)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (21)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
19773 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGW-4.054.4.2024
Warszawa, 25 lutego 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
w nawiązaniu do interpelacji nr 4876 Posła na Sejm RP Pana Dariusza Mateckiego, z dnia
25 września 2024 r. w sprawie odpowiedzialności Państwowego Gospodarstwa Wodnego
Wody Polskie za brak działań w zakresie zwiększenia rezerwy powodziowej na zbiornikach
Nysy Kłodzkiej, poniżej przedstawiam odpowiedzi na podstawie informacji przekazanych
przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie (PGW WP).
1. Dlaczego, mimo jednoznacznych prognoz meteorologicznych zapowiadających
powódź, Wody Polskie nie podjęły działań w celu zwiększenia rezerwy
powodziowej na zbiorniku Nysa oraz innych zbiornikach kaskady Nysy
Kłodzkiej?
Zgodnie z informacjami przekazanymi przez PGW WP, zbiorniki kaskady nyskiej na rzece
Nysie Kłodzkiej były opróżnione – przygotowane na przyjęcie wezbrań z poszczególnych
dopływów, tj. były wypracowane dodatkowe pojemności ponad wymagane pozwoleniem
wodnoprawnym pojemności powodziowe. Zbiorniki kaskady nyskiej na Nysie Kłodzkiej
posiadały w sumie do wykorzystania wolną pojemność 178 mln m3, a więc porównywalną
z pojemnością zbiornika przeciwpowodziowego Racibórz Dolny na Odrze wynoszącą
185 mln m3.
Ponadto PGW WP poinformowało, że od połowy sierpnia 2024 r. były utrzymywane
odpływy ze zbiornika Nysa większe od dopływów do zbiornika. Tym samym gospodarka
wodna, prowadzona w okresie poprzedzającym powódź, we wrześniu wypracowała
dodatkową rezerwę (pojemność) w zbiorniku, co jest tożsame z przygotowaniem
zbiornika na możliwość bezpiecznej redukcji fali powodziowej. Rzędna piętrzenia była
1,3 m poniżej NPP (normalnego poziomu piętrzenia - poziomu wskazanego do
zastosowania zrzutu wyprzedzającego).
Jednocześnie PGW WP wskazało, że także na zbiorniku Otmuchów od trzeciej dekady
sierpnia 2024 r. był utrzymywany obniżony poziom piętrzenia o około 1,30 m poniżej NPP
(normalnego poziomu piętrzenia) m.in. ze względu na trwający remont. Tym samym
gospodarka wodna prowadzona w okresie poprzedzającym powódź wypracowała
dodatkową rezerwę (pojemność) w zbiorniku, co jest tożsame z przygotowaniem
zbiornika na możliwość bezpiecznej redukcji fali powodziowej.
W wyniku prognoz hydrologicznych i meteorologicznych, otrzymanych z IMGW-PIB,
PGW WP w dniu 12 września 2024 r. (czwartek) nakazało wykonawcy usunięcie całego
sprzętu budowlanego (w tym z czaszy zbiornika) oraz zabezpieczenie i opuszczenie placu
budowy. Dzięki wysiłkowi PGW WP i wykonawcy, pomimo remontu, zbiornik został
wykorzystany jak zbiornik w pełni działający.
-- 1 of 7 --
2
Zgodnie z informacjami przekazanymi przez PGW WP, w dniu 12 września 2024 r.
o godz. 12.00 zwiększono odpływ ze zbiornika Nysa z 10 m3/s do 35 m3/s oraz zwiększono
odpływ ze zbiornika Otmuchów z 6,0 m3/s do 20,0 m3/s.
PGW WP poinformowało, że gospodarka wodna na zbiornikach kaskady nyskiej na rzece
Nysa Kłodzka jest oraz była prowadzona w czasie powodzi według zasad, które są ściśle
określone w aktualnie obowiązującej i zatwierdzonej pozwoleniem wodnoprawnym
Instrukcji gospodarowania wodą na zbiornikach Otmuchów i Nysa.
Do sieci obserwacyjno-pomiarowej mającej istotny wpływ na gospodarowanie wodą na
zbiornikach Otmuchów i Nysa należą wodowskazy IMGW-PIB: Bardo na Nysie Kłodzkiej
oraz Głuchołazy na Białej Głuchołaskiej.
W opinii PGW WP, dzięki odpowiedniemu przygotowaniu zbiorników do nadejścia
kulminacji fali powodziowej oraz prawidłowej gospodarce wodnej w okresie powodzi, fala
o kulminacji w zlewni Nysy Kłodzkiej dopływająca do zbiorników o odnotowanej
maksymalnej wysokości dopływu 2030 m3/s została zredukowana do odpływu ze
zbiornika Nysa w wysokości 1000 m3/s, trwającego przez około 1 dobę. Przyczyniło to się
do znacznego ograniczenia strat w dolinie Nysy Kłodzkiej, poniżej zbiornika Nysa.
Efektywne zarządzanie pojemnością powodziową polega na przechwyceniu szczytu fali
wezbraniowej, a jej podstawa zostaje przepuszczona bez zatrzymania. Dzięki temu jest
możliwe kontrolowanie fali powodziowej, pod warunkiem uzyskania dostępu do
precyzyjnych prognoz meteorologicznych i hydrologicznych.
2. Kto podjął decyzję o niewielkim zwiększeniu rezerwy powodziowej i na jakiej
podstawie oparto tę decyzję? Proszę o przedstawienie pełnej dokumentacji
analiz i rekomendacji dotyczących gospodarki wodnej w okresie bezpośrednio
poprzedzającym powódź.
Zgodnie z informacjami przekazanymi przez PGW WP, gospodarka wodna na zbiornikach
kaskady nyskiej na rzece Nysa Kłodzka jest oraz była prowadzona w czasie powodzi według
zasad, które są ściśle określone w aktualnie obowiązującej i zatwierdzonej pozwoleniem
wodnoprawnym Instrukcji gospodarowania wodą na zbiornikach Otmuchów i Nysa.
Zgodnie z treścią Instrukcji gospodarowania wodą „w okresie powodzi dyspozycje
dotyczące odpływów ze zbiorników wydaje Dyrektor RZGW we Wrocławiu lub
upoważniony zastępca, przy uwzględnieniu konsultacji z właściwym działem
ds. gospodarowania wodą RZGW we Wrocławiu, który odpowiada za merytoryczne
przygotowanie uzgodnionych dyspozycji dla Dyrektora RZGW” (cytat
z Instrukcji).
W opinii PGW WP, zbiorniki były przygotowane na przyjęcie wezbrań z poszczególnych
dopływów, tj. były wypracowane dodatkowe i wymagane pozwoleniem wodnoprawnym
pojemności powodziowe. Jak już zaznaczono powyżej zbiorniki kaskady nyskiej na Nysie
Kłodzkiej posiadały w sumie wolną pojemność 178 mln m3, a więc porównywalną
z pojemnością zbiornika przeciwpowodziowego Racibórz Dolny na Odrze wynoszącą
185 mln m3.
Poniżej zestawiono podane przez PGW WP wielkości rezerw (pojemności) powodziowych,
jakie miały do wykorzystania zbiorniki według stanu na dzień 12 września 2024 r. na
godz. 8.00:
Topola 7,1 mln m3 poniżej MaxPP;
Kozielno 5,4 mln m3 poniżej MaxPP;
-- 2 of 7 --
3
Otmuchów 89,5 mln m3 poniżej MaxPP;
Nysa 76,1 mln m3 poniżej MaxPP.
Przed powodzią zbiorniki Topola, Kozielno, Otmuchów i Nysa miały następujące
pojemności:
Topola - 14,56 mln m3, NPP = 16,49 mln m3, MaxPP = 21,68 mln m3;
Kozielno - 10,86 mln m3, NPP = 12,92 mln m3, MaxPP = 16,30 mln m3;
Otmuchów - 39,67 mln m3, NPP = 58,39 mln m3, MaxPP = 129,17 mln m3;
Nysa - 45,62 mln m3, NPP = 65,69 mln m3, MaxPP = 121,70 mln m3.
Ponadto informuję, że zgodnie z Instrukcją gospodarowania wodą na zbiornikach
Otmuchów i Nysa:
na zbiorniku Nysa „zrzut wyprzedzający rozpoczynamy z poziomu 196,0 m n.p.m.
Kr…” (cytat), natomiast w dniu 12 września 2024 r. na zbiorniku Nysa poziom
piętrzenia wody w zbiorniku wynosił 194,70 m n.p.m., czyli był o 1,3 m poniżej
poziomu wskazanego do zastosowania zrzutu wyprzedzającego;
na zbiorniku Otmuchów „w przypadku prognozy wystąpienia powodzi na rzece
Nysie Kłodzkiej zrzut wyprzedzający ze zbiornika Otmuchów w wielkości 250 m3/s
będzie się odbywał z chwilą, kiedy zacznie wzrastać poziom wody na wodowskazie
Bardo (po wcześniejszej prognozie meteorologicznej przewidującej nadejście fali
powodziowej o kulminacji przewyższającej Q50%=215 m3/s)” (cytat). Przepływ na
wodowskazie IMGW-PIB - Bardo zaczął nieznaczne wzrastać dopiero od
13 września 2024 r.
Z informacji przekazanych przez PGW WP wynika, że w dniu 12 września 2024 r.
w godzinach okołopołudniowych PGW WP Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej we
Wrocławiu otrzymał z IMGW-PIB dokument, tj. prognozę objętości w profilach
wodowskazowych powyżej zbiorników retencyjnych - opracowanie w oparciu o analizę
wyników modeli typu opad-odpływ HBV, z którego wynikało, że w ciągu 66 h, począwszy
od 12 września 2024 r. godz. 6:00 UTC (8:00 czasu lokalnego) do kaskady nyskiej,
tj. do zbiorników: Topola, Kozielno, Otmuchów, Nysa, dopłynie objętość fali równa
76,967 mln m3 z rzeki Nysy Kłodzkiej oraz 22,655 mln m3 z rzeki Białej Głuchołaskiej,
co sumarycznie stanowiło kubaturę dopływu do kaskady w/w zbiorników równą
99,622 mln m3.
Zgodnie z komentarzem IMGW-PIB w prognozie, była to „najbardziej wiarygodna
prognoza, wybrana z dostępnych wyników scenariuszy modelu HBV na podstawie
długoterminowej analizy sprawdzalności prognoz” (cytat). Dokonano wówczas weryfikacji
aktualnych danych ze zbiorników kaskady nyskiej w celu analizy możliwości transformacji
fali powodziowej oraz dostępnych wolnych pojemności powodziowych i dodatkowych
w zbiornikach, z uwzględnieniem pojemności powodziowej forsowanej. Analiza wykazała,
że na dzień 12 września 2024 r. sumaryczna rezerwa w 4 zbiornikach kaskady nyskiej
wynosiła 178 mln m3 w odniesieniu do Maksymalnego Poziomu Piętrzenia, 223 mln m3
w odniesieniu do Nadzwyczajnego Poziomu Piętrzenia i była dwukrotnie wyższa od
prognozy objętości IMGW-PIB, a tym samym wystarczająca do zgromadzenia
prognozowanej objętości fali w 4 zbiornikach na czas horyzontu prognozy IMGW-PIB, czyli
na okres 66 h.
Mając powyższe na uwadze, zgodnie z informacjami przekazanymi przez PGW WP,
przygotowano (opróżniono) zbiorniki na prognozowane przez IMGW-PIB dopływy –
-- 3 of 7 --
4
dodatkowo w dniu 12 września 2024 r. o godz. 12.00 zwiększono odpływy ze zbiornika
Nysa z 10 m3/s do 35 m3/s oraz zwiększono odpływ ze zbiornika Otmuchów z 6,0 m3/s
do 20,0 m3/s.
W opinii PGW WP, dzięki właściwemu przygotowaniu zbiorników (opróżnieniu) do
nadejścia fali powodziowej i prawidłowej gospodarce wodnej na zbiornikach w okresie
powodzi, fala o kulminacji w zlewni Nysy Kłodzkiej, dopływająca do zbiorników
o maksymalnej wysokości dopływu 2030 m3/s, została zredukowana do odpływu ze
zbiornika Nysa w wysokości 1000 m3/s. Odpływ ze zbiornika Nysa w wysokości 1000 m3/s
został zastosowany znacznie wcześniej przed nadejściem kulminacji na rzece Odrze.
Kulminacje z rzeki Nysy Kłodzkiej i Odry nie nałożyły się. Przyczyniło się to znacząco,
wspólnie ze zbiornikiem Racibórz, do ochrony takich miast jak Oława, Brzeg
i w szczególności Wrocławia.
3. Jakie były rekomendacje Centrum Operacyjnego Ochrony Przeciwpowodziowej
RZGW we Wrocławiu oraz Dyrekcji RZGW we Wrocławiu, w tym Zastępcy
Dyrektora ds. Ochrony Przed Powodzią i Suszą, w sprawie zarządzania
zbiornikami Nysy Kłodzkiej przed i w trakcie wystąpienia opadów?
Zgodnie z informacjami przekazanymi przez PGW WP, gospodarka wodna na zbiornikach
kaskady nyskiej na rzece Nysa Kłodzka jest oraz była prowadzona w czasie powodzi według
zasad, które są ściśle określone w aktualnie obowiązującej i zatwierdzonej pozwoleniem
wodnoprawnym Instrukcji gospodarowania wodą na zbiornikach Otmuchów i Nysa.
Zgodnie z treścią Instrukcji gospodarowania wodą „w okresie powodzi dyspozycje
dotyczące odpływów ze zbiorników wydaje Dyrektor RZGW we Wrocławiu lub
upoważniony zastępca, przy uwzględnieniu konsultacji z właściwym działem
ds. gospodarowania wodą RZGW we Wrocławiu, który odpowiada za merytoryczne
przygotowanie uzgodnionych dyspozycji dla Dyrektora RZGW” (cytat
z Instrukcji).
Zgodnie z informacjami przekazanymi przez PGW WP, Centrum Operacyjne Ochrony
Przeciwpowodziowej PGW WP Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu
oraz Dyrektor ds. Ochrony Przed Powodzią i Suszą Regionalnego Zarządu Gospodarki
Wodnej we Wrocławiu rekomendowali zarządzanie zbiornikami kaskady Nysy przede
wszystkim zgodnie z wytycznymi zawartymi w Instrukcji gospodarowania wodą oraz na
podstawie prognoz IMGW-PIB, które bardzo dynamicznie się zmieniały.
Jak już wspomniano w odpowiedzi na pytanie nr 2, z informacji uzyskanych od PGW WP
wynika, że w dniu 12 września 2024 r. w godzinach okołopołudniowych PGW WP
Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej we Wrocławiu otrzymał z IMGW-PIB dokument, tj.
prognozę objętości w profilach wodowskazowych powyżej zbiorników retencyjnych -
opracowanie w oparciu o analizę wyników modeli typu opad-odpływ HBV, z którego
wynikało, że w ciągu 66 h, począwszy od 12 września 2024 r. godz. 6:00 UTC (8:00 czasu
lokalnego) do kaskady nyskiej, tj. do zbiorników: Topola, Kozielno, Otmuchów, Nysa,
dopłynie objętość fali równa 76,967 mln m3 z rzeki Nysy Kłodzkiej oraz 22,655 mln m3
z rzeki Białej Głuchołaskiej, co sumarycznie stanowiło kubaturę dopływu do kaskady
w/w zbiorników równą 99,622 mln m3.
Zgodnie z komentarzem IMGW-PIB w prognozie, była to „najbardziej wiarygodna
prognoza, wybrana z dostępnych wyników scenariuszy modelu HBV na podstawie
długoterminowej analizy sprawdzalności prognoz” (cytat). Dokonano wówczas weryfikacji
-- 4 of 7 --
5
aktualnych danych ze zbiorników kaskady nyskiej w celu analizy możliwości transformacji
fali powodziowej oraz dostępnych wolnych pojemności powodziowych i dodatkowych
w zbiornikach, z uwzględnieniem pojemności powodziowej forsowanej. Analiza wykazała,
że na dzień 12 września 2024 r. sumaryczna rezerwa w 4 zbiornikach kaskady nyskiej
wynosiła 178 mln m3 w odniesieniu do Maksymalnego Poziomu Piętrzenia, 223 mln m3
w odniesieniu do Nadzwyczajnego Poziomu Piętrzenia i była dwukrotnie wyższa od
prognozy objętości IMGW-PIB, a tym samym wystarczająca do zgromadzenia
prognozowanej objętości fali w 4 zbiornikach na czas horyzontu prognozy IMGW-PIB, czyli
na okres 66 h.
Poniżej zostały przytoczone otrzymane z IMGW-PIB szczegółowe prognozy objętości
w profilach wodowskazowych powyżej zbiorników retencyjnych, opracowane w oparciu
o analizę wyników modeli typu opad-odpływ HBV, jako najbardziej wiarygodna prognoza,
wybrana z dostępnych wyników scenariuszy modelu HBV na podstawie długoterminowej
analizy sprawdzalności prognoz:
1) obowiązująca od godziny 8.00 11 września 2024 r. m.in. powyżej zb. kaskady Nysy:
w ciągu 72 godz. wynosiła 13,438 mln m3, do przekroju Głuchołazy wynosiła
1,530 mln m3. W tym czasie pojemność powodziowa i dodatkowa do
wykorzystania (do Max PP) na zbiornikach kaskady Nysy wynosiła 178 mln m3
i pozwalała na ewentualne bezpieczne zgromadzenie nadmiaru dopływającej
wody;
2) obowiązująca od godziny 8.00 12 września 2024 r. powyżej zb. Kaskady Nysy:
w ciągu 66 godz. do przekroju Bardo zwiększyła się czterokrotnie i wynosiła
76,967 mln m3, do przekroju Głuchołazy w horyzoncie czasowym 72 godzin
zwiększyła się piętnastokrotnie i wynosiła 22,655 mln m3. Powyższa prognoza
wskazywała wzrost dopływu do zbiorników retencyjnych w ciągu 66 godzin,
jednak była znacznie niższa od pojemności powodziowej i dodatkowej do
wykorzystania (do Max PP) na zbiornikach kaskady Nysy, która wynosiła
178 mln m3 i pozwalała na bezpieczne zgromadzenie nadmiaru dopływającej
wody;
3) obowiązująca od godziny 8.00 13 września 2024 r. powyżej zb. Kaskady Nysy:
w ciągu 66 godz. do przekroju Bardo zwiększyła się o 25 % w stosunku do dnia
poprzedniego i wynosiła 95,262 mln m3, do przekroju Głuchołazy z horyzontem
czasowym 72 godzin zmniejszyła się o 30 % w stosunku do dnia poprzedniego
i wynosiła 15,069 mln m3. Powyższa prognoza w ciągu 72 godzin nadal nie
przekraczała aktualnej pojemności powodziowej i dodatkowej do wykorzystania
(do Max PP) na zbiornikach kaskady Nysy, która wynosiła = 177,7 mln m3
i pozwalała na bezpieczne zgromadzenie nadmiaru dopływającej wody;
4) obowiązująca od godziny 8.00 14 września 2024 r. w ciągu 72 godz. do przekroju
Bardo zwiększyła się o 30 % w stosunku do dnia poprzedniego i wynosiła
124,646 mln m3, do przekroju Głuchołazy z horyzontem czasowym 72 godzin
zwiększyła się ponad czterokrotnie w stosunku do dnia poprzedniego i wynosiła
66,884 mln m3. Powyższa prognoza w ciągu 72 godzin przekraczała o około
14,5 mln m3 aktualną pojemność powodziową i dodatkową do wykorzystania (do
Max PP) na zbiornikach kaskady Nysy, która wynosiła 177,7 mln m3.
-- 5 of 7 --
6
Z informacji przedstawionych przez PGW WP wynika, że w dniu 14 września 2024 r.
o godz. 10:00 nastąpiła utrata łączności – zniszczenie wodowskazu Głuchołazy IMGW-PIB
na rzece Biała Głuchołaska, który pełni funkcję osłonową dla zbiornika Nysa; o godz. 19.00
utracono całkowitą osłonę hydrologiczną zlewni różnicowej zbiornika Nysa w zlewni Białej
Głuchołaskiej poprzez utratę łączności – zniszczenie drugiego wodowskazu Biała Nyska
IMGW-PIB na rzece Biała Głuchołaska –- co oznaczało całkowitą utratę możliwości
obserwacji stanów wody i przepływów w rzece Białej Głuchołaskiej, a tym samym dopływu
ze zlewni różnicowej do zbiornika Nysa.
4. Czy podjęte działania przez Wody Polskie w pełni odpowiadały standardom
zarządzania kryzysowego w sytuacji zagrożenia powodziowego?
Mając na uwadze prognozy pogody oraz możliwość utworzenia się wezbrania, PGW WP
poinformowało, że od 10 września 2024 r. rozpoczęło przygotowania do podjęcia działań,
które w kolejnych dniach zostały zintensyfikowane (przygotowanie obiektów
hydrotechnicznych, dyżury powodziowe w jednostkach PGW WP, poinformowanie firm
wykonujących prace w korytach rzeki i międzywalu do zabezpieczenia). Z przekazanego
przez PGW WP materiału wynika, że współpracuje i współpracowało ze służbami
odpowiedzialnymi za zarządzanie kryzysowe na poszczególnych szczeblach administracji,
a przedstawiciele PGW WP uczestniczyli w posiedzeniach sztabów zespołów zarządzania
kryzysowego.
5. Jakie kroki podejmie Ministerstwo Infrastruktury w celu weryfikacji
odpowiedzialności Wód Polskich za niedostateczne przygotowanie zbiorników
wodnych do przyjęcia nadmiaru wód i zmniejszenia ryzyka powodzi?
Zgodnie z informacjami przekazanymi przez PGW WP, w dniu 12 września 2024 r. rzędne
piętrzenia na zbiornikach przeciwpowodziowych kaskady Nysy Kłodzkiej: Topola,
Kozielno, Otmuchów i Nysa układały się poniżej NPP (normalnego poziomu piętrzenia),
tzn., że zbiorniki dysponowały rezerwami powodziowymi większymi od wymaganych,
odpowiednio dla poszczególnych zbiorników:
1) Topola, rezerwa wymagana: 5,2 mln m3, rezerwa w okresie powodzi 7,10 mln m3,
tj. 137 %, wypełnienie zbiornika 67,2 %;
2) Kozielno, rezerwa wymagana: 3,4 mln m3, rezerwa w okresie powodzi 5,4 mln m3,
tj. 161%, wypełnienie zbiornika 66,7 %;
3) Otmuchów, rezerwa wymagana 70,8 mln m3, rezerwa w okresie powodzi
89,6 mln m3, tj. 127%, wypełnienie zbiornika 30,7%;
4) Nysa, rezerwa wymagana 56,0 mln m3, rezerwa w okresie powodzi 75,8 mln m3,
tj. 136%, wypełnienie zbiornika 37,5%.
Zbiorniki Kaskady Nysy Kłodzkiej (Topola, Kozielno, Otmuchów, Nysa) miały około
178 mln m3 zabezpieczonej rezerwy powodziowej (to porównywalnie tyle co zbiornik
Racibórz Dolny na Odrze — 185 mln m3), a wykorzystano z tego około 155 mln m3
(Racibórz Dolny na Odrze zgromadził —147,9 mln m3).
Przedstawione powyżej informacje nie potwierdzają tezy, że doszło do niedostatecznego
przygotowania zbiorników wodnych na przyjęcie nadmiaru wód.
-- 6 of 7 --
7
6. Czy Ministerstwo zamierza przeprowadzić niezależny audyt działań Wód
Polskich w związku z zarządzaniem zbiornikami wodnymi na Nysie Kłodzkiej
oraz ocenić ich odpowiedzialność za skutki powodzi?
Mając na uwadze szczegółowe wyjaśnienia udzielone w odpowiedziach na poprzednie
pytania, zdaniem PGW WP, przygotowanie zbiorników Kaskady Nysy Kłodzkiej do
nadejścia fali powodziowej a także gospodarka wodna na zbiornikach w okresie powodzi,
która umożliwiła znaczną redukcję fali powodziowej w zlewni Nysy Kłodzkiej, były
prowadzone prawidłowo. Niemniej jednak Ministerstwo Infrastruktury analizuje wszelkie
informacje dot. działalności PGW WP i nie wyklucza w przyszłości, w przypadku
potwierdzenia się jakiejkolwiek pogłoski, podjęcia stosownych działań, w tym
audytowych.
W ocenie ministerstwa w pierwszej kolejności powinna nastąpić głęboka analiza zdarzeń
z września celem wyciągnięcia wniosków, które pozwoliły by, z uwzględnieniem obecnych
doświadczeń, jeszcze lepiej chronić obywateli przed skutkami nagłych nawałnic. Wszelkie
działania, dające choć cień nadziei na minimalizację skutków ewentualnych podobnych
katastrof w przyszłości, zmierzające do budowy nowych zbiorników oraz efektywnego
zarządzania posiadanymi zbiornikami wodnym, są dla ministerstwa priorytetem.
Z poważaniem
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Piotr Malepszak
Podsekretarz Stanu
Dokument podpisany elektronicznie.
-- 7 of 7 --