telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLF.050.49.2024.DP
Warszawa, 15 października 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 4874 Pana Dariusza Mateckiego, Posła na Sejm RP z dnia
25 września 2024 r. w sprawie braku finansowania ponadlimitowego leczenia oraz
ograniczonego dostępu do specjalistów, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących
informacji.
Jakie działania podejmuje Ministerstwo Zdrowia w celu zapewnienia finansowania
ponadlimitowego leczenia w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia? Czy istnieją plany
zwiększenia środków na ten cel, aby zapobiec dalszemu ograniczaniu dostępności do
specjalistów i zabiegów? oraz
Jakie kroki zamierza podjąć Ministerstwo, aby zapewnić pacjentom dostęp do niezbędnego
leczenia specjalistycznego, mimo braku środków na ponadlimitowe świadczenia?
Czy rozważane jest wprowadzenie rozwiązań tymczasowych lub alternatywnych źródeł
finansowania, które zapobiegną opóźnieniom w diagnostyce i leczeniu?
Finansowanie przez oddziały wojewódzkie NFZ udzielonych przez świadczeniodawców
świadczeń opieki zdrowotnej odbywa się zgodnie z postanowieniami umów o udzielanie
świadczeń opieki zdrowotnej i przepisami:
 art. 132 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej
finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 146, z późn. zm.), zgodnie
z którymi wysokość łącznych zobowiązań Funduszu wynikających z zawartych ze
świadczeniodawcami umów nie może przekroczyć wysokości kosztów przewidzianych na
ten cel w planie finansowym Funduszu;

-- 1 of 7 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
 § 14 załącznika do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 września 2015 r. w sprawie
ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2023 r. poz.
1194, z późn. zm.), zgodnie z którymi Fundusz zobowiązany jest do finansowania świadczeń
udzielonych w okresie rozliczeniowym, do kwoty zobowiązania Funduszu wobec
świadczeniodawcy określonej w umowie dla danego zakresu świadczeń.
Ponadto, zgodnie z treścią przepisu art. 132 ust. 1 ww. ustawy podstawą udzielania
świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przez Fundusz jest
umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawarta pomiędzy świadczeniodawcą
a Funduszem, z zastrzeżeniem art. 19 ust. 4 i art. 132c. Zgodnie z treścią przepisu art. 136
ust. 1 pkt 5 tejże ustawy umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej określa
w szczególności kwotę zobowiązania Funduszu wobec świadczeniodawcy.
Powyższe oznacza, że zrealizowane w danym okresie sprawozdawczym świadczenia opieki
zdrowotnej, finansowane są do poziomu określonego w planie rzeczowo-finansowym
stanowiącym załącznik do umowy zawartej dobrowolnie przez świadczeniodawcę.
Jednocześnie należy wskazać, że NFZ ma obowiązek pokrycia wszystkich świadczeń
nielimitowanych, a ich finansowanie odbywa się zgodnie z obowiązującymi przepisami, w tym
szczegółowymi warunkami zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej,
zgodnie z którymi w sytuacji, gdy wartość wykonanych świadczeń przekroczy określoną dla
nich kwotę zobowiązania NFZ wobec świadczeniodawcy, na wniosek świadczeniodawcy
składany po upływie kwartału, w którym nastąpiło to przekroczenie – odpowiedniemu
zwiększeniu ulega liczba jednostek rozliczeniowych i kwota zobowiązania w tychże
zakresach świadczeń oraz odpowiednio kwota zobowiązania z tytułu realizacji umowy.
Ponadto zgodnie z zapewnieniami NFZ, w zakresie posiadanych kompetencji oraz środków
finansowych oddziały wojewódzkie NFZ prowadzą działania zmierzające do zmiany
warunków finansowych umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zarówno na
wniosek świadczeniodawców jak i z inicjatywy własnej oddziału wojewódzkiego NFZ,
uwzględniające m.in. wyniki analizy stopnia wykorzystania przez świadczeniodawców
środków zaangażowanych w umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Działania te
ukierunkowane są na optymalne wykorzystanie środków finansowych przeznaczonych na
finansowanie świadczeń opieki zdrowotnej określonych w planie oddziału wojewódzkiego
NFZ i wzrostu wartości umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej – w kontekście
poprawy dostępności do świadczeń zdrowotnych, zakontraktowania większej liczby
świadczeń i opłacenia nadwykonań.
Ponadto należy wskazać, że zgodnie z zarządzeniem Nr 24/2024/DEF Prezesa Narodowego
Funduszu Zdrowia z dnia 4 marca 2024 r. w sprawie zmiany planu finansowego Narodowego
Funduszu Zdrowia na 2024 rok, zabezpieczone zostały środki finansowe w kwocie
2 237 597 tys. zł niezbędne na sfinansowanie kosztów świadczeń opieki zdrowotnej

-- 2 of 7 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
udzielonych w 2023 r. ponad limit wynikający z umowy o udzielanie świadczeń opieki
zdrowotnej w limitowanych i nielimitowanych zakresach świadczeń. Wykorzystując
powyższe środki, zgodnie z informacją Centrali NFZ, dyrektorzy Oddziałów Wojewódzkich
NFZ rozliczyli i sfinansowali świadczenia opieki zdrowotnej udzielone w 2023 r. ponad limit
umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
Ponadto Minister Finansów wyemitował i przekazał NFZ obligacje skarbowe o wartości
3 mld złotych, z przeznaczeniem na konkretne obszary świadczeń, m.in.:
 leczenie onkologiczne i diagnostykę onkologiczną dzieci i dorosłych;
 psychiatrię dziecięcą;
 leczenie i diagnostykę chorób rzadkich dzieci.
Decyzją Minister Zdrowia, Narodowy Fundusz Zdrowia otrzymał wyższą dotację,
celem sfinansowania świadczeń gwarantowanych, w tym w nielimitowanych zakresach
świadczeń:
1) pierwsza transza środków na zwiększenie dotacji podmiotowej dla NFZ na 2024 r.
w kwocie 1 246 mln zł została przeznaczona na zwiększenie kosztów świadczeń
w oddziałach wojewódzkich NFZ w celu sfinansowania nadwykonań w nielimitowanych
zakresach świadczeń za I kw. 2024 r.;
2) w dniu 13 września 2024 r., do NFZ zostały przekazane zwiększone środki w łącznej
wysokości 1 648,65 mln zł, które zostały przeznaczone na sfinansowanie nadwykonań
za I półrocze 2024 r. w zakresach nielimitowanych.
Mając na uwadze przepis art. 31n pkt 2c w związku z art. 31ha ustawy o świadczeniach opieki
zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych Prezes Agencji Oceny Technologii
Medycznych i Taryfikacji przygotował na zlecenie Ministra Zdrowia rekomendację
Nr 48/2024 z dnia 24 maja 2024 r. Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych
i Taryfikacji w sprawie zmiany sposobu lub poziomu finansowania świadczeń opieki
zdrowotnej.
Minister Zdrowia zatwierdziła do realizacji rekomendację w najkorzystniejszym dla
świadczeniodawców wariancie nr 3, tj. uwzględniającym we wzroście cen jednostek
rozliczeniowych skutki realizacji ustawy z dnia 26 maja 2022 r. o zmianie ustawy o sposobie
ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych
w podmiotach leczniczych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r., poz. 2139) oraz
określenie cen minimalnych w wybranych grupach zakresów oraz uwzględnienie we
wzroście kwot zobowiązania NFZ wzrostu wynagrodzeń dla pozostałych form zatrudnienia,
wzrostu inflacji, dokonanie zmiany w wybranych obszarach świadczeń zidentyfikowanych
jako wymagające pilnej interwencji w zakresie zwiększenia poziomu finansowania, w tym
istotnych dla działalności szpitali I i II stopnia poziomów systemu oraz zwiększenie liczby
jednostek sprawozdawczych w ryczałcie PSZ i liczby jednostek rozliczeniowych w obszarach

-- 3 of 7 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
o największym potencjale do wzrostu liczby realizowanych świadczeń, co do których
jednocześnie wystąpiły największe różnice pomiędzy wartością zawartych umów na okres
styczeń-marzec 2024, a wartością udzielonych, sprawozdanych i poprawnie
zweryfikowanych świadczeń w tym okresie.
W związku z powyższym dyrektorzy oddziałów wojewódzkich NFZ przedstawili
świadczeniodawcom aneksy do umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej
implementujące wariant nr 3 rekomendacji Prezesa AOTMiT.
W efekcie powyższego procesu aneksowaniem objęto 35 687 umów o udzielanie świadczeń
opieki zdrowotnej zwiększając ich wartość na II półrocze 2024 r. o 7 856 969 981,23 zł.
Niezależnie od powyższego pragnę zapewnić, że Ministerstwo Zdrowia wspólnie
z Narodowym Funduszem Zdrowia nieustannie podejmują działania umożliwiające
finansowanie świadczeń ponadlimitowych, natomiast jeśli nastąpi konieczność zwiększenia
nakładów finansowych na świadczenia opieki zdrowotnej, Minister Zdrowia może
skorzystać z instrumentu, jakim jest wsparcie z budżetu państwa dla NFZ na finansowanie
świadczeń gwarantowanych, o którym mowa w art. 131d ustawy o świadczeniach,
na podstawie którego minister właściwy do spraw zdrowia jest uprawniony do przekazania
NFZ dotacji podmiotowej lub wpłaty na zasilenie funduszu zapasowego NFZ.
Czy Ministerstwo Zdrowia planuje wprowadzenie mechanizmów, które zapobiegną
ograniczaniu dostępu do specjalistów takich jak kardiolodzy, ortopedzi, czy onkolodzy,
a także przesuwaniu zaplanowanych operacji na przyszły rok? Jeśli tak, jakie są to
mechanizmy i kiedy zostaną wdrożone?
Pragnę zapewnić, że skracanie czasu oczekiwania jest jednym z głównych priorytetów
Ministra Zdrowia, dlatego działania mające na celu zwiększenie dostępności do świadczeń
opieki zdrowotnej podejmowane są systematycznie.
Planowane jest zniesienie limitów w leczeniu szpitalnym. Podjęcie decyzji dotyczącej
zniesienia limitów w leczeniu szpitalnym będzie poprzedzone wypracowaniem rozwiązań
pozwalających na „odwrócenie obecnej piramidy świadczeń”, mających na celu zmianę
struktury udzielanych świadczeń na korzyść trybu ambulatoryjnego oraz wyeliminowanie
bodźców do udzielania świadczeń diagnostycznych i leczniczych o charakterze
ambulatoryjnym w ramach świadczeń szpitalnych, a tym samym osiągnięcie redukcji
kosztów opieki. Niezbędne prace prowadzone są w uruchomionym z dniem 1 stycznia
2024 r. projekcie „Odwrócona Piramida Świadczeń”. W ramach projektu zostaną między
innymi wskazane świadczenia, które mogą być realizowane w ambulatoryjnej opiece
specjalistycznej (AOS), wypracowane mechanizmy umożliwiające płacenie za wynik
(paying for performance) oraz dostosowanie płatności do stopnia złożoności przypadku
i wartości środków niezbędnych do jego realizacji. Działania projektowe mają także na celu
między innymi opracowanie rozwiązań (przede wszystkim budowę pakietów

-- 4 of 7 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
diagnostycznych w AOS, które zastąpią fragmentarycznie udzielane porady) dla
poszczególnych zakresów świadczeń. Pozwolą one na realizację profilaktyki, diagnostyki
i leczenia najbliżej pacjenta, tj. w ramach współpracy podstawowej opieki zdrowotnej
i ambulatoryjnej opieki specjalistycznej oraz odciążenie szpitali z procedur, które mogą być
realizowane na niższych poziomach.
Jednocześnie pragnę wskazać, że wprowadzenie opieki koordynowanej (OK)
w podstawowej opiece zdrowotnej (POZ) powoduje wymierną poprawę jakości opieki
zdrowotnej, zwiększenie dostępności do badań diagnostycznych, konsultacji
specjalistycznych z określonych dziedzin medycyny. W konsekwencji niejednokrotnie
pozwala na zapewnienie odpowiednich świadczeń na poziomie POZ bez konieczności
kierowania pacjenta do leczenia w ramach ambulatoryjnej opieki zdrowotnej lub leczenia
szpitalnego.
Stały rozwój OK stanowi obecnie jeden z priorytetów Ministerstwa Zdrowia.
Jej wprowadzenie pozwoliło na szybsze, skuteczniejsze diagnozowanie i leczenie chorób
przewlekłych oraz ułatwienie dostępu do wybranych specjalistów. Opieka koordynowana
wciąż ewoluuje i planuje się podejmowanie prac celem dalszego zwiększenia zakresu
dostępnych świadczeń.
Obecnie OK jest nakierowana na poprawę sytuacji pacjentów poprzez zwiększenie dostępu
do badań diagnostycznych z obszaru kardiologii, diabetologii, chorób płuc, alergologii,
nefrologii oraz endokrynologii, co pozwala na skuteczniejsze wykrywanie najczęstszych
schorzeń przewlekłych oraz świadczeń zdrowotnych realizowanych w formie wizyt
kompleksowych z opracowaniem Indywidualnego Planu Opieki Medycznej. Powyższy
katalog dostępnych badań poprawia i ułatwia opiekę nad pacjentami chorymi przewlekle,
a także ułatwia prowadzenie edukacji zdrowotnej realizowanej w formie porad
edukacyjnych, co przyczynia się do poprawy, jakości opieki nad pacjentami chorymi
przewlekle. Ponadto OK umożliwia przeprowadzenie świadczeń dietetycznych
realizowanych w formie porad dietetycznych udzielanych przez dietetyków, co stanowi
istotne wsparcie dla pacjentów chorych przewlekle m.in. z cukrzycą i chorobami na tle
miażdżycy oraz kształtuje prozdrowotne nawyki żywieniowe.
Opieka koordynowana obejmuje świadczenia, konsultacje oraz porady:
1) Konsultacje w ramach OK
- konsultacja z lekarzem specjalistą (lekarz POZ - lekarz specjalista)
- konsultacja z lekarzem specjalistą (pacjent - lekarz specjalista)
- konsultacja dietetyczna
2) Porady w ramach OK
- porada edukacyjna
- porada kompleksowa

-- 5 of 7 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
6
Wprowadzenie OK w POZ poszerza listę badań diagnostycznych, które może zlecić lekarz
rodzinny, m.in. o:
- pakiet badań tarczycowych: antyTPO, antyTSHR, antyTG
- EKG wysiłkowe
- Holter EKG (24, 48, 72 godz.)
- USG Doppler naczyń kończyn dolnych
- ECHO serca.
Szczegółowy wykaz świadczenia w ramach OK obejmuje:
- albuminuria (stężenie albumin w moczu)
- UACR (wskaźnik albumina/kreatynina w moczu)
- antyTPO (przeciwciała przeciw peroksydazie tarczycowej)
- antyTSHR (przeciwciała przeciw receptorom TSH)
- antyTG (przeciwciała przeciw tyreoglobulinie).
- EKG wysiłkowe (próba wysiłkowa EKG)
- Holter EKG (24, 48, 72 - godzinna rejestracja EKG)
- Holter RR (24-godzinna rejestracja ciśnienia tętniczego)
- USG Doppler tętnic szyjnych, żył obu kończyn dolnych, tętnic obu kończyn dolnych
- ECHO serca przezklatkowe
- Spirometria (wraz z próbą rozkurczową)
W ramach realizacji zadań opieki koordynowanej wprowadzono funkcję koordynatora,
który uczestniczy w ww. procesach i wspiera pacjentów w zakresie m.in. ustalania terminów
badań, wizyt i konsultacji zleconych przez lekarza POZ oraz porad edukacyjnych
i dietetycznych, przekazywania informacji o kolejnych etapach terapii oraz dbanie
o przepływ informacji pomiędzy wszystkimi realizatorami świadczeń zdrowotnych.
Obecnie planuje się podjęcie prac polegających na poszerzeniu istniejących świadczeń
o dodatkowe elementy umożliwiające diagnozowanie i leczenie kolejnych schorzeń.
Planowane jest także dalsze wspieranie podmiotów leczniczych, które przystąpiły do OK
oraz pozyskiwanie nowych świadczeniodawców, bowiem, co należy podkreślić, poszerzenie
przez podmioty lecznicze dostępnych świadczeń o tę formę zintegrowanej opieki opiera się
na zasadzie dobrowolności. Podejmowane są dalsze kroki o charakterze premiującym,
by przekonać coraz więcej placówek medycznych do przystąpienia do OK.
Należy zauważyć, iż według danych na dzień 29.03.2024 r. w skali kraju podpisano 1 997
umów na realizację OK, co stanowi 33% ogółu zawartych umów w zakresie POZ. Objęto tym
samym populację 2 941 755 pacjentów poniżej 18 r. ż., oraz 11 388 662 pacjentów dorosłych,
co stanowi łącznie 42% ogółu populacji objętej POZ.
Obecnie liczba zawartych umów w ramach OK wzrosła - według danych na dzień 24 września
2024 r. w skali kraju podpisano 2 272 umów na realizację OK (przy 2 841 wniosków),

-- 6 of 7 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
7
co stanowi 37% ogółu zawartych umów w zakresie POZ. Objęto tym samym populację
3 387 819 pacjentów poniżej 18 r. ż., oraz 12 986 393 pacjentów dorosłych, co stanowi
łącznie 48% ogółu populacji objętej POZ.
Należy pamiętać, że opieka koordynowana oraz programy profilaktyczne mają na celu
zintegrowanie opieki zdrowotnej nad pacjentem w podstawowej opiece zdrowotnej,
wzrost efektywności podejmowanych działań na rzecz poprawy zdrowia pacjenta i poprawę
jakości udzielanych świadczeń, co pozwala na osiągnięcie efektu zdrowotnego już na tym
poziomie, bez konieczności kierowania pacjenta do ambulatoryjnej opieki specjalistycznej
lub lecznictwa szpitalnego.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/

-- 7 of 7 --