Interpelacja nr 4864
Interpelacja w sprawie pojęcia podatnika rozpoczynającego działalność gospodarczą w podatku dochodowym od osób prawnych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (75%)
Treść wystąpienia poselskiego
Treść wystąpienia poselskiego jest w trakcie pobierania...
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
16
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
7 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (16)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8523 znaków
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 5 listopada 2024 roku
Sprawa: Interpelacja nr 4864 w sprawie pojęcia podatnika rozpoczynającego
działalność gospodarczą w podatku dochodowym od osób prawnych
- Sławomir Mentzen
Znak sprawy: DD8.054.7.2024
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Szanowny Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację z dnia 25 września 2024 r. nr 4864 Pana Posła
Sławomira Mentzena w sprawie pojęcia podatnika rozpoczynającego działalność
gospodarczą w podatku dochodowym od osób prawnych, przedstawiam poniższe
wyjaśnienia.
Na wstępie pragnę podkreślić, że w przypadku wątpliwości co do poprawności
zastosowania przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie, podatnik
może wystąpić do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej o wydanie
indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, o której mowa w art.
14b § 1 o.p1.
Czy w Pańskiej ocenie rozpoczęcie działalności gospodarczej należy utożsamiać
wraz z pierwszym zdarzeniem gospodarczym, które wywoła skutki podatkowe
w podatku dochodowym od osób prawnych, tj. uzyskanie pierwszego przychodu
podatkowego lub poniesienie pierwszego wydatku, który może zostać uznany za
podatkowy koszt uzyskania przychodu?
W kontekście podnoszonego w wystąpieniu zagadnienia - dotyczącego momentu
rozpoczęcia prowadzenia działalności, czy to poprzez uzyskanie pierwszego
przychodu podatkowego, czy poniesienie pierwszego wydatku uznawanego za koszt
1 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 z późn. zm.
-- 1 of 4 --
2/4
uzyskania przychodu - należy zwrócić uwagę, że ustawa CIT2 nie reguluje tej kwestii.
W szczególności przepisy art. 12 ustawy CIT, jak i art. 15 ustawy CIT wskazują
jedynie na generalne zasady postępowania w odniesieniu odpowiednio do
przychodów i kosztów uzyskania przychodów, ale nie w samym kontekście ustalenia
momentu rozpoczęcia działalności.
Z uwagi na powyższe ocena skutków podatkowych powinna być dokonywana
w oparciu o konkretne okoliczności danej indywidualnej sprawy, przy uwzględnieniu
wszystkich uwarunkowań mogących mieć wpływ na obowiązek w podatku
dochodowym (również w odniesieniu do momentu powstania przychodu, czy ujęcia
danego wydatku w kosztach podatkowych).
Przechodząc do definicji działalności gospodarczej pragnę zwrócić uwagę na treść
art. 3 pkt 9 o.p., który stanowi, że przez działalność gospodarczą rozumie się każdą
działalność zarobkową w rozumieniu przepisów ustawy prawo przedsiębiorców3,
w tym wykonywanie wolnego zawodu, a także każdą inną działalność zarobkową
wykonywaną we własnym imieniu i na własny lub cudzy rachunek, nawet gdy inne
ustawy nie zaliczają tej działalności do działalności gospodarczej lub osoby
wykonującej taką działalność – do przedsiębiorców.
Z kolei art. 3 ustawy - Prawo przedsiębiorców stanowi, iż działalnością gospodarczą
jest zorganizowana działalność zarobkowa, wykonywana we własnym imieniu
i w sposób ciągły.
Bardziej precyzyjnie tę kwestię reguluję ustawa o rachunkowości4 , której art. 12 ust.
1 pkt 1 stanowi, że księgi rachunkowe otwiera się na dzień rozpoczęcia działalności,
którym jest dzień pierwszego zdarzenia wywołującego skutki o charakterze
majątkowym lub finansowym – w ciągu 15 dni od zaistnienia tych zdarzeń.
Przepisy te nie wskazują jednak w sposób jednoznaczny dnia, ani czynności, które
decydowałyby o rozpoczęciu działalności gospodarczej. W mojej ocenie nie jest
jednak zasadne bezwzględne utożsamianie momentu rozpoczęcia działalności
z faktem wystąpienia pierwszego przychodu czy też kosztu podatkowego.
Rozpoczęcie przez spółkę działalności wiąże się bowiem nie tylko z uzyskiwaniem
przychodów, bądź ponoszeniem kosztów rozpoznawanych dla celów podatkowych.
Przejawem działalności może być bowiem również inne zdarzenie gospodarcze
wywołujące skutki o charakterze gospodarczym, majątkowym lub finansowym.
Jakie kryteria muszą być spełnione, aby podatnik mógł być uznany za
rozpoczynającego działalność gospodarczą w rozumieniu art. 28j ust. 2 pkt
2 ustawy o CIT?
2 Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, Dz. U. z 2023 r. poz. 2805
z późn. zm.
3 Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców, Dz. U. z 2024 r. poz. 236 z późn. zm.
4 Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, Dz. U. z 2023 r. poz. 120 z późn. zm.
-- 2 of 4 --
3/4
Podatnikiem rozpoczynającym prowadzenie działalności gospodarczej, o którym
mowa w art. 28j ust. 2 pkt 2 ustawy CIT może być wyłącznie podatnik podatku CIT,
który skutecznie wybrał opodatkowanie ryczałtem od dochodów spółek, zgodnie
z przepisami rozdziału 6b ustawy CIT. Ponadto taki podatnik musi faktycznie
rozpoczynać prowadzenie działalności gospodarczej tj. nie może być nim, co do
zasady, podatnik, który powstał w wyniku przekształcenia innego podmiotu.
Czy w kontekście stosowania przepisów o ryczałcie od dochodów spółek
podatnik, który wcześniej prowadził jednoosobową działalność gospodarczą,
a następnie przekształcił ją w spółkę z o.o., może być uznany za rozpoczynającego
działalność gospodarczą?
Spółka z o.o. powstała z przekształcenia jednoosobowej działalności gospodarczej
nie może być uznana za podatnika rozpoczynającego działalność gospodarczą. Nie
budzi wątpliwości, że przedsiębiorca będący dotychczas podatnikiem podatku PIT5
wraz z przekształceniem jednoosobowej działalności gospodarczej w spółkę z o.o.
staje się podatnikiem podatku CIT. Nie sposób jednak uznać, że podatnik taki
rozpoczyna prowadzenie działalności gospodarczej. Z samej instytucji
przekształcenia wynika bowiem wprost, że zamiarem przedsiębiorcy jest
kontynuacja prowadzonej dotychczas działalności gospodarczej w ramach innej
formy organizacyjno-prawnej, a nie rozpoczęcie prowadzenia działalności
gospodarczej.
Pogląd zgodnie z którym sp. z o.o. powstała z przekształcenia jednoosobowej
działalności gospodarczej nie może być uznana za podatnika rozpoczynającego
prowadzenie działalności gospodarczej na gruncie rozdziału 6b ustawy CIT
prezentowany jest przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w wydawanych
przez niego interpretacjach indywidualnych6, których prawidłowość potwierdza
większość wyroków sądów administracyjnych7.
Jeżeli odpowiedź na pytanie 3 będzie negatywna - czy taki podatnik posiada status
"małego podatnika", jeżeli spełnia warunki określone w art. 4a pkt 10 ustawy
o CIT, biorąc pod uwagę przychody uzyskane w poprzednim roku podatkowym
w ramach poprzedniej formy prawnej?
5 Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, Dz. U. z 2024 r. poz. 226
z późn. zm.
6 Takie stanowisko Dyrektor KIS przedstawił. m.in. w interpretacjach indywidualnych z dnia 11 sierpnia
2023 r., nr 0111-KDIB1-1.4010.307.2023.2.KM (ID 557507), 13 grudnia 2023 r., nr 0111- KDIB2-
1.4010.466.2023.1.AS (ID 573165), 13 grudnia 2023 r., nr 0111-KDIB1- 2.4010.591.2023.1.MK (ID
573343) oraz 21 lutego 2024 r., nr 0111 KDIB2-1.4010.568.2023.1.AJ (ID 579470).
7 Zob. wyrok WSA w Łodzi z dnia 9 maja 2024 r. sygn. akt I SA/Łd 138/24 (orzeczenie prawomocne)
i wyrok WSA w Krakowie z dnia 19 października 2023 r. sygn. akt I SA/Kr 825/23 (orzeczenie
nieprawomocne) oraz wydany w zbliżonym stanie faktycznym wyrok WSA w Poznaniu z dnia 26
października 2023 r. sygn. akt I SA/Po 469/23 (orzeczenie prawomocne) i wyrok WSA w Kielcach z dnia
29 lutego 2024 r. sygn. akt I SA/Ke 49/24 (orzeczenie prawomocne). Odmienne orzekł WSA we
Wrocławiu w wyroku z dnia 4 lipca 2024 r. sygn. akt I SA/Wr 105/24 (orzeczenie nieprawomocne).
-- 3 of 4 --
4/4
Przymiot małego podatnika, o którym mowa w art. 4a pkt 10 ustawy CIT, nabywa
podatnik, u którego wartość przychodu ze sprzedaży (wraz z kwotą należnego
podatku od towarów i usług) nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym
wyrażonej w złotych kwoty odpowiadającej równowartości 2 000 000 euro
(przeliczenia kwot wyrażonych w euro dokonuje się według średniego kursu euro
ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na pierwszy dzień roboczy października
poprzedniego roku podatkowego, w zaokrągleniu do 1000 zł).
Nie ma prawnych przeszkód, aby podatnik – sp. z o.o., która powstała
z przekształcenia jednoosobowej działalności gospodarczej – był uznany za małego
podatnika, jeśli spełnione zostaną warunki określone w art. 4a pkt 10 ustawy CIT.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
-- 4 of 4 --
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 5 listopada 2024 roku
Sprawa: Interpelacja nr 4864 w sprawie pojęcia podatnika rozpoczynającego
działalność gospodarczą w podatku dochodowym od osób prawnych
- Sławomir Mentzen
Znak sprawy: DD8.054.7.2024
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Szanowny Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację z dnia 25 września 2024 r. nr 4864 Pana Posła
Sławomira Mentzena w sprawie pojęcia podatnika rozpoczynającego działalność
gospodarczą w podatku dochodowym od osób prawnych, przedstawiam poniższe
wyjaśnienia.
Na wstępie pragnę podkreślić, że w przypadku wątpliwości co do poprawności
zastosowania przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie, podatnik
może wystąpić do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej o wydanie
indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, o której mowa w art.
14b § 1 o.p1.
Czy w Pańskiej ocenie rozpoczęcie działalności gospodarczej należy utożsamiać
wraz z pierwszym zdarzeniem gospodarczym, które wywoła skutki podatkowe
w podatku dochodowym od osób prawnych, tj. uzyskanie pierwszego przychodu
podatkowego lub poniesienie pierwszego wydatku, który może zostać uznany za
podatkowy koszt uzyskania przychodu?
W kontekście podnoszonego w wystąpieniu zagadnienia - dotyczącego momentu
rozpoczęcia prowadzenia działalności, czy to poprzez uzyskanie pierwszego
przychodu podatkowego, czy poniesienie pierwszego wydatku uznawanego za koszt
1 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 z późn. zm.
-- 1 of 4 --
2/4
uzyskania przychodu - należy zwrócić uwagę, że ustawa CIT2 nie reguluje tej kwestii.
W szczególności przepisy art. 12 ustawy CIT, jak i art. 15 ustawy CIT wskazują
jedynie na generalne zasady postępowania w odniesieniu odpowiednio do
przychodów i kosztów uzyskania przychodów, ale nie w samym kontekście ustalenia
momentu rozpoczęcia działalności.
Z uwagi na powyższe ocena skutków podatkowych powinna być dokonywana
w oparciu o konkretne okoliczności danej indywidualnej sprawy, przy uwzględnieniu
wszystkich uwarunkowań mogących mieć wpływ na obowiązek w podatku
dochodowym (również w odniesieniu do momentu powstania przychodu, czy ujęcia
danego wydatku w kosztach podatkowych).
Przechodząc do definicji działalności gospodarczej pragnę zwrócić uwagę na treść
art. 3 pkt 9 o.p., który stanowi, że przez działalność gospodarczą rozumie się każdą
działalność zarobkową w rozumieniu przepisów ustawy prawo przedsiębiorców3,
w tym wykonywanie wolnego zawodu, a także każdą inną działalność zarobkową
wykonywaną we własnym imieniu i na własny lub cudzy rachunek, nawet gdy inne
ustawy nie zaliczają tej działalności do działalności gospodarczej lub osoby
wykonującej taką działalność – do przedsiębiorców.
Z kolei art. 3 ustawy - Prawo przedsiębiorców stanowi, iż działalnością gospodarczą
jest zorganizowana działalność zarobkowa, wykonywana we własnym imieniu
i w sposób ciągły.
Bardziej precyzyjnie tę kwestię reguluję ustawa o rachunkowości4 , której art. 12 ust.
1 pkt 1 stanowi, że księgi rachunkowe otwiera się na dzień rozpoczęcia działalności,
którym jest dzień pierwszego zdarzenia wywołującego skutki o charakterze
majątkowym lub finansowym – w ciągu 15 dni od zaistnienia tych zdarzeń.
Przepisy te nie wskazują jednak w sposób jednoznaczny dnia, ani czynności, które
decydowałyby o rozpoczęciu działalności gospodarczej. W mojej ocenie nie jest
jednak zasadne bezwzględne utożsamianie momentu rozpoczęcia działalności
z faktem wystąpienia pierwszego przychodu czy też kosztu podatkowego.
Rozpoczęcie przez spółkę działalności wiąże się bowiem nie tylko z uzyskiwaniem
przychodów, bądź ponoszeniem kosztów rozpoznawanych dla celów podatkowych.
Przejawem działalności może być bowiem również inne zdarzenie gospodarcze
wywołujące skutki o charakterze gospodarczym, majątkowym lub finansowym.
Jakie kryteria muszą być spełnione, aby podatnik mógł być uznany za
rozpoczynającego działalność gospodarczą w rozumieniu art. 28j ust. 2 pkt
2 ustawy o CIT?
2 Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, Dz. U. z 2023 r. poz. 2805
z późn. zm.
3 Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców, Dz. U. z 2024 r. poz. 236 z późn. zm.
4 Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, Dz. U. z 2023 r. poz. 120 z późn. zm.
-- 2 of 4 --
3/4
Podatnikiem rozpoczynającym prowadzenie działalności gospodarczej, o którym
mowa w art. 28j ust. 2 pkt 2 ustawy CIT może być wyłącznie podatnik podatku CIT,
który skutecznie wybrał opodatkowanie ryczałtem od dochodów spółek, zgodnie
z przepisami rozdziału 6b ustawy CIT. Ponadto taki podatnik musi faktycznie
rozpoczynać prowadzenie działalności gospodarczej tj. nie może być nim, co do
zasady, podatnik, który powstał w wyniku przekształcenia innego podmiotu.
Czy w kontekście stosowania przepisów o ryczałcie od dochodów spółek
podatnik, który wcześniej prowadził jednoosobową działalność gospodarczą,
a następnie przekształcił ją w spółkę z o.o., może być uznany za rozpoczynającego
działalność gospodarczą?
Spółka z o.o. powstała z przekształcenia jednoosobowej działalności gospodarczej
nie może być uznana za podatnika rozpoczynającego działalność gospodarczą. Nie
budzi wątpliwości, że przedsiębiorca będący dotychczas podatnikiem podatku PIT5
wraz z przekształceniem jednoosobowej działalności gospodarczej w spółkę z o.o.
staje się podatnikiem podatku CIT. Nie sposób jednak uznać, że podatnik taki
rozpoczyna prowadzenie działalności gospodarczej. Z samej instytucji
przekształcenia wynika bowiem wprost, że zamiarem przedsiębiorcy jest
kontynuacja prowadzonej dotychczas działalności gospodarczej w ramach innej
formy organizacyjno-prawnej, a nie rozpoczęcie prowadzenia działalności
gospodarczej.
Pogląd zgodnie z którym sp. z o.o. powstała z przekształcenia jednoosobowej
działalności gospodarczej nie może być uznana za podatnika rozpoczynającego
prowadzenie działalności gospodarczej na gruncie rozdziału 6b ustawy CIT
prezentowany jest przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w wydawanych
przez niego interpretacjach indywidualnych6, których prawidłowość potwierdza
większość wyroków sądów administracyjnych7.
Jeżeli odpowiedź na pytanie 3 będzie negatywna - czy taki podatnik posiada status
"małego podatnika", jeżeli spełnia warunki określone w art. 4a pkt 10 ustawy
o CIT, biorąc pod uwagę przychody uzyskane w poprzednim roku podatkowym
w ramach poprzedniej formy prawnej?
5 Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, Dz. U. z 2024 r. poz. 226
z późn. zm.
6 Takie stanowisko Dyrektor KIS przedstawił. m.in. w interpretacjach indywidualnych z dnia 11 sierpnia
2023 r., nr 0111-KDIB1-1.4010.307.2023.2.KM (ID 557507), 13 grudnia 2023 r., nr 0111- KDIB2-
1.4010.466.2023.1.AS (ID 573165), 13 grudnia 2023 r., nr 0111-KDIB1- 2.4010.591.2023.1.MK (ID
573343) oraz 21 lutego 2024 r., nr 0111 KDIB2-1.4010.568.2023.1.AJ (ID 579470).
7 Zob. wyrok WSA w Łodzi z dnia 9 maja 2024 r. sygn. akt I SA/Łd 138/24 (orzeczenie prawomocne)
i wyrok WSA w Krakowie z dnia 19 października 2023 r. sygn. akt I SA/Kr 825/23 (orzeczenie
nieprawomocne) oraz wydany w zbliżonym stanie faktycznym wyrok WSA w Poznaniu z dnia 26
października 2023 r. sygn. akt I SA/Po 469/23 (orzeczenie prawomocne) i wyrok WSA w Kielcach z dnia
29 lutego 2024 r. sygn. akt I SA/Ke 49/24 (orzeczenie prawomocne). Odmienne orzekł WSA we
Wrocławiu w wyroku z dnia 4 lipca 2024 r. sygn. akt I SA/Wr 105/24 (orzeczenie nieprawomocne).
-- 3 of 4 --
4/4
Przymiot małego podatnika, o którym mowa w art. 4a pkt 10 ustawy CIT, nabywa
podatnik, u którego wartość przychodu ze sprzedaży (wraz z kwotą należnego
podatku od towarów i usług) nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym
wyrażonej w złotych kwoty odpowiadającej równowartości 2 000 000 euro
(przeliczenia kwot wyrażonych w euro dokonuje się według średniego kursu euro
ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na pierwszy dzień roboczy października
poprzedniego roku podatkowego, w zaokrągleniu do 1000 zł).
Nie ma prawnych przeszkód, aby podatnik – sp. z o.o., która powstała
z przekształcenia jednoosobowej działalności gospodarczej – był uznany za małego
podatnika, jeśli spełnione zostaną warunki określone w art. 4a pkt 10 ustawy CIT.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
-- 4 of 4 --