Interpelacja w sprawie problemów przed jakimi stoją pacjenci z chorobami układu oddechowego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 4851
do ministra zdrowia
w sprawie problemów przed jakimi stoją pacjenci z chorobami układu oddechowego
Zgłaszający: Adrian Witczak, Michał Kołodziejczak, Patryk Jaskulski, Alicja Łepkowska-Gołaś, Katarzyna Kierzek-Koperska
Data wpływu: 16-09-2024
Szanowna Pani Minister,
na podstawie art. 115 ust. 1 Konstytucji RP, art. 14 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora oraz art. 191 i 192 Regulaminu Sejmu RP zwracam się do Pani Minister z interpelacją w sprawie problemów przed jakimi stoją pacjenci z chorobami układu oddechowego.
Zwracają się do mnie organizacje pacjenckie działające na rzecz poprawy jakości życia osób z chorobami płucnymi oraz pacjenci pulmonologiczni cierpiący na różnorodne choroby płucne. Mierzą się oni w codziennym życiu z szeregiem problemów.
Pierwszy problem to refundacja zestawów dla pacjentów z mukowiscydozą i pierwotną dyskinezą rzęsek. Zestawy są refundowane w ramach wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie, ale pojawiają się w tym względzie liczne trudności. Dotyczą one przede wszystkim pacjentów wchodzących w dorosłość. Po ukończeniu 18. roku życia, częstotliwość wymiany zestawów wynosi 6 miesięcy. Lekarz może skrócić ten okres i wypisać większą liczbę zestawów, jednak jedynie dzieciom do 18. roku życia oraz dorosłym pacjentom ze znacznym stopniem niepełnosprawności. Pozostałym pacjentom przysługuje jedynie jeden zestaw na pół roku. Warto zaznaczyć, że ze względów epidemiologicznych zestawy te mają wbudowany chip zliczający użycia, więc nie mogą być one używane w nieskończoność. Wykonując codzienny drenaż drzewa oskrzelowego, pacjent potrzebuje dwóch zestawów na miesiąc, a w przypadku zaostrzeń nawet więcej. Pacjenci przekraczający 18. rok życia muszą stawiać czoła licznym wyzwaniom dorosłości, takim jak zdobycie wykształcenia, znalezienie pracy i usamodzielnienie się. W tej sytuacji problem z zakupem niezbędnych zestawów staje się często zbyt dużym obciążeniem. Pacjenci bez znacznego stopnia niepełnosprawności nie rozumieją, dlaczego jako dzieci przez 18 lat mieli prawo do większej ilości zestawów, a po uzyskaniu pełnoletności, z dnia na dzień, tracą tę możliwość.
Drugim problemem, na który zwracają uwagę organizacje i pacjenci, jest liczba wystawianych zleceń na zestawy do urządzeń do drenażu drzewa oskrzelowego. Pacjenci skarżą się, że lekarze często odmawiają wystawienia większej ilości zleceń. Pacjenci muszą nawet co miesiąc udawać się do lekarza, aby uzyskać nowe zlecenie, co generuje dodatkowe koszty związane z dojazdami. Jest to szczególnie uciążliwe dla pacjentów mieszkających w odległych rejonach, gdzie dostęp do specjalistów jest ograniczony. Częste odmowy lekarzy wynikają z kilku powodów. Przede wszystkim, lekarze obawiają się kontroli Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ) i związanych z nimi konsekwencji. Ponadto, system informatyczny używany do wystawiania zleceń jest złożony i czasochłonny, co dodatkowo zniechęca lekarzy do wystawiania większej liczby zleceń. Proces ten wymaga od lekarzy poświęcenia znacznej ilości czasu na wypełnianie skomplikowanych formularzy, co jest pracochłonne i może wpływać na ich zdolność do efektywnego zarządzania czasem podczas wizyt pacjentów. Pacjenci stosujący urządzenia do drenażu drzewa oskrzelowego na stałe, są zmuszeni do częstych wizyt u lekarza w celu uzyskania nowych zleceń. W wielu przypadkach pacjenci relacjonują, że muszą rezygnować z pracy lub innych obowiązków, aby dotrzeć na wizytę, co negatywnie wpływa na ich codzienne życie. Dodatkowo, pacjenci często napotykają na sytuacje, w których lekarze w mniejszych ośrodkach medycznych odmawiają wystawienia większej liczby zleceń ze względu na brak zrozumienia specyfiki ich choroby oraz potrzeb terapeutycznych.
Trzeci problem to ograniczona dostępność wyrobów medycznych, tzn. zamknięty katalog wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie. Obecnie refundowane zestawy do urządzeń do drenażu drzewa oskrzelowego, mimo problemów opisanych powyżej, są dostępne dla pacjentów z mukowiscydozą i pierwotną dyskinezą rzęsek. To ważne, że w Polsce istnieją rozwiązania wspierające pacjentów z tymi schorzeniami, co znacząco poprawia jakość ich życia. Jednakże, aby odpowiedzieć na potrzeby szerszej grupy pacjentów, konieczne jest rozszerzenie katalogu wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie o częstsze choroby pulmonologiczne. Niestety pacjenci, jeśli nie chorują na mukowiscydozę czy pierwotną dyskinezę rzęsek, są pozbawieni dostępu do refundowanych zestawów. Podobnie pacjenci z POChP, ciężkimi rozstrzeniami oskrzeli, czy ciężką astmą również nie mają możliwości skorzystania z refundacji na te niezbędne wyroby medyczne. Rozszerzenie katalogu wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie mogłoby znacząco poprawić jakość życia wielu pacjentów i zapewnić im potrzebne wsparcie w walce z chorobami płucnymi.
Kolejny problem to kwestia finansowania zakupu urządzeń do drenażu drzewa oskrzelowego. Aby je zakupić pacjenci muszą samodzielnie zbierać fundusze. Jednak wielu pacjentów napotyka znaczne trudności w zgromadzeniu wymaganej kwoty w rozsądnym czasie. Pacjenci często składają więc prośby o dofinansowanie do powiatowych centrów pomocy rodzinie (PCPR) w ramach Systemu Obsługi Wsparcia (SOW) finansowanego ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON). Niestety, takie wnioski prawie zawsze są odrzucane. Powód, który podaje się przy odrzuceniu, to brak możliwości dofinansowywania wyrobów medycznych. Stawia to pacjentów w trudnej sytuacji, zmuszając ich do długotrwałego oczekiwania na uzyskanie niezbędnych funduszy, co znacząco opóźnia rozpoczęcie koniecznej terapii.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister o udzielenie wyjaśnień i odpowiedzi na następujące pytania:
Czy ministerstwo podejmie działania mające na celu umożliwienie zwiększenia częstotliwości wymiany zestawów dla pacjentów wchodzących w dorosłość niebędących pacjentami ze znacznym stopniem niepełnosprawności?
Czy ministerstwo zauważa problem związany z liczbą wystawianych zleceń na zestawy do urządzeń do drenażu drzewa oskrzelowego? Czy ministerstwo rozważa uproszczenie systemu wystawiania zleceń na zestawy do urządzenia do drenażu drzewa oskrzelowego?
Czy ministerstwo rozważa poszerzenie zamkniętego katalogu wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie o zestawy do urządzeń do drenażu drzewa oskrzelowego dla pacjentów z chorobami innymi niż mukowiscydoza i pierwotna dyskineza rzęsek?
Czy ministerstwo przewiduje przeznaczenie środków finansowych na refundację zakupu urządzeń do drenażu drzewa oskrzelowego, żeby poprawić jakość życia wielu pacjentów pulmonologicznych?
Z wyrazami szacunku
Adrian Witczak
Podsekretarz stanu Marek Kos
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8232 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
PLR2.050.41.2024.AK.2
Warszawa, 10 października 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 4851 z 25 września 2024 r. Pana Adriana
Witczaka, Posła na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej i Grupy Posłów, w sprawie
problemów przed jakimi stoją pacjenci z chorobami układu oddechowego,
uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji., Minister Zdrowia prosi o
przyjęcie poniższych informacji.
Kwestię refundacji wyrobów medycznych reguluje rozporządzenie Ministra
Zdrowia z dnia 29 maja 2017 r. w sprawie wykazu wyrobów medycznych
wydawanych na zlecenie (Dz. U. z 2024 r. poz. 500, z późn. zm.), zwane dalej
„rozporządzeniem”.
W ramach kodu U.05.01 załącznika do rozporządzenia możliwe jest zaopatrzenie
w urządzenia do drenażu układu oddechowego wytwarzające podwyższone lub
zmienne ciśnienie wydechowe: zestaw oddechowy do drenażu autogenicznego
albo trenażer oddechowy z manometrem lub bez manometru. Limity finansowania
ze środków publicznych dla ww. pozycji wynoszą 250 zł za sztukę zestaw
oddechowy, 470 zł za sztukę trenażer oddechowy z manometrem i 250 zł za sztukę
trenażer oddechowy bez manometru. Udział własny pacjenta w limicie
finansowania wynosi 0%. Kryteriami przyznawania są mukowiscydoza i pierwotna
dyskineza rzęsek. Okres użytkowania dla ww. pozycji wykazu określono jako raz na
6 miesięcy.
W tym miejscu należy zaznaczyć, że okres użytkowania wyrobu medycznego może
ulec skróceniu w przypadkach opisanych w objaśnieniu nr 4 załącznika do
rozporządzenia i taka możliwość dotyczy oznaczonych tym objaśnieniem pozycji
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
wykazu wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie. Jednocześnie zgodnie
z art. 47 ust. 1a i 1b ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki
zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 146,
z późn. zm.), zwana dalej „ustawą o świadczeniach” świadczeniobiorcom:
do 18 r.ż., u których stwierdzono ciężkie i nieodwracalne upośledzenie albo
nieuleczalną chorobę zagrażającą życiu, które powstały w prenatalnym okresie
rozwoju dziecka lub w czasie porodu, na podstawie zaświadczenia lekarza
podstawowej opieki zdrowotnej lub lekarza ubezpieczenia zdrowotnego,
posiadającego specjalizację II stopnia lub tytuł specjalisty w dziedzinie:
położnictwa i ginekologii, perinatologii, neonatologii, pediatrii, neurologii
dziecięcej, kardiologii dziecięcej lub chirurgii dziecięcej,
posiadającym orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności;
posiadającym orzeczenie o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami:
konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku
ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz
konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie
jego leczenia, rehabilitacji i edukacji
przysługuje prawo do wyrobów medycznych określonych w przepisach wydanych
na podstawie art. 38 ust. 4 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków,
środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów
medycznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 930, z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą
o refundacji”, na zlecenie osoby uprawnionej, o której mowa w art. 2 pkt 14 ustawy
o refundacji, do wysokości limitu finansowania ze środków publicznych
określonego w tych przepisach, według wskazań medycznych bez uwzględnienia
okresów użytkowania. O ilości miesięcznego zaopatrzenia w te wyroby decyduje
każdorazowo osoba uprawniona do wystawienia zlecenia.
Katalog osób uprawnionych do wystawienia zlecenia na wyroby medyczne
określone w ramach kodu U.05.01 załącznika do rozporządzenia obejmuje nie tylko
lekarzy specjalistów, ale również np. lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej, tj.:
lekarz posiadający specjalizację w dziedzinie chorób płuc,
lekarz posiadający specjalizację w dziedzinie chorób płuc dzieci,
lekarz posiadający specjalizację w dziedzinie chorób wewnętrznych,
felczer ubezpieczenia zdrowotnego,
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
specjalista w dziedzinie fizjoterapii,
lekarz posiadający specjalizację w dziedzinie ftyzjatrii,
lekarz posiadający specjalizację w dziedzinie ftyzjatrii dziecięcej,
lekarz posiadający specjalizację w dziedzinie geriatrii,
lekarz spełniający wymagania do wykonywania świadczeń gwarantowanych
z zakresu opieki paliatywnej i hospicyjnej, realizowanych w warunkach
domowych, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 31d
ustawy o świadczeniach, w zakresie wykonywania tych świadczeń,
lekarz posiadający specjalizację w dziedzinie laryngologii,
lekarz posiadający specjalizację w dziedzinie medycyny rodzinnej,
lekarz posiadający specjalizację w dziedzinie neurologii,
lekarz posiadający specjalizację w dziedzinie pediatrii,
lekarz podstawowej opieki zdrowotnej,
lekarz posiadający specjalizację w dziedzinie rehabilitacji lub rehabilitacji
medycznej, lub rehabilitacji ogólnej, lub rehabilitacji w chorobach narządu
ruchu.
Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 38c ust. 1 ustawy o refundacji zlecenia
mogą być wystawiane po uprzednim osobistym badaniu fizykalnym
świadczeniobiorcy lub badaniu za pośrednictwem systemów teleinformatycznych
lub systemów łączności, a w przypadku zaopatrzenia w wyroby medyczne
przysługujące comiesięcznie - także na podstawie dokumentacji medycznej
świadczeniobiorcy. Niemniej jednak decyzję o wystawieniu zlecenia zawsze
podejmuje osoba uprawniona np. lekarz na podstawie oceny stanu zdrowia
pacjenta oraz kryteriów przyznawania wyrobów medycznych określonych
w załączniku do rozporządzenia.
Jednocześnie informuję, że zasady wystawiania zleceń na wyroby medyczne
określone kodem U.05.01 w ramach załącznika do rozporządzenia, w tym np.
zakres informacji zawartych w zleceniu, nie różnią się od innych pozycji wykazu
wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie.
W tym miejscu podkreślenia wymaga fakt, że w wykazie wyrobów medycznych
wydawanych na zlecenie znajduje się 231 grup wyrobów medycznych, które
w całości bądź w części są finansowane ze środków publicznych. Intencją wykazu
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie jest zabezpieczenie potrzeb
różnych grup pacjentów w jak największym stopniu, przy jednoczesnym
uwzględnieniu możliwości finansowych Narodowego Funduszu Zdrowia, dlatego
też nie wszystkie postulaty zgłaszane do resortu zdrowia mogą być zrealizowane.
Należy zaznaczyć, iż w Polsce – podobnie jak we wszystkich krajach – priorytetem
systemu opieki zdrowotnej jest sprawiedliwe społecznie gospodarowanie
publicznymi środkami przeznaczonymi na finansowanie świadczeń zdrowotnych.
Działając w ramach obowiązujących przepisów oraz starannie równoważąc
interesy różnych grup pacjentów partycypujących w systemie refundacji, a także
kładąc nacisk na dbałość o dyscyplinę finansów publicznych, podejmowane są
wielokierunkowe działania w celu udostępniania pacjentom różnych opcji
terapeutycznych. Jednocześnie należy zauważyć, że środki finansowe
przeznaczone na refundację są ograniczone, zatem istotne jest racjonalne
wprowadzanie na wykaz kolejnych grup wyrobów medycznych czy zmian
w limitach już istniejących.
Niemniej jednak, zgłoszone uwagi zostaną rozpatrzone przy kolejnych
nowelizacjach rozporządzenia.
Odnosząc się natomiast do zagadnień związanych z funkcjonowaniem systemu
dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób
Niepełnosprawnych (PFRON) dla osób z niepełnosprawnością do zakupu
przedmiotów ortopedycznych, środków pomocniczych oraz sprzętu
rehabilitacyjnego uprzejmie informuję, że kwestia ta pozostaje poza właściwością
Ministra Zdrowia, a nadzór nad PFRON sprawuje minister właściwy do spraw
zabezpieczenia społecznego, tj. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Marek Kos
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --