Interpelacja nr 4840
Interpelacja w sprawie uzyskania jednoznacznej, oficjalnej, wiarygodnej i profesjonalnej informacji w kwestii niepokojących doniesień o zakażeniu materiału źródłowego kliku odmian polskich gatunków ziemniaka
Zgłaszający:
•
Adresat:
Rolnictwo i Rozwój Wsi (100%)
Klimat, Energia i Środowisko (55%)
Sprawiedliwość i Sądy (33%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie uzyskania jednoznacznej, oficjalnej, wiarygodnej i profesjonalnej informacji w kwestii niepokojących doniesień o zakażeniu materiału źródłowego kliku odmian polskich gatunków ziemniaka
Interpelacja nr 4840
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie uzyskania jednoznacznej, oficjalnej, wiarygodnej i profesjonalnej informacji w kwestii niepokojących doniesień o zakażeniu materiału źródłowego kliku odmian polskich gatunków ziemniaka
Zgłaszający: Czesław Hoc, Marek Gróbarczyk
Data wpływu: 14-09-2024
Szanowny Panie Ministrze!
Oto dowiadujemy się z mediów (m.in. „Gazeta Polska" w artykule pt. „Zarażono gen polskiego ziemniaka! Kto chce zniszczyć polskich producentów?”), iż - „Pierwszy raz w ponad 40-letniej historii Banku Genów Ziemniaka w Boninie, strategicznej dla bezpieczeństwa żywnościowego RP instytucji, doszło do zakażenia materiału źródłowego kilku polskich gatunków ziemniaka, będących fundamentem jego hodowli w naszym kraju. O sprawie nie powiadomiono jednak prokuratury ani Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego”. I dalej: „Po raz pierwszy w historii wykryto groźne zakażenie bakteriozą pierścieniową ziemniaka - Clavibakter sepedonicus. Ta choroba (bakterioza pierścieniowa ziemniaka) stanowi poważne zagrożenie dla krajowej hodowli ziemniaka, który jest jednym z najważniejszych produktów rolnych w Polsce. Co więcej, nie powiadomiono o tym ani prokuratury, ani Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, mimo że zakażenie wystąpiło dwukrotnie”.
Obecnie też są zapytania od poszczególnych polskich rolników w moim okręgu wyborczym.
Otóż Bank Genów Ziemniaka w Boninie (gm. Manowo, pow. koszaliński), Zakład Nasiennictwa i Ochrony Ziemniaka, obecnie Instytut Hodowli i Aklimatyzacji Roślin Państwowy Instytut Badawczy Oddział w Boninie (IHAR PIB) to kluczowa instytucja dla polskiego rolnictwa i strategiczna w kwestii bezpieczeństwa żywnościowego. To również bogata historia i chlubna tradycja, a także duma i prestiżowa marka hodowli polskiego ziemniaka naszego województwa i Polski. To jedyny w Polsce i jeden z największych w Europie Bank Genów Ziemniaka in vitro! Posiada sprawie funkcjonujące pracownie, m.in.: Pracownię Ochrony Ziemniaka (badania z dziedziny fitopatologii, entomologii, herbologii i ochrony ziemniaka oraz prowadzone prace dotyczące najważniejszych problemów związanych z agrofagami ziemniaka), Pracownię Zasobów Genowych i Kultur in Vitro (które są wolne od bakteriozy pierścieniowej ziemniaka - Clavibacter michiganensis ssp. sepedonicus), śluzaka (Ralstonia solanacea), wiroida wrzecionowatości bulw ziemniaka (PSTVd) oraz od powszechnie występujących wirusów (PVA, PVX, PVS, PVM, PVY i PLRV), czy też Pracownia Nasiennictwa Ziemniaka. Prowadzi też wiele cennych programów międzynarodowych!
Zatem celowe jest udzielenie jednoznacznej, oficjalnej i wysoce wiarygodnej oraz fachowej informacji w tym zakresie. Co prawda powinna nas uspokajać informacja podana na konferencji z dn. 13 września br. w siedzibie IHAR-PIB sekretarza stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi Michała Kołodziejczaka, który zapewnił, że „(…) z Instytutu nie trafi do rolników żaden sadzeniak, który mógłby być zakażony jakąkolwiek chorobą. Jak tłumaczą naukowcy z IHAR-PIB, nie ma technicznej możliwości, aby zakażony materiał mógł trafić do rolników”. Tymczasem na tej samej konferencji wiceminister Kołodziejczak mówi, że „(…) jest niebezpieczny wyłom w przepisach mówiący, że ziemia dzierżawiona nie wchodzi w skład gospodarstwa. Niestety niektóre firmy ten wyłom wykorzystują, aby kontynuować uprawę mimo zakażenia bakteriozą pierścieniową i pobierać dotacje”.
Zatem interweniujący rolnicy proszą o ww. jednoznaczną odpowiedź ministra rolnictwa i rozwoju wsi.
Pytania:
1. Czy już wiadomo, w jaki sposób i które odmiany ziemniaka uległy 2-krotnemu zakażeniu materiału źródłowego polskiej odmiany ziemniaka bakteriozą pierścieniową ziemniaka Clavibakter sepedonicus?
2. Czy indywidualny rolnik mógł pozyskać zakażoną odmianę ziemniaka?
3. Jak należy rozumieć informację wiceministra Michała Kołodziejczaka o „wyłomie” i możliwości uprawy ziemniaków pomimo zakażenia bakterioza pierścieniową?!
4. Dlaczego nie zgłoszono do odpowiednich organów i służb możliwości celowego (mówimy o 2-krotnym zakażeniu w ciągu kilkunastu tygodni) wniesienia agrofaga do Banku Genów Ziemniaka?
5. Czy przewidziane są kontrole w pozostałych ośrodkach IHAR, tj. centrali i innych oddziałach, a także w zakładach doświadczalnych oraz spółkach IHAR?
Interpelacja nr 4840
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie uzyskania jednoznacznej, oficjalnej, wiarygodnej i profesjonalnej informacji w kwestii niepokojących doniesień o zakażeniu materiału źródłowego kliku odmian polskich gatunków ziemniaka
Zgłaszający: Czesław Hoc, Marek Gróbarczyk
Data wpływu: 14-09-2024
Szanowny Panie Ministrze!
Oto dowiadujemy się z mediów (m.in. „Gazeta Polska" w artykule pt. „Zarażono gen polskiego ziemniaka! Kto chce zniszczyć polskich producentów?”), iż - „Pierwszy raz w ponad 40-letniej historii Banku Genów Ziemniaka w Boninie, strategicznej dla bezpieczeństwa żywnościowego RP instytucji, doszło do zakażenia materiału źródłowego kilku polskich gatunków ziemniaka, będących fundamentem jego hodowli w naszym kraju. O sprawie nie powiadomiono jednak prokuratury ani Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego”. I dalej: „Po raz pierwszy w historii wykryto groźne zakażenie bakteriozą pierścieniową ziemniaka - Clavibakter sepedonicus. Ta choroba (bakterioza pierścieniowa ziemniaka) stanowi poważne zagrożenie dla krajowej hodowli ziemniaka, który jest jednym z najważniejszych produktów rolnych w Polsce. Co więcej, nie powiadomiono o tym ani prokuratury, ani Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, mimo że zakażenie wystąpiło dwukrotnie”.
Obecnie też są zapytania od poszczególnych polskich rolników w moim okręgu wyborczym.
Otóż Bank Genów Ziemniaka w Boninie (gm. Manowo, pow. koszaliński), Zakład Nasiennictwa i Ochrony Ziemniaka, obecnie Instytut Hodowli i Aklimatyzacji Roślin Państwowy Instytut Badawczy Oddział w Boninie (IHAR PIB) to kluczowa instytucja dla polskiego rolnictwa i strategiczna w kwestii bezpieczeństwa żywnościowego. To również bogata historia i chlubna tradycja, a także duma i prestiżowa marka hodowli polskiego ziemniaka naszego województwa i Polski. To jedyny w Polsce i jeden z największych w Europie Bank Genów Ziemniaka in vitro! Posiada sprawie funkcjonujące pracownie, m.in.: Pracownię Ochrony Ziemniaka (badania z dziedziny fitopatologii, entomologii, herbologii i ochrony ziemniaka oraz prowadzone prace dotyczące najważniejszych problemów związanych z agrofagami ziemniaka), Pracownię Zasobów Genowych i Kultur in Vitro (które są wolne od bakteriozy pierścieniowej ziemniaka - Clavibacter michiganensis ssp. sepedonicus), śluzaka (Ralstonia solanacea), wiroida wrzecionowatości bulw ziemniaka (PSTVd) oraz od powszechnie występujących wirusów (PVA, PVX, PVS, PVM, PVY i PLRV), czy też Pracownia Nasiennictwa Ziemniaka. Prowadzi też wiele cennych programów międzynarodowych!
Zatem celowe jest udzielenie jednoznacznej, oficjalnej i wysoce wiarygodnej oraz fachowej informacji w tym zakresie. Co prawda powinna nas uspokajać informacja podana na konferencji z dn. 13 września br. w siedzibie IHAR-PIB sekretarza stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi Michała Kołodziejczaka, który zapewnił, że „(…) z Instytutu nie trafi do rolników żaden sadzeniak, który mógłby być zakażony jakąkolwiek chorobą. Jak tłumaczą naukowcy z IHAR-PIB, nie ma technicznej możliwości, aby zakażony materiał mógł trafić do rolników”. Tymczasem na tej samej konferencji wiceminister Kołodziejczak mówi, że „(…) jest niebezpieczny wyłom w przepisach mówiący, że ziemia dzierżawiona nie wchodzi w skład gospodarstwa. Niestety niektóre firmy ten wyłom wykorzystują, aby kontynuować uprawę mimo zakażenia bakteriozą pierścieniową i pobierać dotacje”.
Zatem interweniujący rolnicy proszą o ww. jednoznaczną odpowiedź ministra rolnictwa i rozwoju wsi.
Pytania:
1. Czy już wiadomo, w jaki sposób i które odmiany ziemniaka uległy 2-krotnemu zakażeniu materiału źródłowego polskiej odmiany ziemniaka bakteriozą pierścieniową ziemniaka Clavibakter sepedonicus?
2. Czy indywidualny rolnik mógł pozyskać zakażoną odmianę ziemniaka?
3. Jak należy rozumieć informację wiceministra Michała Kołodziejczaka o „wyłomie” i możliwości uprawy ziemniaków pomimo zakażenia bakterioza pierścieniową?!
4. Dlaczego nie zgłoszono do odpowiednich organów i służb możliwości celowego (mówimy o 2-krotnym zakażeniu w ciągu kilkunastu tygodni) wniesienia agrofaga do Banku Genów Ziemniaka?
5. Czy przewidziane są kontrole w pozostałych ośrodkach IHAR, tj. centrali i innych oddziałach, a także w zakładach doświadczalnych oraz spółkach IHAR?
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Michał Kołodziejczak
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4.7 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4551 znaków
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 07 października 2024 r.
Znak sprawy: DHR.kor.058.4.2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: Interpelacji nr 4840
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na Interpelację nr 4840 Posłów na Sejm RP panów Czesława Hoca i
Marka Gróbarczyka „w sprawie uzyskania jednoznacznej, oficjalnej, wiarygodnej
i profesjonalnej informacji w kwestii niepokojących doniesień o zakażeniu materiału
źródłowego kliku odmian polskich gatunków ziemniaka”, przekazuję następujące
wyjaśnienia:
Pytanie 1.
Bakteria Clavibacter sepedonicus, mająca status agrofaga kwarantannowego dla Unii
Europejskiej, została wykryta w wyniku kontroli przeprowadzonej przez
Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa w Koszalinie w roślinach
ziemniaka określonych odmian, pochodzących z Banku Genów Ziemniaka w Boninie.
Wszystkie partie roślin ziemniaka in vitro, przed wyprowadzeniem z banku genów są
badane pod kątem występowania bakterii Clavibacter sepedonicus i Ralstonia
solanacearum w Centralnym Laboratorium Głównego Inspektoratu Ochrony Roślin i
Nasiennictwa w Toruniu, Referencyjnym Laboratorium Fitosanitarnym.
W związku z ww. wykryciem bakterii Clavibacter sepedonicus Wojewódzki Inspektor
Ochrony Roślin i Nasiennictwa w Koszalinie, działając w oparciu o obowiązujące
przepisy prawa 1,2) przeprowadził stosowne postępowanie wyjaśniające. Na jego
-- 1 of 3 --
podstawie określone zostały obowiązki i nakazy mające na celu eliminację porażenia
(nakazy i obowiązki takie określane są w drodze decyzji administracyjnej).
Pytanie 2.
Ww. wykrycie bakterii Clavibacter sepedonicus nie stwarza ryzyka dla polskich rolników
– bakterię wykryto przed przekazaniem roślin ziemniaka do hodowców sadzeniaków
ziemniaka i porażone rośliny nie trafiły do hodowli.
Jak wskazano powyżej każda parta roślin wyprowadzana z Banku Genów Ziemniaka jest
badana na obecność agrofagów kwarantannowych dla Unii w Centralnym Laboratorium
GIORiN w Toruniu, co zapewnia bezpieczeństwo fitosanitarne produkcji sadzeniaka
ziemniaka.
Pytanie 3.
Producent, w którego gospodarstwie wykryto agrofaga kwarantannowego dla Unii i dla
którego została wydana decyzja administracyjna określająca postępowanie
kwarantannowe, jest zobowiązany do przestrzegania obowiązków i nakazów
wynikających z tej decyzji. Zgodnie z art. 11 ust. 6 ustawy o ochronie roślin przed
agrofagami w przypadku przeniesienia posiadania gruntów lub obiektów, których
dotyczy decyzja administracyjna dotychczasowy posiadacz informuje o tym
niezwłocznie wojewódzkiego inspektora ochrony roślin i nasiennictwa, który z kolei
nakłada na nowego posiadacza, w drodze decyzji administracyjnej obowiązki, nakazy
i zakazy, określone w odniesieniu do dotychczasowego posiadacza (biorąc pod uwagę
biologię danego agrofaga).
Dla wzmocnienia egzekwowana tego obowiązku przepisami projektowanej ustawy
o zmianie ustawy o ochronie roślin przed agrofagami oraz niektórych innych ustaw –
wpisanej do Wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów pod numerem
UC51 – planowane jest wprowadzenie sankcji za nieprzestrzeganie tego obowiązku.
Przyjęcie projektowanej ustawy przez Radę Ministrów przewidziano na I kwartał 2025 r.
Pytanie 4.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami właściwą służbą do prowadzenia postępowania
w przypadku wykrycia agrofaga kwarantannowego dla Unii jest Państwowa Inspekcja
-- 2 of 3 --
Ochrony Roślin i Nasiennictwa, która dysponuje niezbędną wiedzą merytoryczną oraz
nowoczesnym zapleczem laboratoryjnym. Inspekcja ta posiada także niezbędne
uprawnienia ustawowe do prowadzenia postępowania wyjaśniającego.
Pytanie 5.
W związku z zakończeniem postępowania administracyjnego prowadzonego przez
organy Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa w związku z wykryciem
w roślinach pochodzących z Banku Genów Ziemniaka Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji
Rolnictwa – Państwowego Instytutu Badawczego bakterii Clavibacter sepedonicus,
Ministerstwo rozpoczęło kontrolę w Instytucie w celu oceny procedur mających
zapewnić bezpieczeństwo fitosanitarne zasobów roślinnych zdeponowanych w tym
Banku Genów.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Michał Kołodziejczak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Podstawa prawna:
1) ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o ochronie roślin przed agrofagami
2) ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin
i Nasiennictwa
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 3 of 3 --
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 07 października 2024 r.
Znak sprawy: DHR.kor.058.4.2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: Interpelacji nr 4840
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na Interpelację nr 4840 Posłów na Sejm RP panów Czesława Hoca i
Marka Gróbarczyka „w sprawie uzyskania jednoznacznej, oficjalnej, wiarygodnej
i profesjonalnej informacji w kwestii niepokojących doniesień o zakażeniu materiału
źródłowego kliku odmian polskich gatunków ziemniaka”, przekazuję następujące
wyjaśnienia:
Pytanie 1.
Bakteria Clavibacter sepedonicus, mająca status agrofaga kwarantannowego dla Unii
Europejskiej, została wykryta w wyniku kontroli przeprowadzonej przez
Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa w Koszalinie w roślinach
ziemniaka określonych odmian, pochodzących z Banku Genów Ziemniaka w Boninie.
Wszystkie partie roślin ziemniaka in vitro, przed wyprowadzeniem z banku genów są
badane pod kątem występowania bakterii Clavibacter sepedonicus i Ralstonia
solanacearum w Centralnym Laboratorium Głównego Inspektoratu Ochrony Roślin i
Nasiennictwa w Toruniu, Referencyjnym Laboratorium Fitosanitarnym.
W związku z ww. wykryciem bakterii Clavibacter sepedonicus Wojewódzki Inspektor
Ochrony Roślin i Nasiennictwa w Koszalinie, działając w oparciu o obowiązujące
przepisy prawa 1,2) przeprowadził stosowne postępowanie wyjaśniające. Na jego
-- 1 of 3 --
podstawie określone zostały obowiązki i nakazy mające na celu eliminację porażenia
(nakazy i obowiązki takie określane są w drodze decyzji administracyjnej).
Pytanie 2.
Ww. wykrycie bakterii Clavibacter sepedonicus nie stwarza ryzyka dla polskich rolników
– bakterię wykryto przed przekazaniem roślin ziemniaka do hodowców sadzeniaków
ziemniaka i porażone rośliny nie trafiły do hodowli.
Jak wskazano powyżej każda parta roślin wyprowadzana z Banku Genów Ziemniaka jest
badana na obecność agrofagów kwarantannowych dla Unii w Centralnym Laboratorium
GIORiN w Toruniu, co zapewnia bezpieczeństwo fitosanitarne produkcji sadzeniaka
ziemniaka.
Pytanie 3.
Producent, w którego gospodarstwie wykryto agrofaga kwarantannowego dla Unii i dla
którego została wydana decyzja administracyjna określająca postępowanie
kwarantannowe, jest zobowiązany do przestrzegania obowiązków i nakazów
wynikających z tej decyzji. Zgodnie z art. 11 ust. 6 ustawy o ochronie roślin przed
agrofagami w przypadku przeniesienia posiadania gruntów lub obiektów, których
dotyczy decyzja administracyjna dotychczasowy posiadacz informuje o tym
niezwłocznie wojewódzkiego inspektora ochrony roślin i nasiennictwa, który z kolei
nakłada na nowego posiadacza, w drodze decyzji administracyjnej obowiązki, nakazy
i zakazy, określone w odniesieniu do dotychczasowego posiadacza (biorąc pod uwagę
biologię danego agrofaga).
Dla wzmocnienia egzekwowana tego obowiązku przepisami projektowanej ustawy
o zmianie ustawy o ochronie roślin przed agrofagami oraz niektórych innych ustaw –
wpisanej do Wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów pod numerem
UC51 – planowane jest wprowadzenie sankcji za nieprzestrzeganie tego obowiązku.
Przyjęcie projektowanej ustawy przez Radę Ministrów przewidziano na I kwartał 2025 r.
Pytanie 4.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami właściwą służbą do prowadzenia postępowania
w przypadku wykrycia agrofaga kwarantannowego dla Unii jest Państwowa Inspekcja
-- 2 of 3 --
Ochrony Roślin i Nasiennictwa, która dysponuje niezbędną wiedzą merytoryczną oraz
nowoczesnym zapleczem laboratoryjnym. Inspekcja ta posiada także niezbędne
uprawnienia ustawowe do prowadzenia postępowania wyjaśniającego.
Pytanie 5.
W związku z zakończeniem postępowania administracyjnego prowadzonego przez
organy Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa w związku z wykryciem
w roślinach pochodzących z Banku Genów Ziemniaka Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji
Rolnictwa – Państwowego Instytutu Badawczego bakterii Clavibacter sepedonicus,
Ministerstwo rozpoczęło kontrolę w Instytucie w celu oceny procedur mających
zapewnić bezpieczeństwo fitosanitarne zasobów roślinnych zdeponowanych w tym
Banku Genów.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Michał Kołodziejczak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Podstawa prawna:
1) ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o ochronie roślin przed agrofagami
2) ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin
i Nasiennictwa
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 3 of 3 --