Interpelacja w sprawie możliwości pozyskania środków centralnych na zagospodarowanie terenów zielonych w mieście Poznań, na osiedlu Górczyn, oraz wsparcia finansowego tych działań ze środków krajowych, w tym z Krajowego Planu Odbudowy (KPO)
Treść wystąpienia poselskiego
Treść wystąpienia poselskiego jest w trakcie pobierania...
Sekretarz stanu Urszula Zielińska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 8 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (6)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (12)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
16482 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Sekretarz Stanu
Urszula Sara Zielińska
DAM-WMA.050.4.2024.PC
3403093.13489715.10895212
Warszawa, 15-10-2024
Dotyczy: interpelacji nr 4835 Pana Posła Bartosza Zawiei w sprawie możliwości
pozyskania środków centralnych na zagospodarowanie terenów zielonych w mieście
Poznań, na osiedlu Górczyn, oraz wsparcia finansowego tych działań ze środków
krajowych, w tym z Krajowego Planu Odbudowy (KPO).
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na pytania zawarte w interpelacji Pana Posła Bartosza Zawiei proszę
o przyjęcie poniższych informacji.
Czy istnieje możliwość pozyskania środków z KPO na realizację stworzenia parku
na działce nr 79/15 oraz parku kieszonkowego na działce nr 35/07/85?
W ramach inwestycji finansowanych ze środków z KPO, będących w kompetencjach
Ministerstwa Klimatu i Środowiska, nie ma możliwości dofinansowania projektów
związanych z zagospodarowaniem terenów zieleni w mieście. Ze środków KPO takie
wsparcie można pozyskać w ramach inwestycji B3.4.1 Inwestycje na rzecz zielonej
transformacji miast, podległej MFiPR.
Jakie inne programy krajowe mogą zostać wykorzystane do wsparcia finansowego
zagospodarowania terenów zielonych w gęsto zabudowanych obszarach
miejskich, takich jak osiedle Górczyn w Poznaniu?
Wsparcie finansowe na zagospodarowanie terenów zieleni w miastach można uzyskać ze
środków krajowych z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
(WFOŚiGW) w Poznaniu oraz ze środków unijnych z programu Fundusze Europejskie na
Infrastrukturę, Klimat i Środowisko 2021-2027 (FEnIKS).
Środki krajowe
WFOŚiGW w Poznaniu udziela dofinansowania w ramach ogłaszanych naborów wniosków,
adresowanych do mieszkańców i podmiotów z terenu województwa wielkopolskiego.
Przedsięwzięcia polegające na stworzeniu terenów zieleni mogą uzyskać wsparcie
finansowe ze środków WFOŚiGW w Poznaniu w formie dotacji na przedsięwzięcia
związane z innowacyjną zieloną infrastrukturą i ochroną bioróżnorodności. Ogłoszenie
naboru planowane jest w IV kwartale 2024 r. Wówczas będzie możliwość wnioskowania
o wsparcie w zakresie priorytetu VI.2 Ochrona i rozwój obszarów zieleni w miastach jako
-- 1 of 3 --
elementu systemów miejskich korytarzy ekologicznych i przewietrzania miast, a także
przeciwdziałania efektowi termicznemu. Istnieje także możliwość uzyskania finansowania na
wskazany cel w formie pożyczki zwrotnej w całości z naboru wniosków w trybie ciągłym,
którego przedmiotem są przedsięwzięcia zgodne z Listą Przedsięwzięć Priorytetowych
WFOŚiGW.
Corocznie w I kwartale każdego roku WFOŚiGW w Poznaniu ogłasza nabór wniosków na
przedsięwzięcia z zakresu adaptacji do zmian klimatu i ochrony środowiska gruntowo-
wodnego. W jego ramach można uzyskać wsparcie w formie preferencyjnej pożyczki
z możliwością umorzenia.
Opis szczegółowych warunków naborów dostępny jest na stronie internetowej Funduszu.
Ich harmonogram umieszczany jest na początku każdego roku na stronie internetowej
Funduszu, pod adresem:
https://www.wfosgw.poznan.pl/oferta-finansowania/harmonogram-naborow-na-2024/
Środki unijne
W programie FEnIKS realizowane jest m.in. działanie FENX.01.02 Adaptacja terenów
zurbanizowanych do zmian klimatu. Polega ono na wdrożeniu inwestycji określonych
w miejskich planach adaptacji do zmian klimatu, obejmujących m.in. zrównoważone
i zaadaptowane do zmian klimatu systemy gospodarowania wodami opadowymi oraz
rozwój zielono-niebieskiej infrastruktury. Pierwszy z naborów zaplanowanych w tym
działaniu został już zakończony, natomiast kolejny zostanie uruchomiony w IV kw. 2024 r.
Planowany nabór, z alokacją wynoszącą 500 mln zł, skierowany jest do 44 miast, które
uczestniczyły w realizacji projektu Opracowanie planów adaptacji do zmian klimatu
w miastach powyżej 100 tys. mieszkańców oraz m.st. Warszawa.
Poznań jest miastem, dla którego w tym procesie przygotowano plan adaptacji do zmian
klimatu. Umieszczono w nim działania adaptacyjne, adekwatne do zidentyfikowanych
zagrożeń. Złożony został również wniosek o dofinasowanie dotyczący działań z zakresu
adaptacji do zmian klimatu pn. Gospodarowanie wodami opadowymi w Poznaniu etap I,
którego całkowity koszt wynosi ok. 15 mln zł. W nadchodzącym naborze istnieje możliwość
złożenia kolejnego wniosku.
W programie FEnIKS realizowane jest także działanie FENX.01.05 Ochrona przyrody i rozwój
zielonej infrastruktury. W jego ramach wspierane dwa rodzaje projektów: Zielona i niebieska
infrastruktura wraz ze stosownym zapleczem oraz „Odbetonowanie” terenów miejskich (łączny
budżet przeznaczony na ich finansowanie wynosi 90 mln zł). Nabory w wymienionych
typach działań zostały jednak zakończone, a złożone wnioski wyczerpują dostępną alokację,
w związku z czym aktualnie nie są planowane nabory uzupełniające. W obu naborach
zostały jednak złożone wnioski z Poznania: Zagospodarowanie zielenią powierzchni
nieprzepuszczalnych na terenie Miasta Poznania (zawarto umowę o dofinansowanie na kwotę
16,4 mln zł) oraz Poprawa systemu przyrodniczego, w tym różnorodności biologicznej na terenie
Domu Pomocy Społecznej przy ul. Zamenhofa w Poznaniu (wniosek w trakcie oceny).
Zwracam uwagę, że Poznań aktywnie uczestniczy w naborach wniosków związanych
z adaptacją do zmian klimatu, realizując projekty mające m. in. na celu poprawę jakości życia
mieszkańców i zwiększenie odporności na zjawiska pogodowe. Warto wystąpić do miasta
z wnioskiem o uwzględnienie działek na osiedlu Górczyn, wskazanych w interpelacji,
w planowanych w przyszłości projektach dotyczących walki ze zmianami klimatu
i poprawą warunków życia mieszkańców.
-- 2 of 3 --
Czy Ministerstwo zamierza w przyszłości wspierać tego typu inwestycje, które
przyczyniają się do walki ze zmianami klimatycznymi i poprawiają warunki życia
mieszkańców w miastach?
Właściwe mierzenie się z wyzwaniami wynikającymi ze zmian klimatu i adaptacją do nich są
priorytetem Ministerstwa Klimatu i Środowiska. W związku z tym prowadzimy prace służące
udoskonaleniu programów funduszowych.
Z wyrazami szacunku
Urszula Zielińska
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
1. Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM.
-- 3 of 3 --
Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
tel. 22 273 70 10
www.gov.pl/web/fundusze-regiony
www.funduszeeuropejskie.gov.pl
ul. Wspólna 2/4
00-926 Warszawa
Warszawa, data: 15 października 2024 r.
znak sprawy: DPA-V.054.1.2024.AB
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 4835 Pana Posła Bartosza Zawiei
w sprawie możliwości pozyskania środków centralnych na zagospodarowanie
terenów zielonych w mieście Poznań, na osiedlu Górczyn, oraz wsparcia
finansowego tych działań ze środków krajowych, w tym z Krajowego Planu
Odbudowy (KPO).
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację przedstawiam następujące informacje w zakresie
Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej:
Ad 1. Czy istnieje możliwość pozyskania środków z KPO na realizację stworzenia
parku na działce nr 79/15 oraz parku kieszonkowego na działce nr 35/07/85?
Oba przedsięwzięcia kwalifikują się do wsparcia z Instrumentu Zielonej
Transformacji Miast w ramach KPO (Inwestycja B3.4.1). Nabór w ramach tego
Instrumentu został uruchomiony 5 kwietnia 2024 r. Ma on charakter otwarty
i ciągły do momentu wyczerpania alokacji. Jest on oparty o część pożyczkową
KPO, a jego budżet to ponad 39 mld zł (8,9 mld euro). Wsparcie z Instrumentu
mogą uzyskać m.in. jednostki samorządu terytorialnego. Więcej szczegółowych
informacji nt. Instrumentu znajduje się w załączonym materiale.
-- 1 of 3 --
2
Ad 2. Jakie inne programy krajowe mogą zostać wykorzystane do wsparcia
finansowego zagospodarowania terenów zielonych w gęsto zabudowanych
obszarach miejskich, takich jak osiedle Górczyn w Poznaniu?
W ramach programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko
2021-2027 (FEnIKS) przeprowadzono nabór (już zakończony) na wsparcie
terenów zielonych z działania 1.5 Ochrona przyrody i rozwój zielonej
infrastruktury. Wpłynęły wnioski o dofinansowanie na kwotę trzykrotnie większą
od środków na nabór, lecz z uwagi na ograniczony poziom alokacji, część
zgłoszonych projektów nie będzie mogła uzyskać dofinansowania. Wyczerpanie
środków w działaniu 1.5 powoduje, że nie są planowane dalsze nabory na tego
typu projekty z FEnIKS. Aktualnie nie przewiduje się zwiększenia środków w tym
działaniu z FEnIKS i spoza FEnIKS wobec skutków wrześniowej powodzi
w południowej Polsce i przekierowania wszelkich zasobów finansowych na
pomoc poszkodowanym, usuwanie szkód powodziowych i przedsięwzięcia
wzmacniające odporność terenów zagrożonych powodziami rzecznymi i tak
zwanymi „miejskimi”, powodowanymi gwałtownymi opadami deszczu oraz na
wzmocnienie służb ratowniczych, służb prognozowania zagrożeń i zarządzania
kryzysowego.
Ad 3. Czy Ministerstwo zamierza w przyszłości wspierać tego typu inwestycje,
które przyczyniają się do walki ze zmianami klimatycznymi i poprawiają warunki
życia mieszkańców w miastach?
Tak, planowane jest wspieranie w przyszłości inwestycji, które przyczyniają się
do walki ze zmianami klimatycznymi i do poprawy warunków życia mieszkańców
w miastach, w tym również wspierania zieleni (unijna perspektywa finansowa
2028-2034). Przygotowania do nowej perspektywy zostały rozpoczęte, zaś środki
w ramach nowej alokacji będą dostępne od 2028 r. lub później, w zależności od
terminu przygotowania i publikacji unijnych rozporządzeń regulujących zasady
dystrybucji środków budżetu UE dla perspektywy 2028-2034. Od rozporządzeń
tych uzależnione są zasady opracowania programów krajowych i regionalnych,
rozdzielających te środki.
Regulacje unijne będą stanowiły jedną z podstaw krajowej tzw. ustawy
wdrożeniowej – obecnie jest to ustawa z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach
realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie
finansowej 2021–2027. Zakłada się, że nowa ustawa na lata 2028-2034 zostanie
uchwalona przez Sejm, jako podstawa organizacji przyszłego systemu
finansowania programów ze środków unijnych w Polsce.
Z poważaniem
Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
/podpisano elektronicznie/
-- 2 of 3 --
3
Załączniki
Materiał informacyjny nt. Instrumentu Zielonej Transformacji Miast
(Inwestycja B3.4.1 KPO)
-- 3 of 3 --
1
Instrument Zielonej Transformacji Miast (IZTM) – część informacyjna
Komponent B Zielona energia i zmniejszenie energochłonności
Reforma: B3.4. Ramowe warunki dla inwestycji w zieloną transformację na obszarach
miejskich
Inwestycja: B3.4.1. Inwestycje na rzecz zielonej transformacji miast
Cel inwestycji: Wsparcie zielonej i energetycznej transformacji miast poprzez zapewnienie
środków na finansowanie określonych typów inwestycji wpływających na „zazielenienie”
terenów miejskich, łagodzenie zmian klimatu i adaptację do nich, bardziej efektywne
wykorzystanie zasobów, zmniejszenie poziomu zanieczyszczeń, przeciwdziałanie utracie
różnorodności biologicznej czy rewitalizację budynków i przestrzeni miejskich.
Budżet Instrumentu: 8 879 059 920 EUR
Okres wdrażania: kwiecień 2024 r. – III kwartał 2026 r.
Nabór: Nabór został uruchomiony 5 kwietnia 2024 r. – w dniu podpisania umowy z BGK o
powierzeniu zadań związanych z realizacją inwestycji w formie wsparcia zwrotnego w ramach
planu rozwojowego.
Nabór ma charakter otwarty i ciągły do momentu wyczerpania alokacji.
Ostateczny możliwy termin dla:
1) zawarcia umowy pożyczki – 31 sierpnia 2026 roku,
2) wypłaty środków z pożyczki – 31 grudnia 2030 roku,
3) zakończenie realizacji Projektu – 31 grudnia 2030 roku.
Pożyczki będą udzielane na finansowanie projektów zarówno nierozpoczętych, rozpoczętych
oraz zakończonych, o ile rozpoczęcie ich realizacji nie nastąpiło przed 1 lutego 2020 roku.
Ostateczni odbiorcy wsparcia:
Jednostki samorządu terytorialnego (miasta i obszary funkcjonalne, porozumienia
międzygminne, stowarzyszenia gmin, powiatów oraz gmin i powiatów), związki komunalne,
przedsiębiorcy prywatni realizujący inwestycję na podstawie umowy PPP z mechanizmem
wynagradzania opartym na opłacie za dostępność (z zastrzeżeniem stosownej redukcji opłaty
za dostępność po umorzeniu); przedsiębiorcy (od 1 kwietnia 2025 r.), jednostki naukowo-
badawcze, wspólnoty energetyczne (klastry energii, spółdzielnie energetyczne), wspólnoty
mieszkaniowe, spółdzielnie mieszkaniowe, TBS, SIM, podmioty z udziałem JST posiadające
osobowość prawną, instytucje kultury, szkoły wyższe, państwowe osoby prawne, w tym
jednostki od nich zależne, podmioty spoza administracji publicznej (m.in. organizacje
społeczne, pozarządowe, gospodarcze) a także inne podmioty zaangażowane w realizację
projektów.
Parametry pożyczek (wybrane):
Wysokość wniosku: od 2 mln zł
Oprocentowanie: szczegóły w tabeli poniżej
Okres spłaty: do 20 lat
Karencja w spłacie: do 24 miesięcy od zakończenia realizacji projektu
-- 1 of 3 --
2
Forma prawna Inwestora
Wysokość oprocentowania dla
projektów niegenerujących po ich
ukończeniu przychodów i oszczędności
kosztów
Wysokość oprocentowania dla
projektów generujących po ich
ukończeniu przychody lub
oszczędności kosztów
Jednostki samorządu terytorialnego,
Porozumienia międzygminne,
stowarzyszenia gmin, powiatów oraz gmin
i powiatów,
Związki komunalne,
Samorządowe i państwowe jednostki
naukowo-badawcze,
Instytucje kultury,
Szkoły wyższe,
Państwowe osoby prawne,
Przedsiębiorcy prywatni realizujący
inwestycję na podstawie umowy PPP z
mechanizmem wynagradzania opartym na
opłacie za dostępność (z zastrzeżeniem
stosownej redukcji opłaty za dostępność
po umorzeniu),
TBS lub SIM,
Spółdzielnie i wspólnoty mieszkaniowe,
0 proc.
(z możliwością umorzenia 5% kapitału)
1 proc.
Spółki z dominującym udziałem jednostek
samorządu terytorialnego,
Wspólnoty energetyczne (klastry energii,
spółdzielnie energetyczne),
1 proc.
Inne. Stopa referencyjna NBP obniżona o 1 p.p. (stałe lub zmienne), przy czym
oprocentowanie nie może być niższe niż 0 proc.
-- 2 of 3 --
3
Typy projektów do wsparcia z IZTM:
• zwiększenie powierzchni biologicznie czynnej w przestrzeniach miast i obszarów
funkcjonalnych;
• inwestycje miejskie oparte na przyrodzie (NBS);
• zrównoważone systemy gospodarowania wodami opadowymi z udziałem zielono-
błękitnej infrastruktury;
• poprawa jakości powietrza w miastach oraz zmniejszenie hałasu;
• tworzenie stref niskoemisyjnych, wprowadzanie zrównoważonej multimodalnej
mobilności miejskiej, realizację planów efektywnej mobilności, ustanowienie zielonych
stref na obszarach miejskich, zwiększenie udziału zeroemisyjnego transportu
zbiorowego, optymalizacja pracy przewozowej miejskiego transportu publicznego, w
tym aplikacja rozwiązań ICT;
• rozwój energetyki rozproszonej i obywatelskiej, w tym rozwój klastrów energii i
spółdzielni energetycznych wraz lokalnymi magazynami energii;
• zwiększenie wykorzystania OZE jako źródła energii w mieście;
• rewitalizacja budynków oraz przestrzeni miejskich;
• rozwój infrastruktury transportu zeroemisyjnego
• wdrażanie energooszczędnych technologii oświetlenia dróg, budynków użyteczności
publicznej przestrzeni publicznych;
• edukacja oraz budowanie świadomości mieszkańców dotyczącej konieczności
transformacji miast w kierunku neutralności klimatycznej, w tym tworzenie centrów
edukacji i szkoleń. Koszt tych działań nie może przekraczać 10% kosztów inwestycji
B3.4.1.
Wsparcia nie będą mogły uzyskać projekty, których celem lub skutkiem będzie
(z wyjątkami):
• zmniejszenie powierzchni biologicznie czynnej w przestrzeniach miast i obszarów
funkcjonalnych oraz zasklepiania gleby miasta;
• wycinka drzew. W przypadku braku możliwości zrealizowania inwestycji bez usunięcia
drzewa starszego niż 15 lat, drzewo musi zostać profesjonalnie przesadzone w inne
miejsce;
• nieuzasadnione wyburzanie obiektów .
Wymogi wobec projektów:
• wynikają z lokalnych i regionalnych dokumentów strategicznych;
• będą sprzyjały przystosowaniu do zmian klimatu oraz będą tworzyły lub podnosiły jego
odporność wobec obecnej i przyszłej zmienności klimatu;
• spełnią wymogi oceny oddziaływania projektu na środowisko (w zależności od
przepisów dotyczących danego typu przedsięwzięcia);
• będą zgodne z wytycznymi technicznymi dot. zasady Do No Significant Harm (DNSH)
- Nie Czyń Znaczącej Szkody.
Strona www:
• BGK – LINK
• MFiPR – LINK
-- 3 of 3 --