Interpelacja nr 4831
Interpelacja w sprawie dostępu do numerów ksiąg wieczystych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Sprawiedliwość i Sądy (40%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie dostępu do numerów ksiąg wieczystych
Interpelacja nr 4831
do ministra sprawiedliwości
w sprawie dostępu do numerów ksiąg wieczystych
Zgłaszający: Bożena Lisowska
Data wpływu: 13-09-2024
Obowiązujące przepisy prawa, tj. ustawa o księgach wieczystych i hipotece oraz ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne wskazują, że numery ksiąg wieczystych są jawne i nie powinny podlegać żadnym ograniczeniom w udostępnianiu. Dostępność numerów ksiąg wieczystych (numerów KW) w rządowym serwisie www.geoportal.gov.pl. spełniała oczekiwania obywateli i instytucji, niestety w dniu 6 kwietnia 2020 r. prezes UODO wydał postanowienie, a potem decyzję DKN.5112.13.2020, w której uznał, że numery KW są danymi osobowymi, co wstrzymało ich publikację i pozbawiło obywateli dostępu do tych informacji.
Zakaz publikacji numerów KW nie dotyczy serwisów komercyjnych, które wciąż udostępniają odpłatnie numery KW. Dla właścicieli 10 serwisów komercyjnych, które mają siedziby na Seszelach, w Miami, Delaware, Middletown, Estonii czy Londynie decyzja prezesa UODO jest dużym prezentem i ochroną ich interesów oraz gwarantuje im coraz większe grono użytkowników.
Czy ministerstwo ma pomysł w jaki sposób można problem rozwiązać i przywrócić normalność w dostępie do tych danych?
Jaka jest szansa na zniesienie, związanego z decyzją prezesa UODO, ograniczenia w rozwoju systemów informatycznych państwa?
Interpelacja nr 4831
do ministra sprawiedliwości
w sprawie dostępu do numerów ksiąg wieczystych
Zgłaszający: Bożena Lisowska
Data wpływu: 13-09-2024
Obowiązujące przepisy prawa, tj. ustawa o księgach wieczystych i hipotece oraz ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne wskazują, że numery ksiąg wieczystych są jawne i nie powinny podlegać żadnym ograniczeniom w udostępnianiu. Dostępność numerów ksiąg wieczystych (numerów KW) w rządowym serwisie www.geoportal.gov.pl. spełniała oczekiwania obywateli i instytucji, niestety w dniu 6 kwietnia 2020 r. prezes UODO wydał postanowienie, a potem decyzję DKN.5112.13.2020, w której uznał, że numery KW są danymi osobowymi, co wstrzymało ich publikację i pozbawiło obywateli dostępu do tych informacji.
Zakaz publikacji numerów KW nie dotyczy serwisów komercyjnych, które wciąż udostępniają odpłatnie numery KW. Dla właścicieli 10 serwisów komercyjnych, które mają siedziby na Seszelach, w Miami, Delaware, Middletown, Estonii czy Londynie decyzja prezesa UODO jest dużym prezentem i ochroną ich interesów oraz gwarantuje im coraz większe grono użytkowników.
Czy ministerstwo ma pomysł w jaki sposób można problem rozwiązać i przywrócić normalność w dostępie do tych danych?
Jaka jest szansa na zniesienie, związanego z decyzją prezesa UODO, ograniczenia w rozwoju systemów informatycznych państwa?
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Arkadiusz Myrcha
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
17%
Konkretność
83%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
7
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
7.5 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5585 znaków
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.293.2024
Warszawa, 12 listopada 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 4831 złożoną do Ministra Sprawiedliwości przez Panią
posłankę Bożenę Lisowską w sprawie dostępu do numerów ksiąg wieczystych, uprzejmie
przedstawiam odpowiedź.
Dostęp do numerów ksiąg wieczystych to bez wątpienia zagadnienie bardzo ważne
zarówno dla obywateli, jak i dla pewności obrotu nieruchomościami. Jednocześnie jest to
zagadnienie skomplikowane, ponieważ wymaga pogodzenia dwóch wartości. Pierwszą
jest jawność ksiąg wieczystych, drugą zaś zapewnienie odpowiedniej ochrony danych
osobowych zgromadzonych w księgach.
Ministerstwo Sprawiedliwości dostrzega problem komercyjnego udostępniania informacji
z systemu Elektronicznych Ksiąg Wieczystych (EKW). Z tego względu rozważane
jest wprowadzenie uwierzytelniania przy przeglądaniu księgi wieczystej w systemie EKW
dla użytkowników zewnętrznych (innych niż sądowi). To rozwiązanie przełożyłoby się
na ograniczenie pobierania przez podmioty zewnętrzne danych w sposób
zautomatyzowany przy wykorzystaniu różnego rodzaju narzędzi informatycznych.
Zastosowanie tego rozwiązania wymaga wprowadzenia zmian legislacyjnych, nad którymi
obecnie trwają prace. W ramach tych prac Ministerstwo Sprawiedliwości zwróciło się
-- 1 of 3 --
2
do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych o stanowisko w sprawie propozycji
uwierzytelnionego dostępu do EKW. W wystąpieniu z 18 października 2024 r. Prezes
Urzędu wyraził poparcie dla wszelkich inicjatyw Ministerstwa Sprawiedliwości
zmierzających do zwiększenia poziomu ochrony danych osobowych znajdujących się
w księgach wieczystych. Z treścią stanowiska Prezesa Urzędu można się zapoznać pod tym
adresem: https://uodo.gov.pl/pl/138/3402
Jednocześnie Prokuratura Okręgowa w Warszawie, pod zwierzchnim nadzorem
służbowym Prokuratury Krajowej sprawowanym w Departamencie do Spraw
Cyberprzestępczości i Informatyzacji, prowadzi śledztwo w sprawie bezprawnego
przetwarzania danych osobowych przez administratorów serwisów komercyjnych.
W tej sprawie m.in. zostały skierowane wnioski o udzielenie międzynarodowej pomocy
prawnej do władz sądowych Stanów Zjednoczonych Ameryki, Europejski Nakaz
Dochodzeniowy do władz sądowych Królestwa Belgii oraz powołano biegłego z zakresu
informatyki.
W odniesieniu do poruszonego w interpelacji problemu ochrony danych osobowych,
warto zauważyć, że Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych w swojej decyzji
z 24 sierpnia 2020 r. nr DKN.5112.13.2020 uznał, że numery ksiąg wieczystych pozwalają
na pośrednią identyfikację osób fizycznych (ich imion, nazwisk, imion rodziców, numeru
PESEL, adresu nieruchomości), a tym samym stanowią dane osobowe w rozumieniu art.
4 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia
27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem
danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia
dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119
z 04.05.2016, str. 1, z późn. zm.).
Podobnie wypowiedział się wcześniej Naczelny Sąd Administracyjny, który uznał, że samo
posiadanie oznaczenia księgi wieczystej umożliwia w sposób łatwy i prosty,
niewymagający nadmiernych kosztów, czasu ani szczególnych działań na dostęp
-- 2 of 3 --
3
do danych podmiotowych osób ujawnionych w księgach wieczystych, a tymi danymi
w przypadku osób fizycznych jest imię (imiona), nazwisko, imiona rodziców, jak również
numer PESEL (wyrok z 26 września 2018 r. sygn. akt I OSK 11/17).
Numery ksiąg wieczystych podlegają zatem ochronie, podobnie jak inne dane osobowe
zgromadzone w księgach i mogą być przetwarzane (np. poprzez udostępnienie)
na zasadach określonych przez ww. rozporządzenie RODO.
Z tego względu ustawowa jawność ksiąg wieczystych doznaje ograniczenia. Księgi
wieczyste są jawne, natomiast poprzez serwis https://ekw.ms.gov.pl może je przeglądać
ten kto zna numer księgi wieczystej (art. 364 ust. 6 w zw. z art. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982
r. o księgach wieczystych i hipotece Dz. U. z 2023 r. poz. 1984 ze zm.).
Należy bowiem pamiętać, że dostęp do księgi wieczystej nie ogranicza się tylko
do pierwszego działu księgi dotyczącego oznaczenia nieruchomości (wskazania położenia
działki, numeru działki, sposobu korzystania i powierzchni działki), ale umożliwia poznanie
danych osobowych właściciela (współwłaścicieli) nieruchomości (imiona, nazwiska,
nr PESEL, imiona rodziców), ciężarów i ograniczeń ciążących na nieruchomości
(prowadzonych egzekucji z nieruchomości, obciążeń ograniczonymi prawami rzeczowymi,
roszczeniami, prawami osobistymi, ograniczeń w rozporządzaniu nieruchomością),
a także hipotek (sumy hipoteki, waluty hipoteki, wierzyciela, terminu spłaty, stosunku
prawnego, z którego wynika wierzytelność zabezpieczona hipoteką).
Minister Sprawiedliwości zapewnia dostęp do ksiąg wieczystych poprzez serwis
https://ekw.ms.gov.pl. Dostęp do portalu jest bezpłatny. Pozwala na zapoznanie się
z aktualnym odpisem księgi lub tzw. odpisem zupełnym, a więc wersją aktualną wraz
ze wzmiankami o wpisach dokonywanych w księdze wieczystej od momentu przeniesienia
księgi do systemu informatycznego. Planowane zmiany w zasadach dostępu do serwisu
będą musiały uwzględniać wszystkie przedstawione wyżej uwarunkowania związane
z ochroną danych osobowych.
Z wyrazami szacunkuArkadiusz Myrcha /podpisano elektronicznie/
-- 3 of 3 --
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.293.2024
Warszawa, 12 listopada 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 4831 złożoną do Ministra Sprawiedliwości przez Panią
posłankę Bożenę Lisowską w sprawie dostępu do numerów ksiąg wieczystych, uprzejmie
przedstawiam odpowiedź.
Dostęp do numerów ksiąg wieczystych to bez wątpienia zagadnienie bardzo ważne
zarówno dla obywateli, jak i dla pewności obrotu nieruchomościami. Jednocześnie jest to
zagadnienie skomplikowane, ponieważ wymaga pogodzenia dwóch wartości. Pierwszą
jest jawność ksiąg wieczystych, drugą zaś zapewnienie odpowiedniej ochrony danych
osobowych zgromadzonych w księgach.
Ministerstwo Sprawiedliwości dostrzega problem komercyjnego udostępniania informacji
z systemu Elektronicznych Ksiąg Wieczystych (EKW). Z tego względu rozważane
jest wprowadzenie uwierzytelniania przy przeglądaniu księgi wieczystej w systemie EKW
dla użytkowników zewnętrznych (innych niż sądowi). To rozwiązanie przełożyłoby się
na ograniczenie pobierania przez podmioty zewnętrzne danych w sposób
zautomatyzowany przy wykorzystaniu różnego rodzaju narzędzi informatycznych.
Zastosowanie tego rozwiązania wymaga wprowadzenia zmian legislacyjnych, nad którymi
obecnie trwają prace. W ramach tych prac Ministerstwo Sprawiedliwości zwróciło się
-- 1 of 3 --
2
do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych o stanowisko w sprawie propozycji
uwierzytelnionego dostępu do EKW. W wystąpieniu z 18 października 2024 r. Prezes
Urzędu wyraził poparcie dla wszelkich inicjatyw Ministerstwa Sprawiedliwości
zmierzających do zwiększenia poziomu ochrony danych osobowych znajdujących się
w księgach wieczystych. Z treścią stanowiska Prezesa Urzędu można się zapoznać pod tym
adresem: https://uodo.gov.pl/pl/138/3402
Jednocześnie Prokuratura Okręgowa w Warszawie, pod zwierzchnim nadzorem
służbowym Prokuratury Krajowej sprawowanym w Departamencie do Spraw
Cyberprzestępczości i Informatyzacji, prowadzi śledztwo w sprawie bezprawnego
przetwarzania danych osobowych przez administratorów serwisów komercyjnych.
W tej sprawie m.in. zostały skierowane wnioski o udzielenie międzynarodowej pomocy
prawnej do władz sądowych Stanów Zjednoczonych Ameryki, Europejski Nakaz
Dochodzeniowy do władz sądowych Królestwa Belgii oraz powołano biegłego z zakresu
informatyki.
W odniesieniu do poruszonego w interpelacji problemu ochrony danych osobowych,
warto zauważyć, że Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych w swojej decyzji
z 24 sierpnia 2020 r. nr DKN.5112.13.2020 uznał, że numery ksiąg wieczystych pozwalają
na pośrednią identyfikację osób fizycznych (ich imion, nazwisk, imion rodziców, numeru
PESEL, adresu nieruchomości), a tym samym stanowią dane osobowe w rozumieniu art.
4 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia
27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem
danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia
dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119
z 04.05.2016, str. 1, z późn. zm.).
Podobnie wypowiedział się wcześniej Naczelny Sąd Administracyjny, który uznał, że samo
posiadanie oznaczenia księgi wieczystej umożliwia w sposób łatwy i prosty,
niewymagający nadmiernych kosztów, czasu ani szczególnych działań na dostęp
-- 2 of 3 --
3
do danych podmiotowych osób ujawnionych w księgach wieczystych, a tymi danymi
w przypadku osób fizycznych jest imię (imiona), nazwisko, imiona rodziców, jak również
numer PESEL (wyrok z 26 września 2018 r. sygn. akt I OSK 11/17).
Numery ksiąg wieczystych podlegają zatem ochronie, podobnie jak inne dane osobowe
zgromadzone w księgach i mogą być przetwarzane (np. poprzez udostępnienie)
na zasadach określonych przez ww. rozporządzenie RODO.
Z tego względu ustawowa jawność ksiąg wieczystych doznaje ograniczenia. Księgi
wieczyste są jawne, natomiast poprzez serwis https://ekw.ms.gov.pl może je przeglądać
ten kto zna numer księgi wieczystej (art. 364 ust. 6 w zw. z art. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982
r. o księgach wieczystych i hipotece Dz. U. z 2023 r. poz. 1984 ze zm.).
Należy bowiem pamiętać, że dostęp do księgi wieczystej nie ogranicza się tylko
do pierwszego działu księgi dotyczącego oznaczenia nieruchomości (wskazania położenia
działki, numeru działki, sposobu korzystania i powierzchni działki), ale umożliwia poznanie
danych osobowych właściciela (współwłaścicieli) nieruchomości (imiona, nazwiska,
nr PESEL, imiona rodziców), ciężarów i ograniczeń ciążących na nieruchomości
(prowadzonych egzekucji z nieruchomości, obciążeń ograniczonymi prawami rzeczowymi,
roszczeniami, prawami osobistymi, ograniczeń w rozporządzaniu nieruchomością),
a także hipotek (sumy hipoteki, waluty hipoteki, wierzyciela, terminu spłaty, stosunku
prawnego, z którego wynika wierzytelność zabezpieczona hipoteką).
Minister Sprawiedliwości zapewnia dostęp do ksiąg wieczystych poprzez serwis
https://ekw.ms.gov.pl. Dostęp do portalu jest bezpłatny. Pozwala na zapoznanie się
z aktualnym odpisem księgi lub tzw. odpisem zupełnym, a więc wersją aktualną wraz
ze wzmiankami o wpisach dokonywanych w księdze wieczystej od momentu przeniesienia
księgi do systemu informatycznego. Planowane zmiany w zasadach dostępu do serwisu
będą musiały uwzględniać wszystkie przedstawione wyżej uwarunkowania związane
z ochroną danych osobowych.
Z wyrazami szacunkuArkadiusz Myrcha /podpisano elektronicznie/
-- 3 of 3 --