Interpelacja nr 4816
Interpelacja w sprawie zasad naliczania subwencji ekologicznej dla gmin
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (100%)
Klimat, Energia i Środowisko (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie zasad naliczania subwencji ekologicznej dla gmin
Interpelacja nr 4816
do ministra finansów
w sprawie zasad naliczania subwencji ekologicznej dla gmin
Zgłaszający: Dominik Jaśkowiec
Data wpływu: 12-09-2024
Wielce Szanowny Panie Ministrze,
w przyjętym przez Radę Ministrów projekcie ustawy o dochodach jst przewidziano subwencję ekologiczną, która ma charakter subwencji wyrównawczej i w swoim założeniu ma sprawiedliwie kompensować utracone dochody gmin, ze względu na ograniczenia w gospodarowaniu na terenach prawnie chronionych.
W art. 29 ust. 5 wprowadzono odpowiednie wagi dla obszarów chronionych, ustalając wagi wyższe dla obszarów o wyższym reżimie publicznoprawnym i większej liczbie zakazów wprowadzonych na danym obszarze ochrony na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. – Prawo o ochronie przyrody.
Analizując wartość ustalonych wag w art. 29 ust. 5 ustawy, wydaje się, że nie wzięto pod uwagę specyfiki niektórych gmin oraz specyfiki niektórych parków krajobrazowych, które wprowadziły na swoich obszarach zakazy zbliżone do tych, jakie obowiązują w parkach narodowych czy rezerwatach. To powoduje, że gminy, na których obszarze te parki funkcjonują, zostały daleko dalej ograniczone w swoim rozwoju niż te, gdzie liczba zakazów jest niewielka. Jeżeli w parku krajobrazowym wprowadza się aż 11 zakazów, to jest oczywiste, że ograniczenie w rozwoju takiej gminy jest daleko większe niż tam gdzie liczba zakazów wynosi tylko 5. Tymczasem projekt ustawy przewiduje tylko dwie wagi dla parków krajobrazowych. Dla 5 zakazów waga wynosi 0,3, a dla 1 zakazu waga wynosi 0,1. Projekt nie przewiduje natomiast wyższej wagi dla parków krajobrazowych, gdzie liczba zakazów jest podobna jak w parku narodowym czy rezerwacie, a liczba tych zakazów wynosi aż jedenaście.
Tak ustalona gradacja obszarów chronionych i przypisana im wartość wag zupełnie nie uwzględnia rzeczywistego statusu obszarów chronionych i wprowadzonego stopnia ochrony przez ustalenie wagi reżimu publicznoprawnego na obszarach chronionych, określonych w art. 17 ust. 1 pkt 1 i 4–9 lub art. 24 ust. 1 pkt 2 i 4–9 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. 2023 poz. 1336, 1688 i 1890), a wprowadzonych aktami prawa miejscowego.
Analizując sytuację w Popradzkim Parku Krajobrazowym dostrzegam, że wprowadzono tam aż 11 zakazów, które powodują, że gminy posiadające na swoim obszarze park krajobrazowy w ogóle nie mogą się rozwijać. Pokreślić należy, że Popradzki Park Krajobrazowy obejmuje prawie całe obszary gmin Łabowa, Krynica-Zdrój, Muszyna, Piwniczna. Jeżeli aż na 98% obszaru gminy wprowadzi się 11 zakazów, to działalność gospodarcza na takim obszarze jest niemożliwa.
A zatem nie można dla takich obszarów ustalić tak niskiej wagi przeliczeniowej, jak dla obszaru, który jest poddany daleko mniejszym ograniczeniom rozwoju (pięć zakazów).
Zwracam uwagę, że konsekwencje wprowadzonych zakazów ponoszą wszyscy mieszkańcy obszarów chronionych i przedsiębiorcy, natomiast korzyści z ustanowienia obszarów chronionych czerpie społeczeństwo całego kraju.
Zadaniem subwencji ekologicznej było zrekompensowanie finansowe ograniczeń w rozwoju gmin na obszarach chronionych i wprowadzenie zachęty dla tworzenia obszarów chronionych. Subwencja ma mieć charakter subwencji wyrównawczej i sprawiedliwie kompensować utracone dochody gmin ze względu na ograniczenia w gospodarowaniu na terenach prawnie chronionych. Tymczasem w projekcie pominięto tę kategorię gmin, gdzie w parkach krajobrazowych wprowadzono bardzo daleko idący reżim prawny, całkowicie ograniczający rozwój takich gmin. Jeżeli cały obszar gminy zostaje objęty obszarem chronionym i wprowadza się na nim podobną liczbę zakazów (11) jaka ma miejsce w parku narodowym, to waga dla naliczania subwencji powinna być dwukrotnie wyższa niż dla tych obszarów, gdzie wprowadzono tylko pięć zakazów.
A zatem zwracam się z pytaniem do Pana Ministra, czy temat ten jest znany Panu Ministrowi i czy podnoszone są argumenty za wprowadzeniem jeszcze jednej wagi dla subwencji ekologicznej dla tej kategorii parków krajobrazowych, gdzie ustanowiono dużą liczbę zakazów i podwyższony reżim publicznoprawny?
Z wyrazami szacunku
Interpelacja nr 4816
do ministra finansów
w sprawie zasad naliczania subwencji ekologicznej dla gmin
Zgłaszający: Dominik Jaśkowiec
Data wpływu: 12-09-2024
Wielce Szanowny Panie Ministrze,
w przyjętym przez Radę Ministrów projekcie ustawy o dochodach jst przewidziano subwencję ekologiczną, która ma charakter subwencji wyrównawczej i w swoim założeniu ma sprawiedliwie kompensować utracone dochody gmin, ze względu na ograniczenia w gospodarowaniu na terenach prawnie chronionych.
W art. 29 ust. 5 wprowadzono odpowiednie wagi dla obszarów chronionych, ustalając wagi wyższe dla obszarów o wyższym reżimie publicznoprawnym i większej liczbie zakazów wprowadzonych na danym obszarze ochrony na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. – Prawo o ochronie przyrody.
Analizując wartość ustalonych wag w art. 29 ust. 5 ustawy, wydaje się, że nie wzięto pod uwagę specyfiki niektórych gmin oraz specyfiki niektórych parków krajobrazowych, które wprowadziły na swoich obszarach zakazy zbliżone do tych, jakie obowiązują w parkach narodowych czy rezerwatach. To powoduje, że gminy, na których obszarze te parki funkcjonują, zostały daleko dalej ograniczone w swoim rozwoju niż te, gdzie liczba zakazów jest niewielka. Jeżeli w parku krajobrazowym wprowadza się aż 11 zakazów, to jest oczywiste, że ograniczenie w rozwoju takiej gminy jest daleko większe niż tam gdzie liczba zakazów wynosi tylko 5. Tymczasem projekt ustawy przewiduje tylko dwie wagi dla parków krajobrazowych. Dla 5 zakazów waga wynosi 0,3, a dla 1 zakazu waga wynosi 0,1. Projekt nie przewiduje natomiast wyższej wagi dla parków krajobrazowych, gdzie liczba zakazów jest podobna jak w parku narodowym czy rezerwacie, a liczba tych zakazów wynosi aż jedenaście.
Tak ustalona gradacja obszarów chronionych i przypisana im wartość wag zupełnie nie uwzględnia rzeczywistego statusu obszarów chronionych i wprowadzonego stopnia ochrony przez ustalenie wagi reżimu publicznoprawnego na obszarach chronionych, określonych w art. 17 ust. 1 pkt 1 i 4–9 lub art. 24 ust. 1 pkt 2 i 4–9 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. 2023 poz. 1336, 1688 i 1890), a wprowadzonych aktami prawa miejscowego.
Analizując sytuację w Popradzkim Parku Krajobrazowym dostrzegam, że wprowadzono tam aż 11 zakazów, które powodują, że gminy posiadające na swoim obszarze park krajobrazowy w ogóle nie mogą się rozwijać. Pokreślić należy, że Popradzki Park Krajobrazowy obejmuje prawie całe obszary gmin Łabowa, Krynica-Zdrój, Muszyna, Piwniczna. Jeżeli aż na 98% obszaru gminy wprowadzi się 11 zakazów, to działalność gospodarcza na takim obszarze jest niemożliwa.
A zatem nie można dla takich obszarów ustalić tak niskiej wagi przeliczeniowej, jak dla obszaru, który jest poddany daleko mniejszym ograniczeniom rozwoju (pięć zakazów).
Zwracam uwagę, że konsekwencje wprowadzonych zakazów ponoszą wszyscy mieszkańcy obszarów chronionych i przedsiębiorcy, natomiast korzyści z ustanowienia obszarów chronionych czerpie społeczeństwo całego kraju.
Zadaniem subwencji ekologicznej było zrekompensowanie finansowe ograniczeń w rozwoju gmin na obszarach chronionych i wprowadzenie zachęty dla tworzenia obszarów chronionych. Subwencja ma mieć charakter subwencji wyrównawczej i sprawiedliwie kompensować utracone dochody gmin ze względu na ograniczenia w gospodarowaniu na terenach prawnie chronionych. Tymczasem w projekcie pominięto tę kategorię gmin, gdzie w parkach krajobrazowych wprowadzono bardzo daleko idący reżim prawny, całkowicie ograniczający rozwój takich gmin. Jeżeli cały obszar gminy zostaje objęty obszarem chronionym i wprowadza się na nim podobną liczbę zakazów (11) jaka ma miejsce w parku narodowym, to waga dla naliczania subwencji powinna być dwukrotnie wyższa niż dla tych obszarów, gdzie wprowadzono tylko pięć zakazów.
A zatem zwracam się z pytaniem do Pana Ministra, czy temat ten jest znany Panu Ministrowi i czy podnoszone są argumenty za wprowadzeniem jeszcze jednej wagi dla subwencji ekologicznej dla tej kategorii parków krajobrazowych, gdzie ustanowiono dużą liczbę zakazów i podwyższony reżim publicznoprawny?
Z wyrazami szacunku
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Hanna Majszczyk
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
27%
Konkretność
73%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
5.6 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5079 znaków
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 11 października 2024 roku
Sprawa: Interpelacja nr 4816 posła Pana Dominika Jaśkowca w sprawie
zasad naliczania subwencji ekologicznej dla gmin
Znak sprawy: ST1.054.16.2024
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 4816 posła Pana Dominika Jaśkowca w sprawie
zasad naliczania subwencji ekologicznej dla gmin proszę przyjąć poniższe
wyjaśnienia.
Minister Finansów przygotował projekt ustawy o dochodach jednostek samorządu
terytorialnego, który ma na celu wprowadzenie do porządku prawnego regulacji
zapewniających stabilny system finansowania jednostek samorządu terytorialnego
(JST) oraz zwiększenie dochodów JST w sposób systemowy.
Projekt tej ustawy został przyjęty przez Parlament w dniu 1 października 2024 r.
Założeniem przyjętym w tej ustawie jest, aby dochody samorządów zwiększały się
w sposób przewidywalny, a nie opierały się na doraźnym wsparciu finansowym.
Każdy samorząd będzie miał zagwarantowane wyższe dochody niż obecnie. Należy
zauważyć, że łączny skutek finansowy wynikający z ustawy jest dla JST pozytywny i
oznacza zwiększenie ich dochodów o 24,8 mld zł w roku 2025 w stosunku do
obowiązującego systemu.
Ustawa wprowadza, zamiast obecnych części subwencji ogólnej, pojęcie potrzeb
finansowych JST, które to potrzeby będą podlegać finansowaniu zwiększonymi
dochodami z tytułu udziału w podatkach PIT i CIT, a - w przypadku, gdy będą one
niewystarczające - subwencją ogólną z budżetu państwa. Potrzeby finansowe będą
elementem kalkulacyjnym do ustalenia subwencji ogólnej z budżetu państwa. W
ustawie określa się następujące potrzeby finansowe: wyrównawcze, oświatowe,
rozwojowe, ekologiczne, uzupełniające.
-- 1 of 3 --
2/3
Wychodząc naprzeciw postulatom JST, wprowadzono nową, dodatkową formę
wsparcia w postaci potrzeb ekologicznych. Pragnę podkreślić, że kwestie te były
dyskutowane podczas spotkań Ministra Finansów z przedstawicielami organizacji
samorządowych na etapie przygotowywania projektu ustawy. Przyjęte rozwiązania
uzyskały pozytywną opinię komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego.
Potrzeby ekologiczne ustalane byłyby dla wszystkich JST, na terenie których
znajdują się obszary o szczególnych walorach przyrodniczych prawnie chronione,
przez które należy rozumieć parki narodowe, rezerwaty przyrody, parki
krajobrazowe, obszary chronionego krajobrazu, strefy ochrony krajobrazu
ustanawiane w parkach krajobrazowych i obszarach chronionego krajobrazu, a
także obszary Natura 2000.
W ustawie przyjmuje się, że wielkość potrzeb ekologicznych zależeć będzie od
powierzchni poszczególnych form ochrony przyrody oraz stawki przyjętej dla danej
formy ochrony. Potrzeby te dla danego samorządu terytorialnego obliczane będą
jako suma iloczynów powierzchni danego obszaru chronionego i stawki za 1 ha
powierzchni obszaru chronionego, przy czym proponuje się nadanie poszczególnym
formom ochrony przyrody różnych wag, w zależności od wartości przyrodniczej oraz
stopnia ograniczeń działalności gospodarczej danego obszaru.
Przyjęto, że obszary prawnie chronione wprowadzające największe ograniczenia
będą mieć wyższą wagę niż obszary z mniejszymi ograniczeniami.
Gradacja wskaźników w przyjętej regulacji ustawowej nie jest uzależniona jedynie
od liczby wprowadzonych zakazów (chociaż takie zróżnicowanie występuje w
przypadku parków krajobrazowych), ale także z punktu widzenia ich istotności dla
działalności gospodarczej . Przyjęto, że obszary prawnie chronione wprowadzające
największe ograniczenia będą mieć wyższą wagę niż obszary z mniejszymi
ograniczeniami. Najwyższą wagę przypisano parkom narodowym (2,0) i rezerwatom
przyrody (1,0). Parki narodowe, z uwagi na to, że stanowią najwyższą formę ochrony
przyrody w Polsce i mają największy wpływ na możliwości rozwojowe jednostek
samorządu terytorialnego, mają wyższą wagę niż rezerwaty przyrody. W przypadku
parków krajobrazowych i obszarów chronionego krajobrazu waga danego obszaru
uzależniona jest od reżimu ochronnego obowiązującego w danym obszarze. Do
wyliczeń potrzeb ekologicznych danej JST przyjmuje się powierzchnię obszarów
prawnie chronionych o najwyższej wadze.
Warto podkreślić, że zaproponowany mechanizm służy nie tylko bezpośredniemu
wsparciu gminy, ale również zachęca do tworzenia nowych obszarów chronionych.
Wprowadzone przepisy – w kształcie nadanym ostatecznie przez Parlament – będą
podlegały ocenie pod względem realizacji celów, dla których zostały wprowadzone
- w tym oczywiście również z punktu widzenia funkcjonowania jednostek samorządu
terytorialnego. W terminie do 30 czerwca 2026 r. przygotowana zostanie
informacja o skutkach obowiązywania ustawy wraz z ewentualnymi propozycjami
zmian.
Z wyrazami szacunku
-- 2 of 3 --
3/3
Z upoważnienia Ministra Finansów
Hanna Majszczyk
podsekretarz stanu
Do wiadomości:
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
-- 3 of 3 --
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 11 października 2024 roku
Sprawa: Interpelacja nr 4816 posła Pana Dominika Jaśkowca w sprawie
zasad naliczania subwencji ekologicznej dla gmin
Znak sprawy: ST1.054.16.2024
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 4816 posła Pana Dominika Jaśkowca w sprawie
zasad naliczania subwencji ekologicznej dla gmin proszę przyjąć poniższe
wyjaśnienia.
Minister Finansów przygotował projekt ustawy o dochodach jednostek samorządu
terytorialnego, który ma na celu wprowadzenie do porządku prawnego regulacji
zapewniających stabilny system finansowania jednostek samorządu terytorialnego
(JST) oraz zwiększenie dochodów JST w sposób systemowy.
Projekt tej ustawy został przyjęty przez Parlament w dniu 1 października 2024 r.
Założeniem przyjętym w tej ustawie jest, aby dochody samorządów zwiększały się
w sposób przewidywalny, a nie opierały się na doraźnym wsparciu finansowym.
Każdy samorząd będzie miał zagwarantowane wyższe dochody niż obecnie. Należy
zauważyć, że łączny skutek finansowy wynikający z ustawy jest dla JST pozytywny i
oznacza zwiększenie ich dochodów o 24,8 mld zł w roku 2025 w stosunku do
obowiązującego systemu.
Ustawa wprowadza, zamiast obecnych części subwencji ogólnej, pojęcie potrzeb
finansowych JST, które to potrzeby będą podlegać finansowaniu zwiększonymi
dochodami z tytułu udziału w podatkach PIT i CIT, a - w przypadku, gdy będą one
niewystarczające - subwencją ogólną z budżetu państwa. Potrzeby finansowe będą
elementem kalkulacyjnym do ustalenia subwencji ogólnej z budżetu państwa. W
ustawie określa się następujące potrzeby finansowe: wyrównawcze, oświatowe,
rozwojowe, ekologiczne, uzupełniające.
-- 1 of 3 --
2/3
Wychodząc naprzeciw postulatom JST, wprowadzono nową, dodatkową formę
wsparcia w postaci potrzeb ekologicznych. Pragnę podkreślić, że kwestie te były
dyskutowane podczas spotkań Ministra Finansów z przedstawicielami organizacji
samorządowych na etapie przygotowywania projektu ustawy. Przyjęte rozwiązania
uzyskały pozytywną opinię komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego.
Potrzeby ekologiczne ustalane byłyby dla wszystkich JST, na terenie których
znajdują się obszary o szczególnych walorach przyrodniczych prawnie chronione,
przez które należy rozumieć parki narodowe, rezerwaty przyrody, parki
krajobrazowe, obszary chronionego krajobrazu, strefy ochrony krajobrazu
ustanawiane w parkach krajobrazowych i obszarach chronionego krajobrazu, a
także obszary Natura 2000.
W ustawie przyjmuje się, że wielkość potrzeb ekologicznych zależeć będzie od
powierzchni poszczególnych form ochrony przyrody oraz stawki przyjętej dla danej
formy ochrony. Potrzeby te dla danego samorządu terytorialnego obliczane będą
jako suma iloczynów powierzchni danego obszaru chronionego i stawki za 1 ha
powierzchni obszaru chronionego, przy czym proponuje się nadanie poszczególnym
formom ochrony przyrody różnych wag, w zależności od wartości przyrodniczej oraz
stopnia ograniczeń działalności gospodarczej danego obszaru.
Przyjęto, że obszary prawnie chronione wprowadzające największe ograniczenia
będą mieć wyższą wagę niż obszary z mniejszymi ograniczeniami.
Gradacja wskaźników w przyjętej regulacji ustawowej nie jest uzależniona jedynie
od liczby wprowadzonych zakazów (chociaż takie zróżnicowanie występuje w
przypadku parków krajobrazowych), ale także z punktu widzenia ich istotności dla
działalności gospodarczej . Przyjęto, że obszary prawnie chronione wprowadzające
największe ograniczenia będą mieć wyższą wagę niż obszary z mniejszymi
ograniczeniami. Najwyższą wagę przypisano parkom narodowym (2,0) i rezerwatom
przyrody (1,0). Parki narodowe, z uwagi na to, że stanowią najwyższą formę ochrony
przyrody w Polsce i mają największy wpływ na możliwości rozwojowe jednostek
samorządu terytorialnego, mają wyższą wagę niż rezerwaty przyrody. W przypadku
parków krajobrazowych i obszarów chronionego krajobrazu waga danego obszaru
uzależniona jest od reżimu ochronnego obowiązującego w danym obszarze. Do
wyliczeń potrzeb ekologicznych danej JST przyjmuje się powierzchnię obszarów
prawnie chronionych o najwyższej wadze.
Warto podkreślić, że zaproponowany mechanizm służy nie tylko bezpośredniemu
wsparciu gminy, ale również zachęca do tworzenia nowych obszarów chronionych.
Wprowadzone przepisy – w kształcie nadanym ostatecznie przez Parlament – będą
podlegały ocenie pod względem realizacji celów, dla których zostały wprowadzone
- w tym oczywiście również z punktu widzenia funkcjonowania jednostek samorządu
terytorialnego. W terminie do 30 czerwca 2026 r. przygotowana zostanie
informacja o skutkach obowiązywania ustawy wraz z ewentualnymi propozycjami
zmian.
Z wyrazami szacunku
-- 2 of 3 --
3/3
Z upoważnienia Ministra Finansów
Hanna Majszczyk
podsekretarz stanu
Do wiadomości:
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
-- 3 of 3 --