Interpelacja nr 4767
Interpelacja w sprawie waloryzacji stypendiów doktoranckich oraz wynagrodzeń w szkolnictwie wyższym
Zgłaszający:
•
Adresat:
Edukacja i Szkolnictwo (100%)
Infrastruktura i Transport (55%)
Podatki i Finanse (40%)
Klimat, Energia i Środowisko (33%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie waloryzacji stypendiów doktoranckich oraz wynagrodzeń w szkolnictwie wyższym
Interpelacja nr 4767
do ministra finansów
w sprawie waloryzacji stypendiów doktoranckich oraz wynagrodzeń w szkolnictwie wyższym
Zgłaszający: Anna Schmidt
Data wpływu: 11-09-2024
Panie Ministrze,
chciałabym poruszyć istotny problem dotyczący waloryzacji stypendiów doktoranckich oraz wynagrodzeń w szkolnictwie wyższym w kontekście projektu budżetu na rok 2025. Wstępne założenia budżetu na przyszły rok wskazują na brak zabezpieczonych środków na podwyżki wynagrodzeń i stypendiów, co wywołuje uzasadnione obawy w środowisku akademickim.
Zaniepokojenie budzi informacja, że rozważane jest utrzymanie wynagrodzeń pracowników naukowych oraz stypendiów doktoranckich na niezmienionym poziomie od 1 stycznia 2025 roku, mimo dynamicznego wzrostu kosztów życia. Rosnące koszty energii elektrycznej, gazu, wody, wywozu śmieci, a także czynszu (o około 20-30%) znacząco obciążają budżety domowe pracowników i doktorantów, co wymaga odpowiednich działań ze strony państwa. Wzrost kosztów życia ma również wpływ na opłaty za akademiki, wynajem mieszkań oraz korzystanie z transportu publicznego, co dodatkowo pogarsza sytuację finansową osób związanych z uczelniami.
Brak waloryzacji stypendiów doktoranckich przynajmniej o wskaźnik inflacji może spowodować realne zmniejszenie ich wartości nabywczej. Taka sytuacja w rezultacie może doprowadzić do odpływu zdolnych młodych naukowców ze środowiska akademickiego oraz rezygnacji z kontynuacji rozpoczętych już doktoratów.
Należy również przypomnieć, że już w 2021 roku zgłaszano postulaty wprowadzenia mechanizmu automatycznej waloryzacji minimalnego wynagrodzenia zasadniczego profesora, analogicznie do systemu waloryzacji emerytur. Taki mechanizm mógłby obejmować waloryzację o wskaźnik inflacji, powiększony o wskaźnik wzrostu płac realnych, dochodów budżetowych bądź PKB. Obecnie emeryci mają zagwarantowaną waloryzację swoich świadczeń, która jest przewidywalna i odbywa się automatycznie. Wprowadzenie analogicznego rozwiązania w odniesieniu do wynagrodzeń w szkolnictwie wyższym i stypendiów doktoranckich zapobiegłoby corocznym apelom o podwyżki, które są upokarzające dla zainteresowanych środowisk.
W związku z powyższym proszę Pana Ministra o odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy mając na uwadze wysoką inflację na poziomie 3-4% oraz jeszcze wyższy wzrost kosztów życia (20-30%), przewiduje się podniesienie od 1 stycznia 2025 roku stawki stypendiów doktoranckich i płac w szkolnictwie wyższym poprzez odpowiedni wzrost wskaźnika minimalnego wynagrodzenia zasadniczego dla profesora? Jeśli tak, to o ile i kiedy planowane jest rozpoczęcie prac nad zmianą stosownego rozporządzenia? Jeśli nie, to dlaczego?
2. Czy w projekcie budżetu na przyszły rok uwzględniono wzrost subwencji i dotacji dla uczelni wyższych, który pozwalałby na pokrycie postulowanych podwyżek stypendiów doktoranckich i płac oraz rosnących kosztów związanych ze wzrostem opłat za energię, ogrzewanie, wodę, wywóz śmieci itp.? Jeśli tak, to w jakiej wysokości oraz czy zapewni on odpowiednią rezerwę pozwalającą na dokonanie podwyżek bez konieczności drastycznych cięć w innych wydatkach uczelni?
3. Mimo że kalendarz budżetowy jest znany od lat i daje możliwość podejmowania decyzji z odpowiednim wyprzedzeniem, co roku powtarza się sytuacja, w której ewentualne podwyżki w szkolnictwie wyższym, w tym podwyżki stypendiów doktoranckich, są wprowadzane dopiero w trakcie trwania kolejnego roku budżetowego, z wyrównaniem od 1 stycznia. Z czego wynika ta opieszałość? Czy istnieje możliwość wprowadzenia bardziej zdyscyplinowanych zasad zarządzania czasem, tak aby rozporządzenie o podwyżce minimalnego wynagrodzenia zasadniczego profesora było przygotowane już we wrześniu, procedura konsultacji społecznych i międzyresortowych odbyła się we wrześniu-październiku, a w listopadzie rozporządzenie zostało podpisane z datą wejścia w życie od 1 stycznia?
Interpelacja nr 4767
do ministra finansów
w sprawie waloryzacji stypendiów doktoranckich oraz wynagrodzeń w szkolnictwie wyższym
Zgłaszający: Anna Schmidt
Data wpływu: 11-09-2024
Panie Ministrze,
chciałabym poruszyć istotny problem dotyczący waloryzacji stypendiów doktoranckich oraz wynagrodzeń w szkolnictwie wyższym w kontekście projektu budżetu na rok 2025. Wstępne założenia budżetu na przyszły rok wskazują na brak zabezpieczonych środków na podwyżki wynagrodzeń i stypendiów, co wywołuje uzasadnione obawy w środowisku akademickim.
Zaniepokojenie budzi informacja, że rozważane jest utrzymanie wynagrodzeń pracowników naukowych oraz stypendiów doktoranckich na niezmienionym poziomie od 1 stycznia 2025 roku, mimo dynamicznego wzrostu kosztów życia. Rosnące koszty energii elektrycznej, gazu, wody, wywozu śmieci, a także czynszu (o około 20-30%) znacząco obciążają budżety domowe pracowników i doktorantów, co wymaga odpowiednich działań ze strony państwa. Wzrost kosztów życia ma również wpływ na opłaty za akademiki, wynajem mieszkań oraz korzystanie z transportu publicznego, co dodatkowo pogarsza sytuację finansową osób związanych z uczelniami.
Brak waloryzacji stypendiów doktoranckich przynajmniej o wskaźnik inflacji może spowodować realne zmniejszenie ich wartości nabywczej. Taka sytuacja w rezultacie może doprowadzić do odpływu zdolnych młodych naukowców ze środowiska akademickiego oraz rezygnacji z kontynuacji rozpoczętych już doktoratów.
Należy również przypomnieć, że już w 2021 roku zgłaszano postulaty wprowadzenia mechanizmu automatycznej waloryzacji minimalnego wynagrodzenia zasadniczego profesora, analogicznie do systemu waloryzacji emerytur. Taki mechanizm mógłby obejmować waloryzację o wskaźnik inflacji, powiększony o wskaźnik wzrostu płac realnych, dochodów budżetowych bądź PKB. Obecnie emeryci mają zagwarantowaną waloryzację swoich świadczeń, która jest przewidywalna i odbywa się automatycznie. Wprowadzenie analogicznego rozwiązania w odniesieniu do wynagrodzeń w szkolnictwie wyższym i stypendiów doktoranckich zapobiegłoby corocznym apelom o podwyżki, które są upokarzające dla zainteresowanych środowisk.
W związku z powyższym proszę Pana Ministra o odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy mając na uwadze wysoką inflację na poziomie 3-4% oraz jeszcze wyższy wzrost kosztów życia (20-30%), przewiduje się podniesienie od 1 stycznia 2025 roku stawki stypendiów doktoranckich i płac w szkolnictwie wyższym poprzez odpowiedni wzrost wskaźnika minimalnego wynagrodzenia zasadniczego dla profesora? Jeśli tak, to o ile i kiedy planowane jest rozpoczęcie prac nad zmianą stosownego rozporządzenia? Jeśli nie, to dlaczego?
2. Czy w projekcie budżetu na przyszły rok uwzględniono wzrost subwencji i dotacji dla uczelni wyższych, który pozwalałby na pokrycie postulowanych podwyżek stypendiów doktoranckich i płac oraz rosnących kosztów związanych ze wzrostem opłat za energię, ogrzewanie, wodę, wywóz śmieci itp.? Jeśli tak, to w jakiej wysokości oraz czy zapewni on odpowiednią rezerwę pozwalającą na dokonanie podwyżek bez konieczności drastycznych cięć w innych wydatkach uczelni?
3. Mimo że kalendarz budżetowy jest znany od lat i daje możliwość podejmowania decyzji z odpowiednim wyprzedzeniem, co roku powtarza się sytuacja, w której ewentualne podwyżki w szkolnictwie wyższym, w tym podwyżki stypendiów doktoranckich, są wprowadzane dopiero w trakcie trwania kolejnego roku budżetowego, z wyrównaniem od 1 stycznia. Z czego wynika ta opieszałość? Czy istnieje możliwość wprowadzenia bardziej zdyscyplinowanych zasad zarządzania czasem, tak aby rozporządzenie o podwyżce minimalnego wynagrodzenia zasadniczego profesora było przygotowane już we wrześniu, procedura konsultacji społecznych i międzyresortowych odbyła się we wrześniu-październiku, a w listopadzie rozporządzenie zostało podpisane z datą wejścia w życie od 1 stycznia?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Hanna Majszczyk
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
14%
Konkretność
86%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 3 %
Precyzyjne daty
1
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
8.6 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
3332 znaków
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/2
Warszawa, 2 października 2024 roku
Sprawa: interpelacja nr 4767
Znak sprawy: FS5.054.11.2024
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 4767 Pani Poseł Anny Schmidt w sprawie waloryzacji
stypendiów doktoranckich oraz wynagrodzeń w szkolnictwie wyższym, uprzejmie
proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień:
Przede wszystkim należy wskazać na podstawowe zasady przygotowywania
budżetu na kolejne lata. W trakcie opracowywania projektu ustawy budżetowej na
dany rok, każdorazowo analizowana jest aktualna sytuacja społeczno-gospodarcza.
Możliwości zwiększenia wydatków budżetu państwa ograniczone są w przepisach
prawa krajowego i unijnego, obejmujących m.in.: wartość referencyjną dla deficytu
nominalnego (3% PKB) i długu (60% PKB) sektora instytucji rządowych
i samorządowych oraz maksymalny limit wydatków budżetu państwa wyznaczany
stabilizującą regułą wydatkową (SRW), która określa nieprzekraczalny limit
wydatków dla organów i jednostek, o których mowa w art. 112aa ust. 3 ustawy
o finansach publicznych. Dodatkowo, konieczne jest uwzględnienie zdarzeń, które
mogą znacząco wpływać na gospodarkę, a tym samym zmienić przebieg procesów
makroekonomicznych. Takie czynniki w bezpośredni sposób istotnie determinują
poziom planowanych wydatków budżetowych.
Zgodnie z decyzją Komisji Europejskiej, Polska od lipca 2024 r. została objęta
procedurą nadmiernego deficytu.
Należy mieć również na uwadze, że w ramach limitu wydatków ujętych w projekcie
ustawy budżetowej w pierwszej kolejności planowane są środki na zadania
zdeterminowane obowiązującymi już przepisami prawa, ale także uwzględniające
-- 1 of 2 --
2/2
wydatki będące konsekwencją nowo implementowanych regulacji czy działań
Rządu.
W projekcie ustawy budżetowej na rok 2025 skierowanym przez Radę Ministrów do
Sejmu RP łączne wydatki budżetu państwa na naukę i szkolnictwo wyższe zostały
zwiększone w porównaniu do roku 2024 o kwotę 1.768.772 tys. zł. W budżetach
właściwych dysponentów zabezpieczone zostały środki na zwiększenie
wynagrodzeń pracowników uczelni publicznych o 5% od stycznia 2025 r.
Należy dodatkowo zauważyć, że zgodnie z art. 137 ust. 2 ustawy – Prawo
o szkolnictwie wyższym i nauce, organem właściwym do wydawania rozporządzenia
określającego wysokość minimalnego miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego
dla profesora w uczelni publicznej, jest minister właściwy do spraw szkolnictwa
wyższego i nauki. Inicjatywa legislacyjna w zakresie zmiany ww. aktu wykonawczego
nie leży zatem w gestii Ministra Finansów. Ewentualna decyzja, co do potrzeby
zwiększenia wysokości wynagrodzenia profesora, powinna być poprzedzona
dokonaniem przez resort szkolnictwa wyższego i nauki szczegółowej kalkulacji
kosztów tego rozwiązania, nie tylko w zakresie obligatoryjnego wzrostu
wynagrodzeń nauczycieli akademickich, ale również innych wydatków
relacjonowanych do tego wynagrodzenia oraz możliwości sfinansowania wszystkich
dodatkowych kosztów przez podmioty szkolnictwa wyższego i nauki.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Hanna Majszczyk
podsekretarz stanu
-- 2 of 2 --
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/2
Warszawa, 2 października 2024 roku
Sprawa: interpelacja nr 4767
Znak sprawy: FS5.054.11.2024
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 4767 Pani Poseł Anny Schmidt w sprawie waloryzacji
stypendiów doktoranckich oraz wynagrodzeń w szkolnictwie wyższym, uprzejmie
proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień:
Przede wszystkim należy wskazać na podstawowe zasady przygotowywania
budżetu na kolejne lata. W trakcie opracowywania projektu ustawy budżetowej na
dany rok, każdorazowo analizowana jest aktualna sytuacja społeczno-gospodarcza.
Możliwości zwiększenia wydatków budżetu państwa ograniczone są w przepisach
prawa krajowego i unijnego, obejmujących m.in.: wartość referencyjną dla deficytu
nominalnego (3% PKB) i długu (60% PKB) sektora instytucji rządowych
i samorządowych oraz maksymalny limit wydatków budżetu państwa wyznaczany
stabilizującą regułą wydatkową (SRW), która określa nieprzekraczalny limit
wydatków dla organów i jednostek, o których mowa w art. 112aa ust. 3 ustawy
o finansach publicznych. Dodatkowo, konieczne jest uwzględnienie zdarzeń, które
mogą znacząco wpływać na gospodarkę, a tym samym zmienić przebieg procesów
makroekonomicznych. Takie czynniki w bezpośredni sposób istotnie determinują
poziom planowanych wydatków budżetowych.
Zgodnie z decyzją Komisji Europejskiej, Polska od lipca 2024 r. została objęta
procedurą nadmiernego deficytu.
Należy mieć również na uwadze, że w ramach limitu wydatków ujętych w projekcie
ustawy budżetowej w pierwszej kolejności planowane są środki na zadania
zdeterminowane obowiązującymi już przepisami prawa, ale także uwzględniające
-- 1 of 2 --
2/2
wydatki będące konsekwencją nowo implementowanych regulacji czy działań
Rządu.
W projekcie ustawy budżetowej na rok 2025 skierowanym przez Radę Ministrów do
Sejmu RP łączne wydatki budżetu państwa na naukę i szkolnictwo wyższe zostały
zwiększone w porównaniu do roku 2024 o kwotę 1.768.772 tys. zł. W budżetach
właściwych dysponentów zabezpieczone zostały środki na zwiększenie
wynagrodzeń pracowników uczelni publicznych o 5% od stycznia 2025 r.
Należy dodatkowo zauważyć, że zgodnie z art. 137 ust. 2 ustawy – Prawo
o szkolnictwie wyższym i nauce, organem właściwym do wydawania rozporządzenia
określającego wysokość minimalnego miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego
dla profesora w uczelni publicznej, jest minister właściwy do spraw szkolnictwa
wyższego i nauki. Inicjatywa legislacyjna w zakresie zmiany ww. aktu wykonawczego
nie leży zatem w gestii Ministra Finansów. Ewentualna decyzja, co do potrzeby
zwiększenia wysokości wynagrodzenia profesora, powinna być poprzedzona
dokonaniem przez resort szkolnictwa wyższego i nauki szczegółowej kalkulacji
kosztów tego rozwiązania, nie tylko w zakresie obligatoryjnego wzrostu
wynagrodzeń nauczycieli akademickich, ale również innych wydatków
relacjonowanych do tego wynagrodzenia oraz możliwości sfinansowania wszystkich
dodatkowych kosztów przez podmioty szkolnictwa wyższego i nauki.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Hanna Majszczyk
podsekretarz stanu
-- 2 of 2 --