Interpelacja w sprawie nielegalnego graffiti
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 4747
do ministra sprawiedliwości
w sprawie nielegalnego graffiti
Zgłaszający: Paulina Matysiak
Data wpływu: 11-09-2024
Szanowny Panie Ministrze,
nielegalne graffiti to poważny problem w Polsce. Sądy na gruncie obowiązującego prawa traktują nielegalne graffiti jako wykroczenie. Powołują się przy tym na rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego z 1984 r. Osoby, które dokonały strat nawet na setki tysięcy złotych, nie odpowiadają za przestępstwa.
Za przykład mogą posłużyć dwie opisane w mediach sprawy z Gdańska[1] i Krakowa[2], gdzie sprawcy nielegalnego graffiti, którego usunięcie okazało się bardzo kosztowne, nie ponieśli za swoje czyny dotkliwych konsekwencji. W obu przypadkach sąd miał do czynienia z osobami, które niszczyły elewacje budynków malunkami wielokrotnie.
Obecna sytuacja prawna nie odstrasza zatem potencjalnych sprawców od popełnienia tego rodzaju czynów, co z kolei naraża mieszkańców oraz właścicieli budynków na kosztowne naprawy.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1339), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Jakie działanie podejmie Ministerstwo Sprawiedliwości, aby nielegalne graffiti było traktowane jako przestępstwo?
Czy Ministerstwo Sprawiedliwości dostrzega problem bezkarności osób odpowiedzialnych za nielegalne graffiti?
Czy Ministerstwo Sprawiedliwości dostrzega, że uczciwi obywatele nie są wystarczająco chronieni przed działaniem wandali?
Z wyrazami szacunku Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP
Źródła:
[1] https://www.trojmiasto.pl/wiadomosci/Zniszczyl-zabytkowe-elewacje-odpowie-tylko-za-wykroczenie-n107824.html
[2] https://gazetakrakowska.pl/krakow-bulwersujacy-wyrok-sad-umorzyl-sprawe-dewastowania-kamienic-grafficiarz-bezkarny-skandal-brak-slow/ar/c1-18053981
Sekretarz stanu Arkadiusz Myrcha
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
3949 znakówkontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.280.2024
Warszawa, 02 października 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 4747 złożoną do Ministra Sprawiedliwości przez Panią
poseł Paulinę Matysiak w sprawie nielegalnego graffiti, uprzejmie przedstawiam
następujące informacje.
Problematyka dotycząca penalizacji graffiti była przedmiotem opinii Komisji
Kodyfikacyjnej Prawa Karnego, działającej przy Ministrze Sprawiedliwości.1 Opinia w tym
zakresie została opublikowana na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości.2
Z opinii wynika m.in., że prawnokarna ocena zjawiska nanoszenia graffiti winna odbywać
się przez pryzmat art. 288 § 1 i 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U.
z 2024 r., poz. 17), dalej jako „k.k.”, art. 124 § 1 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks
wykroczeń (Dz. U. z 2023 r., poz. 2119), dalej jako „k.w.” (w zależności od wielkości
szkody), ewentualnie art. 63a k.w.
W skrajnych przypadkach może dojść nawet do wyrządzenia szkody przekraczającej
wartość mienia w znacznych rozmiarach (art. 115 § 5 k.k.) tj. 200 000 zł, co będzie
oznaczało konieczność zakwalifikowania zachowania sprawcy z art. 294 § 1 k.k. w zw.
z art. 288 § 1 k.k. (przestępstwa zagrożonego karą od roku do 10 lat pozbawienia
wolności). Niezależnie od tego, czy zachowanie sprawcy będzie traktowane jako
przestępstwo (art. 288 § 1 i 2 k.k.) czy też jako wykroczenie (art. 124 § 1 k.w.), możliwe
jest nałożenie obowiązku naprawienia szkody poprzez zapłatę równowartości
wyrządzonej szkody (art. 46 § 1 k.k., art. 124 § 4 k.w.).
Ponadto jak wyżej wskazano, oprócz wyczerpania znamion z art. 288 § 1 k.k. lub art. 124
§ 1 k.w., w grę będzie wchodziła kwalifikacja z art. 63a § 1 k.w. Zgodnie z treścią tego
przepisu, kto umieszcza w miejscu publicznym do tego nieprzeznaczonym ogłoszenie,
plakat, afisz, apel, ulotkę lub rysunek albo wystawia je na widok publiczny w innym
miejscu bez zgody zarządzającego tym miejscem, podlega karze ograniczenia wolności
1https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/powolanie-czlonkow-komisji-kodyfikacyjnej-prawa-
karnego.
2 https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/opinie-komisji-kodyfikacyjnej-prawa-karnego2.
-- 1 of 2 --
albo grzywny. W przypadku tego wykroczenia, zarówno podżeganie, jak i pomocnictwo są
karalne. W razie popełnienia tego czynu można orzec przepadek przedmiotów służących
lub przeznaczonych do popełnienia wykroczenia, choćby nie stanowiły własności sprawcy,
oraz nawiązkę w wysokości 1500 zł lub obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego.
W doktrynie prawnokarnej podkreśla się, że w zależności od treści rysunku czy napisu
możliwa jest odpowiedzialność karna za: nawoływanie do wojny napastniczej (art. 117 §
3 k.k.), zniewagi Narodu Polskiego lub Rzeczypospolitej Polskiej (art. 133 k.k.), czy osoby
prywatnej (art. 216 k.k.), pomówienia (art. 212 k.k.), groźby (art. 190 k.k.) lub
nawoływania do popełnienia przestępstwa (art. 255 k.k.).3 Nie można również wykluczyć
kwalifikacji takiego zachowania na podstawie innych niż art. 63a k.w. i art. 124 k.w.
przepisów kodeksu wykroczeń (np. art. 67 § 1 i 2, art. 74, art. 85, art. 141 k.w.).4
W opinii Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Karnego wskazano, że unormowania przewidziane
zarówno w kodeksie karnym, jak i w kodeksie wykroczeń uwzględniają różne sytuacje
umieszczenia graffiti. Nie jest zatem potrzebne w przedmiotowym zakresie tworzenie
odrębnej regulacji. Biorąc pod uwagę wskazaną opinię, należy podkreślić, że aktualnie nie
ma potrzeby zmiany przepisów w przedmiotowym zakresie. Tym samym, obecnie nie są
prowadzone prace legislacyjne w sferze problematyki graffiti.
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
3 Tak M. Kulik, Z prawnokarnej problematyki graffiti, Prok. i Pr. 2001, nr 2, s. 95.
4 Ibidem.
-- 2 of 2 --