Interpelacja w sprawie suplementów diety
Treść wystąpienia poselskiego
Treść wystąpienia poselskiego jest w trakcie pobierania...
Sekretarz stanu Wojciech Konieczny
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10055 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPN.050.20.2024.KM
Warszawa, 25 września 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 4692 w sprawie suplementów diety, złożoną przez Pana
Posła Marka Matuszewskiego, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Odpowiadając na pytanie nr 1 w sprawie rozszerzenie wykazu składników niedozwolonych
do stosowania w suplementach diety uprzejmie informuję, że zgodnie z art. 9 ust. 2a ustawy
z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej1, w ramach Rady Sanitarno-
Epidemiologicznej został powołany Zespół do spraw Suplementów Diety działający jako
organ opiniodawczo-doradczy Głównego Inspektora Sanitarnego.
Zespół od 2021 r. podjął prace nad określeniem substancji i surowców roślinnych, które nie
mogą być stosowane w suplementach diety. Efektem pracy Zespołu są kolejne Uchwały m.
in. w sprawie niektórych substancji i surowców roślinnych niedozwolonych do stosowania
w suplementach diety, w tym m. in. pieprzu metystynowego czy pankreatyny. Uchwały
dostępne są pod adresem: https://www.gov.pl/web/gis/zespol-do-spraw-suplementow-
diety
Składniki, które mogą stwarzać zagrożenie są sukcesywnie analizowane przez Zespół i
kolejno podejmowane w postaci Uchwał.
Na podstawie Uchwał wydanych przez Zespół, w załączniku do wydanego w dniu 13 marca
2024 r. rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie substancji wzbogacających
1 Dz. U. z 2024 r. poz. 416
-- 1 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
dodawanych do żywności2 uwzględniono wykaz substancji innych niż witaminy i składniki
mineralne zakazanych w produkcji środków spożywczych.
Zespół kontynuuje prace w tym zakresie, a w konsekwencji podejmowania kolejnych
Uchwał, ww. rozporządzenie będzie aktualizowane.
Odnosząc się do pytania nr 2 dotyczącego powiadomień o pierwszym wprowadzeniu do
obrotu suplementów diety uprzejmie wyjaśniam, że w Polsce przepisy dotyczące
suplementów diety są zharmonizowane z przepisami Unii Europejskiej w zakresie prawa
żywnościowego. W związku z tym nie ma możliwości wydawania zezwoleń lub innych
dokumentów dopuszczających wprowadzenie do obrotu. Tego typu przepisy byłyby
niezgodne z przepisami prawa unijnego.
Pragnę nadmienić również, iż w świetle art. 17 rozporządzenia (WE) nr 178/2002
Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady
i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa
Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności3 całkowitą
odpowiedzialność za jakość zdrowotną środka spożywczego wprowadzanego do obrotu
oraz treść umieszczanych na jego opakowaniu lub prezentacji i reklamie ponosi producent
bądź przedsiębiorca wprowadzający środek spożywczy do obrotu.
Natomiast, zgodnie z treścią art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o
bezpieczeństwie żywności i żywienia4, w celu monitorowania produktów wprowadzanych
do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podmiot działający na rynku
spożywczym, który wprowadza lub ma zamiar wprowadzić po raz pierwszy do obrotu
suplement diety jest zobowiązany powiadomić o tym Głównego Inspektora Sanitarnego
(GIS) .
Zgodnie z art. 30 ustawy, po otrzymaniu powiadomienia, o którym mowa w art. 29 ust. 1,
GIS może przeprowadzić postępowanie mające na celu wyjaśnienie, czy produkt objęty
powiadomieniem, ze względu na jego skład, właściwości poszczególnych składników oraz
przeznaczenie:
1) jest środkiem spożywczym zgodnie z zaproponowaną przez podmiot działający na rynku
spożywczym kwalifikacją oraz czy spełnia wymagania dla danego rodzaju środka
spożywczego, w szczególności, czy jako:
a) środek spożywczy specjalnego przeznaczenia żywieniowego wyraźnie różni się
od żywności przeznaczonej do powszechnego spożycia oraz czy odpowiada
szczególnym potrzebom żywieniowym, zgodnie z jego przeznaczeniem, o którym
2 Dz. U. z 2024 r. poz. 420
3 Dz. U. UE, L 31 z 01.02.2002, z późn. zm.
4 Dz. U. z 2023 r. poz. 1448
-- 2 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
mowa w art. 3 ust. 3 pkt 43, i spełnia wymagania określone w przepisach wydanych
na podstawie art. 26 ust. 1 i 2;
b) suplement diety lub środek spożywczy, do którego dodano witaminy, składniki
mineralne lub inne substancje wykazujące efekt odżywczy lub inny fizjologiczny
spełnia warunki określone w przepisach wydanych - odpowiednio - na podstawie
art. 27 ust. 6 i 7 oraz w rozporządzeniu 1925/2006 ;
2) nie spełnia wymagań innego rodzaju produktu przeznaczonego do używania przez ludzi,
w szczególności produktu leczniczego w rozumieniu przepisów prawa farmaceutycznego,
kosmetyku w rozumieniu przepisów o kosmetykach lub wyrobu medycznego w rozumieniu
przepisów o wyrobach medycznych.
W przypadku przeprowadzania postępowania, o którym mowa art. 31. ust. 1 ustawy, GIS
może:
1. zażądać opinii Zespołu do Spraw Suplementów Diety działającego w ramach Rady
Sanitarno-Epidemiologicznej,
2. zobowiązać podmiot, o którym mowa w art. 29 ust. 1, do udokumentowania, że środek
spożywczy spełnia wymagania, o których mowa w art. 30 ust. 1, w szczególności do
przedłożenia opinii jednostki naukowej.
Natomiast zgodnie z art. 31 ust. 2 ustawy w przypadku przeprowadzania postępowania, o
którym mowa w art. 30 ust. 1 pkt 2, mającego na celu wyjaśnienie, że środek spożywczy
objęty powiadomieniem nie spełnia wymagań produktu leczniczego określonego
przepisami prawa farmaceutycznego albo wyrobu medycznego w rozumieniu przepisów o
wyrobach medycznych, GIS może zobowiązać podmiot do przedłożenia opinii Urzędu
Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.
Ustawa nie przewiduje terminu na podjęcie rozpatrzenia danego powiadomienia złożonego
w trybie art. 29 ust. 1 ustawy, tym samym wszczęcie postępowania wyjaśniającego, o
którym mowa w art. 30 ust. 1 ustawy, może zostać przeprowadzone niezależnie od daty
złożenia powiadomienia.
Zgodnie z art. 32 ust. 1-2 ustawy w przypadku podejrzenia, że środek spożywczy (w tym
suplement diety), niespełniający wymagań określonych dla tego środka, znajduje się w
obrocie, to właściwy państwowy powiatowy lub graniczny inspektor sanitarny podejmuje
decyzję o czasowym wstrzymaniu wprowadzania tego środka spożywczego do obrotu lub
wycofaniu z obrotu do czasu zakończenia postępowania.
Ponadto, w przypadku gdy GIS nie rozpocznie postępowania, o którym mowa w art. 30 ust.
1 ustawy, natomiast produkty wprowadzane do obrotu, według terenowej jednostki
Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie spełniają wymagań określonych dla tych środków
spożywczych w dziale ustawy tj. „Wymagania zdrowotne i znakowanie żywności”, zgodnie z
-- 3 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
art. 8 ustawy, w drodze decyzji, mogą również zakazać wprowadzania do obrotu lub
nakazać wycofanie z obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej takich produktów,
kwalifikowanych przez podmiot jako suplementy diety.
Odnosząc się zaś do zagadnienia reklamowania suplementów diety, uprzejmie wyjaśniam,
ze bieżący nadzór nad przestrzeganiem wymagań prawa żywnościowego, w tym
dotyczących znakowania, sprawują, zgodnie z kompetencjami, terenowe organy
Państwowej Inspekcji Sanitarnej (PIS). W przypadku naruszeń przepisów w zakresie
prezentacji i reklamy suplementów diety odpowiednie organy PIS prowadzą postępowania i
wymierzają odpowiednie kary administracyjne. Zgodnie z art. 103 ustawy o
bezpieczeństwie żywności i żywienia ww. naruszenia podlegają karze pieniężnej w
wysokości do trzydziestokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w
gospodarce narodowej. Właściwy jest tu również Urząd Ochrony Konkurencji i
Konsumentów, który ma szerokie kompetencje do walki z niewłaściwą reklamą oraz
wprowadzaniem konsumentów błąd.
W kwestii racjonalnego stosowania suplementów diety pragnę poinformować, że od kilku
lat Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) prowadzi działania edukacyjne
dotyczące bezpieczeństwa żywności, w tym również suplementów diety. W ramach ww.
kampanii GIS współpracuje z EFSA, publikując wiele materiałów dotyczących tematyki
suplementów diety zarówno na stronie GIS, jak również w mediach społecznościowych.
Ponadto, od 2017 r. swoją działalność prowadzi Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej
(NCEŻ, https://ncez.pzh.gov.pl). NCEŻ zrodziło się z potrzeby szerzenia rzetelnej wiedzy w
zakresie żywienia i zdrowego stylu życia, pozytywnej zmiany postaw i nawyków
żywieniowych, a w konsekwencji poprawy stanu zdrowia Polaków. NCEŻ ma za zadanie
edukować różne grupy populacji zgodnie z podejściem „evidance-based” czyli w oparciu o
wiarygodne dowody naukowe. Bazując na dotychczasowej działalności badawczo-
edukacyjnej oraz czerpiąc z doświadczenia i nowoczesnych narzędzi, wypracowanych w
realizowanych programach, NCEŻ jest wiarygodnym i łatwo dostępnym źródłem wiedzy.
Każdy zainteresowany poprawą stanu swojego zdrowia i jakości życia, ma dostęp do
wyników najnowszych badań, szeregu artykułów edukacyjnych (również dotyczących
suplementów diety), materiałów video i wielu innych praktycznych narzędzi pomagających
w zmianie nawyków na prozdrowotne.
Niezależnie od powyższego informuję, że wszelkie zawiadomienia o występowaniu
przypadków działań niepożądanych po spożyciu określonego środka spożywczego (w tym
suplementu diety) powinny być przesyłane do właściwego, ze względu na miejsce
prowadzenia działalności przedsiębiorcy, Państwowego Powiatowego/Granicznego
Inspektora Sanitarnego, celem podjęcia działań zgodnie z kompetencjami.
-- 4 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 5 of 5 --