Interpelacja w sprawie kadr medycznych
Treść wystąpienia poselskiego
Treść wystąpienia poselskiego jest w trakcie pobierania...
Sekretarz stanu Wojciech Konieczny
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
16404 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
RKLU.050.13.2024.AC
Warszawa, 16 października 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
na podstawie art. 115 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U.
z 1997 r. Nr 78, poz. 483, z późn. zm.) oraz art. 193 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej
Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. (M.P. z 2022 r. poz. 990, z późn. zm.), przekazuję poniżej
odpowiedzi na pytania postawione w Interpelacji nr 4691 - Interpelacja w sprawie kadr
medycznych.
Odpowiedź na pytanie 1. Czy Ministerstwo planuje przygotowanie strategii rozwoju kadr
medycznych wyznaczającej pożądane kierunki zmian systemowych oraz zawierającej
mechanizmy monitorowania i okresowej oceny jej wdrażania?
Aktualnie w Ministerstwie Zdrowia trwają prace nad modelem popytowym i podażowym
dla lekarzy oraz pozostałej kadry medycznej, który pozwoli dokładniej odpowiedzieć na
pytanie dot. popytu na kadrę medyczną w Polsce. Część analiz została już opublikowana w
Bazie Analiz Systemowych i Wdrożeniowych (https://basiw.mz.gov.pl/mapy-
informacje/mapa-2022-2026/analizy/kadry-medyczne/).
Ponadto w dniu 23 grudnia 2022 r. powołano zespół do spraw modelowania i
prognozowania zapotrzebowania na kadrę medyczną m.in. na lekarzy
(Dz.Urz.MZ.2022.135). Celem zespołu jest podejmowanie działań umożliwiających
optymalne wykorzystanie i rozwój potencjału kadry medycznej, zaś do zadań zespołu
należy przedstawianie rekomendacji dotyczących metodologii szacowania
zapotrzebowania na przedstawicieli poszczególnych zawodów medycznych, w tym w
szczególności lekarzy, lekarzy dentystów, pielęgniarek, położnych i ratowników
medycznych, a także wskazywanie sposobów racjonalnego wykorzystania zasobów kadry
medycznej z uwzględnieniem czynników demograficznych oraz epidemiologicznych;
optymalizacji wykorzystania zasobów ludzkich w sektorze ochrony zdrowia, rozwiązań
umożliwiających zrównoważenie i zabezpieczenie obszarów (w rozumieniu geograficznym,
jak i dziedzin medycyny), w których występują niedobory kadry medycznej, przez diagnozę
obecnej podaży i popytu, długoterminowej perspektywy rozwoju poszczególnych grup
zawodowych, ze wskazaniem również priorytetów w obrębie zakresie kształcenia
podyplomowego, ze szczególnym uwzględnieniem specjalizacji.
Odpowiedź na pytanie 2. Czy Ministerstwo planuje dokonanie, we współpracy z Ministrem
Edukacji i Nauki, analizy przebiegu rekrutacji na kierunek lekarski i rozważenie
wprowadzenia rozwiązań, które usprawniłyby ten proces?
-- 1 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Uprzejmie informuję, że nie widzimy zasadności przeprowadzania analizy przebiegu
rekrutacji na kierunek lekarski. Zasady rekrutacji na studia wyższe reguluje - Art. 70 ustawy
prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2023 r. poz. 742).
Zgodnie z zapisami Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 78, poz. 483) Art. 70 ust.
5 uczelnie są w polskim prawie podmiotami autonomicznymi „5. Zapewnia się autonomię
szkół wyższych na zasadach określonych w ustawie.” Oznacza to że podmioty te posiadają
duży stopień niezależności w zakresie prowadzonej działalności i realizowanych
kompetencji od innych podmiotów, w tym w szczególności wszelkich organów władzy
publicznej.
Poniżej przedstawiam proces rekrutacji z punktu widzenia uczelni i kandydata oraz jak
wygląda przygotowanie do procesu rekrutacyjnego dla kierunków regulowanych (w tym
przypadku kierunku lekarskiego i lekarsko dentystycznego).
System rekrutacyjny:
Aktualnie wszystkie rekrutacje na uczelnie wyższe (zarówno uczelnie medyczne jak i
kształcące w innych dziedzinach) są przeprowadzane drogą elektroniczną, a każda z uczelni
ma specjalny system przeznaczony do rejestracji. System ten umożliwia aplikowanie na
wybrany przez siebie kierunek studiów, zaś niezłożenie dokumentów w odpowiednim
czasie skutkuje odmową przyjęcia na studia.
Aktualnie kandydat na studia może aplikować na kilka uczelni i kierunków jednocześnie
według własnych priorytetów - czyli od najważniejszego dla niego kierunku i uczelni do
kierunku i uczelni na której najmniej mu zależy. Najbardziej wyczekiwanym etapem
rekrutacji jest publikacja przez daną uczelnię list zakwalifikowanych (każda uczelnia ma
własny termin publikacji listy zakwalifikowanych). Na podstawie listy zakwalifikowanych
kandydat wybiera uczelnie na której rozpocznie swoje kształcenie i następnie do tej
jednostki dostarcza oryginały dokumentów (świadectwo maturalne, podanie o przyjęcie na
studia, podanie o wydanie legitymacji studenckiej, zaświadczenie lekarskie, etc.).
Faza przygotowawcza do rekrutacji na kierunek regulowany:
W przypadku limitowania miejsc na kierunek lekarski i lekarsko-dentystyczny Ministerstwo
Zdrowia (MZ) oraz Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego (MN), na bieżąco
kontrolują przebieg rekrutacji (np. liczba miejsc które chce na dany rok uruchomić dana
uczelnia – uczelnie posiadające kierunek lekarski i lekarsko-dentystyczny są nadzorowane
przez MZ lub MN). Zwiększenie limitu miejsc na uczelniach wiąże się z faktem posiadania
przez uczelnie odpowiedniej ilości kadry dydaktycznej, jak również posiadanie
infrastruktury niezbędnej do prowadzenia kształcenia w zakresie przewidzianym w
programie studiów na terenie uczelni oraz zapewnieniem studentom nauki prowadzonej z
wykorzystaniem własnej bazy szpitalnej. Ponadto dodatkowo uwzględniane są potrzeby
strategiczne Ministerstwa Zdrowia (wymogi tzw. „chwili”) oraz wymogi jakościowe
dotyczące kształcenia na kierunkach medycznych.
Odpowiedź na pytanie 3. Czy Ministerstwo planuje przeprowadzenie analizy przebiegu
dotychczasowych postępowań kwalifikacyjnych na specjalizację w trybie rezydenckim i
wprowadzenie rozwiązań zwiększających efektywność prowadzonego naboru?
W odpowiedzi na pytanie informuję, że Ministerstwo Zdrowia na bieżąco prowadzi analizy
przebiegu postępowań kwalifikacyjnych na specjalizacje w trybie rezydenckim i
pozarezydenckim. Należy mieć jednak na względzie, że począwszy od postępowania
jesiennego 2022 r. zostały wprowadzone duże zmiany w procesie naboru na specjalizacje.
Od postępowania kwalifikacyjnego jesień 2022 r. wprowadzono tzw. nabór centralny.
Nabór centralny na specjalizacje daje lekarzom i lekarzom dentystom możliwość ubiegania
się o odbywanie szkolenia specjalizacyjnego we wszystkich województwach jednocześnie
oraz możliwość wskazania 15 wyborów obejmujących dziedzinę, tryb i miejsce odbywania
-- 2 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
szkolenia specjalizacyjnego w preferowanej kolejności. W przypadku niezakwalifikowania
się przez lekarza do odbywania specjalizacji w preferowanym województwie lub w
preferowanej dziedzinie może on zostać zakwalifikowany na jeden z kolejnych „wyborów”
wskazanych we wniosku o odbywanie szkolenia specjalizacyjnego, co do tej pory nie mogło
mieć miejsca. Przed wprowadzeniem centralnego naboru lekarz/lekarz dentysta mógł
ubiegać się o odbywanie szkolenia specjalizacyjnego tylko w jednym województwie w
jednej dziedzinie medycyny w trybie rezydenckim lub pozarezydenckim. Ponadto od
postępowania kwalifikacyjnego jesień 2023 r. wprowadzony został dodatkowy etap
postępowania kwalifikacyjnego, który ma na celu zakwalifikowanie do odbywania szkolenia
specjalizacyjnego w dziedzinach priorytetowych w trybie rezydenckim jak największej
liczbie lekarzy. W dodatkowym etapie postępowania kwalifikacyjnego biorą udział osoby
niezakwalifikowanie w postępowaniu kwalifikacyjnym, które wskazały chociaż jeden
wariant wyboru obejmujący tryb rezydencki i priorytetową dziedzinę medycyny oraz nie
zostały zakwalifikowane na wcześniejszych etapach postępowania na ten wariant. W
ramach przeprowadzanego dodatkowego etapu postępowania, mogą zostać uruchomione
wszystkie miejsca szkoleniowe, które nie zostały wykorzystane w ramach trybu
rezydenckiego i pozarezydenckiego. Do przeprowadzania dodatkowego etapu
postępowania kwalifikacyjnego mają zastosowanie odpowiednio zasady dotyczące
pierwszego i drugiego etapu postępowania kwalifikacyjnego. W ramach dodatkowego
etapu postępowania kwalifikacyjnego można zakwalifikować lekarzy w liczbie
odpowiadającej liczbie niewykorzystanych miejsc rezydenckich pozostałych po ogłoszeniu
ostatecznych list lekarzy zakwalifikowanych i niezakwalifikowanych do odbywania
szkolenia specjalizacyjnego.
W związku z powyższym potrzeba było czasu, aby stwierdzić jak wyżej wspomniane zmiany
wpłyną na nabór na poszczególne specjalizacje. Należy zauważyć, że centralny nabór
obowiązuje dopiero od 4 postępowań kwalifikacyjnych, natomiast dodatkowy etap
postępowania obowiązuje zaledwie od 2 postępowań kwalifikacyjnych. Pomimo, że czas
obowiązywania wyżej opisanych regulacji jest stosunkowo krótki, zauważono już pewne
tendencje i problemy, które powstały w następstwie wprowadzenia centralnego naboru i
dodatkowego etapu postępowania. W związku z tym w ramach prac nad nowelizacją
ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty zostaną również uwzględnione kwestie
dotyczące kwalifikacji do odbywania szkolenia specjalizacyjnego oraz odbywania tego
szkolenia, których celem będzie bardziej efektywny nabór na specjalizacje oraz lepsze
wykorzystanie miejsc szkoleniowych.
Odpowiedź na pytanie 4. Czy Ministerstwo planuje wydawanie rozporządzeń w sprawie
limitów przyjęć na studia na kierunkach lekarskim i lekarsko-dentystycznym przed
rozpoczęciem procesu rekrutacji przez uczelnie medyczne?
Minister Zdrowia (MZ) rozpoczyna prace nad przygotowaniem rozporządzenia Ministra
Zdrowia w sprawie limitu przyjęć na studia na kierunkach lekarskim i lekarsko-
dentystycznym już w styczniu. MZ współpracuje z Uczelniami i Ministrem Nauki celem
ustalenia polityki oraz możliwości dydaktycznych na dany rok akademicki. Uczelnie kreując
limit miejsc na dany rok, kierują się swoimi możliwościami dydaktycznymi i
organizacyjnymi, zaś MZ przyjmuje je bądź rekomenduje inne rozwiązanie (inne
rozwiązanie zaproponowane przez MZ jest również konsultowane z Uczelniami
nadzorowanymi przez MZ). MZ dokłada co roku wszelkich starań aby rozporządzenie było
wydane do 1 lipca (czyli przed rozpoczęciem rekrutacji).
Odpowiedź na pytanie 5. Czy Ministerstwo planuje przygotowanie, we współpracy z
samorządami zawodowymi, skutecznych rozwiązań w zakresie poświadczania dopełnienia
obowiązku doskonalenia zawodowego pielęgniarek, położnych, lekarzy i lekarzy
dentystów?
-- 3 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej
(Dz.U. z 2024 r. poz. 814 i 854), pielęgniarka i położna mają obowiązek stałego
aktualizowania swojej wiedzy i umiejętności zawodowych oraz prawo do doskonalenia
zawodowego w różnych rodzajach kształcenia podyplomowego.
Pielęgniarka i położna wpisane do Centralnego Rejestru Pielęgniarek i Położnych
prowadzonego przez Naczelną Radę Pielęgniarek i Położnych, zgodnie z art. 46 ww. ustawy
są obowiązane do niezwłocznego zawiadomienia właściwej okręgowej rady pielęgniarek i
położnych o wszelkich zmianach danych, o których mowa w art. 44 ust. 1, jednak nie
później niż w terminie 14 dni od dnia ich powstania, w tym m.in. informacji dotyczących
rodzaju ukończonego kształcenia podyplomowego.
Natomiast zgodnie z art. 18 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza
dentysty (Dz. U. z 2024 r. poz 1287), Lekarz ma prawo i obowiązek doskonalenia
zawodowego. Art. 18 nie dotyczy lekarzy odbywających staż podyplomowy albo
przebywających na urlopie macierzyńskim, albo będących na zwolnieniu lekarskim z
powodu choroby przekraczającej łącznie 50% okresu rozliczeniowego. Dopełnienie
obowiązku doskonalenia zawodowego lekarzy okręgowa rada lekarska potwierdza przez
dokonanie wpisu w rejestrze, o którym mowa w art. 49 ustawy z dnia 2 grudnia 2009 r. o
izbach lekarskich. Potwierdzenia dokonuje okręgowa rada lekarska na podstawie
przedłożonej przez lekarza dokumentacji potwierdzającej odbycie określonych form
doskonalenia zawodowego oraz przekazanego przez organizatora kształcenia zgłoszenia o
odbytej przez lekarza formie doskonalenia.
Lekarz realizuje obowiązek doskonalenia zawodowego przez uzyskanie odpowiedniej liczby
punktów edukacyjnych obliczonych w okresach rozliczeniowych. Lekarzowi zatrudnionemu
na podstawie stosunku pracy, który nie realizuje w danym roku kalendarzowym szkolenia
specjalizacyjnego, na jego wniosek przysługuje, w celu realizacji doskonalenia zawodowego,
urlop szkoleniowy w wymiarze do 6 dni roboczych rocznie, płatny według zasad
obowiązujących przy obliczaniu wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy. Termin urlopu
szkoleniowego jest uzgadniany każdorazowo z kierownikiem jednostki organizacyjnej.
Lekarz i lekarz dentysta mają obowiązek przedstawić kierownikowi jednostki
organizacyjnej dokument poświadczający ich udział w doskonaleniu zawodowym. Koszty
doskonalenia zawodowego może pokrywać lekarz, podmiot leczniczy, w którym lekarz
wykonuje zawód, okręgowa izba lekarska, Naczelna Izba Lekarska, Wojskowa Izba Lekarska
lub podmiot organizujący szkolenie z zakresu doskonalenia zawodowego. Kierownik
podmiotu leczniczego, w którym lekarz wykonuje zawód, ma obowiązek umożliwić
lekarzowi realizację doskonalenia zawodowego. Okręgowa rada lekarska powiadamia
lekarza, za pomocą SMK, o braku dopełnienia obowiązku doskonalenia zawodowego.
Uprzejmie również informujemy, że resort zdrowia kilkukrotnie podejmował rozmowy z
samorządem zawodowym lekarzy na temat sposobu egzekwowania od lekarzy i lekarzy
dentystów w określonym przepisami okresie rozliczeniowym punktów edukacyjnych.
Wynikiem dyskusji było uzgodnienie wyżej przedstawionej regulacji treści art. 18 ustawy o
zawodach lekarza i lekarza dentysty. Uzgodnionymi przepisami mającymi egzekwować
systematyczne dokumentowanie zdobywanych w ramach doskonalenia zawodowego
punktów edukacyjnych jest obowiązek powiadamia lekarza przez okręgową radę lekarską,
za pomocą SMK, o braku dopełnienia obowiązku doskonalenia zawodowego oraz wpisanie
adnotacji o braku dopełnienia obowiązku doskonalenia zawodowego przez danego lekarza
do Centralnego Rejestru Lekarzy i Lekarzy Dentystów. Informacje zawarte w Centralnym
Rejestrze dotyczące danego lekarza są dostępne dla pracodawcy. Brak dopełnienia
doskonalenia zawodowego lekarza bierze się również pod uwagę w przypadku wyboru
kandydata na stanowisko kierownika/ordynatora oddziału lub inne stanowiska kierownicze
w podmiotach leczniczych.
-- 4 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
Odpowiedź na pytanie 6. Czy Ministerstwo planuje przeprowadzenie kompleksowej analizy
procesu realizacji stażu podyplomowego na podstawie zbiorczych wyników ankiet i ocen
stażu podyplomowego przekazanych przez Okręgowe Rady Lekarskie?
Uprzejmie informuję, iż oceny ankiet stażu podyplomowego dokonują na podstawie
paragrafu 15n punkt 13 i 14 ustawy o zawodzie lekarza i lekarza dentysty (Dz.U. 2023 poz.
377) podmiot prowadzący staż, Marszałkowie, Wojewodowie i Ministerstwo Obrony
Narodowej.
„13. Podmiot prowadzący staż jest obowiązany dokonać corocznie oceny realizacji
programu stażu podyplomowego przez lekarzy stażystów i przekazać tę ocenę, w terminie
do dnia 31 marca roku następującego po roku, którego dotyczy ocena, odpowiednio
marszałkowi województwa albo Ministrowi Obrony Narodowej.
14. Marszałek województwa oraz odpowiednio Minister Obrony Narodowej dokonuje
całościowej oceny realizacji programu stażu podyplomowego przez lekarzy stażystów w
danym roku kalendarzowym, uwzględniając ocenę, o której mowa w ust. 13.”
W związku z faktem, iż za ocenę jednostek stażowych i kontrolę ich odpowiedzialny jest
Urząd Marszałkowski, Urząd Wojewódzki i minister Obrony Narodowej, głównymi
odbiorcami ankiet są właśnie te instytucje, bowiem informacje zawarte w ankiecie mogą
posłużyć im do wykreślenia z listy podmiotów prowadzących staż, jednostki które nie
wywiązują się z obowiązku kształcenia. Ankiety mogą być analizowane przez Ministerstwo
Zdrowia tylko wtedy, gdy zachodzi taka potrzeba.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 5 of 5 --