Interpelacja nr 4671
Interpelacja w sprawie zgodności z prawem i konstytucyjności działań Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury
Zgłaszający:
•
Adresat:
Sprawiedliwość i Sądy (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie zgodności z prawem i konstytucyjności działań Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury
Interpelacja nr 4671
do ministra sprawiedliwości
w sprawie zgodności z prawem i konstytucyjności działań Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury
Zgłaszający: Dariusz Matecki, Sebastian Kaleta, Michał Woś, Piotr Uruski, Sebastian Łukaszewicz
Data wpływu: 09-09-2024
W nawiązaniu do listu otwartego wystosowanego przez Stowarzyszenie Prawnicy dla Polski (...) do dr hab. Krystiana Markiewicza ze Stowarzyszenia Sędziów Polskich „Iustitia”, zwracam się z prośbą o odniesienie się do przedstawionych w nim zarzutów i wątpliwości. W szczególności proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
Jak Pan Minister odnosi się do zarzutów dotyczących niezgodności rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 marca 2024 r. w sprawie utworzenia organizacji i trybu działania Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury z art. 12a ustawy o Radzie Ministrów, które wyraźnie zastrzega, że to Rada Ministrów powinna określać skład komisji?
Czy Pana zdaniem sposób powoływania członków Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury oraz określanie ich wynagrodzenia jest zgodny z obowiązującymi przepisami prawa? Jeśli tak, proszę wskazać podstawy prawne tych działań.
Jakie działania zamierza Pan podjąć w odpowiedzi na zarzut, że wynagrodzenia członków Komisji są ustalone bez odpowiedniej podstawy prawnej, co sugeruje konieczność ich zwrotu?
Jakie jest Pana stanowisko wobec argumentu, że udział sędziów w pracach Komisji Kodyfikacyjnej, jako organu zależnego od decyzji prezesa Rady Ministrów, narusza zasadę podziału władzy oraz niezależność sądów, w szczególności w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 stycznia 2009 r. (K 45/07)?
Czy zdaje Pan sobie sprawę z potencjalnych konsekwencji prawnych, jakie mogą wyniknąć z faktu, że orzeczenia wydane przez sędziów uczestniczących w pracach Komisji mogą być uznane za wydane przez nienależycie obsadzony sąd? Jakie działania planuje Pan podjąć, aby zapobiec ewentualnym problemom prawnym wynikającym z tej sytuacji?
Czy rozważa Pan możliwość wprowadzenia zmian w regulacjach dotyczących uczestnictwa sędziów w pracach Komisji Kodyfikacyjnych, na przykład poprzez zawieszenie ich obowiązków orzeczniczych na czas pracy w Komisji?
Proszę o udzielenie szczegółowych odpowiedzi na powyższe pytania oraz o wskazanie, jakie kroki zamierza Pan podjąć w celu zapewnienia zgodności działań Komisji Kodyfikacyjnej z obowiązującym prawem i zasadami konstytucyjnymi.
Interpelacja nr 4671
do ministra sprawiedliwości
w sprawie zgodności z prawem i konstytucyjności działań Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury
Zgłaszający: Dariusz Matecki, Sebastian Kaleta, Michał Woś, Piotr Uruski, Sebastian Łukaszewicz
Data wpływu: 09-09-2024
W nawiązaniu do listu otwartego wystosowanego przez Stowarzyszenie Prawnicy dla Polski (...) do dr hab. Krystiana Markiewicza ze Stowarzyszenia Sędziów Polskich „Iustitia”, zwracam się z prośbą o odniesienie się do przedstawionych w nim zarzutów i wątpliwości. W szczególności proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
Jak Pan Minister odnosi się do zarzutów dotyczących niezgodności rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 marca 2024 r. w sprawie utworzenia organizacji i trybu działania Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury z art. 12a ustawy o Radzie Ministrów, które wyraźnie zastrzega, że to Rada Ministrów powinna określać skład komisji?
Czy Pana zdaniem sposób powoływania członków Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury oraz określanie ich wynagrodzenia jest zgodny z obowiązującymi przepisami prawa? Jeśli tak, proszę wskazać podstawy prawne tych działań.
Jakie działania zamierza Pan podjąć w odpowiedzi na zarzut, że wynagrodzenia członków Komisji są ustalone bez odpowiedniej podstawy prawnej, co sugeruje konieczność ich zwrotu?
Jakie jest Pana stanowisko wobec argumentu, że udział sędziów w pracach Komisji Kodyfikacyjnej, jako organu zależnego od decyzji prezesa Rady Ministrów, narusza zasadę podziału władzy oraz niezależność sądów, w szczególności w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 stycznia 2009 r. (K 45/07)?
Czy zdaje Pan sobie sprawę z potencjalnych konsekwencji prawnych, jakie mogą wyniknąć z faktu, że orzeczenia wydane przez sędziów uczestniczących w pracach Komisji mogą być uznane za wydane przez nienależycie obsadzony sąd? Jakie działania planuje Pan podjąć, aby zapobiec ewentualnym problemom prawnym wynikającym z tej sytuacji?
Czy rozważa Pan możliwość wprowadzenia zmian w regulacjach dotyczących uczestnictwa sędziów w pracach Komisji Kodyfikacyjnych, na przykład poprzez zawieszenie ich obowiązków orzeczniczych na czas pracy w Komisji?
Proszę o udzielenie szczegółowych odpowiedzi na powyższe pytania oraz o wskazanie, jakie kroki zamierza Pan podjąć w celu zapewnienia zgodności działań Komisji Kodyfikacyjnej z obowiązującym prawem i zasadami konstytucyjnymi.
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Dariusz Mazur
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
12%
Konkretność
88%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
6
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
5.3 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6990 znaków
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Dariusz Mazur
BK-VII.0520.281.2024
Warszawa, 26 października 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 4671 złożoną do Ministra Sprawiedliwości przez Pana
posła Dariusza Mateckiego oraz grupę posłów w sprawie zgodności z prawem
i konstytucyjności działań Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury,
uprzejmie przedstawiam następujące informacje.
W odniesieniu do pytania wskazującego na zarzut niezgodności rozporządzenia Rady
Ministrów z dnia 5 marca 2024 r. w sprawie utworzenia, organizacji i trybu działania
Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U z 2024 poz. 350, dalej:
„rozporządzenie”) z art. 12a ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów (Dz. U.
z 2024 r. poz. 1050, dalej: „ustawa o Radzie Ministrów”) należy wskazać, że zawarte
w §2 rozporządzenia stwierdzenie, iż w skład Komisji wchodzą Przewodniczący Komisji,
zastępca przewodniczącego Komisji, członkowie Komisji i sekretarz Komisji, stanowi
wypełnienie delegacji zawartej w art. 12a ustawy o Radzie Ministrów.
Nie można zgodzić się także z poglądem zaprezentowanym w treści interpelacji, jakoby
sposób powoływania członków Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury
był sprzeczny z obowiązującymi przepisami prawa. Określająca szczegółowy tryb
powołania członków Komisji regulacja §3 rozporządzenia nie wykracza bowiem poza
zakres normatywny delegacji ustawowej zawartej w art. 12a ustawy o Radzie Ministrów.
-- 1 of 4 --
Określony dyspozycją wskazanego przepisu tryb powołania członków Komisji stanowi
element określania składu członków Komisji przez Radę Ministrów. W tych
uwarunkowaniach normatywnych, Prezes Rady Ministrów jest reprezentantem Rady
Ministrów w procedurze powołania konkretnych osób do składu osobowego Komisji,
realizując swoje kompetencje z art. 148 pkt 1 Konstytucji RP.
Dodatkowo należy wskazać, że określenie podstaw prawnych wynagrodzenia członków
Komisji znajduje swoje umocowanie prawne w art. 15 ust. 2 ustawy o Radzie Ministrów
(delegacja ustawowa). Wymieniona regulacja przyznaje Radzie Ministrów kompetencję
do określenia, w drodze rozporządzenia, sposobu finansowania i obsługi komisji
kodyfikacyjnej.
Wskazaną delegację ustawową w zakresie sposobu finansowania Komisji Kodyfikacyjnej
Ustroju Sądownictwa i Prokuratury wypełniają zaś przepisy §11 i §12 rozporządzenia.
Pierwszy z wymienionych określa z jakiej części budżetu są pokrywane koszty związane
z działaniem Komisji (części 37 budżetu państwa – Sprawiedliwość w ramach planu
dochodów i wydatków Ministerstwa Sprawiedliwości) oraz że na finansowanie prac
Komisji mogą być kierowane także środki pochodzące z pomocy zagranicznej przyznane
Ministrowi Sprawiedliwości. Z kolei §12 rozporządzenia stanowi podstawę prawną
do przyznawania członkom Komisji wynagrodzenia za ich udział w pracach Komisji.
Ministerstwo Sprawiedliwości nie podziela także stanowiska wyrażonego
w interpelacji, że udział sędziów w pracach Komisji Kodyfikacyjnej narusza zasadę podziału
władzy oraz niezależność sądów, w szczególności w kontekście wyroku Trybunału
Konstytucyjnego z 15 stycznia 2009 r. sygn. akt K 45/07 (Dz. U. Nr 9, poz. 57).
Należy wyjaśnić, że Trybunał Konstytucyjny w przywołanym wyroku orzekł, że art. 77 § 1
pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych jest niezgodny
z Konstytucją w zakresie, w jakim dopuszcza łączenie funkcji orzekania przez sędziego
z wykonywaniem czynności administracyjnych w Ministerstwie Sprawiedliwości lub innej
jednostce organizacyjnej podległej Ministrowi Sprawiedliwości albo przez niego
-- 2 of 4 --
nadzorowanej. W związku z powyższym, z dniem 28 marca 2012 r. wszedł w życie
art. 77 § 2b ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, który stanowi, że sędzia
nie może łączyć funkcji orzekania z wykonywaniem czynności administracyjnych
w Ministerstwie lub innej jednostce organizacyjnej podległej Ministrowi Sprawiedliwości
albo przez niego nadzorowanej.
Z odmienną sytuacją, od stanowiącej przedmiot wskazanego wyroku, mamy natomiast
do czynienia w przypadku sędziów uczestniczących w pracach Komisji Kodyfikacyjnej
Ustroju Sądownictwa i Prokuratury. Członkostwo tych osób w odrębnej, działającej
przy Ministrze Sprawiedliwości Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury,
nie stanowi bowiem aktu delegowania do pełnienia czynności administracyjnych
w Ministerstwie Sprawiedliwości ani do jednostki jemu podległej lub przez niego
nadzorowanej.
Sformułowane w interpelacji stwierdzenie o Komisji jako „organie zależnym od decyzji
Prezesa Rady Ministrów” nie znajduje uzasadnienia w świetle przywołanych wyżej
regulacji ustawowych, stanowiących prawną podstawę jej funkcjonowania.
W szczególności udział Prezesa Rady Ministrów, jako reprezentanta Rady Ministrów,
w powoływaniu członków Komisji nie determinuje podległości i zależności członków
Komisji od jego ewentualnych decyzji.
Powodem powołania Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury
jest przede wszystkim zasadność stosowania szczególnych rozwiązań w zakresie
prowadzenia prac legislacyjnych w obszarze prawa dotyczącego ustroju sądownictwa
i prokuratury, uwzględniających udział wybitnych przedstawicieli świata naukowego.
Do zadań Komisji należy przygotowywanie założeń i ogólnych kierunków zmian
w przepisach prawa dotyczących ustroju sądownictwa i prokuratury oraz opracowywanie
projektów aktów normatywnych z zakresu prawa dotyczącego ustroju sądownictwa
i prokuratury. Obok projektodawczej sfery działalności, Komisja jest również włączana
w opiniowanie innych projektów aktów prawnych dotyczących ustroju sądownictwa
i prokuratury.
-- 3 of 4 --
Dodatkowo, w odniesieniu do wątpliwości zgłoszonych w interpelacji, należy podkreślić,
że proces legislacyjny w Polsce jest transparentny, efektywny i zgodny z zasadami
praworządności. Rządowe Centrum Legislacji, jako organ dokonujący analizy prawnej
i legislacyjnej aktów normatywnych w ramach rządowego procesu legislacyjnego, ocenia
projekty legislacyjne między innymi przez pryzmat ich zgodności z prawem i zasadami
techniki prawodawczej. Warto zwrócić uwagę, że projekt rozporządzenia w sprawie
utworzenia, organizacji i trybu działania Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa
i Prokuratury, uzyskał zwolnienie Rządowego Centrum Legislacji z obowiązku jego
rozpatrzenia przez komisję prawniczą. Jest to istotny element oceny zgodności projektu
z prawem, która w tym przypadku była pozytywna.
Mając na względzie powyższe stanowisko należy uznać, że w aktualnym stanie prawnym
nie jest uzasadnione wprowadzenie innych rozwiązań prawnych w zakresie podstaw
funkcjonowania Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury oraz statusu
i uprawnień jej członków.
Z wyrazami szacunku
Dariusz Mazur
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 4 of 4 --
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Dariusz Mazur
BK-VII.0520.281.2024
Warszawa, 26 października 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 4671 złożoną do Ministra Sprawiedliwości przez Pana
posła Dariusza Mateckiego oraz grupę posłów w sprawie zgodności z prawem
i konstytucyjności działań Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury,
uprzejmie przedstawiam następujące informacje.
W odniesieniu do pytania wskazującego na zarzut niezgodności rozporządzenia Rady
Ministrów z dnia 5 marca 2024 r. w sprawie utworzenia, organizacji i trybu działania
Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U z 2024 poz. 350, dalej:
„rozporządzenie”) z art. 12a ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów (Dz. U.
z 2024 r. poz. 1050, dalej: „ustawa o Radzie Ministrów”) należy wskazać, że zawarte
w §2 rozporządzenia stwierdzenie, iż w skład Komisji wchodzą Przewodniczący Komisji,
zastępca przewodniczącego Komisji, członkowie Komisji i sekretarz Komisji, stanowi
wypełnienie delegacji zawartej w art. 12a ustawy o Radzie Ministrów.
Nie można zgodzić się także z poglądem zaprezentowanym w treści interpelacji, jakoby
sposób powoływania członków Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury
był sprzeczny z obowiązującymi przepisami prawa. Określająca szczegółowy tryb
powołania członków Komisji regulacja §3 rozporządzenia nie wykracza bowiem poza
zakres normatywny delegacji ustawowej zawartej w art. 12a ustawy o Radzie Ministrów.
-- 1 of 4 --
Określony dyspozycją wskazanego przepisu tryb powołania członków Komisji stanowi
element określania składu członków Komisji przez Radę Ministrów. W tych
uwarunkowaniach normatywnych, Prezes Rady Ministrów jest reprezentantem Rady
Ministrów w procedurze powołania konkretnych osób do składu osobowego Komisji,
realizując swoje kompetencje z art. 148 pkt 1 Konstytucji RP.
Dodatkowo należy wskazać, że określenie podstaw prawnych wynagrodzenia członków
Komisji znajduje swoje umocowanie prawne w art. 15 ust. 2 ustawy o Radzie Ministrów
(delegacja ustawowa). Wymieniona regulacja przyznaje Radzie Ministrów kompetencję
do określenia, w drodze rozporządzenia, sposobu finansowania i obsługi komisji
kodyfikacyjnej.
Wskazaną delegację ustawową w zakresie sposobu finansowania Komisji Kodyfikacyjnej
Ustroju Sądownictwa i Prokuratury wypełniają zaś przepisy §11 i §12 rozporządzenia.
Pierwszy z wymienionych określa z jakiej części budżetu są pokrywane koszty związane
z działaniem Komisji (części 37 budżetu państwa – Sprawiedliwość w ramach planu
dochodów i wydatków Ministerstwa Sprawiedliwości) oraz że na finansowanie prac
Komisji mogą być kierowane także środki pochodzące z pomocy zagranicznej przyznane
Ministrowi Sprawiedliwości. Z kolei §12 rozporządzenia stanowi podstawę prawną
do przyznawania członkom Komisji wynagrodzenia za ich udział w pracach Komisji.
Ministerstwo Sprawiedliwości nie podziela także stanowiska wyrażonego
w interpelacji, że udział sędziów w pracach Komisji Kodyfikacyjnej narusza zasadę podziału
władzy oraz niezależność sądów, w szczególności w kontekście wyroku Trybunału
Konstytucyjnego z 15 stycznia 2009 r. sygn. akt K 45/07 (Dz. U. Nr 9, poz. 57).
Należy wyjaśnić, że Trybunał Konstytucyjny w przywołanym wyroku orzekł, że art. 77 § 1
pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych jest niezgodny
z Konstytucją w zakresie, w jakim dopuszcza łączenie funkcji orzekania przez sędziego
z wykonywaniem czynności administracyjnych w Ministerstwie Sprawiedliwości lub innej
jednostce organizacyjnej podległej Ministrowi Sprawiedliwości albo przez niego
-- 2 of 4 --
nadzorowanej. W związku z powyższym, z dniem 28 marca 2012 r. wszedł w życie
art. 77 § 2b ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, który stanowi, że sędzia
nie może łączyć funkcji orzekania z wykonywaniem czynności administracyjnych
w Ministerstwie lub innej jednostce organizacyjnej podległej Ministrowi Sprawiedliwości
albo przez niego nadzorowanej.
Z odmienną sytuacją, od stanowiącej przedmiot wskazanego wyroku, mamy natomiast
do czynienia w przypadku sędziów uczestniczących w pracach Komisji Kodyfikacyjnej
Ustroju Sądownictwa i Prokuratury. Członkostwo tych osób w odrębnej, działającej
przy Ministrze Sprawiedliwości Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury,
nie stanowi bowiem aktu delegowania do pełnienia czynności administracyjnych
w Ministerstwie Sprawiedliwości ani do jednostki jemu podległej lub przez niego
nadzorowanej.
Sformułowane w interpelacji stwierdzenie o Komisji jako „organie zależnym od decyzji
Prezesa Rady Ministrów” nie znajduje uzasadnienia w świetle przywołanych wyżej
regulacji ustawowych, stanowiących prawną podstawę jej funkcjonowania.
W szczególności udział Prezesa Rady Ministrów, jako reprezentanta Rady Ministrów,
w powoływaniu członków Komisji nie determinuje podległości i zależności członków
Komisji od jego ewentualnych decyzji.
Powodem powołania Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury
jest przede wszystkim zasadność stosowania szczególnych rozwiązań w zakresie
prowadzenia prac legislacyjnych w obszarze prawa dotyczącego ustroju sądownictwa
i prokuratury, uwzględniających udział wybitnych przedstawicieli świata naukowego.
Do zadań Komisji należy przygotowywanie założeń i ogólnych kierunków zmian
w przepisach prawa dotyczących ustroju sądownictwa i prokuratury oraz opracowywanie
projektów aktów normatywnych z zakresu prawa dotyczącego ustroju sądownictwa
i prokuratury. Obok projektodawczej sfery działalności, Komisja jest również włączana
w opiniowanie innych projektów aktów prawnych dotyczących ustroju sądownictwa
i prokuratury.
-- 3 of 4 --
Dodatkowo, w odniesieniu do wątpliwości zgłoszonych w interpelacji, należy podkreślić,
że proces legislacyjny w Polsce jest transparentny, efektywny i zgodny z zasadami
praworządności. Rządowe Centrum Legislacji, jako organ dokonujący analizy prawnej
i legislacyjnej aktów normatywnych w ramach rządowego procesu legislacyjnego, ocenia
projekty legislacyjne między innymi przez pryzmat ich zgodności z prawem i zasadami
techniki prawodawczej. Warto zwrócić uwagę, że projekt rozporządzenia w sprawie
utworzenia, organizacji i trybu działania Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa
i Prokuratury, uzyskał zwolnienie Rządowego Centrum Legislacji z obowiązku jego
rozpatrzenia przez komisję prawniczą. Jest to istotny element oceny zgodności projektu
z prawem, która w tym przypadku była pozytywna.
Mając na względzie powyższe stanowisko należy uznać, że w aktualnym stanie prawnym
nie jest uzasadnione wprowadzenie innych rozwiązań prawnych w zakresie podstaw
funkcjonowania Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury oraz statusu
i uprawnień jej członków.
Z wyrazami szacunku
Dariusz Mazur
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 4 of 4 --