Interpelacja nr 4661
Interpelacja w sprawie przyznania honorowym dawcom krwi uprawnienia do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego
Zgłaszający:
•
Adresat:
Infrastruktura i Transport (88%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie przyznania honorowym dawcom krwi uprawnienia do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego
Interpelacja nr 4661
do ministra zdrowia
w sprawie przyznania honorowym dawcom krwi uprawnienia do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego
Zgłaszający: Patryk Jaskulski
Data wpływu: 09-09-2024
Szanowna Pani Minister,
z uwagi na potrzebę pozyskiwania osocza w stanie epidemii wirusa SARS-CoV-2 z dniem 26 stycznia 2021 r. honorowym dawcom krwi przyznano uprawnienie do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego. Ulga wynosiła 33% i obejmowała przejazdy w komunikacji krajowej środkami publicznego transportu zbiorowego:
a) kolejowego w 1 i 2 klasie pociągów osobowych i pospiesznych oraz autobusowego w komunikacji zwykłej i przyspieszonej,
b) kolejowego w 2 klasie pociągów innych niż osobowe i pospieszne
- na podstawie biletów jednorazowych.
Uprawnienia te obowiązywały wyłącznie w trakcie trwania zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii. 1 lipca 2023 r. z dniem zniesienia stanu zagrożenia epidemicznego dawcy krwi stracili uprawnienie do ulgowych przejazdów pociągami i autobusami. Obecnie honorowi dawcy krwi, którzy oddali określoną ilość krwi lub odpowiadającą tej objętości ilość innych składników krwi korzystają wyłącznie z uprawnień do darmowych lub ulgowych przejazdów środkami komunikacji publicznej co najmniej w 100 gminach w Polsce na podstawie uchwały odpowiednich rad gmin i miast (https://krwiodawcy.org/ulgi-w-komunikacji-miejskiej).
Honorowi dawcy krwi odgrywają niezwykle istotną rolę w systemie ochrony zdrowia. Ich bezinteresowna pomoc niejednokrotnie ratuje życie i zdrowie pacjentów, a regularne oddawanie krwi stanowi fundament bezpieczeństwa krwi w Polsce. Mając to na uwadze, zasadne wydaje się, aby w uznaniu za ten cenny wkład, honorowi dawcy krwi byli uprawnieni do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego. Byłoby to wyrazem wdzięczności społeczeństwa oraz państwa za ich nieocenioną działalność.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą do Pani Minister o rozważenie możliwości przywrócenia honorowym dawcom krwi uprawnień do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego. W zależności od możliwości budżetu państwa ulga mogłaby przysługiwać wyłącznie osobom, które otrzymały wyróżnienie Zasłużony Honorowy Dawca Krwi III, II, I stopnia, co oznacza, że oddały odpowiednio 5, 10 lub 15 litrów (kobiety) albo 6, 12 lub 18 litrów krwi (mężczyźni). Innym rozwiązaniem jest przyznanie uprawnienia do ulgi krwiodawcom, którzy oddali krew np. trzykrotnie, ale wyłącznie na określony czas liczony od ostatniej donacji (np. dwa lata). W takim przypadku ważne byłoby jednak dokumentowanie takiego uprawnienia np. za pomocą aplikacji mObywatel. Potwierdzeniem uprawnień do poprzednio obowiązującej ulgi transportowej dla krwiodawców było zaświadczenie wydawane przez centra krwiodawstwa. Nie obowiązywał jeden wzór tego dokumentu, a samo zaświadczenie opatrzone było jedynie pieczątką i podpisem, co stwarzało pole do nadużyć.
Proszę o udzielenie odpowiedzi na pytania:
1. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje podjąć działania w celu przywrócenia ulgowych przejazdów dla honorowych dawców krwi w środkach publicznego transportu zbiorowego?
2. Czy przeprowadzono analizy dotyczące wpływu takiego rozwiązania na budżet państwa oraz na liczbę osób regularnie oddających krew?
3. Jakie inne działania ministerstwo planuje podjąć w celu wsparcia i docenienia honorowych dawców krwi w Polsce?
Z wyrazami szacunku
Patryk Jaskulski
Interpelacja nr 4661
do ministra zdrowia
w sprawie przyznania honorowym dawcom krwi uprawnienia do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego
Zgłaszający: Patryk Jaskulski
Data wpływu: 09-09-2024
Szanowna Pani Minister,
z uwagi na potrzebę pozyskiwania osocza w stanie epidemii wirusa SARS-CoV-2 z dniem 26 stycznia 2021 r. honorowym dawcom krwi przyznano uprawnienie do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego. Ulga wynosiła 33% i obejmowała przejazdy w komunikacji krajowej środkami publicznego transportu zbiorowego:
a) kolejowego w 1 i 2 klasie pociągów osobowych i pospiesznych oraz autobusowego w komunikacji zwykłej i przyspieszonej,
b) kolejowego w 2 klasie pociągów innych niż osobowe i pospieszne
- na podstawie biletów jednorazowych.
Uprawnienia te obowiązywały wyłącznie w trakcie trwania zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii. 1 lipca 2023 r. z dniem zniesienia stanu zagrożenia epidemicznego dawcy krwi stracili uprawnienie do ulgowych przejazdów pociągami i autobusami. Obecnie honorowi dawcy krwi, którzy oddali określoną ilość krwi lub odpowiadającą tej objętości ilość innych składników krwi korzystają wyłącznie z uprawnień do darmowych lub ulgowych przejazdów środkami komunikacji publicznej co najmniej w 100 gminach w Polsce na podstawie uchwały odpowiednich rad gmin i miast (https://krwiodawcy.org/ulgi-w-komunikacji-miejskiej).
Honorowi dawcy krwi odgrywają niezwykle istotną rolę w systemie ochrony zdrowia. Ich bezinteresowna pomoc niejednokrotnie ratuje życie i zdrowie pacjentów, a regularne oddawanie krwi stanowi fundament bezpieczeństwa krwi w Polsce. Mając to na uwadze, zasadne wydaje się, aby w uznaniu za ten cenny wkład, honorowi dawcy krwi byli uprawnieni do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego. Byłoby to wyrazem wdzięczności społeczeństwa oraz państwa za ich nieocenioną działalność.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą do Pani Minister o rozważenie możliwości przywrócenia honorowym dawcom krwi uprawnień do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego. W zależności od możliwości budżetu państwa ulga mogłaby przysługiwać wyłącznie osobom, które otrzymały wyróżnienie Zasłużony Honorowy Dawca Krwi III, II, I stopnia, co oznacza, że oddały odpowiednio 5, 10 lub 15 litrów (kobiety) albo 6, 12 lub 18 litrów krwi (mężczyźni). Innym rozwiązaniem jest przyznanie uprawnienia do ulgi krwiodawcom, którzy oddali krew np. trzykrotnie, ale wyłącznie na określony czas liczony od ostatniej donacji (np. dwa lata). W takim przypadku ważne byłoby jednak dokumentowanie takiego uprawnienia np. za pomocą aplikacji mObywatel. Potwierdzeniem uprawnień do poprzednio obowiązującej ulgi transportowej dla krwiodawców było zaświadczenie wydawane przez centra krwiodawstwa. Nie obowiązywał jeden wzór tego dokumentu, a samo zaświadczenie opatrzone było jedynie pieczątką i podpisem, co stwarzało pole do nadużyć.
Proszę o udzielenie odpowiedzi na pytania:
1. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje podjąć działania w celu przywrócenia ulgowych przejazdów dla honorowych dawców krwi w środkach publicznego transportu zbiorowego?
2. Czy przeprowadzono analizy dotyczące wpływu takiego rozwiązania na budżet państwa oraz na liczbę osób regularnie oddających krew?
3. Jakie inne działania ministerstwo planuje podjąć w celu wsparcia i docenienia honorowych dawców krwi w Polsce?
Z wyrazami szacunku
Patryk Jaskulski
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Jerzy Szafranowicz
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
17%
Konkretność
83%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
3 kwot, 2 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
5.8 / 1k zn.
- Zawiera 3 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8338 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLT.050.11.2024.AS
Warszawa, 27 września 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 4661 Posła Patryka Jaskulskiego, w sprawie przyznania
honorowym dawcom krwi uprawnienia do ulgowych przejazdów środkami publicznego
transportu zbiorowego, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższego.
Krwiodawstwo w Polsce, podobnie jak w całej Europie, jest honorowe, dobrowolne i nie
może pociągać za sobą jakiejkolwiek gratyfikacji finansowej. Dlatego też każda decyzja
o ewentualnym rozszerzeniu lub zmianie uprawnień przysługujących Honorowym Dawcom
Krwi podejmowana jest w kontekście obowiązujących przepisów prawa, zarówno
krajowego, jak i europejskiego, które jednoznacznie stanowi, że „
oddawanie krwi, osocza
lub składników krwi jest uważane za dobrowolne i nieodpłatne, jeżeli jest dokonywane
przez osobę z jej własnej woli i nie daje podstaw do jakiejkolwiek zapłaty w formie
pieniężnej lub w jakiejkolwiek równoważnej postaci. Wyłącza to również przyznanie
wynagrodzenia w formie wypoczynku, który wykracza poza czas odpowiednio konieczny do
oddania krwi i dojazdu. Drobne dowody uznania, napoje i zwrot kosztów podróży są zgodne
z pojęciem dobrowolnego i nieodpłatnego oddawania krwi”.
Dodatkowo należy mieć również na uwadze stanowisko prezentowane na posiedzeniu
Komitetu Sterującego ds. Transfuzji Krwi, działającego w ramach Rady Europy, podczas
którego dyskutowana była definicja „finansowej korzyści”. W kontekście Konwencji
o ochronie praw człowieka i godności istoty ludzkiej wobec zastosowania biologii
i medycyny z dnia 19 listopada 1996 r. „finansowa korzyść” została określona jako zapłata
lub korzyść jakiegokolwiek rodzaju oferowana bezpośrednio żywemu dawcy lub rodzinie
zmarłego dawcy. Rekompensata nigdy nie powinna wiązać się z donacją, w tym jej
końcowym celem lub jakością tego, co zostało oddane. Zwrot poniesionych wydatków
i rzeczywistych kosztów może być dokonany, jeżeli dawca może je udowodnić. Ewentualna
kompensacja utraconego zarobku powinna być dokładnie wyliczona, gdyż dawca nie
powinien ani finansowo tracić, ani zyskiwać. Jednocześnie, tylko w wyjątkowych sytuacjach,
można dopuścić wprowadzenie rekompensaty o stałej wysokości. Zezwala się także na
zapłatę dawcom odszkodowania za szkodę związaną z donacją.
Tym samym w promocji dawstwa należy zatem nadrzędnie stosować środki ukierunkowane
na altruizm. Z uwagi na powyższe krwiodawcy, w systemie ochrony zdrowia, posiadają
określony katalog uprawnień, tj. zwolnienie od pracy, zwrot utraconego zarobku na
zasadach wynikających z przepisów prawa pracy, zwrot kosztów przejazdu do jednostki
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
organizacyjnej publicznej służby krwi, posiłek regeneracyjny, możliwość odliczenia od
podatku dochodowego darowizny w wysokości iloczynu kwoty rekompensaty, bezpłatne
zaopatrzenie w leki objęte wykazami do wysokości limitu finansowania, uprawnienia do
korzystania poza kolejnością ze świadczeń opieki zdrowotnej, w tym do leczenia
sanatoryjnego oraz usług farmaceutycznych udzielanych w aptekach. Uprawnienia te
należy rozpatrywać nie w kontekście głównych przesłanek determinujących donację,
a zwrotu ponoszonych kosztów oraz dowodów uznania i wdzięczności za oddaną krew i jej
składniki. Decyzja o oddaniu krwi powinna wynikać z chęci dzielenia się z innymi, nie zaś
z kalkulacji zysków. Krew nie jest produktem, lecz darem dla drugiego człowieka.
Jednocześnie doświadczenia wielu krajów wskazują, że pozyskiwana w ramach
honorowego krwiodawstwa krew i jej składniki gwarantują pełne bezpieczeństwo i ochronę
zdrowia zarówno dawców krwi, którzy są filarem krwiolecznictwa, jak i jej biorców. Należy
bowiem pamiętać, że biorcami krwi są osoby chore, dlatego niezwykle istotne jest, aby
pobudki związane z oddawaniem krwi wynikały z potrzeby serca, były szlachetne oraz
świadome. Wprowadzenie proponowanych ulg na przejazdy zadaje się wykraczać poza
ideę honorowego, dobrowolnego i nieodpłatnego dawstwa krwi.
Powyższe znajduje potwierdzenie także w stanowisku Komisji ds. Petycji Senatu RP, która
na posiedzeniu w dniu 7 lutego br. uznała za niezasadne rozszerzanie katalogu uprawnień
przysługujących krwiodawcom wskazując, że jego rozszerzanie stoi w sprzeczności z ideą
honorowego i altruistycznego dawstwa.
Równocześnie, zgodnie ze stanowiskiem przekazanym przez Ministerstwo Infrastruktury,
podkreślić należy, że rozszerzenie uprawnień do ulgowych przejazdów prowadzi do
zwiększenia wydatków budżetu państwa, co implikuje konieczność poszukiwania
dodatkowych środków w ramach nieprzekraczalnego ich limitu. W konsekwencji
powyższego każde przyjmowane rozwiązanie prawne, które miałoby dodatkowo obciążać
sektor finansów publicznych wymaga szczegółowej analizy pod kątem dostępności
środków i zapewnienia źródeł sfinansowania. Ustawowe uprawnienia do ulgowych
przejazdów w publicznym transporcie zbiorowym stanowią bardzo duże obciążenie
finansowe i generują coroczne koszty dla budżetu państwa – tylko w roku 2022 koszt
sfinansowania utraconych ulg przejazdowych w transporcie kolejowym wzrósł
z planowanej kwoty 555 mln zł do 748 mln zł, tj. o 35%. Należy przypuszczać, że
analogiczny wzrost może dotyczyć dopłat do biletów ulgowych w przewozach
autobusowych, które są finansowane z budżetu państwa w części będącej we właściwości
poszczególnych wojewodów. Z kolei wprowadzona czasowo, w związku ze stanem epidemii
lub zagrożenia epidemicznego, ulga w wymiarze 33% przy zakupie biletów jednorazowych
dla aktywnych krwiodawców, którzy zgodnie z art. 9a ustawy o publicznej służbie krwi1
oddali co najmniej 3 donacje krwi lub jej składników, w tym osocze po chorobie COVID-19,
i posługiwali się ważnym przez okres 6-ciu miesięcy zaświadczeniem dokumentującym ten
fakt, w 2023 r. skutkowała koniecznością zrekompensowania z budżetu państwa
utraconych przychodów z tytułu wprowadzenia tej ulgi w kwocie 2,8 mln zł w odniesieniu
do jednego, choć największego, przewoźnika przewozów pasażerskich w transporcie
kolejowym, tj. PKP Intercity S.A.
Krwiodawstwo to misja i odpowiedzialność. Świadomość uratowania komuś życia jest jedną
z najistotniejszych wartości honorowego krwiodawstwa a krew jest najcenniejszym darem,
jaki może podarować człowiek. Z uwagi na fakt, że krwi nie można kupić ani wyprodukować,
tak ważne jest jej honorowe oddawanie. Honorowy Dawca Krwi oddając cząstkę siebie
w bezinteresowny sposób niesie pomoc pacjentom wymagającym leczenia krwią lub jej
składnikami. Ofiarowana krew jest darem życia, który jest potrzebny przy wykonywaniu
skomplikowanych operacji, ratowaniu zdrowia, a także życia ciężko chorych oraz przy
udzielaniu pomocy ofiarom wypadków. Z uwagi na kluczową rolę Honorowych Dawców
Krwi w systemie lecznictwa obecnie realizowana jest kolejna edycja programu polityki
1 Ustawa z dnia 22 sierpnia 1997 r. o publicznej służbie krwi (Dz. U. z 2024 r. poz. 281, z późn. zm.).
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
zdrowotnej pn. „Zapewnienie samowystarczalności Rzeczypospolitej Polskiej w krew i jej
składniki na lata 2021-2026”, w tym w zakresie celów szczegółowych dotyczących
utrzymania stałej liczby świadomych dawców krwi i jej składników, zwiększenia
świadomości społecznej w zakresie honorowego krwiodawstwa oraz zwiększenia
świadomości zdrowego odżywania wśród krwiodawców, która stanowi kontynuację
realizacji zadań i zagadnień zdefiniowanych w ramach poprzednich edycji programu
realizowanych w latach 2009-2014 oraz 2015-2020. Opracowany przez publiczną służbę
krwi program ma charakter długofalowy i w dużej mierze w dalszym ciągu realizuje cele
z lat poprzednich, przede wszystkim w odniesieniu do promocji i edukacji w zakresie
honorowego krwiodawstwa, tj. kontynuacji działań edukacyjnych wśród dzieci i młodzieży,
kampanii skierowanej do pracodawców celem włączenia honorowego krwiodawstwa w
społeczną odpowiedzialność biznesu, czy kampanii skierowana do podmiotów leczniczych
i punktów pobrań krwi.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLT.050.11.2024.AS
Warszawa, 27 września 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 4661 Posła Patryka Jaskulskiego, w sprawie przyznania
honorowym dawcom krwi uprawnienia do ulgowych przejazdów środkami publicznego
transportu zbiorowego, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższego.
Krwiodawstwo w Polsce, podobnie jak w całej Europie, jest honorowe, dobrowolne i nie
może pociągać za sobą jakiejkolwiek gratyfikacji finansowej. Dlatego też każda decyzja
o ewentualnym rozszerzeniu lub zmianie uprawnień przysługujących Honorowym Dawcom
Krwi podejmowana jest w kontekście obowiązujących przepisów prawa, zarówno
krajowego, jak i europejskiego, które jednoznacznie stanowi, że „
oddawanie krwi, osocza
lub składników krwi jest uważane za dobrowolne i nieodpłatne, jeżeli jest dokonywane
przez osobę z jej własnej woli i nie daje podstaw do jakiejkolwiek zapłaty w formie
pieniężnej lub w jakiejkolwiek równoważnej postaci. Wyłącza to również przyznanie
wynagrodzenia w formie wypoczynku, który wykracza poza czas odpowiednio konieczny do
oddania krwi i dojazdu. Drobne dowody uznania, napoje i zwrot kosztów podróży są zgodne
z pojęciem dobrowolnego i nieodpłatnego oddawania krwi”.
Dodatkowo należy mieć również na uwadze stanowisko prezentowane na posiedzeniu
Komitetu Sterującego ds. Transfuzji Krwi, działającego w ramach Rady Europy, podczas
którego dyskutowana była definicja „finansowej korzyści”. W kontekście Konwencji
o ochronie praw człowieka i godności istoty ludzkiej wobec zastosowania biologii
i medycyny z dnia 19 listopada 1996 r. „finansowa korzyść” została określona jako zapłata
lub korzyść jakiegokolwiek rodzaju oferowana bezpośrednio żywemu dawcy lub rodzinie
zmarłego dawcy. Rekompensata nigdy nie powinna wiązać się z donacją, w tym jej
końcowym celem lub jakością tego, co zostało oddane. Zwrot poniesionych wydatków
i rzeczywistych kosztów może być dokonany, jeżeli dawca może je udowodnić. Ewentualna
kompensacja utraconego zarobku powinna być dokładnie wyliczona, gdyż dawca nie
powinien ani finansowo tracić, ani zyskiwać. Jednocześnie, tylko w wyjątkowych sytuacjach,
można dopuścić wprowadzenie rekompensaty o stałej wysokości. Zezwala się także na
zapłatę dawcom odszkodowania za szkodę związaną z donacją.
Tym samym w promocji dawstwa należy zatem nadrzędnie stosować środki ukierunkowane
na altruizm. Z uwagi na powyższe krwiodawcy, w systemie ochrony zdrowia, posiadają
określony katalog uprawnień, tj. zwolnienie od pracy, zwrot utraconego zarobku na
zasadach wynikających z przepisów prawa pracy, zwrot kosztów przejazdu do jednostki
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
organizacyjnej publicznej służby krwi, posiłek regeneracyjny, możliwość odliczenia od
podatku dochodowego darowizny w wysokości iloczynu kwoty rekompensaty, bezpłatne
zaopatrzenie w leki objęte wykazami do wysokości limitu finansowania, uprawnienia do
korzystania poza kolejnością ze świadczeń opieki zdrowotnej, w tym do leczenia
sanatoryjnego oraz usług farmaceutycznych udzielanych w aptekach. Uprawnienia te
należy rozpatrywać nie w kontekście głównych przesłanek determinujących donację,
a zwrotu ponoszonych kosztów oraz dowodów uznania i wdzięczności za oddaną krew i jej
składniki. Decyzja o oddaniu krwi powinna wynikać z chęci dzielenia się z innymi, nie zaś
z kalkulacji zysków. Krew nie jest produktem, lecz darem dla drugiego człowieka.
Jednocześnie doświadczenia wielu krajów wskazują, że pozyskiwana w ramach
honorowego krwiodawstwa krew i jej składniki gwarantują pełne bezpieczeństwo i ochronę
zdrowia zarówno dawców krwi, którzy są filarem krwiolecznictwa, jak i jej biorców. Należy
bowiem pamiętać, że biorcami krwi są osoby chore, dlatego niezwykle istotne jest, aby
pobudki związane z oddawaniem krwi wynikały z potrzeby serca, były szlachetne oraz
świadome. Wprowadzenie proponowanych ulg na przejazdy zadaje się wykraczać poza
ideę honorowego, dobrowolnego i nieodpłatnego dawstwa krwi.
Powyższe znajduje potwierdzenie także w stanowisku Komisji ds. Petycji Senatu RP, która
na posiedzeniu w dniu 7 lutego br. uznała za niezasadne rozszerzanie katalogu uprawnień
przysługujących krwiodawcom wskazując, że jego rozszerzanie stoi w sprzeczności z ideą
honorowego i altruistycznego dawstwa.
Równocześnie, zgodnie ze stanowiskiem przekazanym przez Ministerstwo Infrastruktury,
podkreślić należy, że rozszerzenie uprawnień do ulgowych przejazdów prowadzi do
zwiększenia wydatków budżetu państwa, co implikuje konieczność poszukiwania
dodatkowych środków w ramach nieprzekraczalnego ich limitu. W konsekwencji
powyższego każde przyjmowane rozwiązanie prawne, które miałoby dodatkowo obciążać
sektor finansów publicznych wymaga szczegółowej analizy pod kątem dostępności
środków i zapewnienia źródeł sfinansowania. Ustawowe uprawnienia do ulgowych
przejazdów w publicznym transporcie zbiorowym stanowią bardzo duże obciążenie
finansowe i generują coroczne koszty dla budżetu państwa – tylko w roku 2022 koszt
sfinansowania utraconych ulg przejazdowych w transporcie kolejowym wzrósł
z planowanej kwoty 555 mln zł do 748 mln zł, tj. o 35%. Należy przypuszczać, że
analogiczny wzrost może dotyczyć dopłat do biletów ulgowych w przewozach
autobusowych, które są finansowane z budżetu państwa w części będącej we właściwości
poszczególnych wojewodów. Z kolei wprowadzona czasowo, w związku ze stanem epidemii
lub zagrożenia epidemicznego, ulga w wymiarze 33% przy zakupie biletów jednorazowych
dla aktywnych krwiodawców, którzy zgodnie z art. 9a ustawy o publicznej służbie krwi1
oddali co najmniej 3 donacje krwi lub jej składników, w tym osocze po chorobie COVID-19,
i posługiwali się ważnym przez okres 6-ciu miesięcy zaświadczeniem dokumentującym ten
fakt, w 2023 r. skutkowała koniecznością zrekompensowania z budżetu państwa
utraconych przychodów z tytułu wprowadzenia tej ulgi w kwocie 2,8 mln zł w odniesieniu
do jednego, choć największego, przewoźnika przewozów pasażerskich w transporcie
kolejowym, tj. PKP Intercity S.A.
Krwiodawstwo to misja i odpowiedzialność. Świadomość uratowania komuś życia jest jedną
z najistotniejszych wartości honorowego krwiodawstwa a krew jest najcenniejszym darem,
jaki może podarować człowiek. Z uwagi na fakt, że krwi nie można kupić ani wyprodukować,
tak ważne jest jej honorowe oddawanie. Honorowy Dawca Krwi oddając cząstkę siebie
w bezinteresowny sposób niesie pomoc pacjentom wymagającym leczenia krwią lub jej
składnikami. Ofiarowana krew jest darem życia, który jest potrzebny przy wykonywaniu
skomplikowanych operacji, ratowaniu zdrowia, a także życia ciężko chorych oraz przy
udzielaniu pomocy ofiarom wypadków. Z uwagi na kluczową rolę Honorowych Dawców
Krwi w systemie lecznictwa obecnie realizowana jest kolejna edycja programu polityki
1 Ustawa z dnia 22 sierpnia 1997 r. o publicznej służbie krwi (Dz. U. z 2024 r. poz. 281, z późn. zm.).
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
zdrowotnej pn. „Zapewnienie samowystarczalności Rzeczypospolitej Polskiej w krew i jej
składniki na lata 2021-2026”, w tym w zakresie celów szczegółowych dotyczących
utrzymania stałej liczby świadomych dawców krwi i jej składników, zwiększenia
świadomości społecznej w zakresie honorowego krwiodawstwa oraz zwiększenia
świadomości zdrowego odżywania wśród krwiodawców, która stanowi kontynuację
realizacji zadań i zagadnień zdefiniowanych w ramach poprzednich edycji programu
realizowanych w latach 2009-2014 oraz 2015-2020. Opracowany przez publiczną służbę
krwi program ma charakter długofalowy i w dużej mierze w dalszym ciągu realizuje cele
z lat poprzednich, przede wszystkim w odniesieniu do promocji i edukacji w zakresie
honorowego krwiodawstwa, tj. kontynuacji działań edukacyjnych wśród dzieci i młodzieży,
kampanii skierowanej do pracodawców celem włączenia honorowego krwiodawstwa w
społeczną odpowiedzialność biznesu, czy kampanii skierowana do podmiotów leczniczych
i punktów pobrań krwi.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --